Skip to main content

Full text of "P. Ovidii Nasonis Tristium libri quinque et Ibis"

See other formats


This  is  a  digital  copy  of  a  book  that  was  preserved  for  generations  on  library  shelves  before  it  was  carefully  scanned  by  Google  as  part  of  a  project 
to  make  the  world's  books  discoverable  online. 

It  has  survived  long  enough  for  the  copyright  to  expire  and  the  book  to  enter  the  public  domain.  A  public  domain  book  is  one  that  was  never  subject 
to  copyright  or  whose  legal  copyright  term  has  expired.  Whether  a  book  is  in  the  public  domain  may  vary  country  to  country.  Public  domain  books 
are  our  gateways  to  the  past,  representing  a  wealth  of  history,  culture  and  knowledge  that's  often  difficult  to  discover. 

Marks,  notations  and  other  marginalia  present  in  the  original  volume  will  appear  in  this  file  -  a  reminder  of  this  book's  long  journey  from  the 
publisher  to  a  library  and  finally  to  you. 

Usage  guidelines 

Google  is  proud  to  partner  with  libraries  to  digitize  public  domain  materials  and  make  them  widely  accessible.  Public  domain  books  belong  to  the 
public  and  we  are  merely  their  custodians.  Nevertheless,  this  work  is  expensive,  so  in  order  to  keep  providing  this  resource,  we  have  taken  steps  to 
prevent  abuse  by  commercial  parties,  including  placing  technical  restrictions  on  automated  querying. 

We  also  ask  that  you: 

+  Make  non-commercial  use  ofthefiles  We  designed  Google  Book  Search  for  use  by  individuals,  and  we  request  that  you  use  these  files  for 
personal,  non-commercial  purposes. 

+  Refrainfrom  automated  querying  Do  not  send  automated  queries  of  any  sort  to  Google's  system:  If  you  are  conducting  research  on  machine 
translation,  optical  character  recognition  or  other  areas  where  access  to  a  large  amount  of  text  is  helpful,  please  contact  us.  We  encourage  the 
use  of  public  domain  materials  for  these  purposes  and  may  be  able  to  help. 

+  Maintain  attribution  The  Google  "watermark"  you  see  on  each  file  is  essential  for  informing  people  about  this  project  and  helping  them  find 
additional  materials  through  Google  Book  Search.  Please  do  not  remove  it. 

+  Keep  it  legal  Whatever  your  use,  remember  that  you  are  responsible  for  ensuring  that  what  you  are  doing  is  legal.  Do  not  assume  that  just 
because  we  believe  a  book  is  in  the  public  domain  for  users  in  the  United  States,  that  the  work  is  also  in  the  public  domain  for  users  in  other 
countries.  Whether  a  book  is  still  in  copyright  varies  from  country  to  country,  and  we  can't  offer  guidance  on  whether  any  specific  use  of 
any  specific  book  is  allowed.  Please  do  not  assume  that  a  book's  appearance  in  Google  Book  Search  means  it  can  be  used  in  any  manner 
anywhere  in  the  world.  Copyright  infringement  liability  can  be  quite  severe. 

About  Google  Book  Search 

Google's  mission  is  to  organize  the  world's  information  and  to  make  it  universally  accessible  and  useful.  Google  Book  Search  helps  readers 
discover  the  world's  books  while  helping  authors  and  publishers  reach  new  audiences.  You  can  search  through  the  full  text  of  this  book  on  the  web 


at|http  :  //books  .  qooqle  .  com/ 


5044 


!riiiiiiii|iii  II 
id 


riiiii    i 

56  832 


h\ 


Bought  iviili 

TUE   INCOME    yV.OM 

T  H  E     G  I  F  T     t>  1' 


BTEPHElff    SAIiieBtJBY.  '^|^ 

Of    Worcestc^i     M^  ;  %'\f% 

(Clas»  ci  1817.>  ■■  i^iv^ 

—  ■■  «  if 


# 


"'*^MTBJ 


P.  OVIDli  NASOJOS  TBI8TIUM 
liEBRI  QUmQUE  ET  IBIS. 


AD  UBROS  MANU  SCRIPTOS  REOENSCIT,  SCHEDIS 

IDI06RAPHIS  MIC.  HEINSII,  10.  SCHRADERI,  ALtORUM 

EXCUSSIS  ANNOTAYIT  ET  PRAEFATUS  EST 


BUDOLPHUS  IMERKELIUS, 

8AX0. 


^BEBOLINI, 

SUMFTIBVS      G.      ReIMEHI. 
MDCCCXXXTII,  _ 


.^(t/^,  ^dc^ 


'i^iA/ 


^aAA^iwyy  cnA/>tcC . 


^i--.'^    ':•' 


./*;*. 


SUMMIS .  YIR1S .  QUORUM . 

CLEMENTIA .  INDULGITATE .  FAYORE . 

NON .  OTIARI .  IN .  RE .  ADVERS  A .  SIBI . 

LICUIT.  ANIMI.OBSER  VANTISSUMI. 

MONUMENTUM.UTI  SIET.DICAT. 

DEDICATQUB .  AUCTOR. 


A£QUO  ET  ERUDITO  LECTORI 

S. 

Ole  li  libri,  qnos  Hbt  cmii  niDiatiilis  Dostris  exhibemits,  exilem 
istm  aiitalem  ribi  H  fiitAlem  lermam  Tel  hae  parte  depoiterenty 
phcml  Bihil  nisi  de  re  rritica,  quomodo  in  iis  se  babeat,  prae- 
twi;  el  oopiosiiis  qnidfm  de  eo  tantam  geoere,  qned  est  de  Iibrt9 
tttcribu  recte  adhiben£s.  Dicemos  antem  de  libris,  a  qnibus 
Ibmit  «sorpatiy  qna  fide  excnssi,  qiio  indicio'  aestimati.. 

CritiGonim,  qoi  olim  ad  baeo  ^miifla  codd«  eoiiiiilenmt ,  so- 
hs  Gregorins  Bersmannos  nominandns  est,  nno*  libromsto,  Ferra-  * 
rise  Teperto^  aon  indiligenter  nsns.:  Kanr  de  hoe  dobinm  est, 
beritne  postea  a  Micolao  Heinsio'  inspectos,  qni  reliqoornm  aiite 
M  editomm,  patris  Danieiis  Heinsii  ei  Hercnlis  Ciofani^  in  Kbris 
iiriem  excntiendis  Testigia  legit,  in  aliis-  rebns  omoib.its  ihde  a 
pieritia  longe  eoo  snperavit..  Is  yir  eximins  nnde  Tristimn  co- 
iccs  Dactos  fiierit,  iam  accipe»  CnmTixdnm  adahns  in  rem  suam 
CMferlissei  qnae  patria  el  Lngdunensis  imprimis  bibliotbera  6n|iw 
pcditabal,  qnaeqoe  »  patre  pateroisYO  amicis,  BoKhorsio,  lacobo 
Rsfcro,  lae*.  Rerio^  Hadr*  Innio,  snisTe  GreooTio,  Vossiis,  inqie- 
tiari  poteraniy  anno- 1641  in  Britaoniam  tmasfretavil  el  iii  Lon* 
lensibne,  Qlxoniensi,  Caotabrigiensi  bibliotheeis^  mnlta  quidem  el 
nt  ad  Ovidiom  spectautia  inveoil,  hi&  tamen  Nbellis  qtiod 
i  nihil,  ^iu  antea  iam  tvausmissunv  babuerit.  Cnm  re- 
snbsidi»!  qnae  iu  promptn  orant,^  ;sufficere  Tidebautur  ad 
ionem  OTidii  adomandam.  Commeotariorum ,  qqo»  tuoc  coit- 
ipsit,  partoii  ad  Tristiom  prioies  libyos  fiertioeiitem'  ioter  sebe^ 


h\ 


^        i 


i  'A\ 


BTEPHElff    SAIiieBtJBY.      loa! 
Of    WorcestCTi    M^ss».  ,  ^%  .^ 


(Class  oi  1817. > 


^'i^v 


il 


r 


ic^Jr,  /S<oa, 


^mmM'^ 


:# 


<..,    ,J.    i,-.T^^?^^^T!^ 


f 


I 


pI  QVIDn  NASOl^  TiyBSTIUM 
lilBBI  QirCVQUE  ET  IBIS. 


AD  LIBaoS  MAND  SCRIPTOS  RECENSDIT,  SCnEDIS 
IDIOGEAPHIS  NIC.  HElNSil,  10.  SCHRADERI,  ALIORUM 
EXCUSSIS  ANNOTAVIT  ET  PRAEFATUS  EST 


RUDOLPUUS  MERKELIUS, 

8AX0, 


BEROLINI, 


I 


c^tr/^,^d(^ 


QJoL^liAAy:  c^tc?^' 


■:'t. 


V   :  \ 


■  .  .     .  / 


VI? 


^^ 


SUMMIS .  YIRIS .  QUORUM . 

CLEMENTIA .  INDULGITATE .  rAVORE . 

KON .  OTIARI .  IN .  RE .  ADVERS  A .  SIBI . 

LICUIT.  AKIMI.OBSERVANTISSUMI. 

MONUMENTUM.UTI  SIET.DICAT. 

DEDICATQUE .  AUCTOR. 


AHQUO  et  erudito  lectori 

s. 

JNe  U  libr^  qnos  Hbi  cmD  niBiatnlis  noslris  exhibemits,  exiiem 
isbUD  aataleiii  sibi  et  iatalea  iermaiii  Tel  hae  parte  deponerenty 
pkcBit  nihil  nisi  de  re  rritica,  quomodo  in  iis  se  habeat,  prae* 
fari;  et  oopioains  qnidem  de  eo  tantnm  geoer^,  qnod  est  de  lihrb 
Teteribns  recte  adhibenAs.  Dieemns  antem  de  libris,  a  qnibus 
fneriflt  usnrpati,  qna  fide  excnssi,  qno  indicto-  aestimati». 

Crilicenim,  qni  olim  ad  baec  ^rmina  codd.  eontiilemnti  so- 
los  Gregorios  Bersmannns  nomiuandns  est,  nno*  iihro  mstOi  Ferra-  ' 
riae  reperto^  non  indiligenter  nsns*:  Tfam  de  hoc  dobinm  est, 
iberitne  postea  a  Micolao  Heinsio-  inspectiiS|  qni  reliquornm  anto 
8«  editoram,  patris  Damdis  Heinsii  et  Hercnlis  Giofani^  in  Itbris 
iisdem  excntiendis  Tcstigia  legit|  in  aliiS'  vebns  o«nH)ns  iiide*  a 
pneritia  looge  eoo  snperaTit»  Is  Tir  eximins  nnde  Tristimn  co^ 
dices  oactBs  &erit|  ian  accipe»  Cnm^Tixdum  adahns  m  tem  suam 
coKTeriissei  qnae  palria  el  Lngdnnensis  impfimis  bihliotbeca  sn|>w 
peditabat,  qnaeqoe  »  patre  paleroisTO  amieis,  Boxhorsio,  kcobo 
RoTcro,  lae»  Rerio^  Hiidr«  Innio,  snisTe  GreooTio^  Vossiis,  inqpe* 
tniri  poteraot,  anno- 1641  in  Britanniam  traosiretavit  et  i«  Lon^ 
diaensiboe,  Qieoieosi|  €antabrig^nsi  bibliotheeis'  mnlta  qnidem  et 
pfaeclara  ad.  0?i£om  spectautia  inTCoit,  bj&  tamen  libellis  c]iiod 
predesset  nihil,  qiiiu  aatea  iam  tvausmissum  habnerit.  Cnm  re* 
diisset^  snbsidia,  qnae  iu  pronpta  erant  ^^  'sofficere  Tidebantur  ad 
ediiione».  OTidii  adomandam.  Commeotariorum ,  qnes  tunc  coit- 
scripsit,  partein  ad  Tristinm  priojDte  libyos  pertioenteiii'  inter  ei'be^ 


VI 

dfiA  eius  inanit  scripfas  Infeoire  ooliSs  eonti^if.  Pafer  ^Knm  a 
otndPm  avocavit,  Taletndinem  in  acidulis  Spadknis  cnrare  inssit: 
filins  iibrornin  fetemm  nnice  cnriosns  aono  1642  et  mox  doDa» 
seqnentt  saci^HS  et  profanas  Brahanliae  bibliothecas  perreptaTit: 
LoTaoii  et  Antwerpiae  potissimnm  infenit,  qnornm  Tristinm 
causa  oon  poeniieret.  Semel  excitata  nobilis  illa  araritia  Aqnis- 
grano  Lutetiam  prolectavit,  inde  in  Italiam:  qno  itinere  per  bieo-# 
niom  continnato  etsi  obiqne  fere  Gronovio  olim  et  Yossio  feficior 
fuit^  tamen  Neapoli  tantum  qnid  e^erit,  accnrate  dixeris,  nbi  ta- 
nieo  bibliothecae  S.  lohaunis  Carbonarii,  Patmm  Tbeatinbrom, 
An^nstinonim  Tristia  non  habebant:  de  laboribns  io  bibliotbeeis 
Gallicis,  in  Marciaoa  Florentina,  Yaticana,  Bononiensi  S.  Salfato^ 
ris,  Yeoetft  St.  Aotonii,  Patafioai  Ambrosiaoa  proflig;atts,  de  li- 
bffs  nb  Italis  dono  acceptis,  noo  omoia  possuul  a  relMii  pMt 
aliquot  aanos  gestis  disceroi  Extat  qnidem  itiueris  primi  €niU 
lid  et  Italioi  monnmentum  editio  Ofidii,  qnae  15S2  sioe  notis 
prodiit,  sed  dubiae  anctorttatis.  Cnm  euim  idem  illod  iter  man-* 
datn  Christinae  Sneciae  reginae  ao.  1551  denno  instanraret ,  ut, 
oi  qnid  boniaoi  pateretur,  aliquod  certe  sui  documeotnm  extaret, 
exemplar  Ofidii  a  se  emendatom  bibliopolis  tradidit:  edendi  en* 
ram  patri,  seni  iam  iofirmo«  et  Ant  Goesio  affini,  qnicom  frigM 
mox  intercessii,  imposnit:  schedas  snas  seenm  ab^nxit,  qnas  ilH, 
qnotieo  incerti  baererent,  ne  inspicere  quidem  proiode  poterwih 
In  altero  illo  itinere  bieooii  itcrom '  spsftio  peracto  regioae  taHi 
tempdris  aqlis  fere  omiiibos  alternatim  commen^tissimat  res 
«genti  plurima  patebaot;  commode  antcm^  qnamfis  tiinc  qiHdem 
lion  ex  fotis,  boc  efeniebat,  quod  sibi  ipsi  maxime  prpspioere  po* 
teraty  quippe  pro  mnoere  neqne  mandata,  Qeque  stipei^dium  acci^ 
piebat.  Qqoinodo  nbiqne  loeomm  partim  adiutns  a  LangeroianM 
iolaboraferit,  e^^  eins  epistolis  intelligent,  quomm  iutereat  aut  fo- 
temm  philologoram  strenuitatem  co^uoscere,  aut  bibliathecara» 
pristinam  rationem  inquirere.  Mos  de  Yaticaua  taotiiin  bibliotbeeji 
tGitiinonium  a4bibemus,  qnaa  cnm  snmmi  firi,  Plnmiiis  Itia. 
Bf  p.  90|  et  qni  eom  secqti  snot ,  occlosam  iUi  fuisse  scripseriut, 
patoioso  et  olim  tnnic  f  ero  peoitns  ab  eo  excnsoain ,  qBaiitam  ad 
Ofidinp  certf,  iatelligitor  ex  Syli  epp.Svrm.  S^  p.900;  de  Bfe- 


diM  Mni  tMam  Ibid.  |k  3aS,  908,  1«i«  imnMifli  Uib0ri9'  n*$ 
ttifte  liiil.  Bertrsus  taodem  tst  per  Ilel?elia«i  e(  (J er«iMMHm 
LagdiiBini  Biit#T(niira^  »<»  tode  BMmiiiai,  %uo  cpm  pergeret  i« 
HtleAtia  fiotloriiiaiios  cedicea  ctutnKl;  CQei  pervenifieeti  io  t«r- 
iMtim^a  a«U  etiatus  ett,  boc  ^st  ecMae  Ovidijin^  iii  ^ioem) 
letfegil,  biblialbecam  rtgiam  etiaiiitiun  iiHegraia  #d  partfa  Tocftw 
Til:  id^ae  per  bieaaium  ferCi  tix  ui  munere  piil/lffp  prokgyii  or-*. 
diaam  Be%.  feniesiiiie  admioisteato  a  sHidiia ,  dii^vfretvr.  li^ 
rrdiiu  anUm  iu  pairiam  ao.  16S5  cum  uflTcreia  yrH\h  Haiiibnrg), 
detineriflnir,  codieem  erclesiae  catbedmlia  reoMdit«  Slpx  cum  m*. 
tmisaenl  Brfurtensee  libn  a  Graevio  allati,  RotteudqTliaiif .  Sl^ 
oasterb  transaiissi,  excerpta  Hu^euiaua  Bujca0  r^p(*rta,  ^umfUf^ 
Bsa  deeraoti  mode  iie  impedimenla  illa  aeiiQiparassenl ,  mo4bi'«i 
ethm  mauns  Amstelodamense,  TabHudiaem  exbaus^  labores,. 
aainmm  defaecatnm  lis  molestissima  reliqnisaeul.  Quid  luabat 
ia  temm  eliarttm  maxima  contnrbatione  ediiionem  OTidii  aoTani  ia* 
ckeafitt  primus  lomns  ioler  mamis  Ijpographi  baeail  a  eieaa^ 
Maio  anat  1658  ad  Iqlimn  aoni  1660;  relii|n4  foeliaalay  imi 
Mmi  plagnbie  oorreetae  ab  ea  ialer  slrepilus  marines  aliyie 
tcaipe8tale8|'cam  inao  1661  Sneciam  naTigara^,  ap<^a  beme^a^ 
rs  Tera  aatem  padenda  de  cansa  io  exilinm  adns  laatnm  aei 
OtridiaaaB.  Miraadnm  igilar,  aon  ai  qnid  reliqni  fieoeiil^  «fSl 
fmalnm  praeslileril  in  opere  iugeaioaiasima;  aadi  ipsaa  ia  epk 
ad  GronoTinm  scripla  a.  d»  10  Inl.  1660:  Qtiortf  noUm  de  hae 
tkimds  edUione  praeehni  aUquid  tihi  poUieeatfis.  Ani$n9 
emm  defaetato  haee  studia  erqnt  traetanda^  pri  nuUu$ 
wdki  adfmt.  Itaque  curae  oeeundaa  faUoioree  forp  augurorn 
Istas  qnidem  cnraa  aecundas,  q^as  iipere  aondam  abaoluto  exr* 
eplabal,  aaaqaam  addere  iiiwit  EIsctbio  aatia  emeadala  omain 
Tidebaolar,  qaae  lam  cupde  dislrjAerentnri  nl  noo  aemd  Ijrpis 
lepelendii  esseul.  Qaotiea  id  factam  sity  aaa  conalaft  inler  biblie- 
gcaphos.  Bberlna  primam  HeiaMi  editiooem  cnm  fomim^alama 
repeiiUm  didl  aoaia  1664,  1676;  axemplaria  aaao  1668  \t^ 
sigoiia  in  remm  aatnm  fiiisse  pernegal,  Bnrmaonns  ediUeiie 
aaoi  1668,  cni  acilicsl  Heinsins  ipse  praefiieritf  nsum  ae  esseTa- 
rai  ia  pradS|liooa  ^paioM  cdiliaaia  jsnae,  qnae  aeparalim  yrodol. 


VIII 

Ul«r  igtfnr  «Hmtt  aterqire,  nt  opiMr,  si  qnUI  testMmn?  i«  Bria^ 
iia  {p9o  est,  qni  Anni  1674  nenso  libio  ad  nnieDni  ita:  J!\R>* 
fifif  Graepim  nbster^  noperwtt  alii  es  amieisj  etan  agitarem 
istoi^  Naaanis  editimem  aUo  me  per  familiaree  mokstiae  et 
mkmimam  fsrensem  avocatwn^  ut  hsde  eogitaHoni^  juae 
koh^inem  reftdrebat  totum^  minus  vaemre^  atfue  omnem  me 
iradere  potuerim.  Bostmodum  attentiore  eurm  eonydura  ud 
Umam  reeecaei  in  prioribm  observatis  ae  eorresij  guiifie 
'  insuper  habitis  ae  me  ne  constdto  qmdem  boni  Leidenses 
seeundmn  tertiamque  Nasonis  editiones  m  pubUeum  pro-- 
trusere.  Yides  inter  eittionea  Eberto  cognitas  tertiam  deeidorari, 
foaiB  Heiaeins  ao.  1674  dicebat^  qnam  illan  anni  1668  poto, 
«tei  aee  ipoe  ?idi«  Bnmannns  Tero  ainnl  refellitnr  ex  illa  Heia- 
aii  epistolai  qoi  ex  aliis,  qnas  ipse  edidit,  nosse  dehebat|  anno 
1668  Heiasinn  graviter  aegrotaoCem  ne  potnisse  qniden  editiooi 
idleni  adesse.  De  eoris  secnndis  Heinsii,  de  qnibns  seninen  yidi, 
qni  reolo  indiearet,  ita  habe.  Exemplar  istoi  editioais  1661,  in 
qao  eonplnra  ad  Unan  reTocasse  sese  dicentem  legtnns,  cnras 
oecnndas  minitte  eomplectebatnr,  qnod  falfio  BnrBUisiins  qaoqiie 
opiealns  est,  sed  parvae  rei^  elsi  neoosfarias  qoasdam  correetio- 
aes:  soperest  eaim  cnm  reKqnis  in  bibiiotbeca  Regia  Beroliaensi. 
Bas  %orrectioBes  si  primns  Heiiisianis  potis  io  sna  ediliooe  oia- 
iore  ioseroit  Petms  Bnrmannns,  (qeod  nobis  minime  eonstat ,  qni 
cditiooem  Heinsianam  anni  1676  non  iospeximos^  cni  si  forte  ad- 
Oitao  illae  (nerint  a  librario,  potnit  herde  el  Barmaaanm,  et  bt- 
Uiographos  posteriores  latere,)  Heinsio  Tifeoie  nihil  nnqoaip  ao- 
«essit  ad  prinam  formam  editioois  1661«  Ipsas  coras  secoodas 
dom  Heiosins  snperesset,  non  prodiisse  lam  demeostrabitnr;  oeo 
a  Bomanno  edilas  qoidem  esse,  oed  nnnc  demnrn  neslra  opera 
proferri  iofra  iotelliges.  Igitor  Nicolaom  Heinsinm  anpis  fere  iri- 
:gioti  pest  commentarios  primnm  editos  nonqoam  non  OTidio  Ta^ 
catisse^  epi^lae  salis  demonstraot,  Aonis  1672,  1673  com 
-reipnblieae  eansa  in  Germaoiam  •excnrrendnm  essety  Coloniae  et 
*8pirae  diligeflter  in  libros  Telnstos  inqnisiTit,  Francoforti  qoem 
iuTeniebat  codicem  dmninm  Ovidii  opernm|  cnm  pulviscalo  ex- 
•  eossit;.    Sob  idem  (ere  tempos  Teonulios  qnidam  Faridiis  coUa- 


ir 

tiotea  t9d.  Segpmimi  ad  eom  nikit  (SjlK  4,  p.  8M  §^.).  Bx« 
tremis  vitae  lemporibiis   tandem   cum   alia  boios  geoeria  aoxilia 
■hro  offeireotar,  velot  a  Marqoardo  Godio,  Tid.  SjH.  3,  p.  490,. 
Garpxom,  Syll.  4,  330^  et  moltis,  alia  sperari  posse  Tidereotor, 
fdot  a  Fetro  Petifo,  Sjll.  5,  728,    oorae  edifiooio  elaboraoda» 
coisiltom  serio  cepit,  ad  qoam  eom  iode  a  loogo  tempore  —m 
inparatom  fiii«e  probabile  oit,  taoieo  qoaatom  oiM  laborb  deoo» 
iapoaendam  pataverit,  io  comperto  hod  eot     MoiTam  feeeooio^ 
lea  Daomio  ae.  1697  promisisoe  iotelligitor  ex  Sjll.  5,  p.  261« 
Ad  Hiietinm  ao.  1680  iU  ocribit  ibid.  p.  732:    BlM6vMm]eum 
flagitatam  a  me  saepenumero  editienem  Naeeme  eeetmdam 
mmc  adomety  quod  primae  editiomi  exemjdaria  variie  de* 
mipta  formie  iampridem  sint  distracta^  deeiderHe  eim  re^ 
fragari  non  poesum.    Has  demom  cnrae  secoodas  Heiasii  &to*» 
rm  fttisse,.  si  absolfere  cootigisset,  iotelligitor  ex  epistola  ad  Pe- 
tiion  aofli  1681  Sjll.  5,  p«  726.    Hacteoao  de  libris  ab  Heio^ 
rio  coBqoisitis  dictom  esto:  de  editiooibos  ^ae  disseroimnSi  o« 
%iionireotor,  nosfra  iotererat  propter  ea,  qoae  iofra  diceotor.  lam 
fero  de  libris  post  Heinsii  aetatem  adbibitis  Tideamofi.    A  Cferu 
inaBia  nescio  qnid   magnom  Ovidio  Heinsins  aognrabator.     Inter 
ififtos  Mediceae   bibliothecae  thesanros:     Utinam,  inqnit,  illud 
tempus  ttcuisset  terere  in  Germanids  Hbliotheeis^  ubi  ve^ 
tustiora  reperiri  esemplaria  nuUus  dubito.     Sjll.  4,  p.  806, 
cfr.  5,  p*  809.     Yiodobonam  imprimis  aoxie  capiebat,  oceasio- 
oem  itioeris,  toI  legatioois  istiic  snscipiendae  noo  semel  captaTiC. 
SjlL  4,  245.    Ad  Yossiam  aooo  1654  ita  scribebat:     Vtinam 
Fieimenses  codices  aUquo  artijicio  iuris  RegHfimtl    De 
mtccessu  non  videtur  desperandum,    si   opera  legati^    qui 
Fiennam  hac  aestate  abiturusy    libri   isti  cum  archeiypin 
Justriacorum  imaginibus  in  arce  Pragana  captis  pemmta^ 
reatur.    Sjll.  3,  p.  602.    Ista  spes  de  Germaoia  ante  ddb  se. 
cola  concepta  bucosqne  ad  irritam  cecidit.     Qood  ad  merobrafias 
Teteres  attioet,  Tristinm  libros  com  codice  msto  Bernensi  iii  Biir- 
manni  spem  gratiae  coolalit  Hieronjmiis  SleUtems  anno  1718: 
boc  io  seculniu  sufiiccre  dobiiit.     Aimo  1826  Franciscns  Nicolaiis 
Kkioius,  gjmnaaiaicbus   Coufloeotious,  ii^  Fraocoforleusi  4*odice 


•p«raiB  (coIbMTiV  q«ae  qimmdia  raffioare  debeat,  pestbac  anHm* 
bit^  -^  Nq8  ooffliniiii  adiuioeatoniiD  altalimas  qttaotom  conditi» 
piUeretqr,  etTero  qaed  ad  faadameatam  eafficeret  ageodam :  qui»- 
Iqoe  codices  iotegros  aotea  ooa  adhibitos  coatulimns,  bouilate,  ele- 
l^autia,  aetate  diversos,  Tetostas  edifioac»  secoli  XV  oevemi  aon 
9K  eadeoi  or^iae  derivatas :  praetefea  e  schedis  nlstis  N«  Heis* 
911  m^lta  prorsusjgoota,  pleraqae  reotius  cogaoooeada  depffom- 
psifflus,  qood  qnale  sit,  iam  accipe* 

D^lati  eaim  sumus  ad  alteram  partem,  qnam.posneramas,  m 
^a  quAeritttr,  qnomodo  et  qnam  accnrate  libri  msii  iH  usttra  vo« 
fali  fuefint.  Triplex  est  geous  codicam  ,a  diversis  collatomtu« 
friiDo  docti  viri  asi  suot,  qui  quam  rationem  ioiertnti  iocertitai 
fsl^  qaomm  excerptis  usns  est  Heiasius,  velot  Anic.  PolitiaiH, 
lao,  Gebbardi,  lau,  Gruieri,  Inst.  Lipsii,  Fred.  Grooovii,  k.  Yos- 
9L  Horom  quaravis  primus  accuratiooea  professua  sit,  triuni 
eequeotium  diligentia  in  collationibns  ipsis  videalur  apparere,  qoiutl 
idionde  coguita  sit,  tameo  quia  codd.  ipsi  maximam  parlem  aul 
periernnt|  aat  delitescunl,  affirmari  oibil  potest.  Secnndnra  genoo 
est  librornm  Heiosii,  de  cuins  fide  cnm  quaeratur,  copiosins  a  oo« 
bis  dispntaodnm  est.  Tenlio  demnm  loco  de  iis  dicetor,  qaoraai  ' 
{fl  alt^ram  ntram  parlem  io  comperlo  oobis  quidcm  est  ratio» 
De  editiooe  igitur  Hein^ii  quid  actom  &erit,  sttpra  iu  bnoc  modoai 
expositnm  est,  nt  facile  vel  inde  pateat,  magna  copiaromi  criti* 
pirom  oiMoero  vix  satis  iilum  usqne  qnaqoe  usum  ioisse  «4 
em<>odandam  Ovidium.  Yernm  doabns  potissiioum  io  rebos  ioi- 
^qoos  expeptos  est  posteriores  editores.  Quod  ad  primam  attioet^ 
4e  coosUiOf  quo  Hoiasius  iu  editiooe  aooi  1661  codd.  yel  oomi- 
«avit,  vej  ooolero  indicavit,  vel  etiaop  reticott,  indicareot  quomodo^ 
.cooqae  liberet:  qoo  aotem  ioiqniiis,  eo  minos  cooditioois,  qiia 
Jkinsios  osus  est|  tempornm,  qnilHis  vixit,  ingeuii  deoii|ne  eius 
iolelligeotes,  certe  revereates.  Id  onom  eoim  agebat,  ot  Ovidiom  a 
barbarie  viodicaret,  000  ot  qoam  maxima  diversarom  iectiooaiii 
mok  oneraret*  Non  soli  Heinsio  tum  temporis  stndia  antiqoitatis 
prorsua  perilara  esse  videbaotur:  oerte  divioare  nou  polerat,  tam 
eiegantes  homtoes  olim  'extitnros ,  qnales  de  eins  delictis  indica- 
veruttt.    Altera  in  re  calumuitati  euot.     Ni^m  de  ratione,  -qua 


Brforioii  nms  fcVrh  in  e»iltribni  snis  exciititodlfy  oibilf  prorsvt 
Bnrff  potpnint.  NHrntnt  fodioeo  Uofce  pluriaioo  oon  eoUatos,  oed, 
^ypassim  ^Merjue  impeeioM'^  ab  eo  fniMe  (Tid«  Jahn«  praef.  t.  2« 
p.  XJ).  Cansiini  eiiio  eoopicieoio  reqoire;  poto,  qoia  maior  e$i 
eefKfmn  ab  Heiosio  coUalomni  nonieniOi  qoam  fiicoltas  bumana, 
reripit,  qnae  tanit*n  io  «Uis  mioian,  in  aliio  ■uaima  eolet  esaov, 
Bxemplo  est  Biirmaonno,  qoi  com  onmerom  eodd.  Heinsianorom 
Teikt  iiibdoxisse  videri,  ▼eritoe,  ne  niminm  diceret,  qnin^ptagintm. 
jere'  in  nmversum  Ovidium  partim  hUegroe^  partim  mutiUH 
to8  eodices  ab  eo  coUaioa  ecfMt  in  praefatiene  maiere:  pete- 
rat  treci*ntos  dixisse,  Yerom  oeglii^eutiae  etiam  et  malae  firaodip 
iosimnlatnr  magnns^  vir,  cui  ^ymeliores  lHri  haud  uno  in  Io€0 
viH  iint  tt ,  qui  masime  ad  rem  euam  faeerent/*  Com  ta« 
Men  qoes  errores  iahnios  notat  p.  X,  aut  sint  leTissimi,  aot 
oolli,  certe  coin  Jaboii  errore  de  cnris  secnndis  Heinsianis  con- 
iiiocti.  Qnaota  antera  illa  etiam  coolomelia  est,  qnam  Heinmtta 
passiis,  qnaiido  rom  Barmanoo  iamiam  aolet  cooinogi  io  levitatio 
rrifirae  exemplnm?  Hand  dicam  dolo:  mnlto  praestitiseet,  Qoi^ 
Baoni  commeniarioo  aeternis  tenebrio  damuari,  qnam  ut  eornm 
erassitndo  Heinsiaeo  splendori  oftcerett  praestitisset^  ioqoam,  il^ 
lid,  ifttm  nt  oscitaotia  ille  soa  omoeo,  qoi  fidem  baboerool,  ia 
errores,  ieinoitate  qnosdam  in  aemnialionem  abriperet,  nobis  parto 
laboris  deiino  exordiendi  praerepta  oecessitatem  imponoiet  do 
per?i*rsitate  sna  verba  fHfiendi.  Scrinia  Heinsiana,  quorum  co- 
pia  ilK  facta  est  ab  Heinsii  beredibns,  bonae  frngis  uoo  inaoiii 
fpisse  ex  iis,  qnae  dicta  snnt,  qniris  snspicetor.  Bormannns  qnam- 
im  quid  inveneritin  iis  non  accnrate  recense^  io  praelalioo^ 
maiore,  oed  taoinm  ett^orem  et  desperationem  sibi  ioiectom 
esoe  Ctiteator,  coostat  lamen,  loage  plnrimomm  codicnm  iotegiM 
eeUatiooes  ab  Heiosii  mann  factas  ad  eom  perTeoisoo.  Suficere 
igilor  ei  visom  est,  ot  ipse  dicit,  farias  orriptoras  ab  aliis  ex» 
pendfodas  cum  delectu  et  fide  exbiberi.  Yerom  igoerabat  h^ 
oos  rir  ad  delectBm  iostiltteodom  plus  acomiois  reqniri,  qnam  ad 
otendom  libris  ipsis:  maius  enim  est  sctre,  quid  oiim  prod^ao 
aliio  possit,  qnam  quod  osui  io  praeseuti  sil*  Ueinsium  sat  srio 
delectom  ex  iis  cepiis,    quibus  oou  igoate  uaus  eat,   saiis  beuo 


IDI 

ioo  datoitim  fiibses  •portef  eofm  Kbroo  redo  oeolintaloa  md$k 
«ne,  qni  otnim  ftlbi,  ao  alri  eiraent,  berelo  oeociebat  Bormftoaos. 
tide9  tameo,  qoam  gloriator,  otiam  io  pNno  ioslitelo  ox  pario 
^   constaro  poterat:   ooam  loeit,  Heiooiaoam  dabiamy  oa^  ftiam 
mi^ectftm  roddiifit.    Somma,  qoa  pooa  eot,  oegl^eotia  toI  cotfio 
otiBO  oditiooem  ioo^eiooti  pAtorol  aeooeoo  oral:  paoca  eiof  fooerio 
MU^t  Jabaioo  1.  l.     lo  bio  Triotiom  libris  oU  aomol  logorio 
doos  eioodem  oomioto  codioeo  extitioooy  fokl  PolitiaaooOt  Faiali* 
800,  Moretaooo,  PoteaoooSi  do  iocoria  aol  Bormaaoi,  aol  Hmoii 
iam  conotat,  qootieo  noo  iodicalor,  oter  iotelUgeodoo  oil,  qood  io 
yrima  earom,  qnao  pofloimoo,  appeNatiooo  iactom  1, 2^  99,  io  w* 
€Ooda  lere  obiqoo,  io  tertia  obiqoe,  eed  rocte,  qoia  perporam  1, 
1,  112  mmM  po^oit,  io  oltima  alteroatim  fcre»     Vorom  iolaod 
loria  anot  Tixqoe  dig^a  commemorato,  oi  ootao  Bormaooi  com 
ipois  Heinsii  Bchedio  eonferas,  nodo  eoosarcinalao  oont,    Vix  ol« 
lam  pagiuam  esso  opinor,  io  qoa  grafios  aliqnod   delictom^BOO 
iooit,  oi  Tel  tot  booas  scriptoras  omissas  excosaro  vdis.    Noo 
irridicalA  illa  snnt,  enm  1,  8,  41  nnom  *  yaticaoom  laodat,  qnm 
legerat:  Vatic^  qnod  esse  debebat:    Fo/tf,  idqoo  aliqootieo  aot 
boc,  ant  ioTorso  modo;  com  codiceo  nnnm  Regiom  et  ooom  Po-> 
leaneom  modo  dnos  Regios,  Tolot  1,  2,  6,  et  aKbi,   modo  dnos 
Pnteaneos,   3,  12,  3,  et  saepissime  noocopat)   com  eoodem  U- 
Irroni  modo  Galllcnm,  modo  Tbnaoenm,  modo  ooom  Heinsii  dicit, 
Leidenses  pro  duobns  nnmerat  1,  8,  16;  9,  12,  ansqnam  tamoo 
distioguir.    Eins  generi»  suot  innnmora,  ab  Heiosio  nooqoam  pro» 
feda,  qoi  litleris  codices  insigniTorat.    Istaeo  igitar^  dieet  aUqoia^ 
tivpwis  et  desperatimis  soot:  At  ego  pnlo  calliditatis  et  Sdt^^ 
dae«    Callide  ogit  Bnrmannns,  qni  operao  nibil  impooderet  io  ro^ 
imde  gloriolae  nibil  sibi  parare  posset:   ox  Heiasii  codd,  Scripto» 
ffs  deseribendas  fnisse  oemo  ignorabat     Coras  qooqoe  Heiosii 
oecnndfts  molli  exspectabaot :  qnaro  aonotatiooes  quasdftoi  io  ex* 
emplari  aoni  1661  ab  Heinsio  scnplas  anao  1664!  Tel  1668^  nt 
enpl^a  diximns,  Hetnsit  uotis  addidit,   sed  id  qooqne  pnerili  paeoo 
eum  iueogitftotia,  adeo,  ot  eum  1,1,  114  Heiitsin»  seriptom  re-i. 
liqnisset  do  Ciuaelboue  poela:    Laudatur  et  ^OQsgia  eimdem^ 
iile  deseribeiret :  Laudatur  et  Opetia*     Verum  noo  omnia  tantii 


cgit»  flti  ea,  io  qdko»  BUoiii  floW  luM  yrfditaretor» 
CoflfiMml.CiMre.^  iit  Heiosii  sdiediifl  totercklerenty  eerte  ot  peM 
ptet  ipflooi  illao  perfesUgoret,  otqoe  hae  fidacia  ealis  (lefligae  ae 
fiweie  pataTit^  ei  de  relifiois,  qoae  acbedae  Beioeii  eoppeditabaoii^ 
dnoi&uB  illi  parteio  lelioqoeret,  dimidiaoi  eibi  deKgeret,  eeilieel 
cx  lost.  §•  39,  ifo  renMi  dM$i9m  €i  adquir,  dminUh-  So- 
permt  lo  flcbedio  Heioeiaoia  correctionooi  et  eooiectoforoni  iogeiio 
iiuEfagOy  deiodediqiotatieoeado  locie  difficiliofibofl,  teetioiooia  ecH* 
piemm  laiiga  naoo  coogesta,  ferom  explici^ooee;    atqoje  k|0 
peaireraae  qoiboedam  io  partibus  io    commeolarife    exegeticoei 
qaee  qoidafli  focaol,  ao^? eraot.    Haec  difersie  qoidem  tfunp^ 
libiis  scripta  faisse,  eed  coras  ipsas  secuodas  Hdosii  cootiaere^ 
qaas  io  ordioem  redactoroo  fuissety  cniTis  eooslare  pelorati  q{ri 
il  cnraret.    Boromooos  tameo  sibi  iooellnm,  eibi  pecolinoii  e^kl 
brlaoas  qnaerebnt»    Cooiectnramm  eoarom  qootqnot  speciem-ali* 
q«uo  babent,  Heinmo  soblegerat,  Telnt^2,  475;  3,  1,  35;  3,4» 
30:  alqoe  satis  callide  qnidem  ex  iis  cpdicnm  cellaliooibuiS)  qnao 
10  sehednlis  separalio  serfabat  HeinsittSi,  cooiednras  ab  illo  fj^ 
csbi  oatae  snnt  interposilas  expiscatns  est,  codicis.  scriploras  in« 
soper  baboiU    lo  obserTalionibns  Heinsii  crilicis  qnoliea  iUe  pre-» 
perila  aliqiia  oenleolia  postea  ascripserat:   male^  Tel;   9ed  iam 
Mil  muio^  priora  Heiosio  ascripsit,    eensnram  sibi  arrogaTit# 
Qfloties  nberins  retractaTcrat  opioionem  HeinsinSi  ea,  qnae  po« 
slreflMi  probaiiti  soa  fedl,  Tolot  ^  360  et  saepis^e.  Qoio  etiaa 
fidi  iHom  qoaoHdosios.qQia  damoaret,  prorsns  indnxerat,  ex  la» 
lebxie  taaMo  exlraxisfle^  ae  pro  oois  Teadidisse.  Poslremo.  acobi 
is  commeolanofl  otqne  dodrinae  copiam  inddebat,  qoa  sese  osteo- 
tare  posseti  actom  iam  erat  de  aeqnilale  in  partiendo  omui.    li-* 
bro  secnndo  a  t.  383  ad  412  qnae  copiosios  expodla  babeotpr 
snb  Bomiaaoi  nomioe,  Hdusii  soot  omoiai  paucis,  qnae  satio 
iblilia  soHly  exceplis:  perpanca  eliam  pnngente,  opiqori  coosficBtio 
Hriosio  reddiditi  in  prae£fitiooe  nihilo  mions  tolnm  se  reddiditto 
testalos.    Ac  pntoTcrit  forlasse  aliqnis,  poslbac  Bqrmannum  poe* 
aitniflse  OMloram  iaetornm  atqae  emendalnmmi  si  licnissel,  fnisae^ 
ouB  io  proefatiooe  Locaoi  a  se  editi  ila  scriplnm  reliqnerit:    Si 
99€m$daB  tn  Ovidiam  ewrai  prodere.  lieent^  oKter  m$^  at^ 


XIV 

gm  dlTiM,  idSirHtltti  hi^  $Hdm  UhMrmh  eitpMii^ 
posie  osienderim.    Cave  nraHiilRi  bitie  bomiiti  ornliie.    tstee  ifi« 
*  irarias  Beciiiidfls  «ioe  fideor  mib}- iuTeiiisse  Ib  exemplAri  edikioias 
«timioris  ab  ipso  pek^cripUid:    etsmi  meeda   t?p^9fii)sbi  cm^re^i^ 
^fieriptarae  qimedani  eiire  fide  atqae  iiidieio  addiiae,  fnisqtmitt  irota 
'  lareiifA^  ira^qoasii  HriAsio^  rMdka,  ^Atis  dKrif  'illoffl  fhnikYetM^ 
'  i)iiaiitnifi  ijnideiti  ad  Trtetinm  libros.    fam  vero  df  finedi  Ikciaittiis 
^tngratae  qnaestioni,  demonstratuni  enst  Bnrmanni  cnipafactttm  es9e, 
'kt  de" liiiris- mstis,  qnibtis  Heinsin^- eliffl  nsns  est;    non  - ninfmoi 
^^pertnm  nif^   qnod  compertom  sit;   magda  ex  parte  ihlsum  tsh^ 
"  qnod  ftlsnm '  non'  At ,   certe  snspectnn  *  ^e  ■  ddbdftt ;  -  nisi  atlniiAe 
t  confirmaretur;    ^ed  laetam  renr  Tibi  na^^ro,  b^foIe'kctor.  Bnr-. 
*4DannT  incnrhi  Ovidio    nibil  periif,    H^insio  tribtt  im*ttria«  illatom 
'  est,  qnin   btdie  accnrate  eognosci  liceat,   qnin  possil  emevdari. 
'  Scbedae  Hernsiaoae,   qnibns  denno  nsns  Dnrmaonns,  et  ea^  qaae 
primns  adbibnit,  nt  collatio  ^o^cis  Bernensisi  et  praeterea  mnha 
Qtriasqne  generis,  quibus  ille  nti  aut  nolttit,  ant  non  potuit,  salra 
'^ftattt  et   religiose  cnstodinntnr   in  bibtiotbeca  Regia  BeroKned^i» 
Recensnm  infra  vidBbis;    Nnnc.  nt  ad  propoditttm  revertamnr,   de 
'  lide  qnaeritor,  qna  Heinsitts  osns  id  conferendor  magoo  codicum 
^%amero.    VeVbo  dicam:  optima  asns  tidetor.     Hnidb  rei  fideio 
:iaciBnt  integierrimi  hominis   inoren  alinnde  probe  co^niU^  deinde 
^'Vero  codiedm  ipsae  coHationes,  plene  et  cnriose  institbtae,  qnae- 
'qne  etiam  scribend!  errores,  mannm,  qnae  dicitnr,  secttndttm,  va- 
rian  seriptnras  in  qnofis  libro  idsto  Amrotatas,  glossas  exbibeu 
'  bant :    scriptae  erabi  nifide ^   certe  distincte ,  ubr  ^x  altei^  e)tem- 
^lar!  !o  fdtemm  transscriptae  eranl,  band  di^cri^pabant.     In  iretn* 
'  Otis  tantnm  modo  Hbris,   qnos  Ipsd  posdidebat,  tefnl  ReTii  frag- 
ioeiitnm,   qnosqne  diversis  temporibds  inspicere  potttit,   interdnm 
dirersas  scriptnras  eootaritf   putd,  qoia  scriptura  fibrf  abstro^ 
atqne  evanida  init;  qnemadmodnm  Isaaci  Yosrii  manns  A  parom 
recte  leda  fterit,  crimini  oaHi  dederim.     Alia  imbecUlitatis  bo- 
maoae  argnoiiedta,  telnt  illdd,  cnid  scriptqfai  ^bdfcis  impressi,  qtfo- 
etbn  scriptns  confertnr,  interdnm  annotatnr,  ^'^1  omifiitt^r,  qtfdd 
'  tMettleros  io  codice  Beroensi  caetcrnm  enperstitios^  coilatc^  aRqtr6- 
itea  (ieiraoasit,  in  HtiosiinBt  tSader^  ti^  ntemifti.    At  qWdDiiittr  8o 


SMler»  H  Bemm  Klird  djxfnnii,  agetQ^  miM  eifaiM  ^  iilier» 
ittt  codiee  ex  iis,  qnos  poet  Heineii  aetatem  collatoo  esee  sapm 
■eoioraviniiiSy  qoae  res  oooDiliil  ad  probaoilDin  nostrom  de  Heia«A 
ni  fide  todieiam  conferre  debet.    Codieem  FraneoArtftDiim  He{»« 
liM  lotom  olim  ebotnfity  noo  antem  Bnrmanono^  qnae  edmm  oea«A 
teotia,  qoi  ad  Fastos  el  Triotia  enndeln  ebdtMn    exciiosemiit) 
Cam  «criptnrao,   qoas  b!  Tin,  C.  F«  Mattbias  M  F.  N^  Kleiotai 
esbtamnt,  prininm  cooferrem  eam  iis,  qoiis  Heinsius  aodo  1878 
ioveoissie  se^e  testabatar,  io  eaiii  o)itoioneto  addiitMar,  nt  diver^ 
Ms  ecde^e  S.  Bartbolomaei  leodices   tionatbs   ntiqde  ^^taremi 
qoaalqoaifi  itA  taotom  differdMot  collatiofties;  lit  Mnbto  efltioAomi 
ad  qoas  codex  exenssns  est,  diserimioe  aliqriot  ''ceotoriais  scriptox. 
mnim  Beiosias  annotaTorit)  qaas  alt<^  ilti  bmisehint.     Ac  do 
Fkstis  gandeo^   qnod  lam  noo  opns  est  dispntare.     De  KleioiA 
Trialmm  tldttbr^  qnae  Irs  poscit|  eloqnar,  Dirit  so  lectiMfs  <ftVi 
ciepmilftfi»!  ptmfm  atktiB$e  juiain  ^IM  tnbsidiU^  tiM  xtpb 
xodieii  ^aneofitrfanif  juerh  deiitto  eseusBeriti  ^a  -purmh 
Wuutate  td  ahtea  faetuni  faerit.    Coosilio  plnsqaabi  Barmaa- 
idaoo  eam  reiU  ^esslit.    Ib  libro  primo,  secaadb^  et  ib  ieiiio  nsi 
qoe  ad  el^am  Donam  noii  accorato  scriptnras  iiolaril^  mnlti^  «i 
istis  pnfifcns  omissiS)  ned  nota?il  tamen:  id  «^qaeDtibU»  qnaioor 
eiegiii  Mtis  babait  ad  yersam  38  el.  10  tionbaaoi  lestimoiriaA 
de  eoi^o  FrancoftirtaQb  delBcripsissb,  do1RS|  qoibits  iscaient  ista 
iptdi  earminii,  difficultatibtis  ad  taieitibrabas  inspidebdas  |ierntbids,  ek  > 
qoibbs  Hebsiihl  plas  Tiginli  siogalares  s^ripitaras  deprotaipserai 
1o  bliibMl  libri  teriii  degilEi  denno  idspexil,   credb,  ni   Hanqnadi 
tfifHise  tideretnr.    SM  in  reKqnis  deono  Dih9  oisi  discrimina  pes- 
Shltli  Hdfe  a  BartDiirino  iradita  anriotftvit.    Pbssenl  qnaedam  prae- 
f^  de  ^potativo*  bbe  eodieis  Bcmtatore  et  critico  dici  aliis  fbfL 
«iis^,  qnam  oobiis,  iocoodibra;  ^    Ifbtf  igitnr  de  PraneoAiflabb 
codlce  Heinsii  liattoritatelD  solatn  seciktf  ilnmds  et  ist<yc  ttno  et- 
emplo  pardiri  abest,  qoin  eos  otnbeSj  qboiqnot  Heiosiain  negliL 
g^tia<(  postolahipl,   obticero  iobeamas.     JVibil  eoim  totncnm  llb 
B^nsio  collatnm  fnit,  i^ain  {mpums  BarmaonrimU  teanu^  tfansi^- 
rff:  qtfosd^m,  de  qnibns  pfhestaotissimi  riri  litein  tnb^rM^t,   dOfc 
ilb  BUoMo.sed  ab  eiao  amanatosibos  iospecti  snol.    Sod  qoid=- 


XVI 

fnid  tandem  rd  eit,  qnaiD  olim  rigide  iadicatnm  iri  coojMimos: 
nobis  taotisper  placnit  Heinsiom ,  tanqnam  religiosissimnm  in  tra-> 
ctandis  codicibns  qnanta  ipsi  possemns  accnratiooe  prosequi.    Ita- 
ipe  qnaiA  rationem  in  commemoraodio  codd.  Leideostbns  iniimas, 
do  quibns  iofra  Tidebisi  ne  excnoamus  qnidem,      Praestat  iote* 
meratam  ab  omni  parte  immortalis  Tiri  serTari  memoriam,     ad 
qnam  oisi  aoianm  onbinde  erigere  daretnr,  possit  pndere  aliqaem 
inter  Bnriiuinnos  Tersari.    Qnodsi  de  Heiosii  fide  semel  dnbitave^ 
irioy  oodieum  Don  pancomm,  neqne  malorom  eleTabitnr  notitiai  qoi 
aaoqnam,  opinor,  oomparebnnt,  postqnam  ille  collalos  io  schedis 
Berolinensibns  reliqoit.    Qnandoqnideip  igitnr  remotis  testibns  noa 
idoneis  de  libris  aote  noo  adbibitis  ipsam  Heiosii  et  de  Berneosi 
Stettleri  fidem  interposnimns,  pro  iis,  qnos  ipsi  ^cnssimus,  no- 
ptram  obligamusy  operae  solli  nos  perpercisse  certi..    Dnorom  li* 
luromm  atqne  tertii   qnatenns  licnit,  tcI  leTissima  dbcriniuoa  an- 
aotaTii  resectis  tantnm  lis,  quae  nisi  qni  Telerem  librnm  onllam 
!viderit,   Td  animo  ioformaTerit,  nen^ioi  prodesseot»    Reliqnoram 
^criptoras  ita  oelegi,  nt  nnllam  praetermitterem,  cni  indi^inm  ia- 
esset  interpolatiooio  ant  Tiolentae  bominnm  doctiornm,  aut.slnltae 
librariornm,  glossemata  admittentinm,  toI  locornm  similinm  memo- 
lia  deceptommi  deiode  nnllam,  qqao  sensn  omni  destttnU  libra* 
irinm  ostenderet  scribentem  qnae  ipse  non  iatelligeret:   qnod  pre- 
tiosissimnm  erromm  genns  nee  in  minoris  rei   libris  asperaail 
soosneTL    Reticoi  igitnr  leTiores  calami  errores^  in  lods  satis 
per  60  Intis:  nam  in  depositis  peiosqne  habitis  piacnlnm  fedssem, 
si  nllnm  apicem  posteroram  notitiae  subtraxtssem,     Atqne  baec 
ita  admiaistranda  existimaTi  cnm  Tirornm  anctoiitate,   qnibns  io 
lioc  genere  praeslaotiores  non  Tiynnt,  tnm  meo  iure,    Nam  qnos 
audire  solemos  clamitaotes,  nibil  sopprimendum  esse  quqdcuoqne 
olim  quisquam  barbatulos  deliqnerit,    Tiderint  illt,  num  sanctissi* 
innm  istnd  sni^m  cnm  bibliopolis  foedus  oartnm  tectnm  in  poste- 
ram  praeetare  possint,  et  annon  saltem  gemmnlaram  istaram  de« 
Bcribeodamm  cansa  ad  alia  artifida  a  tjpograpbis  commigrandum 
nt,    Caetemm  cnm  Bnrmaonus  laudem  olim  a  Rnbokeuio  me* 
rnerity  qnod  tertia  fere  parte  apparatnm  crilicnm  Heinsiannm  ad« 
anxisoeti    fiicilo  praeter  iUod  Bnrmanni   additamentnm    exami* 


I  xvu 

Mifm  altemm  taotnin  reram  ood  leTiornm  deoao  pro4aK. '~ 
Restat  tertia  pars  dispntatioiiis  de  Teleribns  libris  ad  Tristia 
collatis^  qnam  coDstitneramns  de  libromm  aestiroatione.  Hae  qno- 
qoe  ia  qnaestioue  de  nnoHeinsio  verba  potissimnm  iacienda  snnt: 
retiqnorum  enim  editornm  nemo  adeo  nnmerum  codicom  snbdo- 
xisse,  Tel  nomina  ab  illo  imposita  satis  iotellexisse  Tidetur.  Ni« 
bil  ignorasse  Heinsinm  pataTerim  eorum,  qnae  hodie  secnndom 
disciplioam  in  hac  longe  gravissima  criticae  parte  tradi  possnut. 
Yetnstatem  codicnm  niiice  semper  spectasse,  epistolae  eius  abonde 
testantnr ,  q^nam  cnr  mious  recte  iudicare  potnerit ,  oon  Tideo : 
Bcieotia  cirili  imbntns  erat,  cnius  pars  erat  diplomatica,  de  qua 
neqne  post  Benedictinos  bomioes  mnltnm  ad  buuc  diem  srriplum 
est,  neqne  ab  illis  tauto  post  Heiosium  lempore,  qoin  is  quoqne 
nosse  potoerit:  nsnm  et  exercitatioDem  habebat  maiorem  plurimis, 
qni  bodie  sout,  criticis,  Tcrsatissimis  Tix  iuferiorem.  De  bonitate 
Ubroram  rccentiorum  quoqne  acnte  noo  semel  indicaTit,  Telnt  de 
SarraTiano  et  Ma^ariniano  Fastornm.  Dc  familiis,  qnae  dicnntnr, 
codicoffl  qnatenns  statui  potest  in  scriptore^  qui  gentes  potius  ac 
popolom  eorom  habet,  Heiosius  pleraqne  Tidit*  Celebre  illod  et 
iageoiosnm  Lachmauni  Y.  Dss.  ioTeotum  de  libris  arte  et  ratione 
inlerpolatis  potas  latnisse  enm?  ocolis  sois  istam  rem  nsnrpa- 
Terat  atqne  experieotia  sna  non  contemoeodum  io  modum  astruere 
et  illostrare  potnisset ,  nti  mox  intelliges.  lam  Tcro  satis  prae- 
fati  de  iotelligentia  Heiusii  fatemur  oon  nbiqne,  in  Tristibns  Tero 
omoino  non  rem  i(a,  nti  oporluil,  ab  eo  esso  geslam.  Qnod  cnm 
somma  eins  nomiois  revereotia  diclom  esse  toIo,  nec  sine  exco- 
satione  plenissima,  qnae  triplex  est,  Frimum  enlm  in  Tristibns 
refingeodis  operae  mions  impendit,  qnod  fatrtur  in  fine  commen- 
tariomm  in  hooc  modom:  Si  in  promptu  fuissent  codicee 
huius  aperis  aliquanto  vetustiores  castigatioresque  iia^  qui 
in  manm  hactenus  noatras  inciderunt^  poteramua  JVistibus 
reeemendis  operam  magis  operosam  adhibuisse.  Sed  cum 
in  nuUo  Nasonis  poemate  peius  nobis  prospectum  fuerit  a 
membrams  antiquis  et  fidis^  inter  sordes  esemplarium  men^ 
dorissimorum  diu   haerendum  esse  non   duximus.      Deiode 


xvin 

fiaod  Tnstimii  editori    har  parte  agendiim  fiiit  ardnnni   eM,    nerr 
^multis  fortaiwe  satis  plarebiint,  qnae  nobis  persaaAimiiii.    Postremo 
uos  qnoque,  qnamqnaro  benig^no  casn  melius  instrncti,  qnam  Heio— 
sins  fuis9e  iFidetar,  nihil  tamen  conati  snmns,  nisi  ab  illo  «4010« 
niti  certe.     Secutns  est  in   Us    carmtnibns  castigandis   HeiDsiaa 
familiam  qnandiim  codicum,    qni^seorsim  a  reliqnis  faciiuit,   Italoa 
omnes,  ant  ab  Italis  deriTatoA,  eleg^antes  omoes,  nisi  qnod  reoep- 
tiores   ex    illis.  ^etustiores   aliquot    locis   ele*rauiia  vel    8upf*ranl. 
Sunt  ht  Vaticanus  et  Mediceiis    priroi   et  Politiani   dno,    quos    ad 
secnli  uiidecirai,    yel   dnodecimi   tempora    referre  Tideliir,   reeen* 
tiores  vero  Palatinus   secnndus  et  Combidnus.     Hi   yero   libri    in- 
terpolali  snot  plane  simili   modo,  ac  Properiinm  esse  inlerpolatam 
Sammus    Lacbmannus  dociiit.     Atqni   hoc   faclum    esse  neqnit  a 
dtfctis  yiris  secnli  decimi  qninti  demnm,   nisi  ant  de  aetate  libro- 
rnm  oimis  erraterit  Heinsins,   aiit  correctiones  in  libris  ipsis    pro 
yetere  scriptiooe  habnerit.     Prins  illud   probabile    non    est:    illis 
enim  libris  nostra  opera   accedit   Gnelferbjtanns ,   similliinas  seri- 
ptnras  habens,  et  ipse,    ni»   fallor,  in  Italia  a  Marqnardo    Gudio 
emptos,  qnem  idonei  iudices,  Ebertns    in  oatalo^o   librornm  Gnel- 
ferb.  et  Schoemannus  Y.  D.  in  litteris   Wolfeobottelo  ad  me  per- 
humane    datis   secnli   decimi    tertii   esse  perscripsemnt.     Alterins 
vero  rei,  qnam   dixi,    snspicionem    procnl   habeo  ab  Heinsio:    qui 
si  10  iilis  libris  idem  animadverlisset,   qnod  in  aliis  eliam  Tetusti- 
oribus,    noo    id    rHicuisset.      "ViM.    Sjll.    i*pp.    3,    p.    180   qnod 
Neapoli    scribit^    Inveni  illic    Ovidii  Metamorphosin  Longo- 
hardicia  litteris  scriptam^  sed  et  illud  esemplar  eodem  fato 
nsum  est^  quo  Florentimm  S.  Marciy  ut  vetustae  .  lectionea 
plerisque  in  locis  a  sciolo  erasae  sinL     Suppeditavit  guae- 
dam  tamen  non  poenitenda^  et  si  non  aliud^  monuit  certe^ 
doeuitguej  guae  suspecta   loca  sint  habenda.     Et  ibid.  pag. 
seq. :  Q;uod  in  iis  omnibus  locisy  in  guibits   agua  mihi  hae- 
reiy  guaegue  corrupta  esse  constat^  vetus  lectio  penitus  erasm 
si$i  adeo  guidem,  ut  ne  vestigia  guidem  litterarum  super- 
sini»    Incipio  profeeto  desperare  inventurum  me  codices  au^ 
taris  iUiuSf  guales  necessarii  foireni  bonam  editionem  pro^ 
curaturo»    Talia  etiam  io  aliis  extra  Italiam  rodicibas   obseryat. 


XIX 

Telat  10  Pnleaneo  p.  163:  Metamorph.  iUe  codex  optitnm^ 
sed  a  Bciolo  passim  interpolatue.  lia  meoibrfioas  SniTerii 
p.  120  satie  vetustae^  8ed  p.  137  uhigue  interpolata»  ooo* 
copat*  De  rereotioribos  libris  idem  saepissime  ab  ee  annotatnk*, 
qood  buc  non  peitiiiet.  Yellem  saiie  addidisset,  coins  aelatio 
Bibi  Yisa  fuerit  manns  Bciolornm  illornm,  et  an  secnlo  decinio 
teriio  aniiqnior.  Sed  omisisse  eom  iitterpolatioois  mentiooem,  ea« 
qoe  secure  nsnm  fnisse  in  libris  snpra  dictis,  qnis  eredere  pos- 
sit?  Accedit,  qnod  Tr.  I,  9,  53  alteram  mannm  Yaticaoi  primi 
Dotarit,  et  i.n  aljis  libris,  Faslis  loprimis,  sacpissime,  qoamTis 
Bonoaonos  id  plernmqne  iusnper  habuerit.  Atqne  in  Giielferbj- 
taoo  qnoqoe  prima  mauns,  quae  lilnras  aon  babei,  com  reliqnio 
Ilalis  coospirat,  recentiores  scriplurae  ciim  alii8. 

Horom  igitur  libromm  malam  frandem  in  Tristibos  ooo  per- 
speiiit  Heinsius,  sed  quae  exbiberent  rpliqnomm  scriplnris  nbi-* 
qoe  praetulit.  Neque  aliter  potuit.  Primum  enim  ipse  carmioa 
iacielat,  perboua  qnidem,  sed  eo  modo,  qno  pater  et  Gmtins  et 
alii.  Tola  Tcro  illa  BataTornm  ars  poelica  ad  Italornm  exeiti- 
plQm  et  aemolalionem  coniparata  erat :  in  Italia  Tcro  satis  anti* 
qoa  et  cnm  Teterum  librornm  interpolaodornm  studio  Talde  con-- 
iuorta.  Flacebaot  ergo  Heinsio  qnoqne  in  Ovidio  ea,.qaa^oIim 
dorti  Tiri  illo  dignissiroa  pntaTerant,  eiqne  obtrnserant*  Deinde 
ii  codices  Itali,  qnos  Tidit ,  neqne  se  ipsi  prodebant ,  neqne  ab 
aliisy  qnos  babuisset,  argncbantnr:  et  si  diffisos  fortasse,  nti 
sobiode  Tidelor,  foerit,  Tetustas  sospiciooem  Tidebalnr  exchdere. 
Kooqnam  enim,  ant  perraro,  oeqne  satis  cerlo  interpolalio  cog- 
nosri  potest,  nisi  libri  praesto  sint  primnm  alios  origiois,  tom 
meliores,  hoc  est,  qoi  difficilioribos  io  locis  plns  praesteot  ad  tio- 
dicaodom  scriplorem  ioterpolatis,  deniqnei  si  iieri  possit,  aotiquioT 
re8«  Cnins  modi  nisi.nobis  cootigisseot ,  stnltum  erat  Heiosinm 
reprebeodere.  Noo  ii  somos,  qui  praefracte  oegemos  mnlla,  qoae 
llali  isti  codices  exbibeot,  scribere  potuisse  OTidinai,  quantnmTia 
^Tersa  snadeotibns  reliqnis.  Illnd  qnoqne,  sane  non  minimi  tn 
hic  re  momenli,  qnod  GuelferbTtaons  snamm  partiom  proditor 
lik\,  8,  32  dnplicem  bexamelriim  babet,  cnius  altera  forma, 
qoam  proscribit,  ooice  cooTeoit  Terae  peatametri  scriptorae,  al« 


XX 

tera  interpoIfttA  est  miniine  loficete,  sed^  qnod"  sole  clarioB  est, 
variaotls  scriptnrae  in  pentainetro  causa;  lioc  gnoqne^  inquani^ 
non  totam  litcin  clirjmat.  Sed  qnod  illi  non  recentissimi  libri 
looii;  in  plMrimis  iotricatioribus  nihil  anxilii  afferunt,  'de  qna  rc 
instissime  qnerentem  andi?imus  Heinsinm,  reliqnornm  antem  ma- 
xinins  nnmeros  multo  roious,  diio  vero  libri  primum  boc  prae- 
staot  egreginm  in  modum^  deinde  nbiqne  ita  a  reliqnis  secednut, 
nt  errores  librariomm  interdnm  habeaut^  iuterpolationes  vero  fran- 
dolenfas  nullas  nsqnam,  Inm  Itali  non  sont^  sed  TCtustissimornm 
in  Germauia  bibliothecarnmi  et  alter  qnidem,  qnem  ipsi  nsnrpa- 
TimnSy  eins  modi^  ut  senium  |talis  illis  non  inferius  praeferat, 
fateberis  non  esse  posse  de  nihilo.  Eornm  librornm  alter  primns 
est  Palalinornm,  qnoriim  collationes  a  J.  Gebhardo  et  J.  Gmtero 
institotas  possidebat  Daniel  Heiosius.  Filiiis  cnm  anno  1641, 
ut  opiuor,  ilias  iuspiceret,  srTe  tempore  exclnsos,  sive  captus  fn- 
cata  Palatioi  secundi  elegantia,  hoic  primum  locnm  attribnit,  al- 
terufflj  rarissime  in  usom  Tocayit.  Postbac  ad  aoonm  nsqne  1661 
opns  oon  faabnit  inspeclis  illis  collationibn^ :  tnnc  yero  illis  ca- 
rendnm  eraf.  Nam  cnm  pater  anoo  1655'  obiisset,  scrioiornm 
eius  ex  parte  hereditatem  anno  demnm  1675  crevit  filins,  Sjll. 
cpp.  4,  p.  330.  Hioc  excnsaodos  est  Nicolans  Heinsius,  qnod 
neqne  Palatini  libri  praestantiam  e  coroparatiooe  cnm  reliqnia,  oe- 
qne  ioterpolatornm  frandem  e  fide  Palatini  perspexerit.  Qnod  cnm 
olim  invenis  praetermisisset,  saoe  nec  senex  in  cnris  secnndis 
fecil*  Huins  libri  anro  contra  carioris  qnae  aetas  fuerit,  boo 
roostat.  Sed  non  dnbilo,  qnin  eadem,  ant  prior  Gothaoo,  qoi 
proximnm  locnm  a  Palatino  sibi  vindicat,  nec  ipse  inlerpolatus. 
Yir  Snmmns  Fridericnft  Jacobsius  scriptnm  sec.  XIII  indicavit 
Beitr.  p.  251.  Is  liber  Erfurtanns  olim  fuit,  collegii,  nisi  falloV, 
Amploniaoi,  ex  qoo  qnaedam  excerpta  proposoit  Ziozerliiigins  io 
Criticomm  inveoilium  promnUide.  Hoc  cnm  deprebenderem,  exnl' 
tavi  Hcinsii  cansa.  Nam  cnm  ante  hoc  bienoinm  enm  ipsnni  li- 
brnm  Erfurti  froslra  quaererem,  memioi  Kritzium^  virom  doctissi- 
mnm,  snspicari  non  reddituni  ab  Heinaio,  ad  qnem  Graevio  io- 
iercessore  olim  missns  foit  cnm    alio  Fastoram,   qnem  |o  nsnm 


XXI 

Tocatam  Bolnm  consUt.    Redditi  fgitor  ntique  ruonmf,  ted  tcire* 
coperem,  qn#  delatns  Fastornm  codex  eit. 

Ad  bos  codices  Tristia  recensoi,  sive  potins,  com  Palatinum 
ibicnnqne  licerei,  repraesentavissem ,  in   plnrimis,   qnae  ille  ins^ 
asset,   postea  aoctorem  fieri  Gothaonm   Tidi.     Ilali,   ntpotc   ve-  ' 
tosti  tamen,  io  consilinm  snut  adhibiti,  ubi  cnr  iHis  difBderemy 
caosa  fttit. 

Si  qnis  est,   qni  andaciam  meam  miretnr,  qnod  rem  adhnc 
iidictam  noo  modo  elocntns  sim,   sed  etiam  pro  regnla  nsnrpa*    , 
v^m,  interpolalionem  librornm  aote  sectflnm  fere  dccimnm  ter- 
titini,  qno  libri  isti  mions  fidi  ex  aliis  descripli  snnt,  rogo^  nt  ne 
ctpidins   coodemoet.    Primnm  enim   cnm  dnae  potissimnm  codi« 
CQD  factiones  sint|  ntramqne  simnl,   tcI  alteroatim   sequi  ueqnivi, 
tel  Bolni.    De  earnm  origine  vero  qnod   credam  dixi ,  noo   qnod  ' 
coDteodam.    Mirnm  est  interpoTatos,   qnos  hacteons  uoverimns,  iu 
Elegiacis  et  in   OvidiO|   artificio  soo  adeo  eonveoire,   mimm  est 
lldos  orones  esse:  cum  qnae  apod  Yincentinm  Bellovacensem  non 
ieriter  corrnpta  saepe  legnutnr,  longe  alius  smt  generis*     Has 
res  ia  Ofidii  operibns  constare  video^   quantum  in  iis  ad  codices 
exigeodis  pi^cessi^  in  Il;)ide,  in  Ifastis/in  Ponticis:     Ceftius  quid*  * 
to  statni  Bon  poterity  doneo  siognlae  ^riptnrae  in  aliqnot  efiam  ' 
aictoribns   perpeosaO  fneriut,  dooec  in  ipsa   Italia  adulterati  illi 
Tetostiores  libri  a  qnam  gnarissimo  aliqoo  homine  cxamloatr  fne«  ~ 
nnt,  et  donec  de  litterTs  seeolorutii,  qnae  barbara,  vel  media  nnti*  * 
CBpari  solenty.in  Ifalia  inpnmlsy  viri,    qni  streune  id  agnnt,  reSi 
Bt  aagorori  miras   et  insperatas   proposnerrnt.     foUiim  ignavis 
perfogiom    paratnm  est,  si  velint  aoimnm  luducere  seciilo  etfam-  * 
tom  qnarto,   tcI  qnmto   Ovidium  futsse  fnte^polatnm  ,^   Germaifa 
exeaplariia  ant  casn  esse  emendatiora,    aot   videri  tantnm,  et  re« 
ipse  aeqne,  ac  reliqnai  esse  corrupfa:  qiun'  critrcos  veteres  tam  ' 
Ibisse  temerarioSy  qnam  qni  hodie  sunt  maxime:   uibir  sper,   oibit 
fidei^  nibil  dignnra   reverentia  esse  in  mcmbranis.     In  hanc  sen* 
Hstiara  taotnm  noo   dispntavif  nnper    vir    doetissimns  Hofmaun 
feirlkamp  ad  Horatinm,   qni  si  minos  iq,  xo  naQtxj^Qij^a  et  in« 
didomm  in  gratiam  dissereye   voInisset|.  nam   ecudinori^m   i^mo 
%  qoi  acumen  oou  volgare  loto  nou  alieuo  i^xbibitum  indigue 


XXII 

fprrffi  hab^remiHi  eritjeae  npjnd  TPtem  artis  hisformiii,  nd.  qunai 
eognoscendam  Serrii  eoromentarii  ^nUiira  eonfernnt)  qnae  deside-» 
^res  apod  ingeaiosum  BHtav.nm*  —  lani  eodiriim  yetemm  coo- 
spectnm  et  descriptionem  eo  ordiue,  quo  aestimati  a  oobis  son^ 
adiiciamns. 

1.  a,  Palatinm  primWf  omninin,  optlrans,  cnios  colJatto- 
oem  iiiTenimus  in  exemplari  ed.  Francof.  1582,  qnod  extat  io 
bitil.  Reg.  BeroK  (bibl.  Diez.  8  n.  138).  Scriptnm  ibi  erat 
manu  Danielis  Heinsii,  nisi^  fallor,  ita :  CoUati  sunt  hi  quingue 
lihri  Tristimn  cum  duobus  mstis  bibliothecae  Palatinae^ 
t[bi  simpliciter  sine  ulla  nota  lectio  est  enotata^  ea  est  e 
msto  meTphranaceOy  quem  contulit  Janus  Gebhardus  ao. 
1613  Octobr.  tlbi  vero  additum  2d.j  ea  est  lectio  ms. 
chartaceij  quem  canttdit  Janus  Gryterus  ao.  1595.  Huius 
liliri  seripturis  uon  diligeuler  usus  est  Dan.  Heinsius  io  ed.  1629*. 
Heiosius  filius  perraro  illas  laiidat  nomine  Palatiui  secondi.  ]N[o8 
iotegras  annolavimus  detractis  paucissimis,  ut  de.accnratione  ^eb* 
bardi  qnivis  indicare  possit.  Nnm  is  codex  Rpmae  io  sd^niis 
Palatini^  snpersit,  secnndora  Heifisii  epistolam  ^jlL  3,  p.  291 
et  Wilkenii,  Yiri  Summiy  bist.^bibl.  Palat.  p.  206  dubinm  yU 
deri  possit. 

2.  b.  Oothanus  blbliotbecae  Ducalis,  membranaceos  sec. 
]UII,  accuratissime  descriptns  in  Jacobs  n.  Ukert  Bcitr.  p.  ^l, 
B.  93.  De  eo  libro  quid  iudicem  et  secntns  sim,  snpra  dictam 
est.  Sed  Friderici  Jacobsii,  viri  celeberrimi,  benivolentia  ipsnm 
codicem  BeroKoum  iter  ad  me  iecisse ,  qno  studio§ns  excntcretur, 
cnm  ea,  qna  par  est^  tanti  nominis  Teneraiioue  coromemoraodam 
est.  Quod  oisi  id  rogare  aliqnamdia  essem  verecundatus,  tam 
egregio  adiumeoto  noo  camissem  in  priori  comn^entariornm  parte; 
in  qna  qiiae  desiderari  doleo,  boc  loco  ascribam*  Contnli  ,ad 
baoc  editionem.      » 

lAh»  1,  If  2.  plane  sic  „5.  su^cq.  11.  spolianiur.  17^  fiti- 
f^ior  exiat,  18«  requWet.  21.  iia  tu  inheo  qmer.  22.  lo- 
quere  cave.  23.  amonit.  ~  carmmaJ  25.  Nectedef,  26.  plaoe 
ita.  28.  perlegei,  30.  pena  levis,  31.  ipse,  32.  miserls^ 
36.  mei-mmor.  45.  qiiae  fac,  51.  ttoM«  prae^et,  56.  qttod 
fnga  —  meo  est.     58.  ptane  sic  a  pr.  m.     62.  sic.     66.  rei- 


ciolg.  60^  ik.  72.  Mpwd.  74.  mI.  79..fihetom  M.  Qblo- 
ra$.  %J.  «c.  8S.  sic  90.  equareU  nomma  —  aqui$  a  pr.  m. 
91.  hlc  in  rasura.  96.  loculus.  106.  parva.  107.  .^icmt 
8uh  ras.  109.  osiendiU  110.  ^feri^  112.  Hii.  114.  ielego-' 
nasquB*  Glossa  rectius.  122.  iemp,  graia  f.  128.  mea  eei. 
2,  7.  eneam.  8.  tnunere.  11.  o^uid.  15.  mea  verha  velaque 
a  pr.  m.  18.  verhaque  nosi»  21.  dedudo.  23.  nil  efl. 
25.  «itfrmure.  39.  brac^ia  ponto.  45.  Ei  —  sidera  fi,  46.  eihe- 
reo.  47.  laferum  lol^ufoe.  51.  Nec,  53.  faioque  —  ferroquo 
wiendum.  53.  Ineolito.  55.  aliquid  ei  eperare  sepulerunu 
•53.  tfuc.  59.  Proh.  63.  Si  quoque  qua  merul  me  pena  per^ 
dere.  65.  in  undae.  70.  nosiris  ui  prec.  a  pr.  m.  51.  8at 
iamen  a  pr.  m.  72.  eah.  non  capui,  73.  niare  coneieiaim 
74.  tton  witnue.  77.  condam.  78.  Opida — tnicM.  79.  adur-^ 
bem.  81.  facUe  ee«  ohto — possei.  83.  sevi.  84.  iam  fuga* 
90.  mort.  91.  corpora,  93.  cur  quem.  95.  damnaverai  tpee. 
101.  Quo  licei  in  tntn.  103.  pro  €fuo.  104.  piie.  107.  jfro- 
«68  evaneec.  108.  fr»  unda  mar.  109.  JVon  casu  sei  vos^ 
%y  1.  Dum.  2.  sic.  4.  nunc  qfuoqtie.  7.  JYec  epacium  fuerai 
mmens»  9.  cofnitee.  15.  /uiMt.  19.  Iwrts^  20.  JVbn.  25. 
ftfme.  33.  ur&e  tenei.  37.  viro  quod  (io  ras.)  me.  43.  spar-» 
sis  aiiacia.  g1.  afracta.  50.  sed  nosire  nox.  51.  Ha  qu.  dixi 
eUquo.  52.  fasiinas.  53.  Ua.  54.  apto  /u^fe.  58.  oec« 
tnuik».  61.  properas.  62.  sic.  Gl, :  cauea  utriu^qfue  more.  65. 
(^oe  e^o  frai.  dil.  69.  eemionem  tTerbaque  ktiperfecia^  73.  Iiauf. 
74.  ^iea  tneo  esi.  75.  priamue — t;ereue.  76.  equs.  77>  79. 
Tunc.  habeuni.  80.  trief.  t;er6a.  81.  ha.  83.  Quae  mt/ii. 
85.  a  paVr.  90.  Scal.  94.  Cui  iuhei  ei.  99.  tiiori  et  (a  sec  m.?) 
tnor.  100.  tnei  —  tamen.  102.  suhl.  ipsa  suo. 
4y  (non  separ.)  12.  Insequitur  fluctus.  13.  nif  profic.  l5. 
8ic  non  quo.    19.  j^lirtcie.    20.  certi.  (tnferea)  ytolia.    22.  sic 

23.  iim.  par.  cup.  repdli. 

5,  5.  tm...te.    11.  sic  sub  ras.    22.  oretfe..  23.  eurtal.  ruftl. 

24.  Heffihac.  nisy.    35«  rebue  euec.  laeeie.    44.  et^id.  53,  ^* 
^mtue  essei.    57^  58.  iiaricio.    67.  eatnoet;e.    70.  deumt^e.    79. 

Idborum  esi. 

6)  2.  choo  boccte.     5.  fulia  ruina.    11.  el  quod.    13.  tnale 

fidus  rehuc.    24.  sini  tihi.    28.  oeeimul.    32.  exddii. 

7,  2.  baditca.    5.  iam.  omnia.    15.  bona.      28.  iVeeciet  (i^ 

ras.)    29.  illud.    30.  Deficii  ei.    35.  cemie. 

8|  3«  et  4.  transpositi.     15.  sancit$m  vener.     20.  loqut.     30. 


xxnr 


atnore  fuL  33.  platie  ita.  34.  AcciiU8—iod.  37.  genUum 
fladda.  38.  Esse.  39.  hora.  42.  haBefti.  45.  sic.  49.  ut  illo. 

9,  1.  inoffeneam  vite  t.  t.  metam.  2.  Q...  legie,  4.  me  ^ 
fnino«  nofi.  16.  t^idenda.  21.  nec  adm.  24.  j^tia^bef  sub  ras. 
25.  nec  enim.  27.  argoltco — horeste.  31.  iref.  37.  Is  statua 
est  rer.  nunc  et  f.  39.  Littera  picta,  A^  sive  U. — sint.  .40. 
pro  sensu.  41.  ffoc  tib»  ventiir,  t.  (unc.  44.  em.  erit.  52, 
Haecque  diu  novi  notitiamque  dedi,  53.  ver^  esf  t,  tihi  m.  mi- 
Mque.  56.  Expediety  vel  —  af,  corr,  58.  noc  mee.  61.  mi^i 
ItMum.    66.  Quo  pede. 

10,  6.  quaUbet  arte,  1.  patitMr  fl,  fert  atque  assilentia.  S.icta. 
9.'  teucris,     13.  Haec  quoque  (cum  ras.)    15.  eolide^ad  elles. 

18.  timbria.  19.  chervnda.  21.  ah  hac  hrevis  est  aiUcui  tei^ 
tyra  pet.  22.  Hactentfs  est  dominum.  24.  reliquit.  25.  acto- 
ris,  26.  lapsace.  29.  citTiicon  7tor.  30.  Citicon  emon.  31. 
lisancia.  33.  /Zatibtes  austri.  35.  Tanacriosque.  36.  ^cto 
corr.  —  antheU,  37.  epTieson.  39.  alchatoi.  41.  <|fUt6.  eve- 
ntal.  42.  contuUt.  43.  con%ertl  merito.  47.  simplegades  — 
ollo».    (>0.  t^a  stios. 

11,  2.  «oMtcito.  3..  Ant  hrwme  (?)  £feJ.  5.  ismon.  8.  CScl 
14.  steropis.  16.  yad,  19«  «fridenf.  23.  aspicio.  30.  Et  (ia 
ras.)  Ut.  31.  at^idegue  addtecfa  rap.  gl.  V  suhtracta.  V  in- 
tenta.    37.  scripsimue.    39.  in  immanso. 

lAh.  2,  3.  Ctir  mea  d,  r.  modo  cr.  8.  prldem  visa  —  arte 
mea.  11.  vitae.  12.  meo  ee^  13.  ture  «puelkt^.  14.  pemi- 
tosa^    16.  J^aesum  sajra  feto  rurs^    17.  Siticef  ut  motus  rep. 

19.  leulancia.  21.  tfuoq.  fkilet.  28.  mol{.  hora.  33.  mitol. 
34.  inherm.  40.  numen.  41.  moderancius.  42.  Inper.  48. 
Pars  ^mul  io  (io  ras.)  templ.  49.  mi^  gaudet — t^iceraf. 
51.  (pti  non.  53.  per  cetera  num.  55.  Jfanc  animam.  61.  ii- 
hros  qui  sunt  quoque  crimina.  62.  nominis.  6^.  Iot>i«.  77. 
Ha — cruJelior.  79.  Carmina  lam  (io  ras.)  nostris  quae  (io  ras.) 
le.  Gl.  vetust. ;  lUe  qui  exponit  libi  libros  meos  male,  Ule  fecit, 
ne  carm,  80.  Itufido  posstml.  82.  Vis  tamen  tpse.  84.  hon. 
86.  S1I0  qfttaedam  pond,  tracta.  87.  quesitum  est  odi*t»n. 
89.  mei.  91.  honeste  (corr.)  gloria,  98.  Indicto.  100.  lo- 
ciens.  vana  (ras.)  106.  ipse  suis.  109.  Illa  nostra  die.  113. 
Sed  neque  div,  et  paup.  notanda  est.  117.  videor.  118.  in 
orbe.  120.  entmierare.  122.  Sed  tamen  exig.  126.  iro.  137. 
ah  iUo.  138.  sunt  tihi,  139.  «ane  ^at;.  mentique,  143.  Hdi 
f>amp.  froner.    146.  proih,    148.  Spes  mea.    149.  aer^a.    159. 


XXV 

deest  iSbl  a  pr.  m.  160«  omor.  161.  eampleaH.  165.  $o$pe9 
quoque  naftis.  167*  Utfadmique.  168.  perqtie  Itif.  175»|N*ae9. 
Ihanc  resp.  176.  es  et  fera  belku  180.  ITeti.  183*  Nec,  186. 
Pare  erat  ex  |i.  19J.  laziges  —  meterluique.  196.  c^l. 
191.  ifclentfe  etiHnU.  198.  baelctme.  200.  fleetl.  203.  Neo 
—  etfbm.  207.  Cum  duo  perd^.  me  crtfn.  208.  miJU  eel. 
209.  Nam  tantl  non  sum  ut  ren*  tua.  211.  crimtne  factue. 
213.  Fae  est  ergo.  217.  £  (?  sub  ras.)  le.  225.  yZirie  hora. 
226.  rroicaqtfe.  230.  cee.  Tkdbet.  233.  le  I^nu  237.  iUtror. 
238.  JVtinijtiam.  239.  vactium  Itbi  lemptie  adeseet.  249.  Noa 
venerem  tutam  ^conceesaque.  251.  ri^tdae  suhm.  255.  le^fot 
quae  carm.  259.  ntl  est.  261*  eneaden.  263.  or3.  fari. 
268.  ill  paral.  gl.  pr.  m.:  til*  Apparat.  274.  Profe^l ...  eon- 
lee.  277.  At  quoddam  vUnum  quicunque  intdligit  errat.  278. 
ierogat  tpse  meis.  282.  elemil  harena.  285.  spaciantur.  291. 
tunonte.  292.  Peficibtie  mtiKlie  tndoltiieee.  294.  qftiaeral  (corr.) 
ertclanittm.  295.  tn  iemplum  magni  tua  numna  mart.  298« 
loforioqtie.  299.  lamitie.  302.  Stinl  tamen.  304.  Stibmov. 
—  fnrima  mantie.  305.  Qttacun^  enmpit.  306.  haeo  veHtU 
317.  Or^ol.  peniltie  quae.  319.  td)as.  322.  Et  phris  patriae. 
10  marg.  V  Et  phis  est  patr.  — •  facta  referre  enae*  326.  fa^ 
tmm.  pdago  dehet.  331.  hoo  duUto.  333.  ^c  el  me  —  gi^ 
gantes.  337.  detratare.  343.  mtM  quod  didid  our  me.  346» 
solUcitare.  353.  moree  dietonl.  354.  iocosa  mea.  357.  ix>^ 
iuntoe.    358.  apla  refert.     363.  conftmdere  laco.   Insenmtur: 

^lceiie  el  gentes  docwit  praeceptbr  amoris 

Alceus  ille  tamen  regnat  in  urbe  sua. 
365«  sapho  docuit.  367.'  hadmde.  369.  tocundt.  371.  niei 
eola  adttllera.  373.  est  illic.  373.  crieeidoe  ottl  que.  374. 
ptielkt  viros.  377.  Quid  nisi.  378.  preeea  thoro.  383.  niei 
set^e  fl.  385.  O^idni  (in  ras.).  390.  ylim.  391.  ewropen. 
395.  electram.  399.  hquar  —  le  ceneia.  401.  danen  dcmes^ 
que.  402,  Jlmenam  el  n.  406.  yUactteqftie.  407.  defickm. 
409.  obeenoe.  413.  mileltda  crinma.  416.  Ettbotte.  423.  ce- 
ctnil  martem.  426.  Catteamm^.  432.  etta  facla.  433.  re- 
feram  thadden  quid  meni.  435.  Ci^na  —  dgnaque.  437.  quo^ 
rum  in  Ii5rie  —  per  ^los.  443.  susenna.  445.  obprobritim. 
448.  ffoc  eliam,  457.  ilta  mar.  459.  plane  ita.  46a  Cwr 
totiens  etc.  463.  Non  nocet  hoc  Uli  fraudi.  464.  io  marg.: 
r  nolue  eril.  466.  Dielr.  nimia.  468.  Nom.  tantorum  diss» 
thdel.  (a  pr.  mO*    ^^^*  ^^  ^^*    ^^^*  ^posset  (corr.:  poe« 


HXVf 


sU.)  4?5.  ne$Mra  guot  hab.  gloss.  T  dUlcmlf  tHMMiftdo.  477. 
gra8$.  tramiU.  480.  JVe  tuto.  483.  it^  emm  non  (ras.)  pers» 
485.  canil  alms  formas,  486.  troci.  {487.  fuscendi  causa.  488. 
o^pifiiguo.  492.  ^ifoe  dampno  nulU  —  nocef.  495.  nonvideo, 
496.  nttf^ct  recep^u^  e^o.  497.  obscena  loquentes.  507.  Qi«o— 
<ji(e.  gl.  r  Qd'que.  512.  Afo^eefo^.  513.  u^dfr.  514.  Ieftc«. 
518.  Quod(iue  llbet,  520.  Sepe  etlam  oculos,  522.  Artificis, 
530.  /atta  baitlt.  533.  eneidos  actor.  536.  federe  iunxit  cnnor 
a  |.r.  ip.-  537.  teneros((ue  (a.  s.  m.?).  539.  peccavlmif^.Mo. 
540.  Stcpltcium.  544.  prudens  iam  noc.  546.  et  amiesi  temp. 
a  pr.  m.  ^547.  deest  meum.  554.  cotumtie.  557.  Atque  ul 
ret(.    563.  dislrinxU    568.  unu«  ero. 

Lib.  3,  1,  3.  ft{»i  catiea  pudoris.  6.  dissim,  modis.  8.  Hou. 
9.  portem  non  sum  praecq)tor  amoris.  12.  Itaec  rofio  est  vd, 
17.  taliho  (corr.:  latine),  29.  ef  i^nee.  32.  salor,  ^,opaca 
omuts.  41.  Non  qula,  43.  laurus  seinper,  49.  o4ice.  53. 
«nUr^rum....  gtee  tocirm.  62.  stat  ferus,  66.  jfcnui^ee  pater. 
67.  Ouerebam  frustra,  custos  ex  sed.  /  73.  actoris.  7^*  ^'^'^ 
jMfi/jiur.    77.  Te  i^recor, 

Zf  i.  qmque  deest.  5.  4}uod  leso  lusi  sine  a  pr.  m^  Ab  hoc 
versu  ad  4,  1,  4.  lacuDa. 
'  Lih,  4y  1,  7:  Cantet  ct.  10.  bracJiia  pulsat,  15.  lernesMlo. 
16.  emonia  r—  ateniiasse  lira.  21.  ineid.  iiifer  nec  miUtie  en^ 
sem.  25.  ipso  non  cqua.  26.  mccirm  adUinctl.  28.  manum. 
29.  me  <ns  tenct  ip^a  eacrorum.  31.  lelhos  gust,  38.  Sedquic- 
quam,  39.  obtuifu.  42.  sfupet  ydeis,  43.  calenl  eacro  m.  — 
tyrso,  50.  Sollecitas  —  elicone,  13.  7iee  «altem.  55.  cumtf* 
lat^  56.  piece^  unor/;  pisc.  59.  qfuae  duro  pacior  iact.  60. 
lltora  seva.  65.  Ut  neque  insid.  66.  (]fuidem  vicfi  sed,  "74.  »ub- 
icioque  manum,  77.  t;enenie,  78.  menia  pulsat  equo.  79. 
qirc  ee  non.  80.  fert(fue  refetque  lup.  81.  «ede.  82.  reppe^ 
rii.  83.  capiu«  inieclaque,  85.  iaceo  vetus  incola  ierre.  .  86. 
Jg^tl  —  temp,  hnga.  89.  est  deest.  95.  «unt  me.  96.  est 
deest.  a  pr.  in.  99.  Cum  vice  —  quis  sim^  100.  Vuh  ijftfo  tne. 
101.  nbsfra  ro^o«.  l03.  Et  iam  de  mult. 
2,  2.  siibcuhuisse.  3.  «elanfur.  4.  sonant  infi<^untque.  6.  «ait^. 
(jt(/it  hum.  10.  ul  re^al  il^  domMs.  12.  dat  meritie.  15. 
iHfis  quaecun(fue  pia  letatur.  m  marg.:  .Cumque  pia  pia  pleb« 
lekUur  pl,  8.  20.  duci«  tit.  oppida  scripta  leget.  21.  ferentes. 
31.  ferox  et  adhm  oculis.     34.  qui  traUt  ora^    40.  porenfo 


%xwn 

'  fwl^.    48.  gmn.  fparttf.    53.  fy$9  «ttntit  pl.  f.  fpno.    55«  or* 
ce«.    57.  «ubm.    61.  «lerfffcif.    62.  fton  «inil,  -- 

3,  I.  regit.  4.  9<^  mcttH^  a  pr,  m.  5.  Aethereaimque,  corn^ 
plexlbue.  6.  Veeter  db  eoo  circulue  axe  redi*.  a  *pr.  tn.  9. 
tneam  cTonHlUifn  ^eeiros.  11.  Heu  miht  ctfr  timtii.  12.  epeff 
tnea  tnixla.  13.  eef  eV  w^  et  desi  '  15.  'Quaeque.  IS. '^bere 
Itri.  19«  Ft(il.  tela  tuis.  praeeentihis  Twret.  22.  ammonUo. 
23.  ctife'  ctini  le.  29.  Non  cruc.  —  Iroiana  cnienliwn.  33. 
guod  sm  tthu  34.  es  til  am>  43.  Suppremoque.  50.  ora 
ptidor.  55.  niei  tne  non.  60.  (^tienuTtfe.  '  64.  euagnen.  66. 
Iiiielon.  67.  oatmo^  66.  Quae  prec.  69.  eetiie  ctim  «tm^toti. 
70.  ore  fmdor.  79.  co^ilo  tnrliie^  60.  ilpp.  rebus.  BU  ^ 
tuU  deest  a  pr.  m.    M.  areii  magna* 

4,  4.  ntimerie.    II.  Non  tammu 

3.  r.  Bemensis.  Collatioaem  loter  schedas  Santeoianas 
iofeniebam  (bibl.^  Diez.  m,ss.  4  n.  148.  e  )  sic  inscriplam :  Fe- 
tustissifnus  codex  membranaceus  Tristtiim  Ovidii  coflatus 
ctim  ed.  celeherrimi  viri  Petri  JBurmanni  et  ubi  di^eentit 
summa  eura  et  fide  armotatum. ,  Maons  erat  eiusden , .  qni 
Kasios.  qooqoe  em  untiquissimo  et.optimo  eodice  coolttlerat, 
et  epistola  aooexa  de  a.  d.  13  Kal.  Ang.  1718  Hieronjmom 
Sfetilenini  Beroatem  oe  «fminabat.  Ea  epistoTa  baec  habebat; 
noli  tamen  credere^  vir  excellentissime,  me  negNgeniius 
forte  in  his  fuisse  versatum:  summam  enim  impendi  curam^ 
ut  quam  accuratissime  varias  illas  lectiohes  acciperes^  imo 
ad  superstitionem  usque  sectatus  fui  etiafn  minima  scri^ 
hendi  et  punctandi  rationem  concerfwntia^  quae  omnia  ut 
in  msto  ^unt  exhiheo;  ,el  iabebat  Tristium  eollHiionem  oxope- 
ctare.  Sioneri  catalogam  sero  eTolvi,  ubi  codicos.  membr.  Tri- 
stiom  recenseotor  doo,  alter  oec.  XI  tom.  39.p..546,  o«  405, 
qoi  derinat  ia  el.  11  lib«.5,  alter  seo»  Xlll  tom.  1,  p.  543, 
0.  478.  4to.  Si  noater  prior  ille  sit,  perperam  dixit  Sroneros 
desinere  io  el.  11 ,  cnm  desinat  el.  12,  t.  40.  Et  si  tani  Te* 
toslos  sit,  exspectaTeris  io  locis  difScilibns  plus  eom  cooiWre* 
Ubiqoe  Palatiuo  et  Gothaoo  ioferiorem  deprebeodi,  uec  ea  propter 
omdes  cins  scripfnras  exbibui.  Prinium  locum  hoic  libro  Siuoeri 
aiieloritate  ouoquam  coucederem;  tameu  quo  rectius  res  ab  aliis 


xxviil 

diiiidicari  poft^i^  deono  adliibKa  Steitleri  colIadoDe  qoae  omisi, 

boc  loco  enotabo. 

JLrib.  1)  h  l^*  9anum  tdmen.  34.  in  propriis.  39.  perve- 
niunU  40.^8unt  BoUtia.  52.  Ut  miki  sit.  53.  tltulis-amori&^ 
55»  si/udium  quod*  68.  jwssea  non.  79«  plwton,  82.  iUe  pe- 
titJi  (?)•  90.  ycareas.  109*  ostendit.  119.  mando  ut  dic. 
120.  tmltum  posse  referre  meae.  127.  JL.  mora  est. 
l^  2,  11.  a%tfid  —  ah  iUo.  12.  adeete  nii/u.  45.  Hmi.  60. 
:.  iurba  nuint*^*  71.  cuncti  wumerum»  73.  /av^ntibti^.  77«  pecii 
.  qnonclamr  78.  ini7ii.tn«i.  81.  t^eato.  85.  video,  .  92.  vela 
pptmt,  93«  ctir  quem^  97.  /aUanf  tnor^  «Ninqtfatn.  101. 
Quod  Ucet  in  tninimi^*    106.  eubruMh    . 

I,  3,  8.  corpora  noetra.  49«  pixbriae  blondo.  51.  Ha.  61. 
€pio  properas.  68.  sioe  ioterductu.  69.  sertnoni»  imperfecki- 
qiie  verba,  77.  et  78.  absunt  90,  invmistis  %rca.  95.  de- 
plor»    97.  natocque  meumquem 

4j  (noD  separ.)  5.  nigre»c.  17.  8ed  nisL  22.  pereol  u. 
moris.  27«  feseam  eaevae.  5>  7.  poteris  pronom.  8.  O^. 
mor  te.  26.  dura  con«p«  31.  ex  nohis  ind.  41.  deest  eet. 
M*  Caesofie  ira.  48.  quad*  51.  quo&am.  52.  posaiaf.  78. 
mptmum. 

6^  2«  cboabali^k  11.  deest  til.  14  pafiaro«  23.  ma^fislra 
ee.    26.  .decet.    27.  At  similemque*    29.  ^JEfeu.  ^  >  . 

7,  9.  jdicere  «allem.    27.  ulla  ^gi. 

8,  2.  cont)ereti9.  13.  consolarere.  14.  pereequ.  2^2.  puUica 
ore.    31.  lof  plau^us.    34.  ^ccitu».    36.  mi^^a  /er. 

9,  I.  tHtoe  mi^i.  2.  %il.  24.  Quo  {»cel  —  ab  hoste.  31. 
priutf.    49.  futnra, ' 

lO;  5.  iVon.  19.  serinth.  21.  teniira.  24.  rdinquit.  41.  iji 
urb.    46.  raitu    47*  simplegades.    48.  F^ndere* 

II,  19«  atfidenl.  21.  Ieitden«w  '27.  lahore. 
MAb^  2»  7.  iMtorenl.  8.  mea.  l$*ma§na  meo.  l^.lenldriliii. 
40.;  numen*  58*  pouca  prec.  61^  Cur.  63.  Suscipe.  77.  JGTa. 
4e^t  nobif.  86.  quacdai».  87.  deest  mi^i.  88.  meoa.  93. 
yec  ndh.  comm.  tn.  eel  forl.  98.  meo.  99.  deest  me»  104. 
mihi  est.  109.  quae  melvus.  123«  Atque  domus  eic  lap^  est^ 
136.lei;e.  145.  vetas.  154.  mi^i.  157.  lukique.  162.  lesolo 
coni.  167«  £f/Scianl(7tie.  171.  t;ola(.  173.  cui.  tu  corp.  201. 
sittipleT.    209.  deest  ut.    220.  legens.  228,  tumida^    233.  laa^at. 


XXIX 

235.  contingeM.  239.  vacnm  liU  fork  fiAs$et.  243.  Nec» 
245.  poterts.  248.  tegii.  252.  vitta  negat.  268.  ille  tiiaft. 
270.  iuvet.  271.  ef  captii».  273.  JDIcififr  et  noc.  281.  ttn4- 
fi«.  285.  «pocMintur.  289.  «ucotirril.  299.  hmms  Imox. 
300.  ^ason.  315.  fatenda^  317.  con(7idil.  347.  dedlonmf  f. 
391.  etffopam.  392.  Adv.  410.  ^abenf.  442.  duhitat.  448. 
floc — ne^fat.  456w  decei.  494.  poena  esl  sec.  501.  ^TobiUtf. 
523.  5ic  quoque  conc.  525.  l7ieIamoneitf«.  535.  JVon.  536. 
le^ilittioe.  554.  Quodque.  563.  Nec.  569.  JVbn  noefr.  ig» 
uU,       570.  indo^.  pnto.    574,  causa. 

lAb.  3,  Jy  5.  Nec.  6.  n^IH^.  7.  lusmus  aevo*  9.  deest  ftic. 
26.  lapsus.  29.  loctis  et  Feef.  31.  aii  iXla.  43.  iTIat^e.  est 
vd  quod.  46.  ieta.  48.  Sert;ato  dv.  induvt,  68.  Hisdum» 
62.  deest  el.    75.  el  ipsi.    77.  Deprecor. 

2,  2.  Qtfai}t»e.    20.  <jruam  t;.  d.    27.  quosque  exp. 

3,  9.  JVec  d.  aclo.  32.  conctcmul.  40.  unii^  erii.  57.  mala 
4Ren(e  f.  61.  ei  /brfe.  67.  N<m  negaU  75,  £l  VSn  dtim  fr. 
ne  sil  male.    85.  sed  mens  mibi.    86.  ^lc,  tanlt. 

4^  3.  Fer«i&tie.  19.  olp^or.  48.  oMlo.  52.  tnihi  est.  56. 
«ml.  67.  jfraitttnqiie.  70.  ^So^tior.  74.  ^beict».  75. 
lewre. 

5,  8.  dsplwaimi.  10.  miMre.  12.  tneo  eff*  20.  hiikliU  48. 
L.  wm  tiim.    55.  Hoc  u.  sd.  ttil..  pr.  orlii9.    56.  amieM. 

6,  9.  iittde  ego  (?)•  11.  haer^ai  (?)•  13.  «ciree.  17.  oo- 
netido.    34«  mifti  es^. 

7,  6.  ctir  ven.    51.  t^iclriar  seplem. 

8,  1«  Triiol.  3.  vefL  servare  dr'.  12.  referique.  24.  Heu. 
35.  et  deest.    37.  loco  —  eolumgtie. 

9,  6.  Asirti.  13.  s.  aequore  f.  18.  fuit.  34.  ^i  /ir.  conee- 
ruieee  soror. 

10,  1.  ielic  memor  est^  6.  Qtiod  non.  8.  Iiqfiiidi«.  9.  Gum 
deest.  15.  ntidtim  prior.  16.  Ifina.  18.  raplaijfiie  lecla,  24. 
frustra.  26.  effodvmiur.  27.  qtci  ttoti  est  ang.  29.  lalices 
iftdtiranlibtM  hiel,  34.  Sa^romati»  50.  Itioe  quoque.  67« 
THioe  qtioqtie. 

11,  1.  inetillae.  13.  Sic  quoque.  19.  vuU.  nostra  rePr.  21. 
qtiemtns.  26.  cineree  nosfros —  premit.  27.  oral  lande^  bel. 
31.  inceniit.  35.  P.  i^.  45.  hoe  ieesU  53.  cnidelibii«« 
62.  ^epltinigiie  m.  est.  q.    64.  milnera.    66.  Focla.        ; 


XXX 


12,  7.  P.  fHrpscttnh  .24.  Cumque.  28.  /b^ttitiiif.  S9.  scierU 
graeca.    44.  par^  gradus  atquep.    46.  iot;».    49.  guis. 

13,  5.  (JideeseU  18.  grcce»  —  pias.  20.  L  ad^M  U  23%  IVb» 
(?)  dar«.     28.  Euxinus  et  fals. 

'  14,  %,  Quamqae.  23,  incbrrcptum.  45.  fateri  esU 
4,  1,  15.  u%  ahd.  17.  ContraWef.  20.  praesiitU.  38.  «pild- 
qicawi.  39.  intuitu.  41.  tndmi»  —  I^ocJic.  42.  ydaeis.  54. 
ftirba  favee.  61.  tafnen  ut  siem  le^ior,  63.  Huc  quoque* 
65.  rt  neque  ins.  capitique.  81.  Stc  tM  quem.  82.  ha&elw 
89.  nec  quis  (?).  95.  «unl  me  prohihente  prof.  194.  <|iit«qtfi« 
et  ipse  legas. 

2^  8.  uf/rique.  14.  Perp.  «ubetmt  19.  foterat.  27.  Hic  ^otno 
sld.  37.  locii«  h.  m.  el  tof.  41.  tecU  in  herba.  43.  sparsis. 
45.  anno^a.  52.  phoe&ela.  58.  £recU«  63.  an.  currus  quos 
sp.    64.  pairiam. 

3,  3.  po«ito.  9*  d<minam  nitidam.  10*  fi0t>e  ref.  11.  ctir 
fimui.  12.  spes  mea.  13.  *uto  fuert.  15.  Quaeque  —  stellae. 
16.  «uituHna.  .  18.  t^cum..  22.  awwnon.  23.  Tunc  veniuni 
cum  te  cwrae  lect.  26.  iactari.  29.  cructore.  30.  ah  hoste. 
45.  iac.  amico.  57.  owini  mifci.  59,  vid^iur.  61.  non  jmd. 
65«  Non.    66.  phdon  infieiendm*.  68..peyiif  ip«a  amhUiosa. 

69.  Non  quia  quod.  70.  orbe.  72.  bonoo— rm*i.  79.  Quod. 
81.  loc.  laudis  fort. 

4,  4.  numert«  —  fui«.  8.  tgnoras.  11.  ^on.  15.  Koti.  17. 
praebent.  18.  Saepe  cd.  25.  non  sum  t.  <?.  omice.  27.  pri- 
mu5.  28.  Haec  c.  noUt.  35.  iVbn.  40.  Ha  —  memor  dsse  na 
42.  ilU  'pr.  43.  defuit.  49.  Sed  nunc  hic  alio.  50.  «orba 
pud.    51.   quietius.     55.  Frigonf.     66.    Krinu*.      66.   Abn. 

70.  ille  «ui«.  79.  Et.  83.  ^.  mo^ni  paene  par»  viU  84. 
gtiamgue.    8t.  venli» . 

5,  6.  FTumine.  18.  pium.  20.  «enial.  22.  (?.  nuserit.  30. 
guae  procui  a/f. 

6,  17.  lonffa  vet.  19.  /rucltbu»  o.  tfricte  e.  23l  fuff.  novas. 
24.  Indbinifue.  27.  Non  —  fuere.  41.  JVec  sunt  eto.  45. 
immt. 

7,  10.  uUa  mihi  est.    19.  floec  ^fuoque  c. 

8,  23.  <Hr0e  imminuenfe.  27.  Sed  quoque-^  vajmos.  52.  proe- 
kMroft|«    40.  Non. 


xxn 

9,  13,  «i  $o$p.  18.  «fwtt.  «.  prao.  ierra$.  25.  9mnphM^ 
norufif. 

10,  5.  €00  mm  iMuper  wl  I.  47.  ^fttf«;  48.  iif,  /imr*  m. 
^5.  ITI  (yifo^e  fwai.  63.  I^«c  ego  cvm.  74.  coni.  uHUo  esoo 
«1«.  85.  restani.  88.  carmttia.  97.  a  lomi.  109,  mn^ 
114.  a««iimo.  116.  Non  me.  127.  i»  cum  fraepon.  129. 
valtim  praeeenda. 

5,  1,  14.  fwn.  «ral.  15.  kdcHmi  carm.  19.  ITI^ue  ^  immi 
noe.    35.  tSn  deest.  crtmtni^.    36.  (^i^  modue 

2,  20.  £xi^Mam  — a<]fwam.  28.  Icarl  num.  52.  8k  iu  iar^ 
dus  eas  ad  sidera  pacta  tibi.  63.  eximi.  68.  quorelaj  71. 
nunquam  fid.  pacis.    72.  S.  hoc. 

3,  3.  odoratu  inn.  7-  crtmantMJo*.  16.  Nomine.  32.  piile». 
41.  victna  sid.    58.  Kaberc. 

4,  1.  cjwno.  2.  Laaaque  —  t^  laxaque  —  maii.  49.  II- 
ivm  Itieare. 

5,  3.  fccrojT.  8.  decolor.  25.  ^(fdioercm.  38.  hachiadh.  48. 
toro  csl.    53.  ad  aras, 

6,  11.  |)o?idariu#.    12.  modicoc.    18.  carmtna.    27.  Kon. 

7,  18.  ^i?c  c.  nec  uUa.  28.  iii  p^jm.  35.  Quaeque  cum 
euh.  39.  labores.  40.  f;er6a  ma/i*.  46.  gtiamtjc.  57.  dk-^ 
suet.    61.  Nec. 

8,  7.  JV^oji.  9.  Exigit  —  ramisia.  9,  5.  iota  desciretur.  27, 
limidae.    1p,  13.  exini.    31.  It»  (?)  possis. 

II.    Codd.  interpolad*. 

4.  a.  Guelferhtftanus,  luler  Gndiano»  n.  192,8cnptog  in 
membraoa  quadiala  obloiiga,  quinqnaginta  foliorum,  sec.  XIII 
teste  Eberlo  catal.  ros?.  Goelf.  p.  122.  Eios  libri  scriptnrasa 
prima  maou  qoae  erant,  rogatu  meo  F.  L.  A.  Scbweigems, 
pbil.  dr.,  vir  bumanissimns,  eius  bibliolfaecae  costo^  religiose  eoo« 
talas  mihi  traosmisit,  cui  ex  animi  seotentia  gratias  boc  loeo 
profifeor.  Nos  in  scripturis  idem  secoti  sumus,  qnod  in  Palatioo' 
qao  pleoiorem  Ilali  oodicis  imagioem  babeant  lectores. 

5.  b.  Francofurtanus,  ecclesiae  S.  Bartbolomaei  olim,  teste 
Hnnsio  el  C.  F.  Mattbia  praef.  ad  Fasf.  1813,  bodie  biblio.. 
iWae  poblicae  secundum  Loersium  io  Eeroid.  p.  632.  Heiosio^ 
fiMD  ao.  1673  ad  ed.  Mfcjll.  1587  cooferret,  qningeDtoroof  ao^ 
torin  enm  rudicabal.      Loersina  ^t  Mattbias  oecoN  decimi  tardi^ 


xxxn 

nl  eo  seciiU  non  receBtSorem  pronoiidaTeroDt.  Medioeiig  nolao 
dieit  Loersios.  Nos  interpolalionis  band  immnnem,  tamen  nt  ab 
Jtalio  saepe  recedat  loo^us,  lotdleximos.  Heinsii  collatione,  re* 
perta  ioter  ochedas  eins  (b.  D.  nn.  4.  148.  e)  nsi  snmns^ 
qnam  Bnrmanons  pessima  fido  consploerat.    lantilia  omisimns. 

'6.  c.  PuteanuSy  siyo  Puteaneus^  b.  e.  fralmm  de  Pug 
qotissimornm,  quem  Heiosins  in  schedis  exemplaris  primi  editionis 
ElzcT.  1629  (b.  D.  mss.  4.  1070)  sab  lilt.  B  satis,  nt  appa- 
ret,  religiose  collalnm  aote  qnadringentos  aonos  scriptum  ludicaTit 
annoi  ut  pnto,  1653.  In  catalogo  bibl.  Reg^.  Parisiensis  1744 
partis  3  tom*  4  n*  8239  ita  describitnr:  cod.  jmmbranaeeua 
oUm  Puteanus  Faatorumj  Tristiumj  Ponticorum  see.  XIIL 
In  scbedis  Pastornm  non  Talde  antiqnnm  testabatnr  Heinsins. 

6.  e.  Palatinua  secundue^  de  qno  Tide  snpra  ad  Palaf. 
prim.  Hanc  quia  cam  Yaticano  et  reliqnis  Italis,  qoos  meliorio 
sotae^utabat,  plemmqne  couspiraret,  primum  dixit  Heiosius  et 
magni  non  semel  Tidetur  fecisse.  Hnnc  nibil  impedit,  quominns 
ex  Italoram  officina  prodiisse  afBrmemns. 

7.  f.    Berolinemis  bibl.  Reg.  (b.  D.  mss.  fol.  n.  123) 

membranaceus  omnium  OTidii  carminum,    sec.  XII  a  Laureotio 

Santeoio  aeslimatns.     Dnas  partes    cootioebat,    quamm    allera, 

qnae  Tristia  habebat|    tam  Tctusta  tIx  Tidebatur  nobis.    Priori 

parti  subscriptum    erat  oomen   magistri   JSnrici  de  Capiana. 

fosteriori  haec  prope  cTanida:  mccccslvi  de  mense  maii.  JEgo 

petrus  malgarisius  notarius  patavinus  emi  hunc  lihrum  a  mo. 

PVancischino  carttdario  ducatis  septem^  tum  dimidio  auxi.  G\ 

241  continet*    lo   priore  parto  quaedam  Italica  perquam  exiliter 

scripta  deprebendf,  quoram  nibil  digooscere  potoi  praeter  nomens; 

JiVancisch.  et  onmernm:  sei.     Hioc   noudnm   evincitnr  chartur^\ 

larium  etiam  biiliopolam^  tcI  librarium  significare,  quod  teqnej 

a  Dncangio  tradilur.    Perscriptum  praeterea  ab  iis,  qui  possede-» 

mot:  lani  Parrhasii  et  amieorum  ses  aureis  empfus  Pata-^ 

vii.  —  Antonii  Seripandi  ex  lani  Parrhasii  testamento.  ~| 

JEr  biil.  Askewii  a.  1785  mihi    comparavi  Laur.  Sante* 

nius.  —  JBs  bibU  Santenii  rnniff.  F.  de  Die%  ao.  1800.-— 

Ipsi  cootnlimus* 


SOLUI 

01.  fta^ratar  ftagawBta  toil  aofifMmi»  qaMi  Mm  «I 
plm»  colktieBe»  ad  om  ptrTooonuit,  ol  «xoor|to  ooddL  tb  Oo- 
liof  ipeorom  aiiino,  ifoi  ooi  Hlio  sobt. 

8.  0.  fragmenfum  laeM  Rmrii^  olioi  Poid  JkMm  JUu 
rrii^-  iitoiii  prioioiii  eomploawBi.  VolastoiB  boo  dtcil-  Nk%  Heio* 
»00  k  exeolplari  tertio  (b.  D.  omo.  4.  a.  UTA),  qai  oi  i|iBO 
poooedil,  et  hw  collotom  rdiqaili  qaas  collalioaeo  oodalo  94  fV* 
tce  tocafinno. 

'  9.  b.  Bseerfta  FimU  oxaoo,  oed  ioftigoi  ooiUee  fiwla: 
extabaut  inter  ocbedas  Heinsiaoao  (b.  D.  moo*  1I8.  e.)  iib 
hoari  Yoseii,  nt  opioor,  mano,  certe  coinsraoqoo  Iberity  perqoam 
ittficala  atqne  abfitrosa.  Si  illa  esseol,  do  qaibno  agitar  io  opi- 
stofis  Hrfnsii  et  Vossii  Sjll.  3,  p.  686,  atios  oooenl,  iSsrtassio 
Asgli;  Bode  excnsaretnr  Heiasios,  qni  ia  iis  deseribeadis»  si-V^ 
8D  Buuioo  sfl,  toties  errare  ooo  deboiosel.  6ed  ipsins  HeiooB 
taailbcolis  ioTeoiKB  amnns  Tisa  esl ,  qaare  ialer  iHa  fiiisse  pi- 
laTerin,  qnae  aooo  1637  ad  Heioanm  a  Voooio  destioaotiir  Sjrll. 
3,  p.  553. 

10.  c.  Excerpta  AngeU  PeUtianij  ooo  ab  eios  maiii; 
isla  eaim  assertaiilur  Floreutiae  in  bibL.  Marclana  Domtoicano- 
ram,  cfn  SjU.  3,  121,  561,  faodie,  opioor,  inMedicea;  sed  ta- 
neo  a  tribns  difersis  inspecta,  ul  certins  de  iis  Statuere  Keeat. 
Primns  igitor  J^  Fr.  Gronovins  in  peregrinatiooo  Ualica  aoni 
16M  pleraqne  iodc  in  pugillares  snos  transeripsil,  qoi  ipoi  ox- 
(ftol  !o  b.  D*  mss.  8.  176.  Is  testalnr  Poliliaoom  de  illis  ita 
scriptom  reliqniRse:  C&ntidi  hos  quinqtm  Tristitan  Ubre9 
cmn  vetustis  duobus  codd.j  sed  vetusHore  nonnihil  altepo 
cx  D.  Marci  Fhrentina  InhUotheca,  fwm  a  Kttera  indicat^ 
aliero  non  ....  tetueto  es  Medioie  Uhrarioy  quod  b  Uttera 
tignifieat.  Ubi  Uterque  congruit  eodex,  nikft  appommm 
iighi^  Observavi  autem  quod  eoleo^  ut  de  meo  nihil  adi^ 
eerem  atjue  ne  iUa  guidem  omitterem  interdmnj  quae  men» 
do$a  esse  Uquebat,  die  XX  JuUi  1493  in  PauU.  adiutoribus 
Nieolao  Baldella  et  Roberto  Minudo  familiaribus»  Ange^ 
bu  PoUtianus.  Deinde  Heiosios  io  itineribos  Italicis  denno  ex- 
cossit.     Postreioo  qpaedam  ex  illis  migrarnot  in  editiooem  Pari- 


xxxnr 


i  «vhiTiAiimB  aAtii  1702  tesl»  Bberto,  bx.  yUkgr.  • 
15377,  qMni  UUHitliecA  IHmmK  senrat  sHb  n.  8«  2719  ~  21« 
lY.    Derei&Bas  ad  libros  iocertae  aeUtiBy  partiai  laiaoiis    w4 
-  qaev  taMo  aocorale  CQltalo^  babeaaias* 

11»  a.  BegktBf  ijaen  HeiaMa  ia  exemplari  priaia  sd 
litt*  A  rollatoia  ita  deMibit:  re^entiori  nuttm  ^  meodoB 
'  wervfihm  mde  mma$  treeetitea^  im  pto  laetma  erat  a  lit 
X  eL  S  uique  ad  tib.  3  e/.  1.  In  eatalogor  bibliolbeeae  Rc^ 
Ifarisieosis  aot  sab  a.  799^,  aat  aiib  8254  flieiDbraaaceits  e 
•iia.oecblo  aotiqnior  iodadtar. 

12.   b.     CfaUieue   aiioo,    qoom   Heiooias    apfielhre   ml^ 
•  oSai  Tboaneofi,  qoem  oeocio   nbi   legi  dooo  aecepiaoe  Heiiisitta 
a  TlMauo  iooiore,  eo ,   qni  legatns  Gallieos  apod  Bataroa  fail. 
-Aub  liltara  C  .eoUatas  erat  ia  exemplari  prtaio* 

13»  e.    Segueriamu^  membraoaeeoa,  aatis  soUicite  eolljitai 

in  Heioaii'  gratiam  a  Samnete  Tenoulio,  eognato  Grooo?ii,  .mum 

.1674»  post  edilionem  Heiosiaoam,  4e  qoa  re  agitur  ioter   illafl 

'  SjU*  epp.  4)  p.   804.     Teanulji  exlat  eollatio   in  b.  D.  nas. 

148b  e»,  qna  Bonnannns  ali  noloit. 

14.  d.^  Melandima  membranacen^  io  qnadrata  formay  naac 
IribKotbecae  Regiae  Berol.  Olim  Petri  Relandi,  fortasse  «Miam 
Hadriaoi  Rdandi  et  Bormanni  secundi  fnily  nt  aKiis  illi  -noo  «lis- 
nimiiis  Faslorom:  postremo  Lanr.  Saolenii  et  H.  P.  de  Diei; 
maoos  ^innta,   gkssae  ronllae,  sed  ineptae;   aliqoot  locis  a  re- 

MBealissima  «ann  noa  inepie  eorrec^m  ioTenimns;  aliis  in  lods 
ia  sospiciooem  inter  conlereodnm  addncebamnr,  ab  Heiosio  oUm 
otiam  posseasnm  et  excnssom  fuisse* 

15.  e.  Crevemme  ebarlaeens  in  feljo,  ilem  bibliotbecae  Re- 
igki^  Berok  et  a  nbbis  eoltalns.  Crefeonae  calalogus  sub  o. 
3666  *  ila  dtscribit:  Mamuerit  sur  papier^  exe^^  en  Italie 
dans  le  15  svdde^  eerit  4m  lettree  de  ferme.  Addimns^  acn- 
ptom  qnam  yitiosissime,  neqne  tamen  ubique  sperocDdnm. 

16.  U^Mereti,  Ijpograpbi  Aolwerpieosis,  memiranaceus^ 
iu  fuo  pleraque  OvidH,  leste  Heinsio,  qni  sob  lill.  E  illum 
contolit  in  exemplari  primo.  Agitor  de  iiio  Sjli.  epp.  3,  p. 
137;  «76» 


17.  gr»  BnsUiianm^  membniDafenfi,  Heinsii  IfViportiv 
«•llegio  lesnitanim  olim  Pelri  Nannfl.  Colfnfns  eUm  «b  Hti«eje 
!■  erheflts  eeparatis,  piito,  in  iciaere  Brabauliro,  poslea  ia  extm^ 
plar  primum  sob  lill.  G.  discrepanlia  scriplorae  Iranffcripla. 

18«  b.  Leidensis  primuB^  omninm  qninqne  'Wironim  io« 
fegroniBi,  qoem  Hrinsins  snb  lilt.  B  in  terlio  exemplari  emtlk^ 
krat  et  bis  Tcrbis  dcsrripserat :  eodw  hibliethecae  Leiimrin  im 
membrana^  sed  non  vetmtus.  Hic  codex  idem  esio  videtor^ 
atqne  is,  qui  in  eatalogo  Tflere  bibl.  Lefdeasis  anirf  ]67lk 
p.  407  n.  152  ita  iodicator:  OpidH  diwern  UM,  2Wfl»mi» 
de  Ponto  etc.  in  membrana^  Sro. 

19*  i.    Leidensis  eecmtdue^   cidlatna  in  seoondo  exemphiri. 
(b*  D.  4.  107S)  snb  oota  C,  non  lamen   nllrtf  eleg.  6  libri  3|[ 
dncriplus  ita:  iCodes  hibUothecae   Leidemis  membrmmeomOf 
ffif  sitoe  diTersus   a  priori,  mnltum   inqoimfi:    scriptnMe  eoim 
ntriuoqie  tam  letit^  dislabant,  nt  si  Bnrroaanim,   Tel  recootiorot 
qoidam  fontolissent,  oon  anceps  esse  Tidereto^  indieiom.    Hriooii- 
mereotia  adcgU,    ut  di^araremns,   qoamTis  neffne  io  eatalo^is 
Leidenabos  codieem  ioyenerimns  doos  et  dimidiiim  lihnim  eom- 
piexom.     Extat    qnidem  in    ratalogo   anni  1716  p.  332  col.  b 
1.  177  istoc   lemma:    Ooidii   librf  IV  THstiwn  et  m  es^ 
PontOf   sed  neqnc  satis  convenit  io  librom   hunc,  neqne  Heinsii 
aero  ille  liber  Leidae  ftisse  Tidelor.    Saotootus  io  oebodis.  anlo^i 
graphb  Appendicem  cataK  bibl»  pnbh   Leiden»»  p*  531  ^L  a  n» 
51  landabat,   nbr  ita  legeretnr:    De   Tristibm  MS  i»  perga-^ 
meno^  peroetueto  et  nitido    charaetew  in  qmtto   mimowk 
Nobio  illud   lemma  ioveiiire   non  coniigit,  ne  sio  tamen  oertino 
qrfdqnam  ia  re  noslra  etatni  pos^et* 

20.  k.  Patricii  Jumi  LoodioensiS)  quv  omaia  Ovidii  eou* 
tiDcbat.  Transmissnm  Heinsio  Ini^se  t nm  oadevigosimnm  imolNn 
ageret,  disces  ex  Sjll.  epp.  3,  p.  80,  82,  131.  .Beseribitnr  iU 
Uc  his  verbis:  reeentiemmae  ^  mkiutae  admtfdmm  ae  pkftm 
wmachaUe  manus  -—  non  quidem  vetustus,  emeHdate  ta- 
men  ae  jideHter  descriptus^  CoUatos  evat  ia  exemplari  torlio 
sob  Oota  A. 

21.  1.    Petfi  Strmi^    mediei  B^HBaoi,  qno  Heifsiom  in 


vam 

priM  itiwe  ItiUko  doMvtnif;  Nam  «ote  smio^om  i.Diiiii  o4^iuM 
ao.  1648  iotoUiges  ex  Sjll.  epp.  3,  p.  269,  574.  Postea  i« 
Pdfi  Frandi  posseooiooom  reseit.  Collatos  in  exeoiplari  primo 
oob  litl.  F. 

22.  m*  PirchheimerimuSi  Tel  ArundeUamu;  vel  CTrono- 
vkmus  02}  449)  laembraaaceas.  Hoc  aono  1632«  Norimbergae, 
«^  poto,  0608  fuerat  J.  F.  Gronovius;  vid.  Sjll.  3j  p./19.  Sa. 
perest  jCoUatio  ab  illo  looc  ioBtitota  in  vaipoibos  ed.  Fraoeof* 
fi.  1582.  lo  calce  msti  baec  legebantur:  Esplicit  liber  P.  O. 
HoMnie  de  tristibw^  qws  V  libros  ecripsi  Nicolam  €hrttbel 
in  studio  Patavino^  ao:  1448,  altera  die  post  MatthaH 
jtpostoU  ei  .....  tunc  temporis  ibi  studens  in  epfmmhus. 
Clrooovias  collaliooem  coepisse  se  propridie  Kal.  Sepl.,  liuiviflao 
KaL  Septbr.  aoooiaverat.  *  .    .      ^ 

Acc»daot  editioaes  seenli  XY,  <|[aas  rollatas  accorate  babe^' 
noOf  OMltis  ^rom  codicomi   qoos  modo  oomiiiavinms,  oon  io* 


23.  Primae'  edittooiai  qoam  Heinsios  dixit,  variaales  ledio- 
oeo  10  eKemplari  primo  sob  oota  D  accorate  eootavit,  Qoae  illa 
fbedt^  igoorandum  est,  sed  certom  boc,  cum  oolla  ex  reliqqis  ae* 
coH  XY,  qoas  fere  omnes  ad  manns  babebaoMis^  conveoire. 

24.  Feneta  Jacobi  Robei  1474,  quam  Ebertna  in  lez« 
bibl.  0.  15S40  describit.  Qood  autem  ex  priniHpe  Bonooieiuj 
aooi  1470  repetitam  eam  potat,  mibi  prpbabile  vix  videtnr,  pro- 
pter  ea,  qoae  ad  26  dkemos.  De  Romana  Swejobeimii  et  Pao- 
oartaii  aeqoo  lacertQm  foerit,  siqoidem  illa  Heinsias  nsos  sit.  Nos 
boios  editioois  oitidissimom  exemplar  ex  bibliotbeca  Regia  Beroi. 
deprompsimns,  qood  servator  inter  libros  Dieaianos  foU  410|  11. 

25.  Farmensis  Stepbaoi  CoralK  1477^  ^i^,  Eberi.  I.  I. 
n*  15341.  Collatieoem  Tristiom  iodnlgentia  Viri  Celeberiimi 
Falkensleinii  ex  bibliotbeca,  roi  praeest,  Regia  Dcesdensi,  oiScio 
viri  bomaoissiiiii  Lossoitseri  impetravimus.  Pao^m  a  prima  Ve^ 
neta  diseedit. 

26.  Bononiensis  Azogoidii  1480.  Ebert.  I.  I.  15343, 
Haec  editio  seo/sim  fecit  ab  omnibns,  qnot<|oot  seciili  XV  vide- 
rim  et  expressa  videtnr  aot  ipsa  ex  codiqe  partioi  praest^otissiroo, 


9XX\U 

Itite.  ialerpobiio,  tM  deiiT«(ii  ii  (riacipf  6oii«iJmi^  tfm  oo. 
im  comole  ^pogropbo  prodiit.  Moo  toniau  tecandQm  eioo  edi- 
kioois  irafe  bieoflioiB  ZwiecHVine  ioveotomi  cni  titoloo  et  fioia  de^ 
eraoty  fayore  Y»  D.  Hertelii  io  rem  oootmm  eooyerteramao, 

27.  Ticenfina  Hermanni  Liebteosteio,  emeodante  Barbana 
Celsano,  1480.  Eliert.  I.  I.  15344.  Mon  ubiqae,  quod  Ebertos 
aflirmaty  com  prioribiis  eiusdem  origiois  eonseotit.  Sabioi  epi- 
stolas,  quod  ig^uorant  docti  ?ii1,  prima  expressao  babet.  Zwic- 
coTiae  inyeneramas. 

28.  Veneta  eoraodem  1484.  Tomom  posteriorem  Zwic- 
cayiae  cdotnlimnsi  qnem  io  reram  natura  fuisse  yix  affirmaro 
tnsos  est  Ebertus  1.  et  n.  I.  Sed  operam  Insimuo  io  coo- 
ferendo. 

29*  Veneta  Beroardiui  de  NoTaria,  praolatns  est  Bonus 
Accnrsios  Pisanus,  1486.  Ebert.  I.  K  15345.  Usnm  illa  Hein- 
tkm  esse  disoes  ex  Sjll.  epp.  lY ,  p.  400.  Bibl.  Diez.  fol« 
418  serfat.    Raro  et  levite^  discrepal  a  prioribas. 

30.  Veneta  iinpressa   a  Mattbeo   Capcasa  Parmeosi,  per 
Booom   Accursinm  et  Yaler.  Supercbium   emendata  et    correctai 
1489.    Ebert.  1.  K  n.  15346.    Ex   bibl.  Diez.  fol.  421.    Pa-' 
ram  recedit  a  saperioribos. 

31.  Veneta  opera  cifis  Boni  Accorsii  per  Christophomni 
de  Peooio  de  Mandello,  1498.  bibl.  Diez.  fol.  425.  Hauc  igno- 
rat  Ebertot.  Extat  etiam  Neapoli  io  lilnseo  Borboiiico-  ?id. 
Jaaoell.  catal.  p.  216«  Nos  nt  acrnrate  describereinns ,  folia^ 
Tersus  nomeremnsi  cansae  nihil  Tidetnri  quia  philologis  scribi- 
mns,  Don  bibliographis :  illornm  interest  scire  nihil  proprii  haoq 
qniotam  Yenetam  habere, 

32  Aldina  prima^  1502,  1503.  Hanc  qnibos  «rgnmentis 
Ebertno  1.  I.  n.  15347  Tcrba  de.nno  ad  codicnm  fidem  reficti^ 
exhibere  stataerit,  me  lalet.  lo  Fastis  sex  Tcrsns  se  addidlsse 
cditor  gloriatur  io  praefatioue  tomi  tertiiy  io  orthographia  quae- 
dam  secandnm  placita  siia  noTUTit.  Ceternm  rara  ptiqpo  illa 
editiooe  Cizac  qnotidie  uti  solitns  fiii,  neqoe  quidquam  iuveoi|  ia 
qoo  a  27  et  28  multum  discreparet. 


iLxxVm 

83.  jtldinam  seeunJam  aonortim  1515 ,  15lff  ipse  pos- 
«deo,  Singularia  mnlta  cootinet  ex  Bouooieiid  d.  20  partim 
deprompta, 

V.  Restat,  at  de  iis  codiribus  srriptis  exponamnOy  qoomm  iole- 
gras  collationes  fatnm  nobis  invidit.  Eorum  excerpla  extant  io 
editiooibnsHeinsii  et  Ciofaniy  aliquanto  plnra  in  srbedis  Heiosia- 
ois  mstisy  partim  oominatis  codd.,  partim  nnmeratis.  Perieruiit 
primnm  ante  aaoom  1713,  qno  BnrmannHs  ad  0?idinm  accessit, 
schedae  Italieae  Heinsii,  io  qnibns  mnltorom  codd.  scriptoras  noo 
indiltgenter,  si  qnid  nos  andias,  annolaferal,  posleriori  potissioinni 
10  ifinerc.  lis,  qnae  supra  p.  YI  dicebamu9,  addc  A.  M.  Bandioi 
testiinbiiium  in  Calal.  bibl.  Laurent,  t.  2  p*  227,  liot.  Contifat 
eliam  certo  quodam  numero  illos  complexum  fuisse,  qnisi  aliter 
quoties  njimerns  indicatur,  snbdnutio  noo  procederet.  Taoien  ia 
quibusdam  baeremus. 

a.  Vaticanorwn  numero  Hercnlis  Ciofaoi  rodiceo  inleresse 
deberent,  ^uos  ilie  sex  ad  manns  se  liabnisse  ad  3,  1,  62 ,  qoa- 
tnor  usum  potissimum  narrat  ad  3,  11,  31.  Sed  tamen  prirmm 
lantnm  Vaticanum  et  vnum  Vaticanum  Hrinsius  commemorat. 
Qoare  io  subducendo  duos  Heiusii  Vaticanos  ponimus,  Ciofaoi  li- 
bros,  obi  necesse  visnm,  s^orsim  adbibemns,  detracto  optimo  Va- 
(icano.  Fragmeninm  Vaticannm  bis  ad  lib,  2,  251  eC  4,»4,  45 
Heiosius  landaU 

b.  Mediceos  Heinsins  primum  et  tmtim  noroioaf.  We 
apiid  Baodinum  est  t.  2  p.  239  cod.  33  sec  XIII;  bic  t.  2 
p.  228,  5  sec.  XV#  Duos  alios  eiosdem  bibliotbecae  cootulissj^ 
Boa  Tidetnr.  ^ 

c.  Ambrosianus  non  oisi  2,  79  laodatos. 

4«  Veqelos  Combii  no»  raro  commemoraturi  qoi  ebganler 
ieterpolatns  foit. 

e.  liber  Mafthaei  Hercuiani. 

tm  Sononienees. 

g.    Barberinianve, 

h.  Caroli  Stroatsae*  •  / 

i.  Fatapinut. 


XXXIY 

et  atibi. 

I.    mlim  ItaUcu8. 

m.  FerrwrienHB  Gregtnji  Benmannif  colliitfit  ia  eiet  «iU 
limlm.    Tertia  au  1596  otebiir. 

Hemni  eodicain  Dollas  est,  qaero  aeeaintius  ■osae  adinofca 
cajHamns,  praeter  Yatieaoaoi  prinaniy  de  qoo  partim  Heinsii  dii* 
^iitia,  panim  propter  GnelffrbytaDi  aimililndinen  raw  dubia  ren 
ffit.  Rdiqnornm  si  qni  periernDty  medioeriter  ferendiHB  «rit,  otol 
Gaffieomm  qnornmdam,  qaos  adinngimus: 

n.    Rirheliaiii»  qni  rarissimo  landatur; 

o.    Medooianiy  qnem  Bernardno  MedooinSi  senalor  TolosaSi' 
Bfiano  donaverat. 

Nam  Sarrammms^  qoem  BarniaDnns  landat  ad  2«  511,  non 
difennn  est  a  ServiaM.  Longe  alia  reo  est  de  GmMuicis» 
q(MS  appeltafe  lieebil,  co4icibns,  qnomm  seriptufas  passim  Hni» 
.  ms  cessigoaf  it, 

a.  Esceffiu^  HugenU  a  ZMgtiekem  qnam  aotie  qoaesi- 
terim,  diei  non  poteet.  Salivam  mo?eroot  qnae  ia  SgrN.  e]q^  3^ 
p.  S7B  sqq.  de  illo  Kbro  legeram.  Atqno  acennttisamo  .M 
mmpbur  descripsisse  Hein^nm^  oisi  fortean  dono  aoofperit,  tam 
certo  seio,  qnam  qnod  eertissime:  periisse  et  ipfrnm,  et  nlisdao 
Heiosii  yerisiroile  est,  enm  magno  litteraram  detrimenCo»  Nsi0 
qnia  ter  tanlom,  qnaterve  ia  notis  impres^  Heinsins  nominafit, 
certe  sibi  ad  alteram  reeeosiouem  reseryafit. 

b.  HamknrgeDsis  eodex  haod  raro  ab  Heiosio  inter  prao^ 
sfasiiores  et  fetustiores  landator.  Neminem  babebam,  qni  cer- 
tiorem  nie  faceret,   utrnm  snperesset  in  ecclesia  catbedrali,  aa 

.(MTinsse  post  Heiosii  aefatem  ablalos  esset.  Nam  qnae  i|)e 
SjlL  3,  p.  222  ad^  Grooonnm  Hamburgetfsem  seribit:  Si  pdd 
in  negotio  vestra  effeetum  cupitis  tu  ae  eollegae  tuiy  au^ 
ctar  omnino  vobis  «iin,  ut  numuacriptos  ^  quos  catbedralie 
ecclesia  poesidet^  codiceSf  quifue  et  pauci^  nec  magno  ilUa 

'  mpretio  sunty  Reginae  offeratis^  eventiim  tnm  qokiem  ba« 
bsisse  non  poto» 


c.  Oottorpianumf*  noo   iodiKgenfer   ab  Heiolio  oKni,   ni 
Tidetor,  collatam  inspeetam  deouo  aeqoe  cii{ii?is8em. 

d.  Httfitiensem^ 

e.  Voasianum^ 

t    Rottendorfianum^ 

t    fragmentum  Boxhomiii 

Heiosios  tHrias  Hd  parles  vocavit. 

h.  'Excerpta  KtoelHomii  ad  Bnrmaoiiom  oKm  missa,  noo 
'  repperi  inter  scbedas  Saoteoianas. 

Eraot  aKa  qoaedam  auxiKa,  qnibus  nsi  snmns  partim  non 

fiine  fmotn:  Biorilegium  mstnm   Tetnstioris  ootae  in   bibRotbccA 
'B.egia  BeroKneosi  (bibl.  MSS.  foK  60),  quod  excerpta  ex  omoi- 

bns  Ovidii  com  scriptnris  satis  memorabiKbos  offerebat.    Eadera 
'Im  YioceDtiuo  BdloYaeemis  io  specolo  hiatorico,  raulta  aKa  in 

iloctrinatt  et  morali  babebat,    eliiiis  editiofie  priacipe  olebMnnr. 
-Miaori»  f4  ^edam  in  Policratico  JoaoQis  SiBioberiiBtois  txta* 

baot,   eoios  item  Tetostissima  editio  coosnlebatnr:  minorb  et  rei 
-ct  fidei   nnlta  snppeditabaot  ITestor  Djooysios  editioois  Yeoetae 

14t6,  MonhidKi  florileginm  0«  1.  et  a.,  Mrandnlat  flores  Argent. 
-1567,  Atberti  ab  Ejb  «argarita  poetica  Arg.  1503.  Menrsii 
*B9ieidtalioiies  Crilicae,  Bartbii  AdTers^a^  ZinfBOrlingH  Promolsis 
«CMca  sedolo  OTolebantar  libromm  rastorom  raosa,  qoibus  nsi 
i<riim  sottt. 
c         Bii.  fere  mdlisMfiis  Tolnntaria  criticae  pars,  qnam  appellare 

pos^i  continebatnr)  qoamqoam  alteram  ctmtentiosam  tix  recte 
^dixeris  ex  hnins  seonK  indicio:  tjx  enim  aliter  eiroa  illam  in 
^Oridio  qnisqnam  oooteodit^  nisi  nt  opos  ea  esse  negetor.  Qaac 
fieoteoiia  cnm  perftnaderi  mibi  praesenlissimo  mnltarnm  ferum 
•molnmento  non  potnerit,  adeanda  eraot  seripta  pbilologomm  Te- 
^tnotiomm^  in  qnibns  indicia  de  locis  aoonnKis  toleraot:  erant  iKa 
iatis  ioterdom  toI  molestk,  uii  Sjlloge  epifilokirom,  Tet  rara,  oti 
fiebraderi  et  Withofii  opnscola:  donec  bnic  slndio  aliqnaoto  aa- 
'Bpicatins  in  bibliotbeca  Regia  Berolioensi  a  schedis  aotograpbit 
4octoram  BalaTornm  instraciissima  Tacare  licnit'.  Praesto  erant 
mirae  raritatis  quaedam,  Telut  notulae  Joaephi  ScaUgeri  in  ed« 
Grjph.  ai.  1546  (b.  D.  8.  2560),  Jani  Dwae  in  ed.  Plantio. 


XUi 

«i.  1567  (b.  0.  8.  2578),  Jmi  GruiwH  wMtm  {mu.  D. 
Il8w  e),  /•  jP.  €fronovii  Taria,  ab  ipsorom  nuuni  onuiia;  qnibvo 
lamcn  iaro  olim  Heiosinm  osom  oooe  Tidebam»  Adoniot  fef# 
alia  poot  Heinsii  aolatem  toripta,  bonae  frngis  partim  plo- 


1)  JMobm  frronavius,  Hointii  minni^  qnam  alii,  ^nbdohin 
ohtrcctator,  editioni  Blievir.  1661  non  panca  partim  cnfillaodi 
cansa,  partim  ingeniooa  ascripoerat,  ptane  adbno  ignola«  (k  D. 
8.2664.) 

2)  FetruB  Francim  contednris  snis  dno  oxempYaria,  aho^ 
ram  Ekev.  1661,  allernm  Cuipping.  1670,  oppleterat,  qnamm 
parten,  iofdiciores  plemmqne,  enotaTerat  Burmannns*  (b.  D.  8. 
266L  2§?9.) 

3)  D.  Hogstratani  et  /.  Brukhmii  amieonrm  oon  nralla^ 
partim  a  prioris  maon  in  ed.  Coippiog.  (b.  D.  8.  2682),  par-< 
tim  ab  ■trinsqne  tn  schednlis  oeparatio  (mo.  D.  4L  148.  e) 
pcfscripfa  ad  parles  TocaTi. 

4)  Petrus  JBurmannus  Secundm,  palroo  rogeniosior,  ttsi 
Boo  diKgentior,  quaedam  annotsTerat  in  ed.  Els.  1661  (b.  D. 
8.  2649)^  in  qnae  casn  incidisse  non  poeBilnrt.  Mam  didata 
cins  10  Ovidinm  (niss.  D.  4.  140.  a.  b)  et  ulia  ooo  panca  Bnr- 
manonm  oonen  prarferentia  coosulto  iosuper  babni. 

5)  Hildehrandi  WitkoSi  aotmadTersiones  io  totnm  OTi- 
dinm  mann  Jo.  Scliraderi  descriptas  ioTeiiiebam  (mss.  D.  4. 
138.),  qoarom  pars  in  iouumeris  eios  libellis,  Eocaeniis  criticis» 
Praemetiis  crodnm  rriiirarnm,  disserlatiooo  de  maxime  oeeesBaria 
crilicornm  opera,  orationibns  scilemoibns,  diaris  Duisborgeusibns, 
retractala  extal. 

6)  Johannes  SehraderuSy  exiroios  criiicus,  in  ebarta  ioter- 
ligata  ediiiooi  Bnrm.  1713  (b.  D.  8.  2692) ,  tnm  in  margine 
cd.  Amslel.  1735  (b.  D.  8.  2701),  deniqoe  in  schedis  nberriiBis 
(■88.  D.  4.  142.  a.  b)  lanlam  acutissimarom  obserTatiottOm 
et  emendatiooum,  copiara  cousignaTorat ,  quae  si  ioter  Bnrmaoonm 
el  reliqnos  post  illum  Ofidii  criticos  diTiderelor,  omi^es  iBgeniosi 
poisent  Tideri. 


7)  Xiouretttiui  SanUnim  aoo  panca^  veqtie  iado^  edU 
Imi  iDJUori  BonBanmaiiae  allaTerat;  ^Diectftrii  ^oiilem  lillera 
M  appoeita,  nt  fiMrtasscP  alioa  aiot. 

Saateoii  etiidio  iBdefeaao  et  indnatriae  mirificae  onoeiii  iUttoi 
aobeidiomm  Ofidianomm  tbesanram,  qnem  bibliotbeoa  Ri(gia  Be^ 
foliaeosie  serrat,  deberi  fama  eal.  Hie  Tir  igitor  qaia  effiBciti 
Ql,  61  oibil  aliody  pii  in  Heiosiom  esse  potnerimos,  ipse  ot  gcala 
impertiatflfr  memoria,  ina  et  pinm  est.  Qood  Toro  iBorttiiS^  im« 
pendio  magie  iis  defereodnm  est,  qui  Ti?ant,  atqne  yivaitf.Ti- 
geaotqoe  dio:  qnoram  io  me  beneficia  ciim  recogilOy  aoimos 
eoniinoveior  gra?iter,  liogiia  yeremndia  obmotescit.  Si  qnod 
rectae  Toluntalis  argnmentani,  si  quid  spei  Teteris  pbilologiae  oo- 
minis  olim  toendi  dedisse  Tidear,  id  qnoqoe  gratiae  oon  erit  re« 
latiO|  sed  accessio»    Scribebam  Berolioi  a.  d.  XUL  KaU  April. 

Rndolpbns  Merkelina 
«  pbil.  docl. 


Corrigenda» 


PRAEF.    p.  TU.  L  20.  Sueciam  s  Holmiaiii  p.  x.  L  ultrf' 

caliraimlali :  caliunouiti  p,  xti.  1.  14:  perperciJ^  :  pepercisse 

TRISTT.    p.  14.  ▼.  105.  rmpffi*  t  receptat  p.  29.  n 

108.  Fieto^  :  Yictaqoe  p.  31.  t.  21.  mbpicfrct  :  ••piceref 

p*  39*  ▼.  85.  e  polria  :  a  patria  p.  41  .▼•  3.  ItmUtMy  nmz 

Imm  noo  p.  63.  ▼•  16.  «uhiiotn*  :  tniiuiionl  -         p.  56. 

▼.  22.  arol^  ▼•  23.  Mrtlafilj  :  erat;  «r—  efftlofil,  p.  57.  ▼•  M. 

ifiwl :  tstod,  p,  68.  ▼»  37#  fwrkma  :  fortoiia  p,  $^« 

T,  167.  iiivtnile  ;  ioYienile  p.  112.  ▼•  300.  /otiiit  :  lattot 

p,  119.  ▼•  371.  lHiiit  :  lliat  p.  121.  ▼•  399.  loqiidr  :  loqoar 

p«  123.  priiitfit  :  primot         p»  168.  v.  48.  fcobe  i  hahot 

L195.  ▼.  11.  horeat,  §i  :  boreat,  et  p.  210.  .▼.  32.  Ii|ort  : 

re  p*  237.  ▼•  49.  fiii  erum  :  iniieniot  p.  240.  ▼.  d^ 

^ :  te  i>.  262.  ▼.  17.  oeo  :  ae^o,  p.  273.  t.  29.  fmm 

m :  part  ett  in  p.  275.  r.  50.  Iiiot.  i  tuoif  p.  2d^ 

f  •  44.  £Biofi  :  Eetioo 

YARR.  BURM.    p.  96.  165  :  161  p.  191,  17  :  12 

p.  201.  4  :  5  p.  273.  22  :  23 

ANNOTT.    p.  1.  1.  6.  Ua.  bittor.  7,  106;  p.  X  ▼.  6. 

L  2.  corr.  NiDimm  p.  4.  L  26.  coUatioiic  p.  14.  ▼.  112. 

1 6.  ormittitur  p^  15. 1. 14.  tdlicit  ▼.  115.  J.  5.  promonciat 

p.  16.  ▼.  128.  1.  10.  Ug.  Galk  Bem.  ct  imo.  U  12«  corr. 
&DzerliDg^Dm  1.  25.  M.  Bero.  p.  18.  1.  4.  U§.  iocot 

apod  p.  24.  1.  1.  corr.  catotdem  p.  25«  I.  7.  adioYinrtt 

p.  26.  ▼.  90.  1.  l.Ug.  Butl.  Bem.  tret  p.  29.  ▼.  109.  1.  1,  8. 
hy.  Heiotiaoit.    Reliaoi,  Bem.  et  ▼ett.  p.  30.  ▼.  7.  I.  4.  te^. 

Gndferb.  Bero.  et  ed.  B.  p.  32.  L  4.  ctrr.  iodt  L  34. 

pectoretNiraa       p.  34.  1,  18.  («f .  asteroaotarqo^  p.  38.  U  18. 

oorr.  Votti  ▼.  80.  I.  12.  fioxerit  p.  40.  1.  1.  HeiAtieiiit 

p.  42«  1.  1.  Nuraaet.  ▼.  9.  L  12.  lingoa  p.  45.  ▼•  11.  I.  7« 
akirnm  p.  48.  1.  7.  ad,  1,  p.  54.  ▼•  32.  1.  2.  id.  Bero. 

p.  60.  I.  11.  Ug.  aaltem,  1.  12.  teqoi.  p.  62.  v.  41« 

I.  2.  corr.  U?enal.  p.  66.  ▼.  31.  I.  1.  hg.  atroque,  Bero. 

Rtt.  p.  74.  ▼.  24.   i.  3.  corr.  Retiquot  p.  88«  1.  3jl. 


cpndidiore  p.  03.  L  2.  meiieniM  p.  97.  1.  1.  Ug.  leriter 

p.  103.  L  3«  Catiar,  t.  211*  L  S.  corr.  duo  •criptiirse 

p.  lOG.  ?.  461.  Uq.  251.  d.  107.  t.  261. 1.  7.  oprr.  Motruai 

p.  115.  T.  418.  1.  7.  leg»  BapDor*  irtyai^oXo/ot;,  p.  127« 

T.  437.  L  7.  ineptiorein,  qoam  p.  137.  L  6.  oppotitioy 

p.  141.  T.  567.  L  10.  corr.  lijpperbaton  p.  160.  t«  70.  L  I. 

suBUEBAiiro  T.  73.  L  2.  Segueriamuf  p.  168.  t.  74.  leg,  75. 
p.  183.  L  10.   ette,  quod  p.  194.  t.  33.  L  4.  lootfs  auia 

p.  197.  L  4.  est,  factae.  p.  212.  t.  52.  L  19.  oorr.  tnrc 

p.  230.  T.  40.  1.  3.  cerrecti  p.  236.  L  6.   repetitsent 

p.  239.  T.  83.  L  7.  Ug.  Parer|.  p.  241.  t.  21.  L  12. 

crimioi  p.  260;.  t.  23.  L  4.  ditterre  p«  261.  L  15»  fra- 

UUque  p.  271.  t.  16.  L  11.  inconcinnam  p.  280.  t.  23. 

L  20.  /loref.  p.  283.  t.  62.  L  2.    V^.  64.  L  3.  M. 

Yen.  %4.  p.  284.  t.  77.  L  5.  Ug.  mUer  ut  p.  tutiue 

p.  295.  L '  1.  corr.  Botl.  t.  46*  Im.  at  vott  —  dib. 

p,  3^2«  L  42.  Ug.  ac  tutt  p.  233.  INTBRPBKTE^ 

PROLUS.  p«  838.  L  3.  Ug.  tovq  Uqy.  p.  341.  L  13. 

ipotpiovaav  p.    342.   L  27.  Cfr.  Niebiihr.  H.  R.  2,  p.  21. 

KelwlM.^*  p.  377.  L  21.  corr.  prosnimas 


p.  389;  L  ^.  idicavit  p.   391.  L  25.  Ug,  anno  752 

p.  393.  L  16.  sordiduia  t  27.  isti  ordioi  p.  397.  L  18. 

fomilf. 

IB«  T.  207.  ciale  eir^tflm  %a  fine. 

ANNOTT.  p.  425,  L  12^  Ug.  UU  ACX5.  p.  454.  L  16. 

by.  ex  BCB. 


P.  OVIDn  NASONIS 

T   »    I    S    T    I   V   M 

LIBBR  PROiyS. 


I. 

» arve,  nec  invideo,  sine  mc,  liber,  ibis  in  Vrbemr 
Hei  mihi,  quod  domino  non  licei  ire  tuo. 

2*    quo   domioo. 
ANNOTATIO  IN  LIBRUM  PRIMtjM. 

iMeriptioneiii  TritHum^  quamAldus  et  J.C.  Scaliffer  tulgatae: 
^tritim9  subatitaerunt ,  vetustiores  libri,  ut  Guel^rU  ia  cake 
libri  quioti,  fragm.  ReTii^  Putean.  Francofurtan.  et  fortassis  eiuf 
^eomoes  agnoscunt.  Etiam  ezceipta  Berolineiina  praderuntt 
^vs  m  TntUlm.  Utrumque  titutum  Viocentias  BeUovacensis 
^  histor.  6,  106;  119.  ed.  Mentelini  et  Nestor  Vocabulista  pas* 
Sj  ^■P^Bt.  Carmina  episkilae  audiunt  in  codd.  Pirckli.  BcvoL 
^^«Bd.  Creven. ;  quod  Heinsius  probabat  in  sdiedis  ad  Ponticoram 
^  1)  le.  Etegkis  primus  appellaTit  Aldus  in  ed»  1516.  ladicef 
p^eligQntar  in  recendoribus  quibusdam  libris  saiptif  et  edids  secali 
^raeterBononiensem  anni  1480.  Hoc  primum  carmea  in  codd. 
V^h.  etBerol.  lemma  gerit:  AUoquiPur  Ubnm  docti  el  qmi  dica$ 
^yrhe,  lof  yetnstis  edd.  iioc:  AUoquitwr  Uhrufihy  u$  Aomam  tHidal 
**  ^  ei  fdctefidum  aiiy  admone^. 

.  ,2.  Hii  MiHi,  9i;oD  DOMiKo.  Qui  codioes:  quo  domino  hMh 
j^t,  parum  eonstat,  nisi  quod  de  Guelferbytano  et  Taria  scriptaia 
^enns  primi  et  Moretani,  tum  Bonomensi  editione  et  Bemensi 
^^i  d  com  fide  coUatus  est.  fluod  domtno  Fraiico&  Poteaih  fiw 

^  l 


2  p.  ovmn  NASONis 

Vade,  sed  inciiltiis,  qQalem  decet  exsolis  esse; 

Infelix  babitum  temporis  buius  babe. 
dNec  te  purpureo  velent  vaccinia  fuco: 

Non  est  conveniens  luctibus  ilie  color; 
Nec  titulus  Diiuio,  nec  cedro  cbarta  notetur, 

Candicla  nec  nigra  cornua  fronte  geras. 
Felices  oment  baec  instrumenta  libfsUos, 
10     Fortunae  memorem  te  decet  esse  meae. 
Nec  fragili  geminae  poliantur  pnmice  frontes: 

Hirsutus  sparsis  ut  yideare  comis. 

Rev*  florflegf  Berol.  *'  ,,pltlKmf''  Hein^i^  quorimi  decem  nuncupabat, 
nostri  scripti  et  impressi  .yeteres .  omnes :  etiam  Palatinus  primus, 
nisi.fallor.  Atilius  Fortudati^us ^  indicante  Heinsio,  laudat:  Hei 
mihi  cwn  domino:  magis  pro  nostra  scriptura,  vid.  ad  4,  9,  17« 
I^ugerius  utrumquey  quo  vel  qmd  recte  habere  putabat:  at  nos  hoc 
illo  paul6  rectius.  Nam  si  argutandum  est  in  tantilla  re,  per  scri- 
pturam:  quo  domino  paene  mo|este  sententia  iteratur,  in  altera 
elegantem  in  modum  yerbum  tantumr  tre,  qaemadmodum  Her* 
6^67:/  ,  ^    '  '  ;  "  •'•  .     .  :  ,      . 

tliaue  ccfef  veniak  mrides  t^eireldas  orb : 
ffcUieei  ni  Tienias  in^miea  damna  cefer, 
et  tantumnon  singulis  paginis  poeta  dixit. 

6.  TELENT  YACCiKkA  l^iTOo.  Ita '  Vatic.  prim.  Polit.  prim. 
Palat.  sec.  Guelf.  Himiburg»  et  o^to  Heinsiani  cum  ed.  Bonon* 
9UC0  Seguer.  et  Berol.  tantum.  cfr.  Conr.  Schneideri  gr.  L.  1.  p. 
402.  8UCC0  reliqui  omnes  tibri.  'Disputarunt  de  hoc  discrimine  Hein- 
siusr  ad  Claudian.  in  BXif»  ly  ^06.  MarU.  ad  Stat*  silr.  3>  2,  159. 
Codicum  istorum,  quos  tanti  non  iuit  deserere,  ea  est  indoles,  «t 
et*  scripti  accurate  et  interpolati  audacter  oint:  postremum  vhi  fi« 
qmdo  coargui  nequit,  fereadum  est. 

e.  >  ii^JCTiBus  ULE  coLoii.  ieie  fragm.  Rey.  exc.  Yoss.  Jua* 
et  quaitubr  Heinsii^  qui  ita  io  exemplari  suo  emendayerat.  Nini- 
jtain  ita.«olet  pofeta  in  his  libris.l,  7«  3.    3,  7,  33.    >,  l^  19. 

9;  >eAicbs  oRneKt.  offiaiii  BusU  Leid.  ut^rque  et  ^ioque 
Heinaii  cuiti  eius  prima  editione;  ivoiv  spernenda  scriptura  m.coo*' 
liBiia  ooiiniietiTonmi  modorum  serie.  Yide  Lachmannum  ¥•  cl.  ad 
Prop»  1,  2,  9;  '  | 

I2.  AiKWtvB  8FAI18I8'»  possis  6  Palat  sec.  Franeof.  Sern 
BdTem.  aliii  et  yet^  edd.  cupidius  arr^uit  Heinsius  sequentibos  6 
.▼estigio  omnibus^  qui  hos  libros  ediderunt.  Originem  eius  acripturaei 
lUigliw  co^monstrat,  qui:  spasrn.  Reliquorum  auctorkas  tuenda 
€Mif*  Libro9  fuos  poetae  ubique  pro  melioris  sexus  sobole  habeDl«j 
^od  abunde  ek  hoc  et  primo  atque  ultimo  libri  tertii  tarmine  pa^ 
M.  MmI  aateo»  oiiim  oerte  apud  Oridium  sunt  £w'narum,  spard 
utrorumqae:  quod  quotiet  de  masculit  occurrit|  de  Orpheo  Met» 


TltlSTmi  LIB.  r.  EL.  I.  ^  3 

Neve  liinrarum  pudeat:  qui  viderit  illas 

De  lacrimis  factas  sentitet  esse  ineis. 
Vade,  liber,  verbisque  meis  loca  grata  saluta:  15 

Contiugam  certe,  quo  liicetj  illa'  pede. 
Si  qui^,  ut  in  populo,  nostri  non  immemor  iUi, 

Si  quis,  quj,  quid  agam,  forte  i^equifat,  erit; 
Yivere  me  dices:  salvum  tamen  esse  negabis; 

Id  qnoqiie,  qnod  Vivam,  naOna  bftbere  dd.  20 

17.  ruic. 

11,  57;  Baccbo,  Art.  i,  541:  Amore,  Am*  3,  9,  11  absque  libro-* 
YoiD  discrepantia  extat.  CoDseotit  Gellius,  N.  A.  15,  15:  eapiJlo 
ifMfue  6890  mulier  fa890  dtcitur^  qmsl  porrecto  et  espaneo, 

14.  BvicTiET  E88E  MEI8.  Ita  Jacobus  Roverus  cdniecerat, 
BeiosiHs  e  fragro.  Rct.  et  septem  aliis  correxit^  adsdpulatus  est 
Baraiamius,  qui  de  Bernensi  fallitur.  Nostrorum  accedunt  Berol. 
et  Rel.  sentiat  reliqui,  qood  improbamus  ob  causam  ad  y.  9. 
dietam. 

16.  9U0  LiCET  iLLA  FEDE.  EmendaTit  e  codd.  Hdnsiiis, 
quod  et  nostri  omnes  confirmant.  quoUhet  tamen  e  Tetustioribus 
Ubrk  Potean.^  fragm.  ReT.  Paiat.  sec.  cum  duobus>  exc.  Voss.  et 
Busl.,  nisi  fallor,  et  edd.  veteres  praeter  Bonon.  et  Ald. 

17.  NosTRi  NON  IMMEMOR  iLLi.  Ita  ccrte  Scrv.  ct  qui-  ' 
dam  Heinsii' cum  eius  [)rima  editione  et  veteribus  nostris  octo.  At- 
Que  haec  forma  admittenda  erat  eodem  iure ,  quo  lib.  2,  373 ; 
Fast.  6,  424.  Ulo  Francof.  Putean.  Gall.  Bern.  Berol.  Rel.  Crev.; 
Beg.  cum  Moret.  pro  yar.  scr.,  alii  nonnuUi.  ilUc  coniectura  est 
Zibzeriiiigii,  Prom.  Crit.iJun.  p.  167.  immemor  extat  Palat.  prim. 
Gueif.  Reg.  Mor.  Busl.  Leid.  uterq.  Pirckb.  sex  alii  et  ed.  Bo- 
900.$  e  glossa,  si  quid  video^  non  e  CQrrectione.  Versu  proximo 
prp  vulgato  olun  t  requiret  Heinsius  recte :  requirat  dedit  e  codd. 
GalL  Moret.  Serv.  fr,  Rev.,  Leid.  utr.  Jun.  octavo  alio,  quibus 
adde  Crev.  et  ed.  Bonon.  requirit  Berol.  Hactenus  possis  assentiri 
magno  critico.  Sed  cum  v.  18.  ofibndisset  in  vocibus  Si  quis  ite- 
ratis,  neque  codd,  qnicquam  praeter  ineptias  suppeditarent:  Si  quis' 
fiuxfmd  agam  Bus|,  Pirckb.  ir.  Rev.,  sed  boc  ab  altera  mahu:  Et 
m  qitie  ^uid  ag,;  Et  si  quicqmd  agam  Palat.  prim. ;  &i  quisquam 
fnd  agam  Serv.  Si  qws  qtHcqttid  agat  Crev.:  coniecturam  propo- 
smt  Heinsius :  Civis^  ^fi  quid  etc,  Nec  impirobabat  Jo.  Scbradeirus 
T^  propter  moposyliaba  auribus  iii  vulgata  sciiptura  ingrata.  Ye-. 
luiB  monosjllaba' quatuor,  quinque,  et  plura  saepe  coptinuavit  Ovi- 
^  Ber.  12j  jt93::  pro  quo  iot  res;  ibl  16,  337. :  ffei  mihi  pars^ 
t^f9^  pi^lxl^ont.  2,  1>  61.:  lam  piunc  haec  a  me;  Her.  17,  11.: 
ftki  iaee  wv^  sit  tam;  ib.  16,  309.:  Vt  te  fiec  mea  voxnec  te 
wlm*  JEdus'  ra  inol^ti^,  si,  qua  esi^^levatur  accentu  iiiierveniente 
tam  ilHc  tum  vero  boc  in  loco,  utpote  itx  anaipbora:  quam  in  iis- 
dem  voculis  habes  Met.  9,  266^  Virg.  ecU  6,  10;  Aen.  9,  210. 


4  F.  OTlDn  NASOMS 

Atqne  ita  te  tadtus  qnaerenti  plura  legendiim, 
Ne,  qnod  iion  opus  esty  forte  loqnare,  dabis. 

Protinns  admonitus  repetet  mea  erimina  leetor, 
Et  peragar  populi  pnblicus  ore  rens. 
25  Tu  cave,  defendas,  quamvis  mordebere  dictis; 
Caussa  patrocinio  non  bona  peior  erit 

25.    Neu. 

21.  ATQUB  iTA  TX  TACITV8.  Ita  Puteao.  8  iD.  pr.  JuD.  et 
quatnor  alii.  Atque  ita  tu  tacitua  libri  longe  pluriini.  Teque  ita 
iu  tacitus  Moret.  et  Palat.  sec  Atque  Ha  fu  coAxtus  Barberin. 
Yulgatum  tacltm  recte  defendit  Burmannus.  Versu  sequentij^ro 
vulgato,  quod  ex  nostris  Crev.  habet:  ^e  quae  non  opus  est,  plu- 
res,  li.  ^.  Palat.  prrm.  Bern.  Reg.  Gall.  Serr.  BusL  Leid.  nterq. 
Hel.Seguer.  et  duodecim  cum  pr.  ed.  Heins.  habent:  Ne  quod  nm 
opus  est,  Ne  quod  opus  non  est  Berol.  cum  tett.  edd.  nostris. 
Et  quod  non  opus  est  Guelf.  Pirckh.  JSf  q^ae  non  opus  est 
Palat.  sec.  In  fine  versus  omnes  codd.  praeter  unum,  editi  veteres 
omnes :  loquare  cave,  Nic.  Heinsius  emendabat :  -  loqtfCMre  dofo,  in 
reliquis  libros  secuturus;  Jo/  Schraderus  totum  dbticbon  ita  refin^ 
gebat : 

Daque  ita  te  iacitus  qimerenU  phira  hgendum^ 
Ne,  quod  non  opus  est^  forte  loqHare,  cavens. 
Quod  ad  primam  emendationis  partem  attinet,  ingeniosa  est  nequd 
Tiolenta.  Ita  huius  carminis  y.  115.  Deque  etAtquey  lib.  5,  3,  30; 
32 ;  50  similia  confunduntur.  Alteram  quoque  partem :  cavens  San- 
tenius  magis  atque  ipse  Schraderus  probabat.  Sed  poterat  et  ele- 
gantius  et  faciiius  legi:  Neu  quae  non  opus  est  forte  loquare^  cavsi 
Qua  in  emendatione  utique  acquiescendum  fuisset,  nisi  eam  scripta» 
ram,  quam  tanquam  suam  correctionem  Burmannus.  profert,  quo 
nomine  immerito  a  Schradero  laudatur,  quaeque  in  Bersmanni  no- 
tis  item  ajnbigue  extat,  ut  pro  coniectura  Gruterus,  pro  antiqua 
lectione  D.  Heinsius  habuerint,  in  codice  Palatino  primo,  omnium 
optimo,  inventam  fuisse  e  oollationc  Jani  Gebhardi  cognovissemus. 

23.  ME^.  CRiMiNA  LECTOR.  Ita  Fraucof.  Putean.  Bern.  et 
vett.  edd.  praeter  Bonon.  Reliqui  Heinsii  et  nostri  libri  mira  per- 
tinacia:  carmina, 

25.  TU  CATK  DEFKNDAS.  Ita  libri  pluruni.  Heinsius  male- 
bat:  Tum  cave.  Nec  defendas  te  Leid.  prim.  Nee  te  defendas 
Leid.  sec.  Hoc  quoque  non  improbabat  Heinsius.  Ne  ca/ve  defen^ 
das  fr.  Rev.  a  sec.  m.  Inde  quod  eliciebat  Heinsius:  Neu  cave 
in  Burmanniana  et  posterioribus  editionibus  proditum  est.  Alii  II* 
bri  dicuntur  habuisse:  Me  cave  et  Te  cave^  jVos  praeter  necessita» 
tem  plurimorum  auctoritatem  non  contemnimus. 

26.  NON,  BONA  PKioR  XRIT.  Ita  Gall.  Busl.  a  prima,  Reg. 
a  sec.  m.  et  quatuor  Heinsii  cum  florile|io  Berol.  maier  erk  reh^ 

3ui  libri.    Heiosius  eandem  scripturae  diversitatem  in  Ibide  y.  415 
eprehendi  et  vulgatam  e  versu  ultimo  carm.  2.  lib.  4.  hac  tepeti- 
tam  videri  notavit. 


Intmiiei  i£qa^  qm  me  sospiret  ademptumiE 

Carmina  nec  siccis  perlegat  ista  geni», 
Et  tacitu9  secom,  ne  quis  malas  aumat,  optety 

Sit  inea  lenito  Caesare  poena  minor:  ao 

Nos  qooque,  quisquis  erit,  ne  sit  miser  ille,  precmir^ 

Placatos  misero  qui  volet  eaae  deos. 
Qmieque  volet  rata  siut,  ablataque  principis  ira 

Seoibus  in  patriis  det  mibi  posse  mori. 
Yt  pengas  mandatia,  Iil>er,  culpabere  forsan '  M 

K^eniique  nuuor  kude  ferere  mei: 
ludicis  oflficium  e^  ut  res,  ita  tempora  reraHi 

Quaerere;  quaesito  tempore  tutus  eris.  ' 

Ganiiitta  proveniuitf  animo  dedocta  sereao: 

27*  iNTENiEs  AL19UBM  KTC.  liitf6filM  UUc  qui  Ifofei  a  pr« 
m.  mtipendet  fr.  Re?.  qul  fne  JngMi  Reg.,  qui  et  mox:  periegef 
m  T»  scr.,  qood  a  eorrectore  Guelf.,  tum  Palat.  ^.  Leid.  oterq. 
GalL  Moret.  Bfsrn.  Rel.  et  yett.  edd.  nostrae  babent.  ttott  pedegeH 
Pirdib.  fedegt^  wh  BeroU  iJle  Gall.  In  his  neo  semel  errat  Bar« 
namniii  de  Po&ancis  et  Bononiensi  libro  tix  quioquam  iiOMe 
jNrterat. 

dD.  FOKNA  MiNOR.  Ita  qmoque  Heinfliani  y  quoi  ioter  Ld« 
dmes,  pro  Tolgato:  poena  lcma.  Accedit  illis  Berol.  et  Kbrarioa 
Bflilidbni,  qni  carm.  2y  t.  64.  pro:  mefie  mnor  ex  boc  loco^ 
fmei  nanor  repetiisse  Tidetur.  Nec  puto  per  THlgatam  scripturam 
acumen   captasse  poetamy  ut  idem  diceret,  quod  alibi:  Maxiwm 

Em  mtfcf  eei  Ipsnm  offeniMee.    Vers.  sequ.  ubHeinsius  secoodum 
r.  Francof.  Bem.  fr.  ReT.  Jun.  Rel.  Leidd.  Polit.  utr.  Vat.  pr. 
Pal*  sec.  Guelf.  CreT.  tredecim  alios,  Reg.  t.  scr.  prim.  ed.  ipee  reliquL 

32.  FLACATos  MisERo.  Sic  Palat.  uterque,  Reg.  Mor* 
Bad.  exc.  Voss.  fr.  ReT.  Pirckb.  Seguer.  Rel.  CreT.  Berol.  et 
decem  Heipsii  cum  eiusdem  prima  et  nostra  Bonon.  edit.  *mneH 
Gall.  mtseris  reliqui:  Tide  Hemsium  in  Syll.  epp.  Burm.  t.  4^  p, 
291,  309.  Cooiecerat  Heiosius  Iioc  in  Tersu:  qai  vot)6f  eeee  et  10 
sequenti:  Quae  vwety  o  rata  sintj  coll.  Am.  2,  15,  27. 

33.  ABLATAQUE  FAtNCiPis  iRA.    placaloi^  uous  Vaticanoc ' 
et  tf  ns   Heiosii,  qui  suadebat:  pacaiafiuey   idque  in   Hbris  scriptJs 
ioTeniri  D.  Heinsius  tradidit;   Tel,   sedafaque,    Idem  e  scriptura  fr« 
HeT.;  iudids,  vindicts  malebat  et  i^.  55:    Ut  peragas^    Nibil  tamen 
libri  mutant  praeterquod  Pirckb: :  Cum  peragas^ 

39.  ANiMo  DEDUCTA  SERENO.  diducia  fr.  Rer.  Seguer* 
AMa  Guelf.  a.  pr.  m.  Palat.  sec.  Glossa  in  Leid.  prb».:  tra^ 
((•W  est  a  filo,  quod  suhtUiter  dedueaim  a  cado  (I.  tela^  Heinsios; 
un»,  colo)  et  ita  capnen  a  mente  compositorts ;  ut  aUbi  m  Hono^ 
raio  (l.  H(fratlo):  suhtili  deducta  poemata  filo*  £xcripsit  Ininc 
renom  Vinceat.  BelloT.  spee.  bistor.  7,  119. 


40     Nubihi  snnt  smbHrs  teinpora  nostra  malis. 
Carmina  sebessnin  scribeutis  et  otia  quaemnt: 
Me  mare,  me  venti,  me  fera  iactat  hiems* 
'   Carminibus  metus  omnis  abest:  ego  perditus  ensrem 

;  Haesumm  iugulo  iam  puto  iamqne  meo. 
45  Haec  quoque  quod  fado,  iudex  mirabitur  aequus 

Scriptaque  cum  venia  qualiacunque  leget. 
,  Da  ttibi  Maeoniden,  et  tot  circumspice  casus: 

40«  TiMPOAA*  KOfttAA  MALts.  JNic.  Hein^ut  emendatum 
Tolebatt  fVfforny  memor  ibit£^e  StatK  iomlv.  1,  3,  109:  ami4 
'  de^$u8  pectora.  nvhe*  Libroruin  tamen  taututn  fr,  Rev.  et  L.eiiJ. 
uterq.:  carmiiia  nostra,  Scliradems  temnora  capitis  intelligenda 
este  contendebat.  Tu  coofer  infra  cann.  9,  ▼.  6.,  lib.  .%  l,  v.  10. 
et  aut  de  fortuna  ac  statu  expb*ca,  ut  apud  Propert.  I,  12,  24., 
aut  ita^  uti  infra  3,  14,  29  -—  32.  eodem  atque  liic  ordine  de  tein- 
pore,  locoy  statu  conqueretur  poeta.  Nuhilu  sunt  noslrie  Vincen- 
tius  locp  iadicato* 

43.  ^ET^jg  oMNis  AtiKST.  Petro^  Francius  in  ora  exedi- 
ttlaijsy  qoo  Msu^  ^:  ohest  coniecerat;  assensum  nactus  Scbraderi 
10  scbectis,  qui  dutntnre  se  fatetur,  niim  ahesse  pro  ahesse  dehere 
tolerari  possit.  '  In  hunc  sensum  versum  iuterpolavit  Vibcentius 
BeJ^lov^ucei^sis :  Cctrminibua  dshet  omnie  uhesse  metus, 
Caeterom  cum,  iltius  loquendi  moris  nec  iiobis  exempla  innotiierint, 
pi:aeter  illud  genus  euunciatoruin  a  verbo  voluntatis,  vel  praeci- 
piendi  suspensorum,  de  quo  disseruit  Sarpius  Quaest.  pliil.  p.  52, 
63.»  lubentes  io  Francii  iremus  sententiam.  Burmannus  oppositionts 
acumen  immioui  piitabat,  quod  negamos:  positum  enim  est  id  in 
metu  ofiytii  et  glaaio  haesuro,  Accedit,  quod  cum  in  prioribus  se 
ipgsum  imitatuf  sit  poeta  in  ep.  Sapplius  v.  13,  14: 

Nec  miJii  dispositis  quae  iungam  carmina  nervis 
ProveiHunt:  yacuae  carmina  mentis  opus; , 
hocy  quo  de  agimus  versu,  eiusdem  epistoiae  v.  195.  expressisse 
Tideri  queat: 

Nunc  vettem  facunda  forent:  dolor  artibus  obstat. 

45.  HAKG  9Uo^uE  9UOO  FACio.  Reg.  Serv.  Segiier.  iiter- 
o^e  Polit^  et  octo  Heinsiani : .  Hoc  (fuoque  quod,  Hoc  quoque  qnae 
fac,  Palat.  sec.  Haec  ego  qkMe  fac,  Jun*  i'r.  Rev.  et  Moret 
Haec  qnoque  quae  fac  reliqui  et  vett*  edd. ,  quod  Francius  proba- 
bat.  Heinsii  emendationem ,  quae  a  pr.  in.  in  Gueli.  extat^  se- 
quimur» 

47.  ET  TOT  ciRCUMSPiCB  CAsus.  Noo  facilo  boc  expUcatu. 
Non  lectorem,  vel  quemcunqiie,  quocum  poeta  loqiiitur,  circumspi- 
c^re  inibrtunia  oportehat,  sed  Homerum  ipsum;  velut  apud  Ariio- 
bujm  legis  2,  2:  Da  puerum  i^dtcm  et  liaec  omuia  circumspiciens 
magis  an  sint  dii  ceteri  duhitahit,  quam  in  deo  cunciubitur.  Heio- 
sius    igitur ,    quamvis  libris    coosentientibus:.    cireumiice    t^ntabat, 


TBfiS^TlVII  Ub.LSUl  y 

Ingeniant  tantls  excid^  OBme  malis* 
Denique  seeiiru9  faniae,  liber,  ire  memeiitOy   « 

Nec  tibi  sit  lecto  displicuisse  pudor.  50 

Non  ita.se  praebet  nobis  Fortuna  secuiidani, 

yt  tibi  sit  ratio  laudis  babeuda  tuae/ 
Donec  eram  sospes,  tituli  tangebar  amore 

Quaerendiqqe  mihi  nominis  ardor  erat. 

51.    nobis  praebet. 

probantifias  Francio  et  Scliradero;  in  scbedis:  circtfmadtictf  extabat. 
B&rmaQniitf  ex  adversariis  snis:  circimiina;ito9  ani|iiMt,  ut  qnod  li- 
ittarii  •aei>e  in  alteruoi  corrtiperint:  ridicuie,  Scbradero  iudice,  qui 
bene  homineui  inteliigebat.  Si  quid  routandnin  enHet,  nihil  prae- 
ftare  dixerim  Scbraderi  coniectura :  el  M  wrcnwebike  casu».  Id 
enim  constanti  et  Tetusto  liiirarioruin  more  scriptuni :  cirQump^c% 
fiegligentitis  exarata  littera  o  ultro  abibat  in  circiim«ptc^  Nescit 
tamen  an  nihil  «it  mutandum  praeter  quidem  interpunctionem  iu 
Imac  iDodum : 

Da  m'M  Maeoniden  ^  ei  t9t  cifctcm«pice  catUM  • — 
Ingenium  tantis  e^j^ctdei  om.ne  malis. 
Terba  e$  —  casus  si  ad  protasin  retralias «  omnia  conturbant.  Si 
scorm  prontiiicies,  loquendi  genus  babebis  iiludi  qiio  per  eif  eiBcar* 
ciuiiUud  Tulgari  copula,  talia  interponpntur,  cfr.  Her»  4f  91;  12, 
89;  Art.  ain.  3,  673;  Pont.  1,  4,  II.  Dtinde  acumen  tid^o  Na- 
sooiaoum:  Homerus  baec  non  tulisset:  at  Homerus  ne  satis  quidem 
^SBsiiset,  non  circumspexisset ,  utpote  caecus,  vid*  Leoo.  AUat.  d^ 
patria  Homeri  c.  8.  Similem  lusum  leges  Fast.  6,  610. «  ubi  JMpt- 
ter  io  tauro  aspicere  Europae ,  quam  sustinet ,  venustatem  nequit, 
Ita  edim  utique  scribeQdiiin  est.  Da  fniln  pro  formula  est,  utRem^ 
<ni.  63,  64. ,  quemadiDodum  redde  Rem.  am.  66. ,  finge  Met*  % 
^M  similia  multa,  et  personae  notionem  excludit*  ro^rtbac  ad 
P^rioDam  oratio  deflectit  per:  cffcum^pice,  de  quo  impevatifo  vid. 
uifr.  ad  3,  &^  33.;  ea  persona  indefinita  est,  ut  Met»  10,  518^ 
^Us  adde  levesy  aut  Ulis  deme  p^arefras;  Fast.  6,  268:  SwM" 
poMil  sedem  lerra  jfocusque  tuam  (ita  lege  sis).  Formiilas  redde,  pug» 
P««ta  deinceps  persona  babes  Met.  13,  79,  80;  Pont.  I,  6,  77. 

51.  Noir  iTA.  8B  jPiiAEBslr  NOBi$.  Ita  scribi  iubent  ooctfces: 
Paiat.  prim.  Guelf.  Reg.  Put.  Mor.  Serv.  Francof.  Bem.  Rel.  JiUi. 
HeT.  et  quindecim  Heinsii  cum  eius  prima  editione*  Eodem  x)r- 
^(:  proes^o^no&is  Busl.  Seguer.  tertius  Heinsii.  Idem  sententia 
^^lat;  nam  et  malqr  in  vocem:  *ehi$  cadit  acc6nta»f  isti  aedi 
('opHus,  vid.  Lachm.  ad  Prop.  1,  6,  26.,  et^  (]^uae  maioris  accen* 
^  causa  eit^  antitbesis  vocum :  tihi  et;  tuae^  iacit,  ut  quam  poi- 
^]  proxime  ponantur,  quae  sibi  opponuntur.  nobis  ge^t  oterque 
«sdensis.  nobis  ftailb^  Fortuna  secunda  Palat.  sec.  fortuna 
l^m  princep0  ed^io  Hekisii,  uti  Fast.  4,  913.  codex  BeroL :  nti^ 


7)  LmirenHm  SanUrdm  npo  panca^  oeqne  iodoctA  edU 
liool  Biaiori  Bormiiniiiaoae  allererat;  eooiectorii  ^oi4eoi  lillera 
Jf  appooila,  ot  brtasscF  alioo  eiot. 

Saoteoii  otndio  iedefesoo  et  iodootriae  QHrifieae  onoeni  VBftm 
flobeidiorom  OTidiaoorom  thesanmm,  qnem  bibliotbeoa  Rc^ia  Be^ 
rolioeoste  oerYali  deberi  fama  esl*  Hk  to  {gilor  qoia  eSeeit, 
■l/  61  oibil  aliod,  pii  in  Heiosiom  esse  potoerioMiSy  ipse  ot  giata 
impertiattfr  memoria,  ins  el  piom  est.  Qood  tero  oiortBiSf  im* 
peodio  magis  iis  defereodom  est,  qui  TiTnnt,  atqoe  TiTanl.Ti-i 
geaotqoe  dio:  qoorom  io  me  benefiria  cnm  recogito,  aoimos 
commoYetor  graviter,  liogiia  Terefnindia  obmutescit.  Si  qnod 
rectae  Tolnotatis  argoroentom,  si  qiiid  spei  Teteris  pbilologiae  oo- 
minis  olim  tneodi  dedisse  Tidear,  id  qnoqne  gratiae  noo  eril  re- 
latio,  sed  accessio»    Scribebam  Berolioi  a.  d.  XIIL  KaL  April. 

Rudolpbos  MerkelioB 
«  pbil.  doct 


Corrigenda. 

4  ■ 

PRAEF*    p*  Tii.  K  20.  Suecimn  :  Holmiaiii  p.  x*  L  ulv 

colmfiitatt :  caliuDDiati  p,  xyi.  1.  14s  ferperdi^  :  jpeperdsse 

TRISTT.    p.  14.  T.  105.  reoeplnM  :  Tecq>tiit  p,  29.  t# 

108.  Viekttgne  :  Yictaqiie  p.  31.  t.  21.  Bdej^ceree  :  atpicerea 

p«  39.  T.  85.  e yoMa  :  a,  pairia  p.  41  »t.  3.  loiiitiiii,  nemi 

loDiniD  ooa  p.  53.  t.  16.  auhiioual  :  tnmoiont  *         p.  56« 

T.  22.  araly  t.  23.  «arslaiili  :  erat;  <«—  efftlniil»  p«  57.  t.  29» 

iffcui ;  istiid,  p.  68«  T*  37«  ferUma  :  fortmia  p,  Ot« 

T.  167.  tiimitle  :  ioTeoile  p.  112.  t.  300.  loaiitf  :  fasiiM 

pi  119.  T.  371.  lEltoa  :  liias  p.  121.  t.  399.  toqiior  :  loqiiar 

p.  123.  prtiniia  :  primtiii  p/lW.  t.  48.  hdhe  t  bahet 

p.  IdS.  T.  11.  horeoM.  e$  :  boreas,  et  p.  210.  t.  32.  Kloro  : 

more  p»  237.  t.  49.  mi  erum  :  misenini  p.  240.  t.  9^ 

de ;  ttt  p.  262.  T.  17.  aeo  :  aeTO»  p.  273.  t.  29.  mm 

m :  pars  est  io  p.  275.  t.  60.  Inof.  t  loosi  p.  2S^ 

▼.  44.  JBSIiofi  :  EetioD 

VARR.  BURM.    p.  96.  165  :  161  p.  191«  17  :  12 

p,  201.  4  :  5  p.  273.  22  :  23 

ANNOTT.    p.  1.  1.  6.  Im.  bistor.  7,  106;  p.  X  t.  6. 

l  2.  eorr.  Nioinmi  p.  4.  l.  26.  collatiooc  p.  14.  t.  112. 

L  6.  onoittitar  p.  15. 1. 14.  sdlicit  t.  115.  /1.  6.  promaociat 

p.  16.  T.  128.  L  10.  leg.  Galk  Bero.  et  ooo.  L  12.  corr. 
&iaerliogiom  1.  25.  cU.  Bero.  p.  18.  L  4.  la^.  locos 

apiid  p.  24.  L  1.  eorr.  coinsdem  p.  25,  L  7.  adioTiiTit 

p.  26.  T.  90.  I.  l.leg.  BusL  Bero.  tres  p.  29.  t.  109.  L  1,  8. 
^,  Heiosiaois.    Reliaui,  Bero.  ef  TOtt.  p.  30.  t.  7.  L  4.  te^ 

Gnelferb.  Bero.  et  ed.  B.  p.  32.  1.  4.  sorr.  iode  L  34. 

psctoreeorot       p.  34.  L  18.  lijgf.  asterodotttrqo^  p.  38.  L  18. 

corr.  Vossi  t.  80.  L  12.  fioxerit  p.  40.  L  1.  Heii^sienis 

p.  42.  L  1.  Nuraaot.  t.  9.  L 12.  lingoa  p.  45.  t.  11.  L  7. 
aiterom  p.  48.  1.  7.  nd,  1,  p.  54.  t.  32.  L  2.  id.  Bem. 

p.  60.  L  11.  Uff.  saltem,  L  12.  seqoi.  p.  62.  r.  43. 

I.  2.  6orr.  UTenal.  p.  66.  t.  31.  1.  1.  Is^.  otroque,  Bero. 

Rd.  p.  74.  T.  24.  L  3.  eorr.  Reliquos  p.  88,  L  3jl. 


condidbre  p*  9S.  L  2.  moiieiiiM  p.  d7.  L  1*  Ug.  leTiter 

p.  103.  L  8.  GMtar,  y*  211*  L  8.  corr.  duo  •cripturae 

p.  106.  ▼.  4ftl.  hg.  251.  p.  107.  y.  261.  L  7.  oorr.  Mftruin 

p*  125.  T.  418.  1.  7.  Ug»  Euphor*  mvat^oXoyov^  p.  127* 

T.  437.  L  7.  ineptioreiii  9  quam  p.  137.  L  6.  oppositio, 

p.  141.  ▼.  567.  L  10.  corr.  lijpperbatoa  p.  160.  t«  70.  L  L 

■ravABAiKo        T.  73.  L  2«  Segueriamuf        p.  168.  t.  74.  Ug.  75. 
p.  183.  L  10.   ette,  quod  p.  194.  t.  33.  L  4.  lomts  ama 

p.  197.  L  4.  ett»  factae.  p.  212.  y.  52.  L  19.  eon.  torc 

p.  230.  t.  40.  1.  3.  cerrecti  jf.  236.  L  6.   repetitseot 

p.  239.  T.  83.  L  i.  leg.  Farers.  '  p.  241.  t.  21.  L  12. 

criffiioi  p.  260^  t.  23.  L  4.  differre  p.  261.  L  15.  fra- 

trlsque  p.  271.  y.  16.  L  11.  inconciDnam  p.  280.  y.  23. 

h  20..  fioreB.  p.  283.  y.  62.  L  2.    Vers.  64.  L  3.  dd. 

Vers.  %4.  p.  284.  y.  77.  1.  5.  Ug.  mUer  ui  p.  Miu$ 

p.  ^95.  L '  1.  corr.  Bosl,         t.  46*  %.  at  vom  —  dik. 
p,  3a[2.  L  42.  Ug.  ac  tuti  p.  233.  INTBRPRfiTE^ 

PROLDS.  p,,  338.  L  3.  Ug.  tovg  ^Aqy.  p.  341.  L  13. 

if/Otpiovaav  p.    342.  L   27.  Cfr.  Niebiihr.  H.  Ri  2j  p.  21. 

yymg^lmsdi^  KehrichV*  p.  377.  L  21.  corr.  prosaimof 


{>•  389.  L  219.  idicayit  p.   391.  L  25.   Ug.  anno  752 

p.  393,  L  16.  sordiduia  L  27.  isti  ordini  p.  397.  L  IS. 

torruH. 

IB*  T.  207.  dele  eir^bim  tii  /Ine. 

ANNOTT.  p.  425.  L  12.  I^.  UU  AOG.  p.  454.  L  16. 

Ug.  ex  BCE. 


p.  ovron  NASONis 
T   »    I    S    T    I   V   IH 

LIBBR  PRIMT8. 


I. 

I  arve,  nec  invideo,  sine  mey  liber,  ibis  in  Vrbemr 
Hei  mihi^  quod  domino  non  licet  ire  tuo. 

2«    quo  domioo. 

ANNOTATIO  IN  LIBRUM  PRIMCM. 

L 

iMcriptioneiii  TritHum^  quamAldus  et  J.C  Scaliffer  tulgatae: 
^  frwfim  substitoerunt ,  vetustiores  libri,  ut  Guellerb»  ia  cake 
°'>ri  quioti,  fragm.  ReTii^  Putean.  Francofurtan.  et  fortassis  eiug 
J^omnes  agnoscunt.  Etiam  eKcerpta  Berotinensia  praderuntt 
^^^^  m  TrwUhus.  Utmmque  titotum  Viocentias  BeUovacensis 
^  histor.  6,  106;  119.  ed.  Mentelini  et  Nestor  Vocabuliata  pas* 
^m  osaipaBt.  Carmina  efMolae  audiunt  in  codd*  Pirckli.  BcvoL 
^^^^  Creven.;  quod  Heinsius  probabat  in  sdiedis  ad  Pontieoram 
^  ^  IS.  Elegias  primus  appellaTit  Aldus  in  ed»  1516.  iBdtcet 
p^efignntor  in  recentionbus  quibusdam  libris  scnpds  et  edids  secali 
^praeterBononiensem  anni  1480.  Hoc  primum  carmea  in  codd. 
tifckh.  etBerol.  lemma  gerit:  AUoquiPur  Uhrwm  doct$  et  qtiid  dical 
^Vrbe.  In  vetnstis  edd.  boc:  Ailoquitmr  Uhrutny  ut  Aomam  vadad 
**  ^  ei  faciendwn  siiy  admone^, 

.  ,2.  Hii  MiHi,  9i;oD  DOMiKo.  Qui  codices:  quo  dmMno  hMh 
bD^t,  parum  constat,  nisi  quod  de  Guelferbytano  et  Tana  acriptttia 
^densis  primi  et  Moretani,  tum  Bononiensi  editione  et  Bemensi 
^%  d  cmn  fide  coUatus  est.  «lod  iominQ  Fraiico&  Piiteaiu  fiw 

^  l 


2  p.  ovmn  NASONis 

Vade,  sed  inciiltiis,  qQalem  decet  exsolis  esse; 

Infelix  babitum  teraporis  buius  babe. 
dNec  te  purpureo  velent  vaccinia  fuco: 

Non  est  conveniens  luctibus  ilie  color; 
Nec  titulus  Diinio,  nec  cedro  cbarta  notetur, 

Candida  nec  nigra  cornua  fronte  geras. 
Felices  ornent  baec  instrumenta  libfsUos, 
10     Fortunae  memorem  te  decet  esse  meae. 
Nec  fragill  geminae  poliantur  pumice  frontes: 

Hirsutus  sparsis  ut  yideare  comis. 


s       '\12.  ' 

r . ;  '  ■  "  r  . 
Rey«  florileg^BeroU%,pltlKim''  Hein^4  quoram  decem  nuncupabaty 
nostri  scripti  et  impressi  .yeteres .  omnes :  etiam  Palatious  primus, 
nisi-fallor.  Adlius  Fortuiiatidhiis ^  ibdicante  Heiosio,  laudat:  Hm 
mihi  cum  domino:  magis  pro  nostra  scriptura,  vid.  ad  4,  9,  17« 
Naugerius  utrumque,  quo  vel  quod  Jrecte  habere  pntabat:  at  nos  koc 
illo  paul6  rectius.  Nam  si  argutandum  est  in  tantilia  re,  per  scri- 
pturam:  quo  domino  paene  mo|este  sententia  iteratur,  in  altera 
elegantem  in  modum  verbum  tantumr  tre,  qaemadinodum  Her« 
6^61:;,      ,  ■  .      •  ,    ^ 

tliaue  cekr  veniak  mrides  ISf^eldas  wo  r 
*     B(Me^  Mt  Tenias  «n^fiiea  damna  ce^^ 
et  tantumnon  singulis  paginis  poeta  dixit. 

5.  TELENT  TACCiKiA  wto.  Ita '  Yatic.  prim.  Polit.  prinu 
Palat.  sec.  Guelf.  Hwnburg»  et  q;cto  Heinsiani  cum  ed.  Bonoa. 
9UC0  Seguer.  et  Berol.  tantum.  cfr.  Conr.  Schneideri  gr.  L.  1.  p. 
402.  8UCC0  reliqui  omnes  tibri.  ^isputarunt  de  hoc  discrimine  Heia- 
siuff  ad  Claudian.  in  BHif»  1,^06.  MarU.  ad  Stat«  silv;  3>  2,  159. 
Codicum  istomm,  quos  tanti  non  iuit  deserere,  ea  est  indole?,  ot 
et'8cripti  accurate  et  interpolati  audacter  sint:  postremom  ubi  li<« 
mndo  coargui  nequit,  ferenduin  est. . 

e.  >tii^cTiBir8  XLLE  coLOR.  18^0  fragm.  Rev.  exc.  Yoss.  Jua* 
et  quaitubr  Heittsii ,  qui  ita  in  &Kemplari  suo  emendaverat.  Nini- 
ioin  ita.«oletpofeta  in  his  libris.l,  7,  3.     a,  7,  33.    ^i,  1,  19. 

9;  >eAicbs  oRneKt»  ommi  BusL  Leid.  ut^rque  et  yiioqug 
Heinaii  cuiti  eius  prima  editione;  ivon  spernenda  scriptura  m  .coii» 
ibiia  eoiSiHictiTorum  modorum  serie.  Yide  Lachmannum  t.  cl*^  ad 
Prop;  1,  2,  9.  ' 

12.  -AifCnvivn  sPAiisisii  pasM  e  Palat.  sec.  Franeof.  Sem 
liOTem  aiiis  ^  vetf.  edd*  cupidius  arr^nit  Heinsius  sequentibus  e 
.Testigio  omnibus>  qui  hos  libros  ediderunt.'  Originem  eius  scripturao 
lUiglus  commonstrat,  qui:  spasms^  Reliquorum  auctoritas  tuenda 
eMit.  Libros  tuos  poetae  ubique  pro  melioris  sexus  sobole  babeni^ 
^od  abimde  ek  hoc  et  primo  atque  ultimo  libri  tertii  tarmine  pa-« 
4yt.  •  P^iM  aateo»  otims  certe  apud  Oridium  sunt  ieminarum,  sporsi 
utronimqae:  quod  quoties  de  masculis  occurrit|  de  Orpheo  Met* 


TltlSTmi  UB.  r.  EL.  I.  3 

Neve  lUnrarum  pudeat:  qui  viderit  illas 

De  lacrimis  factas  senlfet  essei  ineis. 
Vade,  liber,  verbisque  meis  loca  grata  saluta:  15 

Contiugam  certe,  quo  Idcet,  illa  pede. 
Si  quife,  ut  in  populo,  nostri  non  inmiemor  illi, 

Si  quis,  quj,  quid  agam,  forte  requifat,  erit; 
Yivere  me  dices:  salvum  tamen  esse  negabis; 

Id  quoque,  quod  Vivam,  muuus  bftbere  dd.  » 

17.  ruic. 

ll,  57;  Baccbo,  Art.  l^  541:  Amore,  Am«  3,  9,  11  absque  libro-» 
rom  discrepantia  extat.  CoDseotit  Gellius,  N.  A.  15,  15:  eapillo 
(fMqw  esse  mulier  foseo  diciturj  quasi  porrecto  ef  expanso, 

14«  BVNTiET  ESSE  MEI8*  Ita  Jacobus  Roverus  coniecerat, 
BeiDsins  e  fragm^  ReT.  et  septem  aliis  correxit^  adsdpulatus  est 
BaraiaDnus,  qui  de  Bernensi  fallitur*  Nostrorum  accedunt  BeroL 
et  Bfil.  emtiat  reliqui^  quod  improbamus  ob  causam  ad  r.  9* 
dietam. 

16.  ^uo  LiCET  iLLA  FEDE.  EmendaTit  e  codd.  Hdnsiiis, 
qood  et  nostri  omnes  confirmant.  qiiolihet  tamen  e  Tetustiorit^us 
Uhm  Potean.v  fragm.  Re?»  Paiat.  seo.  cum  duobus^  exc,  Yosb.  ,et 
Bosl.,  nisi  fallor,  et  edd.  veteres  praeter  Bouon.  et  Ald. 

17.  NosTRi   NON  iMMEMOR  iLLi.    Ita  ccrte  ScrT.  et  qul-  ' 
dm  HeiDsii'  cum  eius  prima  editione  et  veteribus  nostris  octo.    At-    ' 

fae  haec  forma  admittenda  erat  eodem  iure ,  quo  lib.  2,  373 ; 
ast.  6,  424.  Ulo  Francof.  Putean.  Gall.  Bern.  Berol.  Rel.  Crev.; 
Reg.  cum  Moret.  pro  var.  scr.,  alii  nonnulli.  ilUc  coniectura  est 
ZiDzeriingii,  Prom.  Crit.^Jun.  p.  167.  immenior  extat  Palat.  prim. 
Gue^.  Reg.  Mor.  Busl.  Leid.  uterq.  Pirckh.  sex  alii  et  ed.  Bo- 
fioo.}  e  glossa,  si  quid  video^  non  e  cQrrectione.  Yersu  proximo 
prp  Tiilgato  olun :  requiret  Heinsius  recte :  requirat  dedit  e  codd. 
GalL  Moret.  Serv.  fr,  Rev.,  Leifl.  utr.  Jun.  octavo  alio,  quibus 
adde  Crev. ,  et  ed.  Bonon.  requirit  BeroL  Hactenus  possis  assentiri 
iDagno  critico.  Sed  cum  v.  18.  ofibndisset  in  vocibus  Si  quis  ite* 
ratis,  neque  codd,  quicquam  praeter  ineptias  suppeditarent:  Si  quis' 
focqwd  agam  Busl^  Pirckh.  ir.  Rev.,  sed  hoc  ab  altera  mahu:  Et 
11  qiie  quuL  ag. ;  Et  si  quicquid  agam  Palat.  prim. ;  ^i  quisqua/ni 
qindagam  Serv.  Si  quis  quicqwd  agat  Crev.:  coniecturam  propo- 
tmt  Hein^us :  Cvois^  qni  quid  etc.  Nec  improbabat  Jo.  Schraderus 
T^  propter  moposjllaba  auribus  in  vuljata  scriptura  ingrata.  Ve-. 
TUB  monosyliaba' quatuor,  quinqiie,  et  plura  saepe  continuavit  Ovi- 
4|K;  H^.  12|  ]t93;  pro  quo  tot  ree;  ibi  16,  337. :  Hei  mihi  pars' 
t^m  i^;%PoQt.  2,  1>  61.:  lam  ^mc  liaec  a  me;  Her.  17,  11.: 
^  %aee  cuti^  sit  tam;  ik.  16,  309.:  IJt  te  nec  rnjea  voxnec  te 
ftfm»  JSaus'  rei  inol^ti^r  si,  qiia  es^,  elevatur  accentu  iiiierveniente 
tnm  ilHc  tum  vero  hoc  in  loco,  utpote  in  anaphora:  quam  in  iis- 
im  voculis  habes  Met.  9,  266;  Yirg.  ecU  6,  10;' Aen.  9,  210. 


4  P^  OVron  NASOMS 

Atqne  ita  te  tacitus  qnaerenti  plura  legendmn,        I 
Ne,  quod  iion  opus  est^  forte  loquare,  dabis. 

Protinus  admonitus  repetet  mea  crimina  lectory        I 
Et  peragar  populi  pnblicus  ore  reus. 
25  Tu  cave,  defendas,  quamvis  mordebere  dictis; 
Caussa  patrocinio  non  bona  peior  erit 

25.    Neu. 

21.  ATQUB  iTA  n  TACITU8.  Ita  Puteao.  a  iD.  pr.  Jun.  e^ 
quatuor  alii.  Aique  ita  tu  iacitua  libri  longe  plurimi.  Teque  ito 
tu  iacitua  Moret.  et  Palat.  sec  Atque  Ua  fu  cautus  Barberin« 
Vulgatum  tacltu^  recte  defendit  Bunnannus.  Versu  sequentij^rt^ 
Tulgato,  quod  ex  nostris  Crey.  habet:  ^e  quae  non  opus  est^  plu- 
res,  li.  ^.  Palat.  prrm.  Bern.Reg.  Gall.  Serv.  BusL  Leid.  oterq. 
Hel.Seguer.  et  duodecim  cum  pr.  ed.  Heins.  habent:  Ne  quod  wm 
opus  est,  Ne  quod  ojm$  non  est  Berot. '  cum  tett.  edd.  nostris. 
Et  qui)d  non  opus  est  Guelf.  Pirckb.  Et  q}tae  non  opus  est 
Palat.  sec.  In  fine  versus  omnes  codd.  praeter  unum,  cditi  veteres 
omnes :  Joquare  cave,  Nic.  Heinsius  emendabat :  -  loquaii^e  datoy  in 
reliquis  libros  secuturus;  Jo;  Schraderus  totum  disticbon  ita  rdm 
gebat : 

Daque  ita  te  iaciius  qimerenU  jplura  hgendumj 
Ncy  quod  non  optis  es%  forte  loqiiare,  cavens, 
Quod  ad  primam  emendationis  partem  attinet^  ingeniosa  est  nequd 
violenta.  Ita  huius  carminis  t.  115.  Deque  etAtque^  lib.  5,  3,  30; 
32;  50  similia  confunduntur.  Alteram  quoque  partem :  cavetMSan- 
tenius  raagis  atque  ipse  Schraderus  probabat.  Sed  poterat  et  ele* 
gantius  et  facilius  legi:  Neu  qme  non  opus  est  forte  loquarej  cami 
Qua  in  emendattone  utique  acquiescendum  fuisset,  nisi  eam  scriptOf 
ram,  quam  tanquam  suam  correctionem  Burmannus.  profert,  qoo 
nomine  immerito  a  Schradero  laudatur,  quaeque  in  Bersmanni  no- 
tis  item  ajnbigue  extat,  ut  pro  coniectura  Gruterus,  pro  anfiqua 
lectione  D.  Heinsius  habuerint,  in  codice  Palatino  primo,  onmium 
optimo,  iriventam  fuisse  e  oollationc  Jani  Gebhardi  cognovissemus. 

23.  MEJ^  CRiMiNA  LECTOR.  Ita  Francof.  Putean.  Bern.  et 
yett.  edd.  praeter  Bonon.  Reliqui  Heinsii  et  nostri  libri  mira  per^ 
tinacia:  carmina, 

25.  Tu  CATK  DEFKNDAs.  Ita  libri  plurimi.  Heinsius  male- 
bat:  Tum  cave,  Nec  defendas  te  Leid.  prim.  Nee  te  defendas 
Leid.  sec.  Hoc  quoque  non  improbabat  Heinsius.  Ne  ca/oe  defen-^ 
das  fr.  Rev.  a  sec.  m.  Inde  quod  eliciebat  Heinsius:  Nei$  cave 
in  Burmanniana  et  posterioribus  editionibus  proditum  est.  Alii  fi- 
bri  dicuntur  habuisse:  Me  cave  et  Te  cave^  jVos  praeter  necessi^ 
tem  plurimorum  auctoritatem  non  contemnimus. 

26.  NON,  BONA  PKioR  XRIT.  Ita  Gall.  Busl.  a  prima,  Reg; 
a  sec.  m.  et  quatuor  Heinsii  cum  florile^io  Berol.  maior  er^  rdi* 
Qui  libri.    Heinsius  eandem  scripturae  diversitatem  in  Ibide  y.  416 

^  oeprehendi  et  vulgatam  e  versu  ultimo  carm.  2.  lib.  4.  hac  tepeti- 
tam  videri  notavit. 


^TSISTITMLflkLBUL  ^ 

hmik$  idiqiieiii,  qni  me  sospiret  ademptii% 

Camiina  nec  siccis  perlegat  ista  geoif, 
Et  tacitim  secum,  ne  quis  malns  aumat,  optety 

jSit  tnea  lenito  Caeaare  poena  minor:  ao 

No8  qooque,  quisquis  erit,  ne  ait  miser  ille,  precmir^ 

Placatos  misero  qui  volet  esse  deos. 
Qaaeqoe  yolet  rata  siut,  ablataque  principis  ira 

Seoibus  in  patriis  det  mibi  posse  mori. 
V(  peiagas  mandata,  liber,  culpabere  forsan '  » 

Ipgenijqtte  nunor  kude  ferere  mei: 
lodicis  officinm  est  ut  res,  ita  tempora  rerQHi 

Qnaerere;  quaesito  tempore  tutus  eris.  ' 

CariDffla  proveniuitf  animo  dedocta  sereoo: 

.  27.  nTTENiss  AL19UBM  KTC.  liitf6fiM«  iUic  qni  Iforei  a  pr« 
^f^upemkt  fr.  Re?.  qui  me  lugMi  Reg.y  qui  et  mox;  pei^egei 
P^  ▼>  KT.,  ^mod  a  eorrectore  Guelf.,  tum  Palat.  «ec.  Leid.  aterq. 
l^aO.  Moret  B^ro.  Rel.  et  yett  edd.  nostrae  babent.  ttott  p$dege$ 
^i^  parfctfel  %jm  BeroU  iJHs  Gall.  In  his  nen  semel  ^at  Bur* 
naoDQi,  de  Pofidaneis  et  Bononiensi  libro  Tix  quioquam  noMe 
poterai,  ^ 

30.  FOBMA  MiKOR.  Ita  qmnque  Heinsiani  y  quoi  fnt^  Ld« 
^^  ^  ▼olgato:  foem  Ui6%b.  Accedit  illis  Berol.  et  Kbrarioa 
Mid»m,  qai  carm.  2^  t.  64.  pro:  mwie  nmnor  ex  boc  loco» 
P^ff  iKtfior  repetiisse  yidetur.  Noc  puto  per  vulgatam  scripturam 
^oeD  captaMe  poetam»  ut  idem  dieeret,  quod  alibi:  Maxma 
P^  vxihi  esl  Ipsmn  offeni^se.  Vers.  sequ.  me  Heinsius  secundum 
«or.  Francof.  Bem.  fr.  Rey.  Jun.  Rel.  Leidd.  Polit.  utr.  Vat.  pr. 
ral.  sec.  Guelf.  Crev.  tredecim  alios,  Reg.  ▼.  scr.  prim.  ed.  ipee  reliqui. 

32.  PLACATOS  MiSERo.  Sic  Palat.  uterque,  Reg.  Mor. 
»a$l.  exc.  Voss.  fr.  Rev.  Pirckb.  Seguer.  Rel.  Crev.  BeroK  et 
mm  Heipsii  cum  eiusdem  prima  et  nostra  Bonon.  edit.  InieeH 
^all.  mtteris  reliqui :  vide  Hemsium  in  Syll.  epp.  Borm.  t.  4,  p, 
^lf  309.  Cooiecerat  Heiosius  Iioc  in  versu :  qui  vove$  eeee  et  10 
'eqoenti:  Quae  vovet,  0  rata  smty  coll.  Am.  2,  15,  27. 

33.  ABLATAQUE  FAiNCiPis  iRA.    placaloi^  uous  Vatlcauos ' 
^  alins  Heiosii,  qui  suadebat:  pacaiaque,   idque  in   Hbris  scriptls 
^veniri  D.  Heinsius  tradidit;   vel,   sedafaque,    Idem  e  scriptura  fr. 
^^••' wdicis,  vindicts  malebat  et  i^.  55:    Ut  peragas^    Nibil  tamen 
™»n  mutant  praeterquod  Pirckb. :  Cum  peragas^ 

..  39.  AMiMo  DEDUCTA  SERENO.  didttcta  fr.  Rev.  Seguer. 
"^la  Guelf.  a.  pr.  m.  Palat.  sec.  Glossa  in  Leid.  prbn. :  Im- 
f ^  es^  a  filo,  qnod  suhtUiter  dedueaUw  a  cado  (I.  tda,  Heinsios; 
^%  colo)  et  Ita  curmen  a  mente  compositorts;  tf^  aUbi  m  Howh' 
^^*^  (l.  Hffratio^:  suhiili  deducta  poemata  filo*  £xeripsit  Ininc 
reniuQ  YiAceat.  Beilov.  spec.  bistor.  7,  119. 


e        ^  *  P.  'OtlOn  NASONIS 

40     NobilB  snnt  tsrlbilh  teinpora  nostra  malis. 
Carmina  sebessnin  scribeutis  et  otia  quaenint: 
Me  inare,  me  venti,  me  fera  iactat  hiems. 
'   Carminibns  metns  omnis  abest:  ego  perditus  ensen 

>  Haesumm  ingnlo  iam  puto  iami^ne  meo. 
45  Haec  quQque  quod  facio,  iudex  mirabitur  aequns 

Scriptaque  cum  venia  qualiacunque  leget 
^  Da  mihi  Maeoniden,  et  tot  circumspice  casus: 

40.  TEMPOEA.*  KostBA.  MALTs.  ^ic.  Rein^ttt  einendatun 
Tolebatt  fmhmj  metnor  forta»8e  StatK  iosilv,  1,  3,  109:  m^ 
'  determu  pectora.  nuhe»  Librortiin  tainen  tautuin  fr,  Rev.  et  Leid. 
uterq.:  carmma  nostra.  Schraderiis  iempora  capitis  intelligeiida 
eate  contendebat.  Tu  coofer  infra  carm.  9,  t.  6.,  Iib.  3,  l,  v.  IC» 
et  aut  de  fortuoa  ac  statu  explica,  ut  apud  Propert.  I,  12,  24., 
aut  ita>  uti  infra  3,  14)  29  ^*-  32.  eodem  atque  bic  ordine  d«  tenh 
pore,  locoy  8tat«  conqueretur  poeta.  Nuhila  sunt  noslris  VineeiH, 
tius  loco  indicato* 

43.  MST98  oMMis  AtiEST»  Petrox  Francius  in  ora  exem- 
plaijsy  qoo  i|8us  esl:  ohest  coniecerat;  asseiisum  nactiis  Schraderi 
iQ.scbectis,  qui  dutHtnre  se  fatetur,  nuin  ahesse  pro  ahesse  dehere 
tolerari  possit.  '  In  bunc  sensum  versuin  ibterpolavit  Vruceotius! 
BeJtovacei^sis :  Cqrmlnlhus  dshet  omnis  uhesse  metus, 
Caeteram  cum,  illius  loquendi  moris  nec  iiobis  exeinpla  innotaeriaty 
praeter  illud  geous  euunciatorum  a  verbo  voluntatis,  vel  praeci- 
piendi  suspeQsorum,  de  quo  disseruit  Sarpius  Quaest.  pbii.  p.  ^2, 
53.,  lubentes  io  Fraocii  iremus  sententiam.  Burmanous  oppositionis 
acumen  imminui  piitabat,  quod  negAinus:  positum  enim  est  id  ia 
nhetu  ofiffti  et  gl^aio  haesuro,  Accedit,  quod  cum  in  prioribus  se 
ipgsum  imitatu^  sit  pocta  in  ep.  Sappbus  v.  13,  14: 

Nec  milhi  dispo^i^is  quae  iungam  camiina  nervis 
Proveniunt:  vacuae  carmina  fuentis  opis; , 
hocj  quo  de  agionis  versu,  eiusdem  epistolae  v.  195.  expressisse 
Tideri  queat: 

J^Tunc  vdlem  facunda  forent :  dolor  artihus  ohstat. 

45.  HAKG  9Uo\^UE  9UpB  FACio.  Reg.  Serv.  Segiier,  iiter- 
mie  Potit.  et  octo  Heinsiaui : .  Hoc  quoque  quod,  Hoc  quoque  (pn^^ 
fac,  Palat.  sec.  Haec  ego  quae  fac.  Jun.  fr.  Rev.  et  Moret. 
Haec  quoque  quae  fac  reliqui  et  vett.  edd.,  quod  Francius  proba- 
bat.  Heinsii  emendationem ,  quae  a  pr.  in.  in  Gueli.  extat,  f^ 
quimur. 

47.  ET  TOT  ciRCUMSFiCK  CA8US.  NoQ  facilo  boc  explicatu. 
Non  lectorem,  vel  quemcunque,  quocura  poeta  loquitur,  circumspi- 
c^re  infortunia  oportebat,  sed  Hoineriim  ipsuin;  velut  apud  Arno- 
bium  legis  2,  2:  Da  puerum  itjidicetn  et  baec  omiiia  circumspiciens 
magis  an  sint  dii  ceteri  dubUahit,  quam  in  deo  cunctahiiur,  Heio- 
sius    igitur ,    quamvis  libris  ^OQsentientibus:.    cireumiice    t^ntabat, 


TBISTIVM  UB.  i«  fiU  L  y 

Ii^enlam  toniis  excidet  oame  malis* 
Denique  secQroff  faniae,  liber,  ire  memeiilay   * 

Nec  Ubi  sit  lecto.displicuisse  pudor.  50 

Non  ita.se  praebet  nobis  Fortana  secundam, 

Yt  tibi  sit  ratio  laudis  faabeuda  tuae. 
Donec  eram  sospes,  tituli  tangebar  amore 

QoaerendiqQe  mibi  nominis  ardor  erat. 

51,    nobis  praebet. 

probantibas  Francio^t  Schradero;  in  scliedis:  ctrciftnadiice  extaUat. 
BarmaDniis  e%.  adTersariis  lam :  drcuminsfHce  anipuit ,  ut  <}iiod  li- 
Jwm  saepe  in  alterum  corniperint  i  ridicule,  Schradero  iudice,  qui 
bne  hoinipeui  intelligebat.  Si  quid  mutandnin  etuiet,  nihil  prae- 
^  dixenm  Scbraderi  coniectura :  el  M  drcnmobim  cuaus,  Id 
eDim  coDstanti  et  Tetusto  librariorum  more  scriptum :  cir0mnMc% 
fiegligeDtias  exarata  littera  o  ultro  abibat  in  circum«pic#.  Nesci^ 
I^^Q  ao  nihil  mt  mutandum  praeter  quidem  interpunctionem  iu 
um  modum : 

Da  milu  Maeoniden  ~  el  iQi  cifcum«pice  caeue  — 
In^enium  tantis  e^ipcidist  omne  malis. 

Verba  ef  ^  casus  si  ad  protasin  retrahas ,  omnia  conturbant.  Si 
seonun  proouncies,  loquendi  genus  habebis  illud,  quo  per  cl,  eiBcar 
CMwillud  fulgari  copula,  talia  interponnntur,  cfr.  Her.  4,  91;  12, 
^y;  Arr.  ain.  3,  673;  Pont.  1,  4,  II.  Dnnde  acumen,¥id^o  Na- 
«owanum:  HomertM  haec  non  tulisaet:  at  Homerus  ne  satis  qiiidem 
'^^'^jttet,  non  circumspexisset ,  utpote  caecus,  vic|.  Leon.  AUat.  de 
patiia  Homeri  c.  8.  Similem  lusum  leges  Fast.  5,  610.,  ubi  Jy^l- 
ter  in  tauro  ospicere  Europae ,  quam  sustinet ,  Temistatem  nequit. 
ita  eiiiin  utique  scribendum  est.  Da  milH  pro  formula  est^  utReBn^ 
j!^  ^)  64.,  quemadmodum  redde  Rem.  am.  65.,  finge  Met.  9, 
^*)  siinrlia  multa,  et  pentouae  notionem  excludit.  Po^tbac  ad 
pewonam  oratio  defiectit  per:  ctrcum^pice,  de  quo  impefatito  vid. 
*  ad  3,  6,  38.;  ea  persona  indefinita  est,  ut  Met;  10,  518^ 
^Us  adde  leveej  aut  Ulie  deme  }>harelra«;  Fast  6,  268:  Sisni^ 
^  Mdem  l«rra  focusque  tuam  (iisi  lege  sis).  Fonmilas  redde,  f/age 
pouta  deinceps  persona  habes  Met.  13,  79,  80;  Pont.  |,  6,  77. 
p  ^i*  NoN  iTA  8E  FiiAEBET  NOBi$.  Ita  scribi  iubeut  codices: 
^u^t.  prim.  Guelf.  Reg.  Put.  Mor.  Serv.  Francof.  Bem.  Rel.  iluii. 
^v*  et  quindecim  Heinsii  cum  eius  prima  editione.  Bodem  t>r- 
<iuie:  prae8lal.no6ie  Busl.  Seguer.  tertius  Heinsii.  Idem  senteotia 
H^t;  nam  et  malorrin  voc^m:  Jie&i#  cadit  acoentus,  isti.sedi 
Nrius,  vid.  Lachm.  ad  Prop.  1,  6,  26.,  et,  quae  maioris  accen* 
7  cj^usa  est,  antithesis  vocum:  Itbi  eti  tuae^  facit,  ut  quam  pes«- 
f^i^iiime  ponantur,  quae  sibi  oppoountur.  tio&ia  gee^t  oterque 
r^itiis.    no&ia  prwSb^  Forhina    eecunda   Palat.    sec.     Forluna 

«■«m  princeps  «diio  Hekisii.  uti  Fast.  4,  913.  codex  BeroL:  nti- 


t  P.  OVXDn  NASOMB 

55  Canniiia  nnnc  si  non  stndianque,  quod  ohfoit,  oAf 
Sit  satis;  ingenio  sie  fuga  parta  meo. 
I  taraen  et  pro  me  tu,  cui  licet,  aiipice  Romam; 

Di  ffK^ereut,  possem  nunc  meus  esse  liber. 
Nec  te,  quod  venias  magnam  peregrinua  in  Vri[>eiB, 
60     Ignotum  populo  posse  venire  puta. 
Tt  titulo  careas,  ipso  noscere  colore: 
Dissimulare  velis,  te  liquet  esse  meum. 

57»    tamen  i,  pro.     « 

SS,  CARMiHA  Kirirc  8i']f0K.  Vul|ataiii  In  Tetaribiis  edd. 
octo:  Cavmma  fi«Hic  «tmulo  codd.  nostri  Guelf.  in  marg.  et  Berol. 
tantum  babebant,  Heiosit  plurimos  babuisse  credibile  est. 

66.      gtT    SATIS;    INGKIIIO    8IC    FUOA    PAATA  MKO.      H  fit^ 

GaU.  exc  Yoss.  a  pr.  m.  Moret.  cum  Francof.  pro  r.  scr.  sit  fnga 
Crer,  prim.  ed.  Heiosii.  quod  fvga  Pirckb.  unus  Vadc.  CiofEmi, 
tret,  Serv.  Busl.  et  Francof.  pro  ▼.  scr.  quae  faga  exc.  Voss.  pro 
T..8cr.  fMrta  meo  e$t  Jun.  Rev.  Leid.  prim.  Reg.  Put.  GaU.  Mo- 
ret.  Serr.  Ptrckb.  onus  Vaticanus  Ciofaoi.  Heumannom  correxisse 
refert  Burmannus:  S2I  satisy  kkgenio  ttsc  fuga  varia  nm.  Witbo- 
fius  in  orat.  funebr.  Cbr.  Raab.  p.  3S,  34.  alienam  ab  hoc  loco 
exilii  mentionem  ratus,  neque  comparatiooi,  cui  #ic  inserriat,  locom 
«sse  exstimans  coniecturam  proposuit:  8it  saiis;  iit§Kmio  frigara 
facta  fneOj  quam  neque  expbicare,  neque  refellere  animus  est:  ac 
ailentio  praetermisissemus,  nisi  Schraderus  satis  facere  quodammodo 
Mlam  iudicaTisset.  Particulae  atc  eundem,  atque  boc  loco  usQm  ba* 
bes  lib.  4.  c.  6,  ▼.  48: 

Sic  mole  quae  vtdeo  non  videoque  noosnl; 
^r.  4»  S,  59:    JVec  quem  praeferrea  (ita  ree  tlhi  magna  tniMar); 
G^rm.  Caes.  Pbaen.  ▼.  329,  330. 

57.  I  TAMKN  KT  PRo  MK.  Sic  codd.  plerique  et  vett.  edd. 
Sec.  Polit. :  1  ittmc  cf  pro  tne.  Prim.  Polit.  Serv.  Pal.  sec  GwAL 
€t  quinque  alii:  Tu  lotnen  i  pro  tnc  Codex  Francii  nesdo  auis: 
ly  Imtieft  el  jpro  me*  £x  utraque  itta  scriptura  tertiam  connoxit 
Hemsius,  quam  Francof.  babuisse  non  credo.  Eandem  structiiraiO 
babes  Met.  3,  562.  6,  2^1. 

58.  P088KM  KUNC.  Noo  exiguus  librorum  numeros  boe  coii^ 
firmat,  quod  sensus  exigit:  Reg.  uterooe  Polit.  Pirekb.  Guelferl». 
a  see.  m.  Berol.  qoatuordjecim  aUi;  ruteaneusj  Moreti^  fr.  Rer. 
idem  a  seconda  manu.  Relandi  com  Regio  pro  ▼.^scr.:  poeeem 
non.    Rdiqoi:  posset  tion.    Duo  Vaticanit  IK  fa^ani  poei^  nm» 

62.  TK  Li^tjKT.  Deteriorem  scripturam :  Iio0l>  qoae  ▼ett.  edd* 
oeeopavit,  codices  Puteaneum,  Busl.  Moret.  a  iec.  man.  et  deceoi 
ftlios  bafaNNre  notaferat  Heinsius.  Accedit  Berolinepsis  et  Guelf^ 
Reliqui  igitar  lon^e  plur«i:  ii^ftfel  ▼identur  servarOi  qnod  de  Pala- 
tioo  prim.,  Moreti,  Francofurtano,  libro  nesdo  qii4  Francii,  Doetrii 
Bernensi,  Rel.  Cre^.  Segner.  constat. 


TRBTIVII  UB.  I.  EL,  L  f. 

Clam  tamen  iMnio^  ne  te  mta  caraiM  ladbfit} 

Non  snntj  ut  qnofidam  plena  fayoris  CTattt 
Si  qms  erit,  qai  te,  «quia  sis  meus,  esae  legeiidaii    61 

Non  putet  e  gremio  reiiciatque  suo: 
bspice,  dic,  titulum,  non  sum  nnieeeptor  amoris) 

Quas  meruity  poeuas  iam  deait  illud  opos. 
Forsitau  exspectes,  an  in  alta  Palatia  missmn 

Scandere  te  iubeam  Caesareamqne  donnn:.        .  fo 
Ignoscant  augusta  mibi  loca,  dique  locorum; 

Venit  in  hoc  illa  fulmen  ab  acce  caput. 
Bsse  qoidem  memiui  mitissima  sedibns  illis 

Namina;  sed  timeo  qui  nocuere,  deos. 
Terrelor  minimo  penuae  stridore  columba,  75 

Vogaibus,  accipiter,  saucia  facta  tuis. 
Nec  procul  a  stabulis  audet  discedere,  si  qua 

Excussa  est  avidi  dentibus  agna  lupi* 
Vitaret  coelam  Phaeton,  si  viveret,  et  qioflr 

69.    ut  in  alta.        77.    secedere. 

64.  NON  SX7NT  UT  ^uoNDAM.  Cbmitmi  qwte  qwn^km  Ser- 
V"'  Kec  suni  tft,  a  sec.  m. :  Nec  sicut  Busl.  Non  super  ttl  Pirckh. 
dvae  sunt  ut  Gall.  Heinsius  coniecerat:  Kon  ntitic  til  (|ifoii<taiii 
P^a  favoris  erunt^  quod  Burniannus  codicis  scripturam  putaTit. 

65.  ^uiA  sis  MEtrs.  Ita  fr.  Rey.  nterque  Polit.  ralat.  sec; 
Ser?,  Bern.  Guelf.  Seguer.  Rel.  Berol.  Crer.  quatuordecim  prae- 
terea  Heinsiani  cum  eiu^dem  principe  editione  et  nostra  BononieDsi. 
^  918  Palat.  pr.  qxtod  ais  meus  reliaui  libri. 

66.  RE11CIAT9UE.  Ita  vett.  edd.  et  codd.  *  nostri  omnes  ha- 
o«nt.  }>rolciaf(|ife  Putean.  et  Gallicus.  ftrotkiekfue  Moret.  endat^ 
<!««  fr.  Re?.    reiicietque  Pirckh. 

69.  ExsPECTEs,  AN.  Exspeckii  Reg.  Serr.  prima  ed.  HelD* 
^  et  Palatini.  inquiras  fr:  ReT.  pro  div.  scr.  ut  ki  (dta  Jnniaa. 
Ffancof.  et  Bemens.,  quod  probaverat  Heinsius.  att  ad  alta  exc. 
"w«.  et  Crev.    Reliqui  Heinsii,  nostri  et  vett.  edd^  id,  quod  revo- 

76.  FACTA  Tuis.  IJnguibui  occipifri«  sau^a  facta  smA 
Viocent.  Bellov.  sp.  h.  7,  H9. 

77.  piscEDEAE.  Pro  hoc,  quod  vulgatum  erat  et  extat  iti 
Francof.  Bernensi,  Guelf.  Rel.  et  flonle^.  Berol.  etMormell.,  ex  und 
^ice  Gallico  sccedcre  admiserat  Hcinsius:  quamquam  accedttnt 
wlinensis  et  Crevennae  cum  vett.  edd.  decedere  duo  melioris  no* 
^  Puteaneus  et  Hami^urgensis.  si  qtia  pro  vulgato  «i  quae  exbl* 
W)ant  Reg.  Put..  GalK  Moret.  Serv.  BusU  Jun.  Rev.  Leid.  Rel. 
Bcrol.  Bern.  Crer,  utrumque  florilegium,  editio  priBceps  Heinsii 
*t  nostrae  omnes. 


10  fi»  OVIDU  MASONIS 

Qo     O^Mi^  strite)  tragope  noUet  eqan^  . 

Me  ({uoqQe  quae  isensi,  fateor  lovis  arnia  liinerG: 

Me  reof  infesto  oum  toiiat,  igue  peti. 

Quicunque  Argolica  de  classe  Capbarea  fugit, 

Senpec  ab  Euboicis  veia  retorquet  aquis. 

95  Et  niea  cyinba,  semel  vasta  percussa  procella, 

IIluQi^  qua  laesa  est,  borret  adire  locum* 

:  Ergo  cave^  liber,  et  timida  circumspice  mentCy 

87.    ErgO)  care  liber,  tim. 

80.  OPTARAT.  0piavU  legeaduDi  essf  prideni  afifiniiaTit  Cio- 
fnnus :  Brukhosius  in  scliedis  autograpbis  inirabatur  intekpretiicD  si- 
lentiuiD,  quornm  nuUus  aut  probavit^  aut  iiii'  robavit.  Heiosius  etiain 
de  codd.  tacet,  quorum  tamen  Pirckb.  et  Palat.  secund. :  ophivii 
'*  liabuisse  coiistat:  accedunt  nostri  Relandi  et  Creveniiae,  florileg. 
Murmell.  et  vett.  edd.  ouines.  8ed  altera  scriptura:  optarai^  ciiiain 
cum  reliquis  Palatinus  piimus  ille  et  Guelf.  fiervant,  iinilto  viuetur 
esse  praestaiitior.'  Plusquamperfectum  solitariuin  apud  Ovidium 
contraria  impei*fecto  notat:  aut  rem  diu  aute,  pridein  factam^  9*'^' 
perfecto  Tiilgo  fit,  vid.  infra  ad  ^,  5,  3.,  JMndvig.  of).  at  ad.  p.  VJ,; 
aut  quod  momento,  certe  celeritec  actum  est,  ut  iniVa  2,  90: 

lllo^  (fuem  dederas,  fwaelereunth»  equo; 
Saat,  2,  323:  Fregerat  amiillaa^  non  illa  ad  hra^sliia  factaa; 
5,  317:  lAlla  decidera^t;  violae  arere  videres; 

6,  19:  Horrueram^  tacitoque  animum  pallore  faiehar; 
5,  337:  Creverat  immemum;  comitem  sihi  Delia  sumpsit; 
.w.  Serv.  ad  Aen.  10,  546.     Eaudem  buic  loco   optime  conveutre 
xationem  «u^gumento  est  locus  Met.  2,  47.  in  eadem  iabula: 
Vix  hene  desierat:  currus  rogat  iUe  palemos. 
-    Umgere  noUel  fragm.  Boxhprn.    non  teligisset  Seguer.    tang&re  ri' 
jiet  Pirckfa.,  unde  eleganter  Grouovius  couiiciebat:  tangere  vilety 
jrid.  infr.  ad  el.  9,  v.  56. 

81.     9UAt  SENsi.    qui  sensi  Pirckb.  Rel.  et  quatuor  Heinsii. 

86.  iLLVM,  ^uo.  illum  in  quo  Pirckh.  et  Gall.  Berolinensis 
.vulgatam  in  rasura  babebat.  Schraderus  unproimbat  vocem:  locum 
tentabatque :  salumy  vel  lacumy  coll.  liii.  2,  330;  et  hoc  quidem 
«xemplo  minus  apto  usus.  Postea  seipsum  ^revocavit  propter  locuin 
Phaedri  fortassis  hinc  expressum  1,  18,  1:  Nemo  M)enter  recoUty 
qvA  laesity  loeim,  Adde  Heroid*  7,  58.  et  19,  127.,  ubi  locus  de 
mart  dictum  occurrit. 

87.  EHGO    GAYE)    LIBCR,   ET   TIMIDA   CIRCUMSFICB   MENTE. 

HeinSius  in  notis  ad  ed.  Elzevir.  1661.  negaverat  usquam  apud 
Ovidiuin  vocem:  er^ro  corripi;  ideoque  cupide  arripuit  scripturain 
xod.  Combiani:  Ergo  chare  liher  timiday  ex  qua  locutionem  alias 
•Iraic  poetae  consuetain :  Ergo  uge  etc  efiitiikit.  Postiiac  quod  ad 
interpoiaodum  locum  impulerat  liUsuin  iutellexit,  puto>  inspecto  loco 
Her.  5,  58.,  ubi  correptum  o  legitur  absque  vanaute  liiiro.  Naiii 
Festi  testimonium  f.  v.    Ergo  coireptum  paruin  valet.     Burmaiiiuis 


TRlSTiVM  LIB.  L  EL.  L  |f 

Yt  sratis  a  media  mt  tlbi  plebe  legi. 
Dum  petit  infirmis  nimitmi  sabUmia  penoia 

88.    £t  satba  m. 

BroLhusii  aactorifate,  qui  ad  Propert.  3,  5,  I.  rej^etiTerat  Hdndt 
praeceptuin,  deniio  permotus  ipsam  uoius  codida  scripturam  «Khi- 
nuit.  Cuius  originem  dare  ostendunt  eod.  Uernensis  et  aKus  Hein- 
sii  cum  edit.  Ven.  No?ariae,  qui;  Ergo  cave  Uber  iimtda.  Noe 
Hiquomm  omniiim  Itbrorum  auctoritati  obtemperandirai  'dinLifhai^ 
quia  haud  paulum  ad  rectum  lod  intellectum  interesse,  nt  quaoi 
pleitifMiDe  et  expiicatissime  loquatur  poeta,  ad  Yersum  sequenteni 
qiiae  dicerous,  ostendent. 

88.  YT  sATts.  Gudferbr  liber  et  plerique  eum  rett.  edd.t 
VI  Palat.  prim.  exc.  Voss.  Bersmanni  cod.  Bern.  Berol.  Cren 
Moreti  pro  diT.  scr.  qnio^ue,  vel  sex  Heinsiani :  An  satts.  Com« 
Hianns  et  fragm.  Boxhomii :  JVon  MOiiB.  Seguer.  et  nesdo  an  altet 
HM:  i^od  eatis.  Solus  Moreti  a  prima  manu:  £f  saUs,  qiioA 
tmn  arriputt  Heinsius,  serraflt  Bnrmaiiiras,  reliqui  omnes  editorei 
npresserunt.  Librorum  haec  inconstantia  una  cnm  tenteottae  d^ 
^cdltate  diiudicanda  venit.  De  qua  acute  ita  dSssemit  Schraderus 
in  scbedis  mstis :  ,,Nexus  non  adinodum  claras ;  st  Omei  Augusia 
pdktM,  et  horret  adire  —  et  eaUe  a  pM>e  legi^  — -  cur  die(t:  Dif^ 
M«  e^  tomen  dicere  Mc,  rewkis  etc.  et :  81  poieris  ooctio  fradif  i.  e; 
A»^mol  Sed  nihil  de  eo  praecedit  An  aliquid  affectum  ?  an  va- 
ctroadalium  reiereudum  ? '^  -  Quod  in  postremis  desiderat  Augusti 
mentionem,  ad  quem  vacuo  referatur,  errat ;  nam  Jvpiier  qui  v.  8L 
ponitnr,  Ovidio  pro  ipso  Angusto  est,  uti  saepissime.  Sed  recte 
DM)net  versus  85,  86.  non  convenire  cum  v.  91.  Illis  enim  formido 
^t  baesitatio  exprimitur,  hoc  consilium  adeundi  Caesaris.  Quae  dis* 
siinilitado  cum  facile  per  versus  intermedios  dirimi  moderarive  po* 
titisset,  in  scriptura  inde  ab  Heinsio  vulgata  etiam  augetuf.  Nam: 
f^tmtisiiln  a  plebe  legt  non  aliud  significat,  atque:  noK  adikm 
ffrf  Caesaretn  quaerere,  Quare  scriptura  iuguletur  illa,  et  sensu^  el 
'  lilirorum  auctoritate  aeque  destituta.  Nam  ne  illud  quidem  constat^ 
fumtne  ab  e<idem  manu  fortassis  ille  codex  correctus.  Quod^i  deinde 
(luaeritur,  qiiid  sine  dubitatione  optime  ad  sensumfadat,  coniectura 
^t  ostendenda,  cuius  fundns  est  scriptura  codd.  quorundom,  Nont 
Ergo  cave^  hher^  ei  iinttda  circtmisnics  mewie, 
Ni  saiis  a  media  sii  iihi  pl^e  legu 
I|A  n  legas^  omnia  conveniunt,  disconvenit  nibil :  mutatio  enim  men^ 
tis  et  consilii,  quae  requirebatur,  diserte  exprimitur:  Ergo^  si  lamMl 
mlora  affectas^  quam  vulgi  contifberitftfm ,  cave  iibi  cf  circimisplce. 
^ffale  esi  iamen  etc:  Nec  tamed  ad  coniecturas  confugieiidum 
^  existimo,  si  inodo  minus  vulgato  illo  inepta  siot ,  qiiae  restant 
%  librorutn  auctoritate  aeque  coniinendata :  An  sails  et  tfi  suiis,  AH 
^  si  probemns,  sensus  erit  qualis  in  illis,  Met.  11,  229.  sq. : 
Qnid  — i  forti  genitore  ei  progeniiore  Tonanii  (leg.  comanii) 
Esse  salam  prodesi?  An  ahesi  quoque  gloria  mn^tis? 
^rist.  5,  2,  5,  sq. :    Suffidi  aique  ipso  vesaitim  induruii  usu; 

An  magis  infirmo  non  hcei  esse  miM?  t 


tt  P.  OTIDn  NA80NIS 

w     Jcmm^  leartas  noinfne  feck  nqms. 
DiflBciie  est  tamea  biuc,  remis  ataris  ati  amra^ 

90.    Icariit  aomiiia  f.  a^is.        91.    tamen  bic  rem. 

ttmU  1,  6,  26: 

Qukqind  ii  esty  tif  nm  faeinns^  sIq  culpa  vooandnm: 
Omni$  ao  tn  m00no$  ctfbm  deo9  eoelm  ecf  ?  \ 

Fatt  3>  29.  An  ewmo  clanm  Ulud  erait 
eC  multis  aliis  locis,  ubi  per  liuius  geueris  ioterrogationem  noTnm 
quid  et  a  prioribns  diversum  inducitur.  Quo  fieret,  ut  nostro  in  loco 
versus  prtor  intelligeretiHr  non  de  eircumspeotione^  ne  id  fiat^  de 
qoo  agitur,  sed  de  cautione  in  illo  ipso  agendo.  Sed  obstat,  quod 
per  iaterrogatioAem  jstiusmodit  An  etc.  solet  granus  baud  naolo 
atiqi^d  et  Terius,  quani  quod  praecessjt ,  poni ;  ut  hoc  loco  deDoo 
aiooere  eniie  tideator  poeta,  oe  liber  adeat  Prtndpemt  moxiterua 
4e  aditu  quaerendo  praeeepturus.  Quare  unice  probanius  id,  quod 
lestat:  Ui  #afis  a  nmla  ^t  tibi  pkhe  legij  quod  expHcandum:  tkt 
e^ee  et  dreumepicef  ut,  «t  quid  eecue  etMnsrtf,  eufffiM  f ibi  a  pMje 
l^  Ita  enim  prior  fersus,  ambigue  dietus,  adiiifatur  a  sequeoti, 
sed  contrario  s^isti,  atque  in  Heiotitaoa  scriptura ;  atqoe  ita  prana* 
rium  seolentiae  momentom  in  priorem  cadit^  quod  io  altera  codd* 
SKriptura  desiderabatur.  £aiuwm  constructionem  omisso:  it^f  i 
OKemplis  opus  est,  babes  in  his  Tr.  4,  4^  3,  4 : 

Cultis  iitesf  anmo  pafrii  caiidorts  timigO)  , 
JVbii  ciireal  iiert>ts  candor  til  isfe  etfte. 
Arto  am»  1»  468:    coiteiiefaqtfe  varbay 

Blanda  fomen,  fnraeeens  ut  videare  loqui.  -^ 
0  media  PircUi.  PaL  prim.  vett.  edd.  af  media  Leid.  pr.  ac  itiedia 
L^.  sec 

90/  xcABi^a  KOMiKx  FECiT  A9UA8.  Ea  Tulgataestscrlptura, 
qnam  etiam  nostri  et  vett.  edd,,  sed  partim:  IcareaSt  sistust. 
jie^fvoreiie  aqtioe  prim.  Yatic.  uteraue  Polit.  Reg.  a  pr.  m.  et  tres 
Heinsii;  idem  Palatinus  sec.  Leid.  sec.  et  Pirckli.  pro  direnia 
scriptura.  Icartie  nomina  fedt  aquis  codex  Is.  Vossii  et  Moredi 
uterque  J)ro  Tariante  scriptura ;  et  ita  se  coniecisse  Politianus  jn 
scbedis  Florentinis  testatum  reliquerat :  ut  fortassis  tantum  correctio 
hoius  sit  illa  scriptura,  per  codices  sec.  XY,  trel  etiam  Tetustiorei 
tradux.  Heinsio  arridebat  quoque,  quod  in  uqo  Yaticaoo^  sed  de 
grege^  invenerat:  eijfnaf  a^ttae:  idque  edam  Schraderus  doctiusessa 
jBpneebat,  quam  pro  captu  iibrariorum :  minos  recte.  Aot  enim  re- 
petitum  est  ex  3,  4,  22.,  ubi  eadem  postrema  verbd)  vei  ex  Her.  16) 
208.,  ubi  simiiia  leguntur,  aut  quantumvb  docti  Jtali  est  commen- 
tUQB.    De  Dostra  scriptura  confer  Met.  7,  381: 

Ddicuit  stagnumque  suo  de  nomine  fecitj 
tmde  intelliges  locum  similiimum  Statii  Silv.  1,  4,  59:  —  deus  — 

Signat  ApeHUneos  sancto  cognomine  lucos 
non  tentfmdum  fuisse  a  Marklando. 

91.  DiFViciLK  EST  TAMEN  HiNC.  Hic  qua  fiducia  edideriot 
Heiiisiiie  et  Burmannus,  non  exputo;  certe  nec  multis  'e  libris 
praeter  fett.  edd.  octo,  nec  sensu  satis  commodo.    Librorum  eoioi 


TBISnTX  ISB0 1.  BL,  U  If 

Dicm»  eonsniiim  resqne  locvsqae  dabiiAt 
Si  poteris  vacap  tradi,  si  ciincta  videbii» 

Mitia,  si  vires  fregerit  ira  suas; 
jSi  qnis  erit,  qui  te  dubitantem  et  adire  timentem       99 

Tradat,  et  ante  tamen  pauca  loquatur^  adi» 
Lnce  bona^  dominoque  tuo  felicior  ipso' 

Pervenias  illoc  et  mala  nostra  leves. 
Namque  ea  vel  nemo,  vel  qui  m3ii  vulner^  feclt 

Solus  Achilleo  toUere  more  potest  .  too 

bso  Heiosio  iadice  mdiores:  Vaticanus  opttinus,  Palatintis  .t ecAn-» 
m,  Qterqoe  Politiaiii,  exc  Vosni,  Reg.  Gotlerplu  a  prw  n.  Seg«« 
er.,  nescio  an  alii  Heinsii  et  noster  Guelferbytanus :  Mitc.  Aiii 
alia:  Nme  ett  diffkile  remis^fr.  Rev.  DifficHe  est  tamen  til  rsmit 
Fraocof.  Jan.  iamen  hoo  remis  Bem.  m  remis  Pirckh.  Berol.  el 
daodecini  cum  ed.  BonoD.  Difficile  tamen  e$t  remts  Bern.  DifficQe 
t«nnai  sn  r«mt«  Mor.  a  pr.  m.  DiffieHe  hk  tamm  e$t  retim  Got«  * 
torp.  a  m.^sec.  DifficUe  tamen  est  remia  hinc  Cre?.  hic  an  rsmla 
vlorif  m  unus  Vatic.  lam  de  sensu  si  Tideamusj  aut  nullus  est 
sotobscoras,  si  interpreteris :  in  re  praeeenti^  coll.  Serv.  ad  Aen. 
1)  261.  728.  2,  533. ,  et  quo  prorsus  abundet  iUa  tox.'  flinc  au« 
teiD  iDterpreter:  ex  koc  Tomilano  ejrilio.  tam  remoto,  Font. 
1,6,71:*^ 

Non  reor  hinc  iUtic  nostrle  iter  esee  libelUs. 
In  eandem  sensum  Seneca  ep.  22 :  quando  fieri  debeaty  oul  giUHn 
*"odo,  ex  longinquo  nemo  euadehit:  cum  rebus  ipsic  d^herandwn 
^.  Petras  Francius  hariolabatur :  8ed  tamen  iMud  faciie  e$t,  — - 
Codex  Senru:  tifaris  an  ala  quod  Heinsius  ^nagni  facere  non  debe* 
bat,  ortum- enim  ex:  in  aula  quod  Mor.  man.  sec.  liabebat.  cGc^^ 
^.  scr.  4,  17.  in  aura  quinque  Heinsii.  ift  auroBj  Yel,  et  aura 


d3.  TAcuo  TRADi.  Si  polsrts  Irodi  ooctio  omnes  reit.  edd», 
ad  Aldinam  usquo  primam ,  quod  quamvis  placere  possit  proptec 
%  qnae  ad  y.  51  diximus,  codex  tamen  nullus  agnoscit;  et  muta« 
tum  iam  invenio  ab  Aldo  in  editione  secundai  « 

d5.  ADiRK  TiMXNTiM.  .  odire  volentem  Jun.  Leid.  iiterqoe;|^ 
^qoe  alii  Heinsii  et  nostri'  Guelferb.  a  pr.  m.  et  CreTenoae;, 
Idein  sub  rasura  in  Berolinensi  fuisse  sus]HCor.  noletilem  Bernensis* 
Utrumqae  ex  glpssemate. 

^  96.  L09UATU&  ADi.  loctiitis  Regius  pro  dir.  scr.  tres  Hein* 
^itiDus  Burmanni  et  noster  Berolinensis.  loquatur  ibi  BusL  al  — • 
••«rtus  folebat  Dan.  Heinsius ;  til  —  loquatur  Francius.  ' 

97.  iFso.  felicior  ip$e  sese  edidmse  didt  Heinsios  ex  me« 
^JAqs  libris;  qoos  tamen  Serr.  Moret.  Gallic  Leid*  sec  et  duos 
^  esse  Tideo.  Reliqui  omnes  et  yett.  edd.  ipeo^  quod  rd  ele* 
S^tiDs  iodicabat  Frandus. 


f . 


U  p.  ovifin  NiSsoNis 

Tantum  iie  ttoceai^,  diim  vis  prbdesse,  viclefpj 
Nani  spes  est  anlmi  nostra  timore  raiuor.  , 
.^  Quaeque  ,qniescebat,  ne  mbta  resaeviat  ira, 
Ei  poeiiae  tu  9ts  altera  caussa,  caye.        \ 
105  Cum  tameb  in  nostrum  fueris  penetrale  receptns, 
Contigerisque  tuam,  scrinia  curva,  dbmum } 
Aspicies  Jllic  positos  ex  ordine  fratres, 
^, ,      Qubs  studium  cuftctos  evigilavit  idem.  . 

Caetera  turba  palam  titulos  ostendet  apertos 
lio       Et  sua  detecta  nomina  fr^nte  geret:     v 
Ti;ej^  procul  obscura  latitantes  parte  videbis|; 
«»*Bi  ^uoque,  quod  nemo  nescit,  amara  docent. 

'  101.  MODESSE  TiDETcr.  prod^sse  memento  Reg.'  Gall.  Mor. 
Bud.  Jun.  Pirfckb.  Bern.  Sfeguer.  decem  alii  Hcfinsii,  eiusdem  prima 
^ditio  et  Dostra  Bonbnieniis.     caveto  Crev.  et  duo  Heinsii. 

162.  ANiMi.  aitinio  Put.  Rev;  Jon.  Leid.  uterque,  Segaer. 
yrancof.  Bersmarini  codex,  Rel.  Crev.  sex  Heinsli  et  eiusdem 
prim^  ed.  Namqiie  animi  (vel,  anvriw')  spes  est  Mor.  IVbii  sp^ 
Berolinensis.  ^ 

104.    ipoenAe  —  CATE,    poenae  ne  5I5' Gallicas ,  'fr.  Rev.  a 
[^d.  m.  *Bem.  Berbl;  septem'  Heinsfii  ^t  eiusd.  pr.  ed.  In  Guelferb, 
'   lacuna  erat,    catisa  meae  exc.Voss.  Pirckh.  Crev. 

106.  pcRii^iA  ciTRTA.  NotabiHs  codd.  in  scripturis  aeque, 
fotei^biiihus  dlssensus.  Palatinus  primus^  quem  rel  solum  exhiheife 
flJiisnevimus  cum  Bern.  Reg.  Gall.  Pikkii.  Crev.  et  Vatic.  Ciofanif 
parm,  Reliqui  omnes  Heinsii  et  iJostri  magno  numero,  int^r  quos 
vetustiores  fr.  Rev.  Put.  Guelferb.  prim.  Vat.  et  edd.  vett. :  curvtf 
ijfr.'  Anthol.  lat.  1.  1.  ep.  "If, :  De  love  in  pkiteo, 
'  *  irtexMs  ohliquo  sinuatur  drculus  o)rbei 

b.ed.  Novariae  erat:  tua^  quod  Bonus.  Accursius  in  ed.  Capcasa^ 
e6]rt^feiit:*  nbstra^*  Sfed  de  interpolatione  potlusf^  (^ukm  errore  libra- 
ilofdm  yit  videtur  suspicandum  esse. 

Il2.    itl— ^DOcJirNT.     Nihil  hic  diversae  scripturae,  nisi  quod; 

in  Serviano  et  Guelferiiytano,  sed  ah  eadem   manu  correctum:  flt 

^,-  id  Mofetano  a  prim^  mand  fuit :  Hi  tres  quod,    Omnes  reli- 

^      ^ii!:'  Bi  quo^e^  sive,  ut  srolent,  Hi^i  qu^oque,     Interpretandd  nihil* 

Jirbrsus' ^roficitur;  nam  iUud  I6qu6ndi  genus,  quod  saepe  fraudi 
uit  criticis,  quo  per  :mfomi«  aliud  substantivum ,  quod  ormit^'tur, 
i&tiicatur,  vdtitFast.  1,  520:  Hic  moque  cwusa  novi  feminaMartiM 
SRt;  Intfellige  ex  r.  61SI:   velut  in  Dardhnia:  Fast.  2,  466:  spm-* 

fdahant  Mces  hos  quoqu^  pohse  tegi^  nimitum  vtt  reliqdOs  deo^V 
'fug^rant  ha  Aegyptum;  Fast.  2,  8254  3,  594.  —  Hoc  Wquam 
^iiendi  g^nu8  locum  hic  nullum  habet.  quare  Tanaqunu^  Pa* 
Biw  ad  Lucretiirin  p.  409  em6ndhba(t:  Hos,  qul.  quod  etc.  ghod^ 
probat   Medenbaeh  -  Wakkerus    Axa.    litt.  p.    119.      Bbrifialtintis:^ 


TRE5TIVM  LlB.  I,  EX.  I.  15 

Hos  trf  vel  fugias,  yel,  si  satis  oris  hab$bis^  *     ' 

Oedipodas  facito  Telegonosque  voces.  / 

Deque  tribus,  moneo,  si  qua  est  tibi  curft  pstrentlji^  ^ii^ 

Ne  quemquami  quamvis  ipse  docebit,  ames. 
(Sant  quoque  mutatae  ter  quinque  volumina  formae, 

Nuper  ab  exsequiis  carmina  irapta  meis: 
flis  mando  dieas,  inter  mutata  referri 
I    Fortunae  vultum  corpora  posse  meae.,  .    .      120 

^anique  ea  dissimilis  subito  est  effecta  priori: 

Flendaque  nunc,  aliquo  tempore  laeta  fuit 
Plora  qtiidetai  maftdare  tibi^  si  quaeris^  Imbebamy 

Sed  vereor  tardae  caussa  fuisse  morae; 

lli,    si  quae. 

Bc  quof/ue,  satis  inepte.  Jo.  Schraderus  in  schedis  Msti^:  H%,' 
jprope  qtiod  nemo  nesci%  amare  docent;  omnium  optime  et  aptissime, 
vm  mmus  etiami  violenta  fortasse  sit  coniectura,  quam '  olim  propof-' 
suimus:  Si  qtioque;  qmd  nemo  nescitg  amare  docent.  H  et  S  fa* 
dllime  conrunduntur,  vide  vel  varr.  scr.  ad  2,  448.  8i  quoque 
per  elJipsin  verbi  dicta  integri  enunciati  vim  habeDt,  cfr.  IlamshorD.' 
eraiDm.L.L  p.  870;  de  formula  $i  forte  Hand.  ad  Horat.  Turseli. 
2.  p.  736.  De:  si  quando  Burm.  ad  Valer.  Flacc.  V,  480.  Appo- 
Mte  ad  hunc  locum  Terent.  Andr.  2,  6,  8:  Nihil  hercle.  mrt,  si' 
adeo,  Udui  est  oul  tridui  haec  sol^clfudo.  Nam  ^uoqfuo  idem  sae^' 
pissime,  quod:  adeo^  veli  Trist.  2,  Il5.  4,  10,  99.  Pont.  3^  9;* 
49.  Veretur  igitur  poeta,  lit  in  bibliothecis  extent  libri  artis  ama-' 
toriae,  neve  iussu  Principis  inde  remoti  sint.  Eadem  sedtentia* 
dixit  3|  ly  65 :     Quaereham  fratresy  exceptis  scilicit  illis, 

Quos  suus  optaret  non  genuisse  parens; 
et  3^  14, 5 ;  Suscipis  exceptis  ecquid  mea  camma  sdlia 

^  Artibus^  artifid  quae  nocuere  «uo? 

Ac  de  privata  bibliothe^a  Pont.  1,  1,  12:'  ' 

.  Qua  steterant  artesj  pars  vacat  tfla  tibu 

Yer^  abhinc  altero  codd.  mirum  in  modum  conspirant  in  scH** 
Ptura:  Telegonasque,  Alterum  taHQen,  quod  re<^epimus,  primui^ 
Vatic.  prikn.  Polit.  et  duo  Heinsii.  Accedit  Guelferbjtaous  a  pr. 
n.  et  Bernensis.  Correxerant  Aldcks  et  Scaliger. 
,  115.  sr  9UA  isx  TiBX.  si  quae  tiU  Heinsius  edere  «oeptt  ex  ^ 
f  Qtean.  et  duobus  suis  codd.  Guelferbjt.  et  reliqui  t  si  ^b  est  ttU^^ 
<piod  iervavimus,  praeter  uni^n  Vatic.,  qui :.  si  qua  tihi^  fiern^nsenoty. 
^:  H  sit  tihiy  SerV.,  qui :  si  qua  est  vel  cura»  Hunc  yersum  cum' 
MfieDti  spurios  promuntiat  W^kkerus  Am.  litt.  p.  il9.  .    ^ 

123.  MANTDARE  TiBi.  fnandofeUber  Palat  prim.  et  secMor. 
^om  Heinsii  et  «lusdem  prim.  ed.  £x  glbssa. 

124.  TAaBi^x-^MoBAx.  tofdoe  vtoe  prinu  Polit*  priipJ  Yat* 
Serr,  Rottendbrpli.  Guelferbyt. 


%^  P.  OV^pIlJSApOWR 

125  Bt  61  qnaeHSvlHiviit  jtecmii,  liW^  omma  lerres^ 

SarciQa  laturo  magna  futuru9  eras. 
^v  Longa  yia  est^  propera.    Nobis  habitabitur  orbis^ 
'latimuS}  a  ierra  terra  remota  mea* 


(V 


n. 

^JLfi  maris  et  coeli,  (quid  enim  nisi  vota  snperSQOt^ 
Solyere  quassatae  parjCite  membra  tatist 

125.    Quod  «i 

12S»    n  sl  ^VAS  8VBEAKT.     fn  his  «eeufi  «umos  codd. 
latiDum  primum)  Guelferbjrtanum  et  nostrot   tres  codd.  cum  plu< 
rimis  Hemsianls  et  ed.  Boooniensi.     Reljquae  edd*   reteres,  cre^' 
etiam  codd.   multi:    Sed  «i.     Q%iod^  Heinsius  ex  uno  Mediceo 
Hafniensi  receperat:  quod  BerneDsis  et  Francof.  quoque  habehanb 
U4  «i  etiara  unus,  suhecmi  quatuor  I^einsii  habebant. 

126.    LATCTRo.    Opt.  Vatic.  prim.  Polit.  PAlat.  secundus  Swi 
Firckh.,  duo  alii :  laiori  liabebant,  itali  correctionem.  tectori  ubus. 

l^.    &EMOTA  MEA.    remota  iua  est  unus  Vaticanus  et  Ser- 
\n  codex ,  unde  Heinsius  suspicabatur :  a  terra  —  ftfa ,  ,,quo  ta 
properas";  immo,   qua   tu   fruiturus   es.     Atque  ita  diserte  codex 
Berolinensis.    Sed  pustea  idem  malebat,  Francio  assendente  ^apcH 
ina  ierra  remoia  tne^.    Kodem  modo  Italus   aliquis  pridem  haDe 
Ipcum  interpolaverat  in  codice,  quem.  editio  Bononiensis   nostra  ex« 
hibet.    Denique  Zinzerlingius  in  Criticorum  Juven.  Promuls,  p.  l6t 
probarerat  «cripturam:  a  ierra  ierra  remoia  mea  est^  quae  qoided 
«^tat  in  codd.  non  paucis^  exc  Voss.  a  sec.  m.  fr.'Rev.  Bi^ 
Pirckh.  Reg.  Putean.  Gall.  et  uno  duobusve  aiiis.     Quae  qoJi 
iiaconcinna  sit,  immo,  quam  vix  intelligi  queat,  patet ;  quid  enim  h 
est:  ierra  niea  a  ierra  rem^bia  esi?    Utrumque,  ZinzerMnginm 
Heinsium  fugit  tatio ,    dum  in  iis,  quas  probant,  scriptuns  iem 
guam  Pontum  dici  a  poeta   contendunt.     Quod  quamvis  factum 
€0  sit,  sed  dubitanter  4,4,  80;  non  ideo  efficitur,  quin  in  scriptai 
plurimomm  et  optimorum  codd.  in  quibus  Valat.  prim.  Gaelf(  ^ 
Fraucpf.  Bern.,  meam  ierram  Italiara  intelligere  iure  imstro 
V  amius  cfr.  Met.  8^  139.       

;  n. 

Inscriptioneis  in  codd.:  Imocaito  ad  deos,  Frdncof.  Sii[. 
ad  deosy  ui  db  imminenii  naufragio  mn  incolumem  servenii 
«ec,  6uae  in  rett.  edd.  omnes  praeter  Bononiensem,  migravit; 
Orai  disosj  ui  sihi  prosperum  cursum'  praesieni.  Serr.  Bt$»2oral 
9onii  divos  prp  nave  fugad.  Pffckh.  et  Berolin.  InPtttean.  carmefl 
lioc  coniunctum  cura  superiore. 

1.    jnAaiB  ET  coELi.    Dti  maris  ei  ierras  Pirckh.,  qaod  ifl 
Berolioens*  a  prima  mana  fuerat.    Jo.  Fr,  Gronorius  in  margioe 


TSBIIVH  UB.  I.  EL.  IL  |7 

Seve,  prec^r^  niagDi  subscribite  Caesaris  iraei 

Saepe  preinente  deo  fert  deas  alter  openi. 
McSmr  in  Troiam,  pro  Troia  sAabat  Apolior  5 

Aequa  yenas  Teucris,  Pallas  iniqua  fnit: 
)derat  Aenean  propior  Saturnia  Turno; 

lUe  tamen  Veneris  numine  tutus  erat: 
Saepe  ferox  cautum  petiit  Neptunus  Ylixem, 
^Eripin^  patruo  saepe  Miuerya  suo.  10 

It  nobis  aliquod,  quamvis  distamus  ab  illis^ 

Quis  vetat  irato  numen  adesse  deo? 
Ferba  miser  frustra  non  proficientia  perdo: 

Ipsa  graves  spargunt  ora  loquentis  aquae: 
raribilisque  notus  iactat  mea  dicta,  precesque         15 

12.    Quid  retat. 

^^«J^aris,  qao  tisus,  probare  ▼idetur  ct  interpretatup  de  deis  litto- 
'^"'^qaia  templa  deorum  marioorum  in  terris  posita  fuissent  et 
^P^ywem  Iiabitavissent;  meminerat,  puto,  Servii  ad  Aen.  1,  133, 
•■pwii»*  BusL,  unde  Heinsius:  supersit  volebat. 

3.  MAGKi.  niagnae  modico  numero  codd. :  fragm.  Revii, 
«fig«  Gall.  Serv.  Busl.  Berol. ,  sex  alii ;  edd.  veteres  autem  no- 
2je  omnes.  Vers.  7.  fonnam  Aenem  servaverunt  cod.  Servian  et 
fW»  Robei  1475  et  Vincentina  1480.  Reli^ui  consenso ,  ut  vide- 
S  ienecwii.  propriar  Pal.  prim.  et  multi,  uti  solent  SaPwmia 
'wi»  fr.  Rev.  a  pr.  m. 

^»  KUMixE.  Veneris  munere  Moret.  Leid.  prim.  Pirckb. 
•J"J»  et  sex  alii.     Gronovius   interpretabatur   de  armis  a  Vulcano  y 

*>ncaH8;poterat  etiam  simpiicius  ex  locutione  frequentissima,  pro; 
«cio  Yeneris,  cfr.  Met.  7,  93.  Pont  4,  15,  19.  lUe  quidem 
fr.  Rer.    Vers.  10.  ErupuU  Pal.  prim. 

12.  9UIS  TETAT.  Ita  vett.  edd. ,  codices  nostn  et  aliorum 
^^y  nisi  quod:  quid  vetat  Gall.  et  Bersmanni  cod.  a  pr.  manu; 
"106  a  Scaligero  probatum  Heinsius  et  qui  eum  sequuntur  edide- 
^^'  Utrumque  dici  et  codd.  audiendos  esse  recte  monuit  Loers. 
"  Her.  10,  88.  Nos  monebimus  ad  Fast.  2,  423.  Qw8  vetei 
'atrc  Berol.  et  alius.    quia  neaat  alius.  , 

P15»  PRoFiciENTiA.  perficienda  Pal.  prim.  perficientia  Pirckh. 
yfrustra  Rel.  oredoBerol.  prodo  Jun.Mor.  et  duo.  Hos  mul- 
«•cit  Bamiannus. 
«  ^S.  MEA  DiCTA.  mea  verha  longe  pbirimi  codd.  Heinsii  et 
*•  >  etiam  vett.  edd.  praeter  Bonon. ,  quae :  membra,  mea  dicta 
fJjo»«  Polit.  Moret.  Berol.  Serv.  a  sec.  m.  et  quatuor  suis  pro- 
fWHeinsius,  quia:  verha  praecessisset :  recte,  nisi  fallor;  acce- 
"Dtcod,  Bersmanui  et  nostri  Rel.  et  Berol.  vela,  quod  Jun.,  alius 
^;  et  ex  nostris  Crevenn.  babebant,  non  debebat  probareHein- 
*"*  itt  schedis,  ne  moleste  idem  zeugma  et  buic  et  sequenti  disticho 

2 


IS  P.  OTmn  NASQNIS 

Ad  qiios  ndilaiitor^  non  sinit  tre  deosi. 
Ergo  idem  venti,  ne  canssa  laedar  in  nna, 

Yelaque  nesrcio  quo,  votaque  nostra  ferunt 
Me  miserum,  quanti  montes  vtolvuntur  aquaruml 
20     lam  iam  tacturos  sidera  summa  putes. 
Quantae  diducto  subsidunt  aequore  vallesl 

lam  iam  tacturas  Tartara  uigra  putes« 
Quocunque^^aspicio^  nihil  est  nisi  pontus  et  a^; 

Fluctibus  hic  tumidus^  nubibus  iUe  minax* 

23.    adspicias»        24*    tumidis. 

ingeratur;  vota  cod.  Vossii  habebat,  quod  non  improbabat  Bur 
inannus,  qoia  sa^issime  ita  vota  et  preces  iungantur*  Atqui  h^' 
ipsam  ob  causam  damnanda  erat  ista  scriptura,  quia  quae  tanquai^ 
ex  formula  coniungi  solent,  (vide  loca   apud  Markl.   ad  Stat«  Silfi 

1,  2,  195.)  hoc  loco  ut  disiungantur,  sententia  postulat. 

18.  VELA91JE  —  FERUNT.  Verhaque  nesdo  Jun.  et  Mor 
pro  yar.  scr.  verhaque  nos^a  Busl.  Francof.  et  sex  ialii  Heiosiij 
nullus  ex  nostris,  nulla  vetus  editio.  Burmannus  tamen  omnesfer^ 
^M^riptos  ita  habere  asseverat.  Quamquam  negari  non  pote«t  bo^ 
semelOvidium  in  illa  paronomasia:  vAa,  verba  sibi  placuisse:  Hefi 

2,  25.  15,  209.  Vers.  seq.  vohunUtr  in  aequor  Reg.  pro  var.  scr.j 
correctio  e  scribendi  compendio.  Burmanni  cbniecturam  scieotd 
praeterimus. 

21.  DiDUCTo  et  sensus  commendat  et  codd.  multitudo,  quo* 
rum  numero  tantum  decedunt  fr.  Rev.  Reg.  Gall.  Busl.  Bern< 
Rel.  Berol ,  qmz^deducto^  Guelferb,  et  Moret. ,  qui:  dtducfo^.  ^ 
dudae  duo  Msti  Ciofani.  In  Crevenn.  deerat  hoc  distichoo,  ifi 
Guelferb.  vv.  20,  21  in  margine  ab  eadem  manu  extabant. 

23.  9UOCUN9UE  Agpicio.  Qnodcimque  fr.  Rev.  Palat  H 
Segner.  (fuaamqiie  Gall.  aspkies  Busl.  et  Comb.,  unde  Heinsioi 
adspkias  edidit.  Sed  esto,  saepe  ita  Ovidium  locutum  esse:  prim^ 
persona  certe  usus  est  infra  11,  23.  Quare  non  est,  quod  omoiuii 
reliquorum  Heinsii  et  nostrorum  codd.  et  edd.  vett.  consensum  io 
scriptura:  aspido  parvi  faciainus.  (ter  codd.  maior  numerus:  Juoj 
Leid.  uterque,  fr.  Rev. ,  Bern.  m.  sec. ,  (nam  a  prima  cum  Pu^ 
tcan:  aequor;)  Reg.  Gall.  Mor.  Serv.  Busl.  Francof.  cum  decem  ej 
«eptem  aliis,  codd.  Ciofani  et  vett.  edd.  omues.  Reliqui  Heinsil 
et  nostri  tres:  aeih^,  Vers.  seq.  Flatthus  Gall.  fumidis  priD»| 
Poiit.  Palat.  sec.  Hamburg.  Reg.  et  Mor.  a  prim.  man.  Relaodl 
Francof.  et  quatuor  Heinsiani.  De  structura  confer  Rutil.  Itine^ 
rar.  1,  6^5: 

Ewigtmm  radiis^  sed  magnis  fluctibus  astrwn. 
Reliqui  onmes  Heinsii  et  nostri  cum  vett.  edd.  octo :  tumidus  et  al| 
eadem  scriptura  stant  Pirckb.  ct  Bern. ,   qui:  timidus  et  cd.  Bo- 
Bon. ,  quae:  tumidos  habebant. 


TMBVrm  UB.  I.  EL.  IL  |9 

Inter  utmmqiie^  fremimt  imiiMttii  fwiMae  venti}  3» 

Nescit^:'Giii  domina  pareat,  ottda  maris. 
Nam  iBodo  pnrpiireo  ykes  ci^it  earas  ab  ortu) 

Naflic  zephjros  «ero  vespere  missiis  adest: 
Nanc  gelidas  slcoa  boreas  bacchatar  ab  arcto; 

Nunc  notus  adversa  proelia  fronte  gerit  30 

Rector  in  incerto  «st,  nec  qaid  fbgiatve  petatve^ 

Invenit:  ambignis  ars  stupet  ipsa  malis. 
jScilicet  ocddimus,  i^  spes  est  alla  salutis^ 

Duinque  loquor  vultus  obroit  unda  meos. 
Opprimet  hanc  animam  fluctus,  frustraque  precanti    3& 

^e  necataras  accipiemus  aquas. 
At  pia  nil  aliud,  quam.  me  dolet  exsule  coniux:  ^ 

Boc  unum  nostri  scitque  gemitque  malL 

33.    nisi  rana. 

•  25.  TUBBiKE  TSNTi.  Sic  Pal.  priiD.  Gdll.  Mor.  Busl.  septem 
SlSB^y  aoster  RelaDdi,  prima  illius  editio.  Reliqui  HeiosiaiM) 
Be^B*!  noatri  Guelferb.  Berol.  Crey.  et  vett.  edd:  mwrmwre;  ed. 
Bqooii.;  mmere^  Pro  illa  scriptura  Heinsius  ia  schedis  a£Rerebat 
epigr,  de  Tentis,  Burm.  Antk.  2,  384.  y.  8: 

Hlna  saevuS'  Boreas  gUmaHl  twrbine  fmiptl; 
Ammian.  Marcell.  iib.  24.  p.  284:  venUmm.  iutho  exorUts.  Adde 
Met.  6,  310.  Pro  Tulgata  possis  antestari  Ausoniumy  Mosell.  t. 
33:  nwrmnra  veniu  Met.  15,  604.  Serv.  ad  Aen.  1,  55.  Li- 
brorum  auctoritas,  usus  loquendi,  asperae  rei  duriorum  vocum  con* 
cursu  imitatio,  omnia  utrimque  constant.  Sed  tamen  in  quam  par^ 
tem  Heinsium  scripturae  inyentae  novitas  abripuit,  eodem  codicis 
optimi  Palatini  auctoritas  nos  compellit.  Vers.  prox.  Nescio  quo 
Eel.  cui  vento  Mor.  Nec  SGtt  tentabat  Heinsius.  Vers.  27.  namm 
capit  Pirckh.  vkes  capit  unus  Yat.,  significanter,  Heinsii  iudicio. 

29.  KXTNC  6ELIDUS  siccA.  gdtdus  Sc^hka  prim.  Polit. 
Gall.  Hafn.  sicca  geUdus  Guelferb.  Sery.  ficia  gelidm  Falat.  prim. 
gMa  Vatic,  quod  pro :  Getka  scriptum  putabat  Heinsius.  Yers. 
«eq.  aversa  Guelferb.  a  pr.  m. 

32.  ARS  STUFET  iPSA.  -  mens  stupet  Busl.  Guelferb.  a.  m. 
lec.  ha  stupet  Ule  Pirckh.  adstupei  ille  ed.  Bonon.  illa  molis  Pa- 
ht.  sec  Rel.  Gerardus  Maurisius  a  Burmanno  indicatus:  obslu- 
ptf  ipse.  ^ 

33.  8FES  EST  ULLA  SALUTI8.  Solu^  Combianuss  nec  spiM 
^  vana  salutis:  multo  numerosius,  Heinsius  ait.  Immo,  multo 
ioterpolatius.  Olim  Heinsius  volebat:  nec  spes  snper  uUa  sahiti 
^  Reliqui  libri  illius  et  nostri  id,  quod  expressinras,  seryant,  nisi 
OTod  Crey.:  spes  est  iUa.  Ys.  35.  Ohruat  Seguer.  Oiruet  Crey. 
\8.  37.  At  mea  fr.  Rey.  Noyum  carmen  hinc  Crey.  incipit.  Ys*  33. 
flstquo  gemUqiue  Reg.  pro  rar.  scr.] 

2  • 


f  0  p.  omftt  msom 

: .  Nescitjn  immenso  iactari  eorpmi  poNie^ 
io      Nescit  a^  ventis:  nescit  adesse  neoem. 
0  b^ne,  qnod  non  som  meomi  •  eonscenda^e  passasL 

Ne  mihi  mors  misero  bis  patienda  foret 
At  n^nc  nt  peream,  qnoniam  (^aret  illa  perido^ 
Dimidia  certe  parte  superstes  ero. 
45  Hei  mihi,  qnam  celeri  micaemnt  nobila  flamma! 
Quantus  ab  aetherio  personat  axe  fragor! 
Nec  levius  tabulae  laterum  feriuntur  ab  undusr, 

Quam  graye  balistae  moenia  pulsat  onus. 
Qui  venit  hic  flnctus,  fluctus  vupereminet  omnes: 
^     Posterior  nouo  est,  undecimoque  prior« 
Non.letum  timeo:  genns  est  miserabile  leti. 

41.    Dt  bene.        47»    laterum  tabulae.        51.    Nec  letum. 

41.  o  BENE.  Dil  hene  Guelferbjtanus,  prim.  Polit.  prim.  Vat» 
Palat.  sec.  Serv.  Putean.  a  sec.  mao.,  quatuor  praeterea  Heio^apL 
Et  hene  Fraocof.  a  m.  pr.  Reliqui  et  Dostri  cum  Tett.  edd.  omnibQi) 
O  hene^  quod  Art.  am.  2,  605  ipse  Heiosius  ex  libris  admisit.  — , 
passm "  mecum  Leid.  uterque.  navem  conec*  Bero.  cottceftcifre  Pa- 
lat.  prim.  Crev. 

42.  NK  MiHi.  JVtiftc  ttuTii  ed.  prioc.  Heios.  6is  ttu^ero  fitorv^ 
Hor.  BusL  Bero.  hia  toleranda  uous  Medic.  Yersu  seq.  ^ftiam^ajli| 
caret  Guelferb.  a  pr.  m.  ipsa  Leid.  uterque.  I 

45.  MicuERUNT  NUBiLA.  coftcitrrwnf  nuhila  ed.  Booon.  ni*i 
Uiervnt  nuh.  exc,  Yoss.  Berol.  Grev.  micuerunt  Mera  fr.  Rer. 
Seguer.  Rel.;  Fraoc.  a  sec.  m.  lumma  Juo.  fulgura  Berneos.  et 
Medonii. 

47.  TABULAE  LATERUM.  laterum  tahulae  vett.  edd.  et  codd. 
Guelferb.  Pal.  sec.  Mor.  Leid.  uterque,  Francof.  Rel.  Reliqui  librf' 
eo  ordine,  quo  exhibemus. 

49.  VENiT  Hic.  ven^t  hinc  vett.  edd,  praeter  Bonon.^  tre» 
Heinsii  codd.  et  Berol.  huc  Servii  codex,  quod  probare  Fi^ndnni 
Tideo.  Yersu  seq.  non  est  Serv.  tiftd^citntisqtie  Pirckh.  Emenda  ex 
hoc  loco  versum  Metam.  11,  529 : 

Sic  uhi  pulsarunt  novies  latera  ardua  fiuctus 
Vastius  insurgens  decimae  ruit  impetm  undae, 
Hoc  enim  latere  dixerim  in  scriptura  aliquot  codd. :  navis  Jatenk' 
Nimirum  Ovidius  non    videtur  decitnuni  fiucium  pro  dectfttiano  A* 
solute  dixisse,  quod  post  eumSeueca,  Yaler.  Flaccus,  SiHus  ltalicQ^| 
fecerunt,  quos  vide  apud  Politian.  Miscellan.  c.  86. 

51.  NON  LETUM  TiMEo.  JYec  letum  maior  codd.  pan:  fr* 
Rer.  cxc.  Yoss.  Palat.  sec  Jun.  Leid.  prim.  Reg.  Gall.  Serf.| 
Bnsl.  teptcmdecim  alii,  Heinsii  ed.  princ.  At  Guelferb.  Berol.  Rel.j 
Crev.  Bern.  cum  reliquis :  J^oit  letum.  Nos  ex  horum  nnmero  Pa* 
latiDHm  prunum  potissimnm  sequimur.    Bem.  praeterea:  lettm  ve* 


XaiSTXfH  UB.  I.  BL.  U.  f  |. 

Dmite  bm£ni§hmi  ndra  mihi  muAiis  erif. 
Est  aliqaid,  fatove  sno  ferrove  cadentem 
hk  fiolida  morieiis  p<mere  corpus  humo: 

fwr,^  gemis  a$i  Scajiger  et  Heiosius,  ^at  Burmannus  secuDdus  ia 
nar^e  exemplaris  sui  suadebant.  Atque  hoc  posterius  io  editioue 
B«iion*  iam  extat. 

63.  FATdrE  «TTo  FERROTE.  Ra  Heinsius  legendum  cebsuit, 
ot  mors  spontanea  a  Yiolenta  distinguatur:  recttssime.  Poterat' 
adscribei35  lopum,  Xucani  5^  283 : 

Sti  prdeter  gladios  aUmod  suh  Caesare  fatum. 
Keque  illud  sme  codd.,  certe  Crev.  ita  babet;  sed  r«  ipsi  satis 
fisus  w^fDfSt  siagulorum  scripturas  enotare.    £x  nostris  fatotfue  — »- 
fenoque  Guelferb.  Berol.  Bern.  ferroqne  —  fatoqne  Rel.  et  Seguer. 
ferro^e  — fatone  cadenti  prim.  Yatic.  et  fr.  Boxhorn.  eadentl  etiam 
noret  ^ro  yar.  scr.,  fortassis  pro:  caientiSj  putabat  Heinsius.    Re- 
Cqm  Hemsii  et  nostri  codd.  omnes ,  quos  nominatim  non  recense-^ 
tm:   tadendxmky    quod    recte   pro:    cadentum    seriptum  drdnabat' 
^''~"  i:  ita  enim  snpra  scripla  littera:  t  correctum  erat  in  Beroli-> 
Igitur  solus  codex  Regius  pro  var.  scr.   additum  babebat: 
"^     Quod  tamen  in  omtibus  noyem  nostris  vett.  edd.  depre- 
iiec  unquam  aliter  in  impressif  libris  lectum  fuisse  vide- 
lae  cur  suspectum  esse  debeat,  non  video,  cum  si  hoc  a 
t6re  {>rofectum  esse  statuatur,   idem  cadere  possit  in  scriptu- ■ 
rani;,  codenitrm,  utpote  ex  solo  cod.  Berolinensi  notam  ^  quamque 
a^  commendat,  nisi  multo  difficilior,  quem  babet,  expHcatus,  certe 
tam*<ffil£!cffis,  ut  soUertiore  nobis  opus  sit  interprete.     Licebit  igitur 
Bac  in  re  vetenbas  editionibus,   non  ex  uno  codice,  neque  omnino 
pest^Dis. '  neque  ex  compacto  ab  iis,  qui  curam  gesserunt,  adomatis 
odem  habere  ct  hoc  saltem  ioco  operae  pretium  putare^  quod  ora- 
•oes  eumussim  anobis  adbibitae  fuerint* 

54.  IH  soLiDA  MORiENs.  Similis  in  hoc  versn  de  scripturis 
I8lito  et  «ojida  r^  agitur:  impar  ratio  est  librorum.  In  soUta  hi: 
:prim.  Vat.  prim.  Polit.  Palat.  sec.  fr.  Rev.  Putean.  Bern.  exc. 
Towt  Franc^.  Jun.  Reg.  Gali.  Serv.  Busl.  Guelferb.  Rel.  Crev. 
i^ti  duo  aiii,  Accedunt  vett.  edd.  omnes  et  ita  ex  codice  laudat 
ileumus  ad  Lycophron.  p.  190,  notante  iu  schedis  Heinsio.  £f 
•olito  Leid.  uterque.  Et  solida  Pirckh.  et  septem.  In  solida  Mo- 
jiet.,  nisi  de  hoc  fallor,  Palat.  prim.  et  Berol.  Sed  in  hoc  po- 
litremo  In  in  rasura  erat :  fecerat  igitur  antea,  uti  saepe,  cum  Pirckh. 
iVidesscriptiiram:  In  solida  paene  unius  tantum  codicis  auctoritate 
|ii&  Quam  tamen  quis  non  pro  vera  statim  agnoscat  et  amplecta- 
!  M  E$  locum  Don  habet  sententia  in  priori  versu  minime  absoluta;» 
Uta  ferri  non  potest,  quod  vel  Burmanuus  vidit ,  quia  non  mors 
iMfttna  et  in  mari  sibi  opponuntur,  sed  mare  et  terra  soUdi  ap- 
p4ltiDne  distingmintur,  ut  Met.  1,  31 :  limnor 

.'         Xfltima  fmsedit  solidumque  coercuil  orhenu 
5W  14,  49 :    kigreditnr  ferventes  aeslUnis  vndus, 
In  ^hus  ut  soiida  ponit  vestigia  tcrra. 


2t  P.  OTIDn  NAS(»aB 

ssEt  mandare  snis,  aliqua  ant  eperare  sepnlcfi, 
Et  non  aeqnoreis  piscibas  esse  ciban. 
Fingite  me  dignnm  tali  nece;  non  ego  «olus 
£c  vehor:  immeritos  cnr  mea  poena  trahit? 

55«    8ois  aliquidy  sperare. 

55.  KT  MAWDARE.  Cum  prioribus  versibus  a  codd.  aaetori- 
tate  discedendam  fuerit,  hoc  contra  in  loco  parum  ilU  tribi^ninl 
editores.  Codd.  plurimi:  Reg.  Gall.  Mor.  Busl.  Leid.  Pirckb« 
Falat.  sec.  Bem.  Guelferb.  Berol.  et  duodecim  aHi:  aUquid  et  spe* 
rare,  Cod.  Putean.  Serv.  Rel.  et  vett.  edd.  omnes:  aUqua  ^ 
Bpgrare,  Palatinus jprimus  et  duo:  aliquod  sper.^  duo:  aliquam  el 
eper.^  exc.  Voss.  Francof.  Crev.  et  princeps  ed.  Heinsii,  de  qaA 
tamen  dubius  sum:  aliquid  sperare,  Comoian:  aliquo  eper.y  UDOi 
Yaticanus:  aUqua  sperare  sepulcra.  Qui  codd.  sepulcrumy  quiv^ 
MpMkra  habeant,  de  Heinsianis  non  satis  constat ;  utrumque  Fratt^ 
cof.  eepukrum  Guelferb.  Bern.  Berol.  Crev.  sepulcra  RA.  et  yett* 
edd.  omnes.  £x  ista  farragine  Heinsius  eiYinxerat  scripturam  hancSl 
Eet  mandata  suis  aUquid  sperare  sepulcra.  lo  qua  secutus  ed 
longe  paudssimorum  codd.  vestigia,  addidit  nimis  multa.  Bannan* 
nus  in  sec  editione  iis  detractis,  quae  Heinsius  novaverat,  tameni 
aUquid  sperare  retinuit.  In  quo  facta  desidero  primum  fidem  cii^ 
ticam,  deinde  numeros  Ovidianos,  tum  elegantiam,  postremo  aptaoi 
sententiam.     Codices  alia  omnia  suadenl;.     Numeri  languent,  quial 

I)Ost  aUquid^  quod  momeotum  minime  habet,  demum  fit  incisio.     iae^ 
eganter  dicitur :  Est  aUq^id^  mandare  suis  aUqu^.    Denique  ^estf 
mentum  in  procinctu^  sive  potius  militare  inter  solatia  mortis   no 
videtur  commode  referri.     Quid  enim  militi   concessum  fuit,   qu' 
Ovidio  patria  excedenti  idem  licuisset?  Ovidius   accurate  solet, 
qua  distinxit,  singulatim  persequi,   neque  quidquam  omittere:  vidd 
locum  in  eadem  sententia  copississimum  Ib.  v.  147  — 154.     Vena 
56,  quid  hic  requiratur,  indicat :  sepulcra  poeta  optat.    Haec  otriqM 
illi  morientium   generi  contingunt,  sed  diversa:  alteri  mandata  d 
sedulo  accurata,  de  quibus  vide  Heinsii  notam:  alteri  subita  et  escj 
temporalia,  sed  tamen  sepulcra.    Hoc  poterat  ita  efferre   poetiij 
quafiacumque,  vel  aliqua  sepulcra,  cfr.  Pont.  1,  1,  4:  dum^pte  i^ 
quo,  quolioel  ahde   hco.     Fast.   3,  598:    aliquam    corpore    pre 
humum.    lam  vero  hoc  ipsum:  aliqua  non  exiguus  librorum  dul.., 
rus  ostendit.    Pro  et,  quod  iidem  habent,  requiritur  particula  dw 
iunctiva,  ex  qua  reliquae    discrepautes   scripturae    oriri  potuerifll 
Lege  igitur:   Et  mandare  suis^  aliqua  aut  sperare  sepulcra.  j 

Siquis  elisionem  ante  raonosjliabum  reprehendet,  scito  talia  d| 
fectasse  poetam:  Her.  7,  47:  pretiosa  odia  et  constantia  magti 
ib.  8,  103 :  reduce  et  mctore  parente  13,  135  :  Sed  quid  ego  revom 
haee^  et  saepe.  De  vocalium  a,  aut  mixtione  vide  Gellii  iu^doil 
7,  20.  Infr.  v.  58.  pro  Hic  omnes  vett.  editiones  et  codd.  Guelferb.  J 
sec.  m.  Reg.  Busl.  cum  septem  aliis:  Huc.  Palatinus  secniidasj 
Bernens. :  Hinc,  Possis  suspicari,  latere  aliquid :  et  certe  si  lefl 
retur:  Nuncy  sensus  non  ineptus  nasceretur:  alio  potius  temporel| 


TRurrmi  ub.  i.  bl.  u.  13 

fto  snper!^  ynMesqw  dei,  quibiis  aequoni-  oarae^ 
Ytraque  iam  yestras  mstite  turba  minas.  6o 

Onamque  dedit  vitam  mitissima  Caesaris  ira, 
Hanc  sinite  iufelix  iu  loca  iossa  feram. 

6i  qoam  commemi,  poenam  me  pendere  yultis; 

63.    Si  quam  promerui. 

Aoeoam  loere  posse,  quando  solus  perdi  queat     Solent  miseri  di- 
btioDem  malorum  exoptare.     Idem  tamen  sensus    vulgatae  inesse 

r!8t,  si  Tccte  eiplicetur,  vid.  Burm.  ad  Met.  1,  278,,  ad  Pliae- 

59.  TRo  suPSRi.  Proh  scribunt  Msti  Reg.  Gall.  Serv,  Jun. 
fe  RcT.  Berolio.  Verso  seq.  Sistlte  —  utraqne  Jun.  noHras  Pa- 
ht  piim.  manus  Bem.  Vers  62.  ad  loca  inssa  Reg.  Gall.  Leid. 
nter^.  et|  uti  ridetur,  sub  rasura-BeroUoensis.  mssc^  traham  Leid. 
Iterqiie. 

63.    8;e  9UAM  coMMKRUi.    Vulgata  plurimorum  Mstorum,  no- 

itroniai  Bern.  et  Berol.  et  edit.  Bononiensis,  Iiaec  est :  Si  qtioniam 

^Mni  fomam^  me  perdere  vultis.    Sed  ingens  aliorum  discrepantia : 

BipoiMiiti  Crer.  mepoenaperd,  fr.  Rev.  poenas  Reg.  —  Palat.  sec. 

com  tnbos  aliis  et,  si  Heinsio  potius,  quam  Gronovio  fidem  flabere 

Ycb,  sit&r  Polit:  Si  quoque  quam  merui.    Leidenses:   8i  quoque 

fum  m.  poena,    Guelferb.   et  duo   scripti :   8i  quoque  qua  mer. ' 

^aiL  et  quatuor  alii:  Si  qudmquam  mer.  Putean:   Si  quam>quam 

iMr.))oena.     Francof.,  teste  Heiosio';  Si  qua  quam  tnerui  poenam, 

Vna,  Vat.  et  Rel. :  St  merui  poena/ni  quamquam.    Moret.  et  unus 

|Tidc:  Si   quia  quam  mer,     Palat.   prim.:   Si  qitla  quam  merul 

fma,    Heinsii  prima  editio:  Si  quia  commerui.    Ex  altera  codd. 

ibsse  duo  Heinsiani  et  vett.  edd.  octo:  8i  quam  promerui  poenam, 

rteiqae  Politian.,  teste  Gronovio:    Si  quam    promerui  poena  me. 

Uvi  Medieeus:  Si  qtmm  promerui  me  poena.     Seguer:  Si  quia 

Ki  vitam  pena  me  p.  v.  —  pendere  Guelferb.  a  pr.  m.  et 
-  _.^»diceus,  uterque  pro  diversa  lectione,  postremus  in  vulgata 
nnas  scriptura :  de  quo  turpiter  errat  Burmannus  in  fiue  aono- 
^nis.  Rottendorpliianus :  prendere.  Secundum  hos  poenampen- 
lr#  recte  emendavit  Heinsius ;  reliqua  ad  priorem  classem  librorum 
pa  coDstituit :  Si  quam  conwmerui.  Hoc  quoque  probamus  Iiis  ar- 
lentis:  ducit  eo  cod.  Palatini  primi  scriptura:  iu  magna  diversi* 
in  obscurioribus  codicum  scripturis  verum  solet  delitescere: 
datio  ipsa  non  difficilis  videbitur,  si  conferas  Fast.  3,  25,  ubi 
vulgato :  Languida  consurgit,  nec  scit  cur  languida  surgat^  vett. 

El^*  sec.  XV,  quas  plerasque  iospexi,  kabent,  sive  id  verum  sit 
■Rmbus:  Langinda  quom  surgit,  nescit  cur  etc. ;  vel  Stat.  Silv. 
{i»6i  76,  ubi  pro  vulgato:  que  amplexa  rectissime  Marklandus  re- 
:  compUxa,  Heinsius  olim  tentabat  quoque  ex  Moret.  et 
jDo:  Sl  quia/nam  ttierui.  Burmannus  pauciores  codd.  secutus 
l^:  Si  quam  promefuiy  de  reliquis  non  soUicitus.  Verum  hanc 
leriptnram  a  correctore  profectam  esse  vel  solus  codex  Seguekr. 
BKtenditi  cuiui  tibrarius  quidquid  reperiret  glossarum  ascivisse  vi- 


Oa^  ine»  est  ipso  iadice  morid  nlDor. 
65  Miltere  ne  Stygias  si  iam  Tokiisset  ad  uodas 
Caesar  in  lioe  yestra  nou  eguisset  ope^ 
Est  illi  nostri  nou  invidiosa  cruoris 

Cq>ia,  ^odque  dedit,  cum  yolet,  ipse  feret 
Yos  modo,  quos  certe  nullo^  puto,  crimiue  laesi, 
70      Conteuti  nostris,  iam,  precor,  este^malis. 
Nec  tamen,  ut  cuucti  miserum  servare  velitis, 
Quod  periit,  salvum  irai  caput  esse  potest 
Vt  mare  considat  ventisque  ferentibus  utarj 
Yt  mibi  parcatis:  num  minus  exsul  ero? 
75Non  ego  divitias  avidus  sine  fine  parandi 
Latum  ^uutaudis  mercibus  aequor  aro: 

69.    nuUo  certe  —  laesos.       70.    D!  precor. 

detar.  Fossis  fortasse  etiam  illud  pendere  ex  Itali  cuiusdem  moseo 
profectum  suspicari  propiusque  ad  codd.  scripturas  accedere  scii- 
bendo: 

Siy  (jtia  commerulj  poena  me  perdere  vultis, 
quemadmodum  morie  perdere  dixit  poeta  Met.  1,  224. 

65.  MiTTERE  —  AD  UNDA8.  iowi  Styg.  81  me  unus  Heinsu, 
unde  couiiciebat :  nam  St,  »i  tne.  me  duhias  Seguer.  a  pr.  m.  oA 
,  fifidas  maior  pars  codd. ,  ex  nostris  Bern.  et  Crey.  et  vett.  M 
omnes.  in  mdas  tamen  Guelferb.  fr.  Rev.  a  sec.  m.  Palat  sec 
Leid.  «ec  Reg.  Put.  Gall.  Serv.  Busl.  Rel.  Berol.  et  octo  Hein^ 
siani.  cfr.  Huschk.  ad  Tibull.  p.  459,  s^.  Vers.  sq.  in  hac  notk» 
Palat.  pr. 

68.  QiroD^nE.  qmmque  Palat.  pr.  Busl.  Jun.  Mor.  et  tres  alii 
cum  pr.  ed.  Guelferb.  a  sec.  m. 

69.  CERTK  NULLo.  nwKo  cerfeex  Jun.  et  Servii  codd.  edidera^ 
Burm.  sine  causa  neque  ullo  ex  nostris  astipulante.  laesl  vett 
cdd.  et  omnes  codd.  praeter  Reg.  a  pr.  m.  Francof.  Leidensem 
utrumque^  quinque  alios,  qui:  laesos;  et  Bern.  Busl.  m.  pr.,  Be- 
rol.  m.  pr.  et  Crev. ,  qui:  laedu  laesos  concinnius  putabat  Hein- 
sius:  at  nos  vu]gatum  simplicius  et  libris  optimis  commendatum. 

70.  lAM   PAECOR.    Hic  quoque  antiquandum  est.    Pro  vnl- 
.  gato  hoc  omnium  codd.  et  edd.    Combian.  et  Medon. :  €os  pr^i 

Servii  cod. :  dl  precor^  quod  Heinsius  recepit,  reliqui  servaruot. 
Uinime  verisimile  est^  iam  librarios  interposuisse^  d»  ex  glossa  oii- 
^inem  ducere  paene  certum  esl^  , 

73.  coNsiDAT.  suhsidat  pr.  Palat  cum  nonnuUis  et  vctt 
edd.  Versu  seq.  Ei  mihi  vett.  edd.  omnes,  cod.  Bersm.  unus  Heifl; 
sii;  sed  plures  Ciofani.  ut  videtur.  non  mUius  omnes  libri  Heinsn 
et  Dostri  cum  vett.  edd.  Servanda  tamen,  ut  puto,  Heinsii  est  cor- 
roctio :  nwn,    Et  certe  Gueiferb.  ita  Labebat. 


Neo  peto,  qaBa  qaondam  peiii  shidierai,  JlLillMaii»; 

OppidBi  BOB  Asiae:  non  mihi  visa  prias} 
Non  ut  Alexandri  daram  delatus  in  nrbefli  '  ^  * 

Delicias  videam,  Nile  iecose,  taas.  60 

Quod  fiEtdyies  <^to  ventos,  qois  credere  posnt? 

Sarmatis  est  tellos^  qaam  mea  vela  petont 

7T«    petii  quondam.        78.    non  loca  tiscu        92.    Tota  p^Dt. 

77.  Kxc  BETo  ^VAs  ^TToirDJ^i.  Nm  f€to  Bod»  et  ii»ik 
Verborum  collocatioj  quam  Burmanous  primns  iuduxit:  pefti  <|*^JMi-- 
dom  pauculis  uititur  codd.:  Jun.  fr.  Rev.Put.  et  sex  aliis.  Reliqitt 
omnes  et  yett:  edd.  eo  ordine,  quem  nos  postlimbii  iure-  reyocaTi-*' 
mos.  OppoDontur  sibi:  pefo  b.  e.  fiufic  peh  et:  qwmdami  ideo 
(jaam  proxime  sibi  Tidentur  coUocanda.  lUa  Tisro  coniunetio»  ^oaiii^ 
iatarpunctione  adiuTavit  Burmannus :  quondam  stitdioiu»  ,effica€ia  e| 
paene  sensu  caret  omoi. 

78.  voix  MiHi  TiBA.  JVon  locct  vlsa  pr.  GuelferK  Beg« 
Gdl.  Serr.  Pirckb.  Berol.  pr.  Vat.  pr.  Polit,  sex  alii  et  ed.  sobi 
Bonon.  loca  ^afa  sec.  Pofitian.:  modo  visa  pr.  Francof.  sed  al^ 
antiqoa  manu  corr. :  mtlii  tHs.  a  recentiore :  loca  visfl.  Nec  multi 
codd.,  et  qui  interpolationes  soleant  exbibere»  boc  tamen  loco  gloft* 
sain  traxisse  Tidentur  Tulgatae  scripturae:  non  mthi  visa  prtiMt* 
iltqne  si  graTius  in  fine  Tersus  interpungitnr^  quod  inde  a  Nicolao 
fieu^o  editores  fecerunt^  certe  non  adiuTatur  sententia,  quae  sub« 
Ohscnra  et  iraperfecta  est,  a  scriptura:  loca,  quam  primus  probaTil 
'GroDOTius  Obss.  2,  3.  Quorsum  enim  baec  tam  nude  dicunturi 
Nrni  peto  Zoca  pritis  mihi  visa?  Interpunctione  autem  sublata,  (et 
certe  inogiyftfj  bic  Tersus  finitur  in  Tett.  edd.  et  fortasse  in  omni^ 
bos  usque  ad  D.  Heinsii  Elzivirianam^)  facile  intdligitur  opponi 
«bi:  visa  prius  et  wdeam  in  sequentibus:  ,^neque  qwM  olim  vtd| 
f^,  mque  quae  videre  vdim,  Alexandriamy  edd>re  deganUorum 
lemitHctti  devereorvum^'  lam  Tero  buius  sententiae  simplicitateai 
kniter  impedire  videtur  scriptura  non  multorum  codd.  a  GronoTio^ 
Heinsio  et  Burroanno  probata.  Non  dissimili  atque  bic  modo  pen* 
tametro  adiungitur  sequens  hexsimeter  Fast.  2,  698,  99 »  ubi  post^ 
oidenl  lerius  interpunges.  \ 

Sl.  9V0B  rAGii.ss.  Elegans  et  eertissima  Heinsii  coniectudi 
est,  quam  expressimus.  Libri  illius  et  nostri  omnes  cum  TOtt.  edd.s 
ifnod  faeile  est^  epto.  o^lo  mtfci  tam  qui»  ed.  Bonon.  et  cod. 
Kakh  Francius  sine  causa  malebat:  Cur  fadhs  optem.  potael 
Gudfeib.  Palat.  pr.  et  plnrimi  cum  Tett.  edd. 

82.  TKU.  mvnfr.  Sic  idoneus  codd.  numerus :  Palat«  prini* 
Gaelferl».  fr.  ReT.  exc.  Voss.  Leid.  prim.  Jun.  Reg.  Gall.  SerT« 
B^.  Pirckb.  Bern.  Rel.  Berol.  Seguer.  CreT.  quatuordedm  alii  et 
init.  edd.  praeter  Bonon.  vtUa  Palat.  sec.  Hdnsius  tamea  olioi 
adicripserat:  male.  Nos  Tero  probamus,  quia  aptissime  vetili  et 
vda  iuDguntur,  quia  ob%or  et  vota  statim  sequuntur,  denique,  qutii 
certe  non  exilium  Tomitanum    Totis  noster  poeta  expetebat,  sed 


OUiJeor,  «t  tMgiiii  laeTi  fers  iittdra  Fontii 

Quodqiie  sH  a  patria  tam»  fiigai  tapd%'^qaer(Mr» 
85  Nescio  qoo  yideam  positos  ut  in  orbe  Tomitas, 
Exilein  facio.  per  mea  vota  viam* 
Seu  ifie'  diligitis^  tantos  compescite  finetos, 
.  ProQaqne  siat  aostrae  numiua  vestr»  rati: 
Seu  magis  odistis,  iussae  me  advertite  terrae: 
90      Supplicii  pars  est  in  region^  mei*  i<| 

Ferte,  quid  hie  facio?  ra^  mea  caHba^  vQnti: 

Ausonios  fines  cur  mea  vela  vident? 
Noluit  hoc  Caesar:  quid^  quem  fugat  ille,  tenetis? 

tmnqumani  taDtum  istuc  nayigatipneiD.  Versu  seq.  mlla  ferp  ^H 
iera  ponii  tn  Guelferb.  a  diversa  sed  eiusdem  aetatis  manu  scngtam ' 
erat.  Vers  84.  tam  fuga  iarda  sine  dubio  recte  Heinsius,  «jpram- 
quam  tantum  ex  Pirckb.  Reg.  et  quatuor  aliis  codd.  edidit.  Ex 
Aostris  libris  accedit  Guelferb.  et  editio  Bonon.  Reliqui  omnes  nJeo- 
dose :  iam  fuga,    Vers  85.    Nesc.  quoa  videam  Gu^erb. 

86.  ExiLKM.  Ita  omnes,  quotquot  innotuerunt  libri  scripti/prae- 
ter  Servianum,  qui :  ExUiiy  quod  in  edd.  yeteres  etiam  praet»  Bo- 
Boniensem  manavit,  et  CreTenn.  ^  qui :  Exulem,  Retinuerunt  pri- 
Jnum  iUud  Heinsius  et  Burmannus,  sed  hic  sibi  placebat  in  tor- 
rectiotte;  Ea^ilio}  quam  tueri  poterat  vulgata  scriptura  in  Fast.  5, 
S76.  Quidam  in  Suppl.  Act  Lips.  6,  2,  p.  78  tentabat:  Exigo 
iam  facilem;  Francius:  Exiguam  facio;  Scbraderus:  Praedpikn^ 
fadoy  Tel  simile  quid.  Genuinum  esse  illud  in  codd.  Tulgatum  y^ 
detur  et  tantam  scita  interpretatione  indigere.  Nam :  hrevem  okmH 
quae  Heinsii  erat  opinio,  quemadmodum  glossae  in  codd.  Seguer. 
et  Rel.  explicabant,  significari  negavit  Burmannus,  quamquam  ita 
tidetur  nsurpasse  Varro  initio  libri  quarti  de  1.  L.  Intelligas  Kcet 
tiam,  quae  oblectatione  omni  caret,  ut  opponatur  prioribus  t« 
77  —  80.,  qualis  exilie  domus  Pkttonia  Horatio  od.  1,  4,  17,  vid. 
Bentleium ;  vel  yiam,  quam  cum  faceret  inopia  omnium  rerum  preme^ 
batur,  ut  exUes  res  dixit  Nepos  18,  5,  1.  vias  iHope$  ipse  Ib.  24. 
Sen.  ep.  53:  dum  per  aspera  erepo,  dum  viam  quaeroj  dum  facio. 
Vers.  87.  frucUis  Palat.  prim.  Vers.  88.  nostra  Guelferb.  et 
Vers.  89.  avertite  idem. 

90.  iK  RKeioNK  MEi.  hoo  tegione  Palat.  prim.  Busl.  tres 
alii  Heinsii  cum  eiusdem  prima  editione.  m»  elegans  est  et  vera 
Heinsii  coniectura,  codd.  et  edd.  omnibus:  mori  servantibus. 

91.  CARBAH  JL  non  minus  recte  ex  solo  Grottorpiano  Heiosias 
recepit:  cortiiMi  Hamburgensis  habebat.  Reliqui  onmes:  corporaj 
id  apud  Virgiiinm  de  naTium  compage  interpretatur  Servius  ad 
Aen.  1,70.  5,  683.  Vers.  92.  ineptias  librariorum  Burmamius  aBOo- 
tavit:  •ingulonini  sunt  rd  binorum,  nisi  quod:  volunt  Guelferb. 
Palat.  sec.  et  septemi  va^mt  nulius  habuit.  Vers.  93.  ciir  qmrn  Gudf- 


TBisamcaoitBwu.  an 

Aspidai  yiiHm  Pontlea  teifa  w^dtL    *    ■   - ' 
U  iuboiy  et:  wmiz  soe,  qiiae  daimiavertt  iUe^  » 

Crimliia  def<radi  fasve  piaimre  poto. 
Si  tamen  aeta  deos  miiiqnam  mortalia  faUunt| 

A  cnlpa  facnins  scitis  abesse  mea. 
(mmo  itsiy  si  scitis;  si  me  meus  abstnlit  arror, 

Stnltaqae  mens  nobis,  non  scelerata,  fuit:  100 

Qnamlibet  e  minimis,  domni  si  favimos  illi: 

Si  satis  Aogusti  publica  iussa  mibi;  ' 

96.    iusTe  piumye.        99*    yos  sdtis» 

«A.  a  sec.  m.  et  plures,  sed  malae  notae.    VerSf  94.  ^cctpuilPalat. 
pnm.  Reg.  pro  rar.  scr.,  duo  alfi  cum  prima  editione. 

96.  CAiMiicA  DEFKNDi  FA8TX  piuMYE  PTJTO.  Cafmna  Pa- 
lat  ptim.  cum  tredecim  aliis.  «—  BurmaDnus  Bcripturam  tanissimam 
looge  piurnnorum  codd.:  fasve  piumt^e  impugnat:  dicit,  idem  esso, 
fw  et  piiifn.  Si  negare  voluit,  iungi  haec  posse»  refellitur  locia 
M^  15,  867;  Her.  4,  133,  134,  ubi  iuncta  ponuntur.  Si  hot 
^oloit,  Don  posse  particula  ve  disparari  ex,  regula  Bentleiana  ad 
Bor.  £pod.  16,  6.,  poterat  cum  codd.  Heiasianisr  Gall.  Senr.  Jun. 
Brckb.  Rel.  Francof.  scribere:  fasque  fmmque,  quod  ex  nostri» 
Guelferb*  Berol.  Crev.  et  ed.  Bonon.  habent.  SedT  nimirum  dis- 
sendre  cupiebat,  neque  tantum  ab  Heinsio,  sed  etiam  a  se  ipso. 
Ib  Botis  enim  probat  cod.  solius  Regii  scripturam :  imque  fkmquep 
io  cannine  ipso  edidit :  iueve  pmmve  sine  auctoritate  iibrorunu 

99«  iMMo  ITA  81  8CITIS*  Fugiebat  Heinsium  rs^o  *in  sab« 
dBeendo  codd.  numero,  cum  scriberet,  plurimos  pro  vulgato  hoe 
kibere:  voe  eciiie.  li  erant  Reg.  Gall.  Mor.  Serv.  Busl.  fr.  Rev. 
s  sec.  m.  exc.  Yoss.  Leid.  uterque  et  decem  alii.  Accedunt  Ber* 
neDss  et  Crev.  Dimidius  codd.  numerus  est,  sed  deterior,  desunt 
veti^tiores,  Putean.  Palat.  prim.  Francof.  Guelferb.,  prima  manus 
Reviani,  quos  sequimur.  Into  Ha  est,  sctfis  vos  me  me^e  prim«« 
Vtt  et  Guelferb.  a  sec  m.  sic  «le  prim.  Polit.  Busl.  Bem.  Guel- 
ferb.  in  margine  a  rec.  man.  et  duo.  q^od  nte  unus,  ut  fne  nnuf^. 
<ed  me  exc«  Yoss.  et  tres.  malue  errer  Medonii,  Seguer.  et  Benw 
Vers.  seq.  non  nobie  fiiens  Guelferb.   Reg.  prim.  Vatic.  Palat.  sec. 

101.  9uamlib£t  iure  optimo  nobis  edidisse  videtur  Heinsins, 
licet  ex  Gall.  tantum  et  duobus  libris.  Sed  accedlt  noster  Crev. 
oec  longe  inde  distant  codd.  Leid.  uterque,  Berol.  cum  alib  duo- 
W  et  Reg.  pro  var.  scr.,  qui:  Quamlicet^  quin  ne  Palatinus  qui- 
^  primud  cum  quatoor  aliis ,  qui :  Qualioet  exhibent.  Guelferb* 
etoiurimi  reliqui  cum  vett  edd. :  Qmd  lioet.  Francof.  m.  pr. :  Quo 
mi  a  mtntmie  Palat.  pr.  et  minimie  Guelf.  ex  fntnintis  tres. 

102.  81   SAT18   AUeVSTl   7UBLICA  1U88X  MIHI.      PrimO   loCO 

!^pe  scripturae  in  hoc  versu  differentiam ,  quae  non  magna  est: 
Sit  ealif  (sive  His  saiis;    neque  enim  dignoscebam,)  Palat.  sec. 


Hoc  doce  fli  dli^jlbBda  8e<mh,  pitM^ 

Sinf  safis  vett.  «dd«  omDes  praeter  Bonon.  et  cod.  Berol.  a  aec. 
m.  pro  tar.  scr.  Et  Satls  toS.  Berol.  iu^sci  itM  Reg.  Bem.  et 
tres  Heinsiani;  inssa  m&tiBieh  et  Bie^.  piv  tav/  sor.  inwa^Wi 
Gottorpi^  t^  «iu7»i  priiPi  Polit.  pu^Hca  cura  fn^  fragm.  Box- 
,born.  lam  sequentur  doctorum^  Tirorum  coniecturae ,  '  quae  sunt 
plurimae:  Heinsii:  Si  laris  AtiffusU  put(Uca  visa  «a{u« :  Petri  Pran- 
di :  5i  sacra  Augusii  pubUca  ius8($  mikij  et  altera :  Si  lex  AugusH 
lussa  fuere  mthi:  nescio  cuius  in  Snppl.  Act.  Lips.:  Sique  rata 
Aug,  puhh  iussa  mt/H:  Burmanni:  Si  patrls  Augusti  puhh  ivissL 
9alus:  Henmanni  in  Misc.  LipA  5^  p.  334:  Si  sajicta  Aug.  piiU^ 
iussa  «ni^ :  Witbofii  ^  sjchedis  manu  Scbraderi  descriptist  Si  2a- 
ri$  Auousfi  mmt  loca  culta  miliif  alia:  £1*  larls  AugusH  pubUca  sa- 
cra  tni)w^tertia:,.Si  taris,  Augusti  puUica  caus^^  tniW-  J«»  Sclira- 
deri  in  scli^dis  mitographis :  8i  fata  AugusU,  \e\,  Si  iussa  AugusH 
fmUicaiHsa  miU,  Postrmo,  ut  frustra  hos  crilieos  «ategisse  iii«^> 
ttslligator,  vera  lod  interpretatio  poaatur^  jqoaenna  est,  eeqoeiaiai 
d  €MkSovio 'Sjfil.  epp.  3,'  p.  466.  sq.  indicata:  puhUca  sunt  quae- 
eunque  pro  repubfica  fiont,  Lncan.  7,  164 :  Usqne  ad  Hbessaliaiii' 
Homaifa  ^  publita  ^ita:  iuiHa  iaiii  pubiica  orma  Tacit  initio  Amr 
aal.  Orid.  Pont.'  1,  2,  101:  : 

Utque  diu  sub  eo  sit  pnblica  sarcina  rerum.  .  >t  •- 

Btssa  Augus^  mt  sant  edtcta  eias  ^  atdue  ita  Fast.  6^  690  ^ussa 
0tjXiegae  witur  edictnm  censoriimi)  aut  leges,  quas  tolit,  qoaiiad* 
modumlBgum  contraria  lussis  kgitnr  Trist.  2,  243.'  Iu«sa'^ii^ 
§usti  saM  publica  ei  videoturi  qoi  de  legitima  eius  auetbritate  ikmi 
dubitat.  Quod  Vero  Bnrmannus  Ovidii  negat  fuissei  leges  Aagosti 
vatas  haberei  quad  potuisset,  si  Yoluisseti  eas  oppugn^e,  errat; 
Poterat  conqueri  poeta  de  illo  ipso  edicto,  quo  sine  iudicio  relega*. 
batur:  quin  adeo  non  obscure  id  facit  lib.  2,  131:  Nec  mea  oe- 
9retb  damnasH  fcfCta  senatus;  Bimirum  quo  modo  olim  CorneUus 
Gallfi^-  et  paulo  post  Ovidium  Cassius  Severus  condemnati  fuerant^ 
vid.  Heyti.  viU  Virg.  a.  728;  Weichert,  de  Cassio  Parm.  p.  200 
aq,  et  t.  134:  Ultus  es  offensas^  ut  decet,  ipse  tuas.  Poterat' 
etiam  Julias  leges  impugnare,  quod  pertinadter  satis  ordinem  eque^ 
strem  eo  ipso  tempore,  quo  haec  scribebantur,  et  vero  aQtear 
lecisse  patet  ex  Dione  Cassio,  lib.  56  initio. 

103.  i>ixi  —  7R09UE.  Quod  maiorem  Teterum  partem: 
Agri  habere  dicit  Heinsiusy  falsus  esse  ridetur.  Notaverat  noc  no-* 
inine  fn  Reg.  Leid.  utrumque,  Reg.  Moret.  et  octo  alios.  Acoedit 
Guelferb.  Totidem  fere  nec  antiquissimi:  felicia  tempora,  Ingeos 
aatem  numerus  codd.:  pro  quoj  inter  quos  ex  vetustioribus  Palat. 
pr.  Gueiferb.  Revianus,  Puteaneui,  Bernensis ;  accedunt.  vett.  edd. 
omnes. 

104.  TURJL  PIU8.  Sic  fr.  Rev.  Putean.  Francof.  Busl.  R^. 
Mor.  Serv.  Palat.  sec  Leid.  sec.  tura  diis  Caes,  BeroL  et  uhus 
vel  alter  Heinsu.  prius  tres*  pia  Pirckh.  prim.  ed.  et  duo  Heio- 
liani.    Falatinus  primus  et  Guelferb.  cum  reliquis  codd.  et  vett. 


TRiasmiLUB;  L  iL.  n,  m.  gl 

Si  minus^  iadtii  ^endem  •dhraat  (nndai  €iqpirf; 
Fallor?  an  incipiant  gravidae  evanesoere  Bobes^ 

Viotaqaer  Biutati  frangitar  ira  mariB? 
Non  easaei,  sed  ¥00  stA  oonditione  vooati, 

Fallere  qao^  non  est,  hane  mJhi  fertiii  epem*         ito 


IIL 

jlyom  subit  illitts  tristissima  noctis  imago^ 
Qua  mibi  supremum  tempus  in  Yrbe  fait:; 

.106.    Sin  minas.        lOT.    Tanescere,        2.    Quae. 

tAi,Mswhw:^fm.  >  Behotios  Apophon  2,  9  Ha  laudat:  iedi  CiMfw 
9^  fMia  ex  Tetusto  «odice>  indkante  Heinsio  in  schedif. 

.  .106..  m  Mitfvs.  Ita,  Aon :  5ur»  mmus  codd.  omnes^  praeter 
TaiatiiHiin  ^ecundum  et  Bernensero ;  etiam  vett.  edd.  ante  Aldinaro* 
Pakfinos.  pimui:  5t  mittifnta  aUa  caput  obruat  mdu  marii;  ti* 

tiose  nec,  puto^  pro  Heinsiana  illa  scriptum ,  quara  ubique  pro  8i 

mkau  iogerere  solebat. 

.'*I07.  6RAYXBAC  XYAirAscKiiK.  WM^cen  meliores  haber^ 
aflBotavit  Heinsius,  quorum  an  schedis  Bominat  Reg.  Serv.  BusL 
Jufit  Pifckh.  Palat.  sec. ,  undecim  alios  reticet.  Ac<»^t  codex  Se» 
goei^  et  edit.  Bonon.  Palatinus  tamen  primus  et  Guelferb.  etim 
reyqois  omnibus:  etMtn«90sr»;  quos  sequimnr.  Yers.  seq.  Palatinl 
pfimi  scripturam  nec  paucorum  aliorum  expressimus.  Quidam  ta- 
mea:  wda  dd;  Bern.:  tra  dei;  Guelferb.  et  yett.  edd.  praeter 
Ald.:  ttftda  maris, 

109.  KOK  CASU8  ex  Put.  Busl.  Jun.  duobus  atiis  Heinsianisy 
et  Bersensi.  ReUqui  et  yett.  edd.:  ccMtf.  Ortmn  id  vitium  ex 
eveDdatiore  reliquorum  verborum  ordioe^  sed  ve$  stib  cond.,  quen 
P^tmus  primus  cum  Guelferb.  et  plunmis  seryat^  Non  pauci  ta- 
mea  cum  vett.  edd.^  excepta  Bonon.:  vos  oed  suf  cond,  fr.  Rev.i 
ifsfi  cnsi»  sed  o  vos  au6 1  oondftfioite,  unde  Heinsius  in  schedis  fade-, 
bat:  JVofi  ct»su«  sed  ea  suh  eondUione  vocaii»  Quo  pacto  in  se« 
qaenti  versa  codici  Palatino  suus  honor  haberi  possit^  qui  cnm  Mo« 
refano:  vos  mihi  fertio  opm;  quod  in  prioris  versus  recepta  scri* 
ptora  minus  licet. 

m. 

Inscriptiones :  be  discessione  Francof.  Narrai  dtgressum  gend^ 
iM  hicltf«<]fue  stfortim  Pirckb.  et  Berol.  Qualiter  (Ui  Ald.)  ex  who 
iMs  dt^cesseril,  nec  non  cOMugis  et  suorum  lachrymas  momorai 
Teft  edd. 

2.  Quae  cod#  Gall.  et  ed.  Bonon.  Quod  Senr.  et  alius  Hein^ 
A   ReKqui  libri  omnes:   Qua;   quod  non    necesse   videtur  cnm 


Labitur  eK  ^eolis  tunc  qmqne  gatta  meisi 
5  lam^pn^  liCK  ademt,  qoa  me  discedere  Caesar 
Fiuibus  extremae  iosserat  Ausouiae. 
Nec  mens^  nec  spatium  faerat  satis  apta  parandi: 
^         Torpuerant  longa  pectora  nostra  mora. 

Non  n^hi  servorum,  comitis  non  cura  legendi:         ^ 

^^     Non  aptae  profugo  vestis  opisve  fuit. 

.  •  '! 

4.    nanc  qaoque»       7.    ftterant  satis  apta  parantL 

Heinsio  mutare.    Tenerrimi  adfectus  est,  quod  conqueiitur,  ne  w 
tam  quidem  supremam  noctem  sibi  Romae  esse  licuisse. 

4.  *  TVNC  ^vo^UE»  tttmc  quoque^  quod  Ciof.  in  codd.  reperec4| 
auodque  in  Guejf.  pro  v.  scr.  prim.  man.  extat,  Heiosios  exKotten- 
aorpluano  et  prima  editione  recepit.  Reliqui  tamen  omnes  et  Heinsil 
et  nostri  cum  yett.  edd.  ftmc  quoque.  Unus  Mediceus:  MmM 
0utta,  EstOy  illud  Heinsianum  babere,  quo  se  commendet,  Mbto* 
rum  tamen  scripturara  deserere  religio  fuit.    Art,  am.  3,  190: 

Cum  rapta  esty  pulla  tunc  quoque  veste  fulU 

5.  LTTx  ADftRA.T,  fiox  oderat  Palat.  sec.  pt  duo  ^ii  Hein- 
«iani.  Reliqni  eius  et  quos  nos  contulimus,  aut  collatos  inspeximus 
.cum  vett.  edd.  ita,  uti  expressimus.  Quae  Burmannus  ad  liunc  lo- 
fum  disputat,  futilia  sunt.  Heinsius  in  autographo  Tulgatam  egregie 
iUustraverat  verbis  Utpiani  in  Digest.  I.  48.  tit.  22,  7,  17:  Hle 
qui  releganfwr  dies  exoedendi  a  praesidi&u^  dari  et  pot&st  et  edUH, 
JStenwn  moris  est  ita  nronundari:  lUum  provmcia  Ula  ineuUsqw 
eie  relegoj  esccedereque  dehehit  intra  JHlum  diem»  Scbraderus  addit| 
properandum  fuisse  Ovidio  ideo,  quia  stato  die  finihus  extren\M 
ftaiiae  cedere  debuerit^  cfr.  Dto  Cass.  41,  9.  Monebat  etiam  mo- 
lestam  fore  Tocem  illam  in  tribus  altemis  yersibus  positam*  eum 
fM  Guelferb. 

7.  NBC  lUENS  NKC  sPATiuM  hoc  ordinc  jpr^  Tulgato :  N» 
MKilttfm  nec  mme  Heinsius  edidit  et  Barberin.  Pirckb.  Leid.  sec. 
Ree.  Gall.  Mor.  et  quatuor  aliis  suis  codd.  Accedit,  qui  fortassis 
in  illo  numero  fuit,  Seguer.,  tum  Guelferb*  et  ed.  Bononiensis.  iles 
€patum  fuerat  nec  mens  Leid.  prim.  et  alius.  Verum  fuercuit  nulli 
nisi  Barber.  et  fr.  Rev.  ex  Heinsianis  et  nostri  GueUferb.  et  Re- 
land.  Neque  opus  est  mutatione,  nisi  cum  Heinsio,  quod  noUfll 
factum,  ex  uno  Servii  cod.  paranti  asciscas.  Omnes  retiqui:  opfti 
parandi^  praeterquam  quod:  apta  paratu  Richel. ,  apta  pifLnjB 
Comb.  pro  var.  scr. ,  cura  parandi  Jun.  £t  rectissime  monueitt 
Is.  YerDurgius,  apta  esse  casum  quartum;  nisi  durum  in  modum: 
parare  verbum  neutrum  qub  esse  iusserit. 

9.  coMiTis.  SicBarberin.  etGott.  pro  yar.  $cv.,  quodHein- 
tm  edidit  pro  vulgato  librorum  scriptorum  et  impressorum:  contt- 
t^    dr.  §erv»  ad  Aen.  2,  729,    Non  improbamus :  ita  enim  sua* 


TBinnivHiUB.  r*  eu  in.  §1 

Non  f£ter  «tqMKs  ^fiMniqiii  Ioim  igttybv»  ietai 

yiyity  et  e(9fc,idtM  nescira  ipse  euae» .   i 
Yt  (amen  hmsi  awjni  nnbem-  o!^  ipse  remoyit^ 

Et  tandem  8aQsua:Convaliiere  mei; 
lAUoqimr  extremom  moestos  abiturus  amieos,  is 

Qni  modo  de  mnltis  nuus  et  alter  erant , 
Yxor  amans  fleutem  ffens  acrius  ipsa  tenebat 

Imbre  per  indignas  usque  cadente  genas. 
Nata  procul  Libjcis  aberat  diversa  sub  oris: 

Nec  poterat  fati  certior  esse  mei.  20 

Quocunqjqie  adspiceres^  luctus  gemitusque  sonabant: 

Formaque  non  taciti  funeris  iutus  erat, 
Femina  virque  meo,  pueri  quoque,  funere  moerent: 

loqQe  domo  lacrimas  angulus  omnis  habet 
Si^licet  exeniplis  in  parvo  grandibus  uti,  2S 

Haec  facies  Trmae,  cum  caperetur,  erat 
lamqiie  quiescebant  voces  hominumque  canumque 

13«    aoimo.        21t    Qaodciuique. 

viteri  10  Tulg^ta  scriptura  aatem  importune  yariatar  oratio^  quan* 
tmiim  recte  babeaDt  illa :  servmtm  tegen^, 

11«  jreniBus  icTus.  igmbus  iutu»  Palat.  prim»  Mor.  pre 
far.  scr.  prim.  ed.  Heiasii  et  eiusdem  quatuor  libri.  FortaMis  ex 
glona. 

13.  VT  TAMKK  BAHC  ANiMi  mxBVM.  animo  ez  8olo  Pu- 
tean.  Heinsius.  Omnes  reliqui  cum  vett.  edd. :  anmij  nisi  quod  fr. 
Re?.:  (mimam.  Yix  opus  videtur  mutatione.  Vers.  16.  eral  Guet^ 
erb.  et  yett  edd. 

17.  FLBNs  ACRius  1P8A.  ^etts  arcllus  gloss.:  «frtctius  Pirckh. 
Uwebof  Seryii.  mavehat  alius  Heins.  dolebal  Gottorp.,  unde  Heinsiui 
coimciebat :  fovehaU 

19.  DiTERSA  suB  oRi  s.  dima  Pirckb.  Palat.  sec.  et  tertius 
Heiosii.  dwulsa  Berol.  libyco^  suh  orae  Jun.  re^fioite  suh  or,  unus. 

21.  ^uocuNj^VE.  Quodcunque  typotlieta  BarmaoDianuSy  ut 
ofim  iidem  bomines  in  edd.  Novariae  et  Capcasae.  Quacunque 
Firckh.  et  ed.  Bononiensis.  adspkerem  Rd.  gemUus  lucPusque  Bern. 
Ldd.  uterquey  Cre?.  gemitue  lacrimaeque  unus  Heins.  Vers.  seq. 
taa  loftU  Pirckb.  ed  Bonon. ,  unde  Gronovius  pater  faciebat:  ttoi» 
M<mt.  ftec  tadU  Gall.  iit^for  erai  Crev.  Vers.  25.  SdUcet 
S^  ejrempli^  in  parvo  Reg.  a  pr.  m.  Guelferb.  a  sec  Gall.  Mor. 
ftnr.  Busl.  Pirckb.  Rel.  Crev.  et  plures  Heinsii.  iit  parvos  exem- 
pKtPutean.  in  parvis  exempUs  Leid.  uterque,  Bern.  vett.  edd.  De 
ijimdlit^  Heinsii  in  bajc  scriptura  fallitur  Burmannus.  esemplie  ia 
fonis  Reg.  a  sec.  man.  Guelierb.  sub  rasura,  Berolin.  prim.  ed.  e| 
octodcdm  alii  Heinsii.   Vers.  27.  novae  elegiae  initium  m  GueUei^. 


$t  ;  P.  OVSDn  NASORIS. 

Limaqiie  nbctunibs  alb  regebat  eqiios.  j 

Hanc  ego  suspiciens,  et  ab  hac  Capitolia  cernens^ 
80     Quae  nosrtro  fmstra  iancta  fuere  lari: 
Numina  vicinis  habitantia  sedibus,  inquam, 
lamque  oculis  nunquam  templa  videnda  meis; 

29.      HANC    KGO   8USPICIENS)    £T    AB    HAC    CAFITOLIA    CE&*{ 

17ENS.  Hanc  fu  fr.  Rer.  Hanc  tum  Francof. ,  teste  HeinsioJ 
Busl.  Uanc-  tmc  Putean.  et  ad  haec  prim.  ed.  Heinsii  et  nostrae 
^eteres  praeter  Bonon.;  posteriores,  sed  nescio  a  qua  iude,  cern 

j  .  ante  Bersmannum :  e^  adhuc.  aed  et  haec  Francof.  m.  pr.  had 
ef  Putean.  Politian.  «ec.  et  duo  Heinsii.  et  ad  hanc  Guelferb,  Pa-j 
lat.  sec.  Polit.  prim.  Servii,  tres  Heinsii  et  noster  BerolinenMfl 
Reliqui  libri  omnes:  ei  ab  hac»  Hunc  longe  maximum  codd.  na- 
merum  recte  secutus  est  Heinsius :  nos  tamen  quantumcuoque  de- 
seruissemus,  si  in  eximii  viri  interpretatione  acquiescendum  fuisset* 
Ah  hac  dicit  esse:  post  hanCy  pos^ifam  hanc  adepexu  Nimiruii 
cnm  praepositio  illa  rebus  yel  tempore  tcI  spa^o  ionctb  designa»^ 
dis  insemat,  ac  saepissime  quidem  utramque  illam  rationem  aiiniu 
sequatur,  yelut  in  Fast.  3,  781: 

Et  caperet  fasces  a  emva  cmml  aratro 

f    iis  ezemplis)   quibus  temporis  ordo  et  continuatio  indicatur,  abim 
sunt  Ovidii  interpretes  ad  diversissima  quaevis  expHcauda,  velut  il« 
lud  in  G>nsol.  ad  Liviam  v.  416 :  deus  excusare  priora    . 
Oim  vokty  a  Druso  caetera  laeta  dahit; 

auod  exemplum  in  docta  Handii  disputatiooe  desidero.  Qum  b^ 
la  quidem  satis  distinguuntur,  ubi  rerum  aestimatio  intelligitin> 
quod  genus  Handius  p..  43  apud  scriptores  recentiores  extare  ob? 
servat,  quibus  accenseri  Ovidium  posse  fatendum  est,  qui  non  86« 
mel  ita  loj^uitur:  Her.  18,  69.  Met.  8,  450.  Pont.  4,  6,26. 
Quidquid  sit,  hoc  in  loco  non  intelligitur,  cur  oratione  coniunxerii 
poeta,  quae  eodem  conspectu  videre  nequiverit.  Mlrum,  nisi  deoi 
adoraturus  in  gjrum  sese  dextrorsum  drcumegerit,  vetusto  more* 
Hoc  nomine  praestiterit  codd.  scriptura:  ad  Jwinc^  qua  probabilif 
causa  afFertur,  cur  a  nitore  lunae  ad  splendorem  Capitolii  ocalos 
converterit.  Yerum  loci  potius  propinquitatem  notare  voluit  poeta: 
prope  hmam^  ideoque  paene  smul  cum  Ula  Capitolia  se  conspicatum^ 
esse.  Hoc  quoque  per  praepositionem  ah  fieri  poteratj  yid.  HancL 
Turs.  tom  1.  p.  48,  49.     Ovidius  Met.   9,   33: 

tenuique  a  pectorevare» 
In  statlone  manus. 
ibid.  14, 95 :  Memhraque  contraxU  naresque  a  fronte  resmas  Coniui^ 
Hlud  expressity  quod  Rutilius  in  Itinerario  v.  50,  fortasse,  ut  multan 
ex  his  libris  imitatus:  Non  procul  a  coeZo  per  tua  templa  sumn^ 
et  qui  ad  eum  locum  laudantur  ab  interpretibus,  Martlal.  10,  5l| 
Claudian.  sec.  cons.  Stil.  v.  133  sq.  Nam  numina  vicinis  «edito 
hahitantia  cave,  de  love  Capitolioo  deabusque  cvvvaoig  potius  iiH 
telligas,  quam  de  his  cum  luna,  et  reliquis  in  coelo  diis  omnibus< 
Alioquin  otiosa  et  supervacua  esscnt  illa:  Ham  ego  suspiciens* 


TBJStim  LIB.  I.  EL.  m.  83 

iqae  reImqtaeH%,  quos  nrh»  hab^t  alta  Otiiriii!^ 

Ei^e^^alfitirti  tempoflr  in"  omiie  mihi ;         *  a. 

t  quamquam  sero  clfpeiim  j^ost  vulaera  sumo^    -      35 
[    Attamen  hanc  odiis  exonerate  fugam; 
Coelestique' Viro,  quis  me  deceperit  error, 

Dicite;  pro  culpa  ne  scelos  esse  putet.      .   .'  ./;r 
Vt  quod  vos  scitis  poenae  qaoque  sentiat  auctor^    * 

Piacato  possum  non  miser  esse  deo.  40 

taao  prece  adoravi  superos  ego:  pluribus  uxor, 

Singultu  medios  impediente  sobos. 
ffia  etiam  anfte  Lares  pasi^Is  prostrati^  cajpiBis 

42.    praepediente» 

35«  ,PosT  VutNERJL*.  post  funera  Palat.  prlra:  Segiiei'.  prim. 
ed.  «1-  ^tuor  R^ibsiani.  Yers.  seq.  £^  tamen  hanc  Palat.  prim.* 
USm  idmen  hand  fr.  Rey.      ,  . 

-37.  9ins  MS  omnes  librl,  praeter  GJottorpTi.,  quem  Heio9, 
probaHat,  qwX  me  exhibentem. 

39.  TJT  9U0D  V05  sciTls.  Ut  quod  sisnUiis  edd.  Vett.  octo 
et  qaioque  codd.  Heinsii.  Et  quod  senUtis  unus  eiusdem.  Et  qubi 
vos  sdtis  Firckb.  Ut  vos  quod  scitis  Seguer.  Ut  quod  vos  scitis 
Palat,  prim.  Groelferb.  cod.  Bersm.  Francof.  a  s.  m.  Bern.  Berol.  Rel. 
tredecim  Heinsii.  Pro  hac  et  pro  sequenti  scriptura  Heioslus  codd.' 
GalL  Mor.  Serv.  et,  quod  mireris,  primam  editionem  laudabat. 
Sedputo  ad  hanc  pertinere.  Ut  qme  vqs  scitis  Palat.  sec.  Jun. 
l^i.  aterque ,  Politiani  uterque ,  Reg.  Put-.  Busl.  Crev.  septem 
H^ii  et  editio  uostra  Bononiensis.  Utque  ea  vos  scitis  Francof.' 
a  m.  pr.  In  re  tantuli  discriminis  PalatiOum  primum  sequimur, 
ipiod  ab  Heinsio  quoque  factum  opinor  propter  codd.  numerum  et 
gormn,  quos  non  nominavit,  bonitatem.  Yersu  seq.  possim  Mor. 
DcrD.  et  vett.  edd.  praeter  Bononiensem.  pos^em  Berol.  si  miser 
^rim.  Polit.  prim.  Yatic.     Vers.  41.    superos  sed  pluribus  Rtel.         ' 

42.  iMFEDiENTE.  pracpediente  solus  Barberinius,  admodum 
inspecta  auctoritas.  Reliqui  scripti  et  impressi  omneS;  impediente; 
b  certe  locutus  est  poeta  Met.  13,  745  et,  tibi  integcrhib  versus 
tetat,  ad  Liv.  130.  impediente  preces  Rel. 

43.  IJ4J.A.    ETIAM     ANTE     LARES     PA881S     FAOSTRAtA     CA- 

riLLts.    Ipsa  Palat.  prim.  llla  sed  ante  ed.  Bonon.  IK{a  q)  ante"^ 
Crev.  ante  aras  Leid.  uterque,  Serv.  Mor.  pro  v.  str.  prim.  Vatici.; 
H  tres  Heinsii.    sparsis  Palat.  prim.  et  s^c.   Guelferb. ,  sed  in  li-* 
tun.jAterins,  Leid.  uterque,  exc.  Voss.  fragm.  Rev.  Jun.  Reg.  Gall. 
Ilofc  a  pr.  ni.   Busl.  Bern.   Rel.   Berol.  Crev.   octo  alii   Heinsiani^ 
cinr  ^us   prima  et  veteribus  nostris  editionibus.     Nescio  ^n  reci* 
nendiiin   fuerit  a  nobis.     ptostrataf  quod  Hfeinsius  servavit,    vett.  ^ 
M.  iiostrae  agnosdunt  et  quidam  codd. :   Berol.  Reg.   a  pr.   m. 
^irckfa.,  etiaiii  Palatinus  primus,  nisi  oblitom  puteitius  annotare  la- 
inm  Gebhardum,  ,et  fortasse^  Unus  et  ^er  Hem^anus  liber.    Reli- 

'3 


ga  .  '  p.  oviniijRrisarras 

CQii<%it  exst»i<^tos  ofe  tremeote  foemz  <*. 

45  Multaque  in  advermareffiEidit  verba  PSenlatef»^ 
Co     Pro<^  deplorato  noii  Talitura  ^viro.»        *   , 

45.    Aversos. 

Sui  in  diversa  omnia  at)eant :  dUrata  Hamburg.  a^tracta  fr.  Rei 
iuslid.  alius.  *  ivifntefc^  Palaf.  see.  Putean^  Jun.  -duo  alii.     astraii 
Reg;m^r8e6  tnaiu  Akr.  dao  ajii.    aft  .9tmfa  tuiiis ,  Vatic.  ahstra(i 
Yif  Folit.  sec.  Guelferb^.a  se^  ni.'(prima  dignosci  non  poteraf)  et  du< 
praeterea  ^   unde  ipse  Folitianus :   atrata  faciebat.     adfracta    unua 
atracta  ^liu^.   c^stnickt  duo.    aftadd  prira.  Vatic.  iniracta   |>riffl 
Poiit.  eartracfa  exc.  ,'Vasf.  \CneT,   coitsfra<(*~  Serv.    alius.   contracf^ 
unus.    perflVtcia  unus»    abiecfa  unus.    ablata  XDiaU.   alius.    accl: 
unus.    proi^cta  Barl)er.  ef  Relahdi.   «/fw»a  Seguer.  diffusa  'Bfei 
Jngens  scripturae  diversitas^   sed  <diiudicatu    haud   aeque   diflficilii 
Apparet .^nim  quas  scripturas  ultimo  loco  recensuimus,  meras  9 
giossjis  awt  :co.rrecti(jnes  esse,  antiquiorum  autem  etjneliorunl  cod 
Hamburgensis ,  Vatic.  5  Rev.',  Putean.,   quantumyis   per  se  ipeptl 
a^cpmmuni  origine  npjo  ita  multum  abesse,  quam  m  scriptura:  a 
iirata    positam'  fuisse    putavei-im.    '  Atque    ita   diserte   Heidsius.  ii 
fcbedis  .autograpbis  divinaverat^  oisi  a  mrmanno   id  insuper  habi^ 
^um  fuisset.    Met.  2,  343 :      ^ 

Nocte  dieqne  vocanf  adsternunturqne  septilcro. 

cfr.  Met.  8,  539.  Serieca  apuq  Lactant.  div.   inst.  2,  2:  simulacrU 

f0r  totum  a^ssidenf   diem    a/tif  as\ani,      Sed   vulgata    tantisper  s^ 

^  tueatur  licebit  auctoritate  Falatini  primi.  1 

44.  ExsTiNCTos  prim.  Palat.  uterque  Polit.  Francof.  codd 
Heinsii  plurimi  et  nostri  omne^.  Confra  editi  yeteres  omnes  e 
codd.  Servii,  Reg.  pro  v.  scr.  et  tres:  exsVructos^  y^\  extrucUa 
aeternos  pr.  Vat.  Falat.  sec.  Guelferb.  et  quinqife  alii.  ej7tem(K 
unus  Vatic.  et  Sejguerianus ,,  unde  .  Heinsius:  liesfernos  elicieb&t 
Vossianus  codex:  antlquos.    ore  p^ymente  Bnsl. 

45.  ADTERsos.  Ita  Heinsii  codd.  ne  uno  quidem  exceptp 
quantum  sciam,  certe  nostri  pt  vett.  edd.  '  omnes.  Bernensis  taii' 
tum  e  glossa:*  offensos,  Heinsius  primus  ihduxit:'  aver^os,  Alte 
rum,  quod-  revocavimus,  probat  Huschkius  ad  Tibull.  p.  500^  sec 
argumento,  ut  mihi  quide^  videtur^  parum  idorieo:  ^^penates  tua 
irant  aversi,  quippe  vhimobitesf  at  versos  liabes  Aen.  11,  26^ 
Ita  enini  hanc  iiteiq,  qp^m  .mov^runt  Heinsius  et  Burmaamis  d 
Her.  7,  ^4  diiudicandam  ublqne   existimamus ,   ut  llbrorum  sola  sp^ 

>  ^tetur  auc^oritaS)  si  modo  sensus  patiatui*.  Fatitur  autem  ublqd 
mersos  de0s^  .qui  non^  corpbre  averso  vel  coriverso  fiAgi  videdtur; 
Telutolim  Juuo  illa  Argivay  sed  aversis  aurihus  et  aversa  mM 
cfr.  SerV.  ad.  Aen.  4,  362.  Tibull.  3,  3,  28.  Ovid.Font.  1,2,1 
Leontius  p.  171,  172  ed.  Mai.  Arnob.  adv.  gent.  6,  4:  obsfruH 
akjme  immqhiles  sfabunf.  Non  ubivis  apte  dicuntur  adversi  .dSS 
potest  enim  quandoque  mmium  id  esse.  Hoc  Ipco  retinuitnuSy  cnt 
Penates,  quamvis  mites  aliap  dii,  placantur  apud  Horatiuiii  0| 
3f  3.  Nemo  autem  placatuff.  quin'  adversus  fuerit,  oon  taBtiRl 
wmmis     cfr»  Fast,  2,  541,    Xiusus  inest  loco  Fast.  3,  789. 


TBISXIVM  LIB.  I.  EL.  UI. 


4» 


lamque  monie  spatiniii  nox  praecipitjita  negabat 

Versa^e  ab  axe  rao  Parrhasis  arctos  erat 
Qnid  facerem?  blando  patriae  retinebar  amore: 

Yldma  sed  inssae  mx  erat  iila  fugae.  50 

Ah  qnoties  aliquo  dixi  properante,  qoid  nrges? 
.'    Vel  quo  festines  ire,  vef  unde,  vide. 
Ah  qnoties  certam  me  sum  mentitus  habere 

Horam,  propositae  qnae  foret  apta  viae. 
jTer  limen  tetigi:  ter  sum  revocatus  et  ipse  65 

I    Indulgens  animo  pes  mihi  tardns  erat. 
Ifibepe  vale  dicto  rursus  sum  multa  locutus 

Et  quasi  discedens  oscula  summa  dedi. 
Sa^e  eadem  mandata  dedi  meque  ipse  fefeUiy 

Bespiciens  oculis  pignora  cara  meis.  ^ 

fienique^  quid  propero?    Scythia  est,  quo  mittimnr, 

inquam: 

Koma  relinquenda  est:  utraque  iusta  mora  est. 

62.    deest  est  in  fine. 

47.  Nox  PR^cipiTATA.    nox  fesUnata  Mor.  pro  var.  scr. 
iendHft  Busl.    NoTam  ^yepisiolam**  incipit  Rel. 

48.  TERSAQ^  AB  AXE  suo.  Visaque  Jun.  et  alter.  Versa 
Mb  Mxe  Rel.  ah  axe  poU  Falat.  sec.  Relandini  libri  scriptura  pos- 
iet  safis  elegans  Tideri,  certe  enim  subter  stellam  polarem  ursa 
^aior  moTetur;  si  quid  mutandum  esset.  Sed  negat  Iioc  Heinsius 
JBddocto  loco  Luc.  2,  237:  Parrhasis  oUUims  Helice  cum  verteret 
Mses^  et  Sen*  Herc.  fur.  131:    Arcades  ursae 

L        .  .  Luceni  verso  t&mne  vocant. 

\fA,  igitnr  Hand.  ad  Tursell.,  p.  50^  n.  2.    Alian^  interpretationem 

jtide  Scaligeri  ad  Manil.  5,  651.  p.  467. 

52.     FESTiNES  Palat.  prim,  Putean.  a  m.  pr.  prim.  ed.Heinsii 
[|tt  tres  alii  tiusdem ,   cnios  Hamburgensem  et    duos   vetustos  Italos 
oportet,  si  recte  Heinsius:   meUwes  ita  habere  dixit.    ReUqui 
nes   cum  vett.   edd.  indicativum   Labent.     Sed   accedendum  est 
insio;    ita  enim  solet  ef!erre  Ovidius,  nisi   metrum  impediat,  ut 
r  10,  393,  637.    Her.  10,  86,  nhi  vide  Loersium. 

64»  TiAE.  /ti^c^Palat.  prim.  Pirckh.  Leid.  uterque,  Reg.  Se- 
r.  cod.  Bersm.  pAc.  ed.  Heins.  decem  alii;  repetitum  ex  versa 
praepositae  yett.  edd.  Vers.  65.  ab  ipso  Reg.  pro  v.  scr. 
i^Rtt.  67.  verba  loculus  Leid.  uterque.'  pliira  hc.  Gall.  6ern.  Crev. 
nTeNE.  58.  decedens  Pirckh.  in.  sec..  gh:  moriens.  oscula  multa 
^db.  Gall.  Moi;.  Jun.  exc.  Voss.  quinque  Heinsii  et  ed.  Bono-  ^ 
Itat.  eara  fir.  Rev.  fmna  Berol.  Vers.  60.  care  Guelferb.  pr.  m* 
feu;  61.  quo  propero  et  qua  mittimt^  Francof.,  teste  Heinsio. 
62.    tusTA  MOAA  EST.    sst  Heinsius  omissum  inveniebat  u' 

3* 


30  P.  OYIMl  NASOM»   . 

Vxv  iB  aeteniam  vivo  mihi  iviva  nepinr  i 

Et  domus  et  fidae  duloia  membra  domns, 
65  Quosque  ego  dilexi  fraterno  more  sodales;  I 

O  mihi  Thesea  pectora  iuueta  fide! 
Dnm  licet,  ampiectar:  nunqnam  fortasse  licebit  j 

Amplius;  in  lucro  est,  quae  datur  hora,  mihi. 
Nec  mora;  sermonis  verba  imperfeeta  relinquo,       i 
70      Complectens  animo  proxima  quaeque  meo. 
Dum  loquor  et  flemus  coelo  nitidissimus  alto, 

Stella  gravis  nobis,  Lucifer  ortus  erat. 
Dividor  haud  aliter,  quam  si  mea  membra  relinq[nam 
Et  pars  abrumpi  corpore  visa  isuo  est. 

65.    fraterno  dilexi.        68.    mibi  esf. 

.«pdd.  Leid.  prim.  et  Gall.,  quibus^  accedit  Crer.  et  Bero.  HIdc  il 
Teoustum  io  modum  Burmaoous  primus  abiecit.  Reliqui  lifai 
omoes  servaot.  multa  nwra  est  Busl.  Heiosius  Tolebat:  mara  a 
TeL  titsla  morae,  vel  causa  mcrae*  Secuoda  cooiectura  elegems-  est 
tertia  mioime  becessaria :  mora  enim  pro  causa  morandi  satis  iw 
«     tatum  est.    Rutil.  Itioer.  I.  186: 

Nec  piget  opposiUs  oiia  ferre  moris; 
et  vid.   GroDov.   ad  Seoec.  Herc.  Fur.  1215.    Versu  seq.   negt^ 
€8t  Francof.'  i 

65.      ^UOS^XTE    E60     DILEXX     FRATERKO     MORE.        QllOS     ۤ 

Reg.  Put.  Busl.  Leid.  prim.  Bem.  Rel.  et  oovem  Heiosii.  fratem 
dihxi  ex  Leideosi  utroque  et  alio  receperat  Heiosius.  Reliqui  wn 
Dostri  et  vett.  edd.  omoes  ioverso  ordioe;  quem  cootra  libros  M 
tari  noo  puto  coosultum  esse.  Versu  seq.  pignora  Pirckh.  et  M 
Boooo.  Versu  67.  amplector  prim.  Vat.  Barb.  Reg.  Mor.  Re 
Gvielferb.  a  sec.  m.  Berol.  et  duo  Heios. 

68.  iN  LucRo  BST.  Voculae  est  eam  collocationem,  qiUBl 
expressimus,  plerique  codd.  Heinsii,  nostri  et  vett.  edd.  nos^tci 
agnOscunt,  nisi  quod  ex  his  Bonooieosis,  Aldioa  et  Veoeta  prioi 
prorsus  illam  deleot,  et  cod.  Puteao.:  in  Uicros  quae  etc.  la  fii 
iilud  verbum  poouot  solus  cod.  Pntavious  et  editorum  qui  auctO| 
tatem  habeot  Aldus  io  secuoda  editiooe  et  Heiosius.  Denuo  re{i| 
titum  in  fioe,  sed  deletum  Guelf.  habuit. 

70.  C0MPLECTEN8  Guelf.  Palat.  sec.  ftffier,  Juo.  Leidd.^  R^ 
Pot.  Gall.  Mor.  Fraocof.  Serv.  Busl.  vigioti  alii  HeiosiaDi,  c«l 
Bersm.  Bero.  Rel.  Berol.  Crev.  et  ed.  prim.  Heiosii.  Paiatim! 
primus  tameo  cum  reliquis  codd.  et  vett.  edd.:  Amplect^is.  Sen«^ 
ep.  1:  complecti  horas^  ep.  4:  complectl  vitam*  l 

74.  YisA  suo  EST.  Non  ita  multi  codd;:  Leid.  utenjpi 
Reg.  Qall.  Busl.  undecim  alii  et  ex  nostris.  Rel.,  prim.  ed«  Hedij 
tt  nosti:ae  veteres  omnes:'nteo  est,    Reliqui  id,  quod   post   Beia 


TaSTIVU.  LOB.  L  BL.  III.  97 

ISc  d(Auit  Mettm^  tam  cum  in  coulram  versos       75 
Yltores  faabuit  proditionis  equos. 

75.    FriaiDus  doluit  —  versus.        76.    equus. 

^om  Tec^imus,  nki  quod  BeroK ;  mea  etl  «t  tneo,  deleto  eal  Bo- 
booiensis  quidam. 

75.   76«      SIC    DOLITIT    METT17S,    TVNC     CUM    IN     CONTRARIA. 

|rERsos  IJI.TORES  HABiHT  PRODiTioMis  E^uos.  Hoc  distlcbon 
Ba  fonna,  qua  io  libris  tautum  Don  omnibus  exstat: 

Sic  dohtii  PrUmns  (ita  enim  libri  et  edd.  Teteres,  non  q«o- 
hDodo  Heinsius  et  Burroannus  ediderunt;  Ptiamw  dekuif) 

Ume  cum  tit  oontraria  ^emt» 
i  tHtores  liahnt  prodiUonis  effwuf, 

|mtidam  et  nugatorinm  esse,  ut  quod  maxime,  nemo  negabit ;  adeo'^ 
flne  praestare,  ut  eiictatur,  quam  sie  serretur,  com  Heiosi»  et  Jo. 
iSchradero  in  Emendatt.  p.  204  et  scbedis  anrograpbis  censeamus 
oportet.  Nam  neque  comparatio  ad  rem  facit  et  sensus  in  poste<^ 
|lpori  Tereu  desideratur  et  locutio:  in  eonfrarinm  verU  sine  exemplo 
irt.  Qnaeritur  jgitur,  an  levi  opera  emendari  possit.  Vir  dectus 
Mdo  quis  a  Bnrmanno  laudatus  tta  tentabat: 

8ic  primns  dcluit  ftcnr,  qui  in  contraria  f)ersos^ 
Vltores  hahiit  proditUmis  eqms: 
Qflod  ^urmannus  non  ex  Ovtdiano  loquendt  genere,    Scbradenis 
adeo  ridiculum  censebat.    At  vetustissima  est  huius  loci  scriptura^ 
jgoam  Naugerins  tanquam  ab  aliis  probatam  commemorat: 
8ic  doluit  MeUius'^  ttmc  cum  in  contraria  versos 
Ultores  hahiit  vroditionis  equos^ 
1t  quft  qnod  culpetur,   vix  mVenias.     Yiolentior  videtnr?^  at  Me$^ 
%iis  codd.  est  scriptura,  Heinsianorum  Combit  et  unius  Bononiensis,, 
ibstri  Helandini  et  edttionis  Bononiensis;    eqms  sex  Heinsiani  et 
kelandinus  exhibent:   eqm  Guelferb.  a  correet.     versos   cerrectio 
Ist  faciilima   et  verso  Bononiensis  babebat.     Displicet  in  earmine 
nemplum   ex  bistoria  petitum?  ita  solet  Ovidius  interdmn  in  bis 
bris ,    credo,  doctiorum  Graecarum  fabularum .  penuria,  vid.  5,  5^ 
3,  44  et  eadem  baec  historia  inter  fabnlas  plurimas  legitur  in  Ib. 
B2.    Dicendi  genus  reprebendis  cura  D.  Heinsio,  aetos  equos  po- 
\iAn,  non  versos?  ita  sane  in  eadem  re  Seneca  ep.  14:  dkfractw 
^  Hiiersa  actis  eurribus  ntentbror.     Sed  lege  Geilii  locum  ab  aliis 
ftibttum  et  DtOBem Cassium  1.  41,  e.  7t  ig  afnfifioXov  itaS--- 
^Afiivoi    totg  re  ailt(jtaaiv   amanwvio  Kal  %ag 'kfjvxag  diy^a 
^l^vvEO.    Cfr.  Manil.  2,  ISS: 
E|  HiMimile  est  iWis  iter  in  contraria  versis^ 

Ni  ^um  poetam  k)co  pkne  gemello  tn  tt).  281 : 
k  Vel  fm^  no  genus  mc  poenae  cognoverit  tmus-y 

f  Viscera  diversis  sdssa  ferantur  equis: 

liiMif»  eqm   certe  sunt  in  oen^aritrm  versi.     Am.  3,  11,  33  ti- 

Fftonnuili:  pectusque  leve  m  coit^^aHa  verlunt:  quod  vix  scripsis- 
t  librarii,  nisi  bic  Mettium  legissent.  UUoi^s  eqnos  itidem  babes^ 
ib.   341.     Mettii   nomen)  quwi   produci  prima  syllaba,   kleoquer 


8^  P,  OYIDU  NASONIS     . 

,  Tum  vero  exoritur  clamor  gemitusqu^  Mewitnt^        j 
Et  feriunt  moestae  pectora  nuda  manus: 
Tum  vero  coniux  humeris  abeuutis  iuhaerens  i 

80      Miscuit  haec  lacrimis  tristia  dicta  meis: 

Non  potes  avelli:  simul  ah,  simul  ibimus,  inquit:     i 

80«    dicta  suis. 

metro  hic  repugnare  cavillatur  Heinsius,  (memor  Statii  Silv.  3,  ^ 
7.,)  oblitus,  puto,  erat  loci  Virgiliani,  Aen.  fe,  642: 

Haud  'procul  mde  citae  MetUuni  in  diversa  quadngaCf 
ubi  vid.  interpretes,  quem  Sid.  Ap.  Paneg.  Anth.  v.  290  imitatasl 
quanquam  Salmasius  ad  Flor.  I,  3  ubique  Mettvm  legendum  esd 
auctojT  est,  accedente  Weicherto  v.  dss.  de  Furio  Bibacuki  j>.  335 
Ai  nemp  vir  paulo  doctior  probavit  istos  versus.  AuctontatUiu 
agamus?  Probaverant  olim  Claud.  Salmasius  et  Jo.  Fr.  GronoviuJ 
cuius  epistolam  ad  illum  scriptam  habes  Sjll.  2,  p.  540,  ubi  haa 
leguntur:  ,,De  Mettio  verissime  correctum  vel  invitis  Mss.  Nulti 
fidiculis  inde  extorqueatur  sensus^  qui  ad  aliam  historiam  alluda^ 
Subtilitas  illa  distinguentis  inter:  in  contraria  versi  et:  in  diver9\ 
acti  eum  decet,  qui  quid  agere,  quid  diversum  sit,  ignorat.**  Ex  iis 
quae  haec  sequuntur  in  epistola  patet  satis  inique  iudicasse  d 
Beinsiorum.  annotationibus  quibusdam  istos  viros,  quod  cum  intd 
lexerit  Nicolaus  Heinsius,  inde  putaverim  factum,  ut  paulo  pertina| 
dus  suae  sententiae  inhaereret.  Tale  quid  commisit  sequ.  el.  ^ 
21.  et  ad  Met.  10,  225,  ubi  Is.  Vossi  coniecturam  reticuit:.  Lugui 
hris  sceletis.  1 

77.  CLAMOR  GKMITUS9UE.  clamor  fletusque  Palat.  prim.  c{ 
prim.  ed.  Heins.  luctusque  exc.  Voss. 

80.  TRisTiA  DiCTA.  MEis.  trtstia  verla  meis  Guelf.  Pircl 
Palat.  sec.  Reg.  Gall.  Bern.  Francof.  quatuor  alii  et  ed.  Bonoi 
verha  suis  cod.  Bersm.  dicta  suis  Galh  pro  v.  scr.  Mor.  Berol.  < 
tres  Heinsiani,  quod  ille  edidit  tanquam  eadem  elegantia  dictum,  a1 
que  Her.  14,  67: 

dum>que  queror^  lacrimae  sua  verba  sequuntuTy 
et  quae  coUegit  ad  Her.  17,  152.  Yerum  si  implentur  lacri\ 
.  verha  Her.  6,  58,  h.  e.  quasi  perfupduntur,  si  cadunt  m  sing 
verha  lacrimae  Tr.  3,  5,  14,  h.  e.  quasi  incidunt  et  illa  inficiunl 
si  admittuntur  fluctus  m  verha  novissimaf  Met.  11,  256,  cur  na 
Tkk  duorum  complexu^alterius  dicta  ab  alterius  lacrimis  quast  tiq 
poeta  fiuxerit;  cur  non  omnium  reUquorum  librorum  retineaJDtf 
scripturam:  dlc^a  meis? 

81.  NON  roTEs  —  1K9UIT.  Ne  potes  Pai.  prim.  simul  d 
Heinsius  edidit  ex  Palat.  prim.  Leid,  sec.  octo  aliis  et  pritna  e^ 
tione.  svniul  lia  Jun.  Hev.  Leid.  prim.  Bern.  Crev.  simvH  a  Puteao 
Reliqui  Heinsii.  et  nostri  cum  vett.  edd.  et  Bersm.  cod. :  svmul  hinc 
idem  Guelf.  a  pr.  m.  habuerat,  a  sec. :  «fne  me  exhibebat.  it^cfai 
idem  Heinsius  introduxit  ex  Jun.  fr.  Rev.  Leid.  prim.  Palat.  8e( 
eKc.  Vo^.  a  pr.  m.  Reg.  Put.   Gall.  Mor.  "SeirT.    Busl.   Francol 


TSISTIVM  UB.  I.  EL.  lil.  SH^ 

Te  «eqnar  et  eoniiix*  exsuUs  ex&iil  erow    * 
mihi  facta  via  est:  et  me  capit  ullima  <ellas: 
Accedam  profiigae  sarcina  parra  rati. 
'e  iubet  e  patria  discedere  Caesaris  ira;  85 

Me  pietas:  pietas  baec  mlhi  Caesar  erH» 
'alia  teutabat,  sicut  tentaverat  ante, 
Vixque  dedit  victas  utilitate  manus. 

or,  sive  illud  erat  siue  funere  ferri, 
Squalidus  infmissis  hirta  per  ora  comi^.  «o 

a  dolore  amens  tenebris  narratur  obortis 
Semianimis  media  procubuisse  domo;' 
^  resurrexit  foeaatis  pulvere  turpi  , 

/rinibus  et  geUda  membra  levavit  humo, 
modo,  desertos  modo  complorasse  Penate»  95 

Nomen  et  erepti  saepe  vocasse  viri :  /  ' '^ 

87.    sic  et        dl.    dolore  gravis. 

ttf  Benm.   undeTigiDti  aliia  melioribas;  et  ita  Gaelf.    Patatinui  ; 
pSWBTium  reliqais  non  mulHs:  anibo.  ^      .  '  i 

^  ^   A  PATiiiA,    e  pairia  credibile  est  taiiltoa  Heinsii  exUi-. 
oiwe,  quanquam  lunianura  tanturo  notaverat,  cuta  Pnaneof,  Bern.  * 
welf,  et  nostri  omnes  ita  habeant.    Edd.  tamen  veterea,;  uti  exhibe«  ^ 
^»   Versu   seq. :  Me  cogit  jneias  haec  mthi  Bern.  M0.  hibet  «I . 
V^  Imwc  mi&i  Rel.  hic  mtki  Caesar  Reg,  pro  v.  scr.       '  * 

87.    sictTT  TKNTATERAT.     Sic  codd*  haud  vulgares  et  magno,, 
Wmew:  Gudf.    Palat.   prim.   et  sec.  ff.   Rev.*  Put.^  cod^  Bersffi., 
|*w^  Yoss.  Leid.   uterque,  Jun.   Reg.  GalL  Mor.  Seirv.  ijusl.  Se-., 
•aer.  Bern.  Francof.  Berol.  Rel.  Crev.   et  vigintl  Wii,   ed.   prima  i     - 
Jeinsu  et  nostrae  consensu.    Reliqui :  sic  etj  qUod  Bersmannus  pri- 
»u«  edidisse  videtur.    veluti  unus  Heinsii, . 

siNK    7UMERE.      ^nc  vulneTe  Rel.    cwm   ftiiiere    Serr. 


^1«  i>oi.oRE  AMENS.  doloTe  gemeus  exc.  Voss,  Pirckh.  I-eid, 
lop,  Mor.  pro  var.  scr.  Berol.,  sed  in  rasura,  Crev,  quatuor 
*j*  dolore  canens  Bern.  dolore  mei  Putean.  Comb.  duo  alii, 
,  J  edidit  Heinsius;  dohre  gravis  unus  Heinsii,  quod  Burroannu» 
f**P^  Reliqui  et  vett.  edd.  omnes  id,  quod  exhibemus.  ahortis 
S?^  Prim.  et  multi,  ut  frequens  esse  solet  librorum  in  hac  voce 
pws.  Ex  nostris  Guelf.  Bernensis,  Rel.  et  ed.  Bonon.  meliug 
^J/J^^^ibent.  lacrim^  narratur  obortis  tres  Heinsii.  Vers.  92. 
'C*"*««»e  tH0  Serv.  et  alius.    Vers.  93.     Utque  surrexit  Guelf. 

'      n?"*'    ^^"^  Guelf. 

.j^^'  SE  MODo,  DESERTos  ETC.  8e  tam  Reg.  pro  v.  scr. 
iJ^in  Leid.  uterque,  Rel.  Seguer.  cowplorassc  ex  GuelferK  sub 
p^^a,  Palat.  prim.  et  sec.   Polit.  utroque,    Pirckh.  Seguer.   Reg. 


40  V.  OyiDH  NASONIS 

Nec  gemuisse  minvisi  qnam  m  nataeve  meamve 

Vidisset  structos  corpus  habere  rogos: 
Et  voluisse  mori,  moriendo  ponere  sensus, 
100      Bespectuque  tamen  non  periisse  mei. 

Yivat:  el  absentem,  quoniam  sic  fata  tulerunt^ 
->-  Vivat,  et  auxilio  sublevet  usque  suo. 


99*    et  meriendo*        100«    posukse. 

Put.  Mor.  Serv.  Bvisl.  Francof.  qiiindecini  praeterea  H«insien^ 
tribus  nostris,  edd^  prim.  Heins.  Bonon.  et  AW.  Reliqui  libri  spripti 
et  impressi:  deplortf^se,  Vers.  97..  mteque  meimque  Guelf.,  sed 
postremam  ?ocem  a  s.  m. 

99.  MORi,  MORiEicDO.  mori  et  moriendo  ex  Moreti  et  lunii 
eodd.  rec^ere ,  ausus  est  Burmannus.  moriendoque  Bern.  Omnes 
reliqui  libri  id,  quod  exhibemus,  quodque  et  ?erum  est  ct  elegans. 
^ensum  fr.  Rev.  pro  var.  scr.  '  ,  \ 

100.  TA^EN.^NON  FERUSSE  MEi.  inei  —  *atiie«»  Reg.  Busl. 
Deinde  unus  Gallicus  rposume,  idque  Heinsius  et  qui  eum  sequun- 
tut  ediderunt.  Vernm  non  recte  ita  consequens  pro  antecedentej 
ponitur.  Hoc  noraine  praestat  scriptura  Guelf.  et  longe  plurimo- 
rum  codd.  et  vett.  edd.:  feriisse;  Quamquam  si  quidquam  praeter 
neCessitatem  et  librorum  plurimorum  aut  optimorum  auctoritatemi 
Dobis  licere  pntaremus,  facile  praetulissemus,  tanquam  maxime  exj 
usu  O^^fdiano,  quod  exc.  Voss.  Jun.  Francof.  Bern.  et  quintusi 
Heinsii  habebant:  non  voluisse.  Non  minus  aptum^  sed  a  librisi 
ntillis  munitum  est  illud,  quod  Heinsius  in  schedis  autographis  diri- 
naverat:  poiuisse.  Quamquam  niinc  ipsum  Francium  annotasse  vi-j 
deo  in  ora  libri  sui:  al:  yotuisse,  Burmanno  Secundo  unice  Yerum; 
hoc  videbatur  ad  Anthol.  Lat.  4,  262: 

'    Ter  coiiata  sequi,  ter  spvriius  haeserat  ore: 

Quod  vohii  haud  poiui,  ie  pereunie  mori.  \ 

102.  TiTAT  £T  AuxiLio  ETC.  usque  meo  BeTD,  ipsa  ^oGaIL| 
Busl.  etquatuor  Heinsii.  Prior  tamen  versus  pars  gravi  offeDstoDi| 
nee  iniurla  doctis  viris  fuit.  Ut  enim  anaphora  verbi:  vivai  tole-; 
rari  possit,  certe  nuUo  modo  potest  copula  in  eodem  enunciato. 
Noli  sunilem  putare  locum  Her.  19,  151,  152.  Hinc  mirum  non 
est,  varias'  et  sibi  veroque  dissimiles  correctiones  prolatas  esse.  Sca- 
liger  in  margine  ed.  Grjphianae,  quae  in  bibliotheca  Regia  Bero- 
linensi  serfatur.  perscripserat :  Tuiet  et.  Hinc  iterum  Dan.  Heinsius ! 
eliciebat:  Juiet^  quod  JNicolaus  filius  tantum  non  probabat.  Ideml 
tamen:  Di  deni^  vel,  D\  faciiey  vel,  D\  da*e,  ut  tentabat.  Deindel 
Francius:  IUa  virum  auxil.  Burmannus:  Servet  ui,  vel  aliud  ver-j 
bum,  quod:  amet  uotaret,  sed  in  eius  adversariis  poeticis  non  re-l 
periebatur.  Schraderus  in  scliedis:  Cwet  ei  auxit^  vel:  TSiiaia 
auMlio.  Medenbach  -  Wakkerus  in  Amoen.  litt.  p.  119:  Vivai  et\ 
ahsehiiy  quoniam  etc. ,  ut  ei  prius  sit  pro  etiant,  vel.    Sed  ne  illud  1 


TRISnTM  UB.  L  EL«  UI»  IV.  41. 

IV. 

1  ingltar  Oceano  custos  Erymautliidos  ursae 
Aequoreasque  suo  sidere  turbat  aquas: 

Nos  tamen  lonium,  non  nostra  findimus  aequor 
Sponte,  sed  audaces  cogimur  esse  metu. 

Me  miserom!  quantis  nigrescunt  aequora  xentiSy 

6.    iDcresooDt. 

«mdem  mirandain  est.  in  nedela  praesendssiiha  plnribns  coDTtAbBe.: 
Facfllima  eniia  est.  In  epistola  Grooovjana  ad  Salmasium  supra 
hodata  liaec  liabes;  „Hoc  ego  magis  miror,  quomodo  Mei  ausus. 
iberit  rep^nere,  quod  cum  ineptissimum  re?era  sit^  speciem  tamen 
liabet  rarioris  verbi.  Suayissima  yero  et  frequens  poetae  baec  re» 
petitio  est.  Yerissimum  t^  et  in  nf  mutari  debere."  Haec  sine' 
uMSdo  loci  dicta  Burman.  Patruum  fugiebant.  Etiam  Burmannu» 
Secundas  ista  ignorasse  yidetur,  qui  ad  Antbolog.  Latinae  lib.  2, 
125«  ita  bunc  locum  emendat : 

Vivit:  et  ahseniem^  (qumiam  sic  faia  fulMiml^) 
Vvvaiy  ui  avxilio  euhlevei  ueque  eue; 
qaem  BlHmam  Tersum  in  libro  eius  ita  interpunctum  iDteniebams 
fkai  utj  auxilio  etc.  Scbraderus  Burmanni  correctionem  eateous 
probabat^  ut  duram  constructionem  reprebenderet.  Sed  edam 
prios  illud:  Vivit  prorsus  otiosum  est.  r^os  antequam  de  illorum 
Tfforum  sententiis  quidquam  cognoyissemus,  eodem  modo,  quo  Sal- 
masius,  locum  refingenadm  putayimus,  mutato  tantum  posteriori  «I 
in  «f  et  interpretamur  ex  omissione  particulae  demonstradTae  «i€, 
iia,  de  qna  supra  diximus  ad  el.  1,  88:  vivai^  ei  iia  quidem  vi^ 
vaiy  «1  ahsentem  etc.  Sie  ab  omni  parte  molestia  quaevis  remove- 
tur.  Si  quis  ordinem  Yerborum  inusitatum  tamen  existimet,  potest 
consalto  iUum  secutus  poeta  tidcri,  ut  illa,  quae  tamen  perexigua 
est,  ebscuritate  quasi  occultaret,  quidquid  admonitio  illa  amantis* 
simae  uxoris  iniucundi  babere  possit^  baesitationem  enim  et  fcrt-» 
cundiam  melius  ita  expressit,  ac  si  verlMs  professus  esset» 


IV. 

.  NoTam  elegkin  std  sme  inscriptiooe  facit  primu»  PalatiBua 
cum  moltis  alii».  Inscriptionem  addit  Francof. :  desoribil  iempuB^  in 
qvo  coepil  navigare  ti  eoitfincl  mala^  tfuae  faseus  esi»  £x  nostm 
tamen  nullus^  neque  ^ett.  edd.  dirimunt  a  priori.  Argumeijitum  id 
aigere^  primB&  notavit  Tan.  Faber  epp.  1,  22.  ^ 

5.  NioREftcuNT.  increfctfftl  Pal.  sec.  Gall.  HeL  Franc.  a  s»  m* 
et  decem  Heinsiani.  me  creseuni  priinus  Politiani,  qui  inde  illud 
aherum  coniectura  ^issecutus  est.  crebrescicnl  duo.  twrgeecunt  yel 
WresofMtl  alius.  Reliqui  libri  omnes  Palatino  primo  autesignano: 
«igresctfttl,    nisi   quod  Berolin.:   ni^frescenl.     Cfr.   Met.  11,  600. 


4$  p.  (matk  vtASom 

Erataqne  ex  imis  fer^et  arena  vadis; 
Moute  nec  inferior  prorae  puppique  recurvae 

Insilit  et  pictos  verberat  und^  deos. 
Pinea  texta  sonant,  pulsi  stridore  rudentes, 
10     Adgemit  et  uostris  ipsa  carina  malis. 
^  Navita  confessus  gelidum  pallore  timorem 
lam  sequitur  victus,  nec  regit  arte,  ratem. 

11.    gelido.       12.    Tictam  non  regit* 

RMillds  Numaiit  Itin.  1,  v.  100:  . 

Vidimus  iBXcitis  pantum  ficmmsere  arems; 
ex  hviup  loci  imitatione.    Hemsius  coniiciebat:  crudescunt» 

6.    ARKWA  TADI8.    arena  fretia  Regius  a  pr.  m.  Palat.  sec. 
et  quinque  alii  cum  vett.  edd.  omnibus.    Fortasse  idem  sub  rasura 
in  cod.  Gruelf.  latet.     Sed  alterum  legebat  hic  Rutilius,  It.  1,  130: 
Escsiliuni  imis  dlUus  acta  vadis. 

9.  PULgi  sTRiDORK  RUDKNTES.  Christiani  Daumii  Cygne- 
ensis  coniectura  commemoratur  in  Sjli.  epp.  4,  p.  42  et  44,  qiiam 
palmariam  dicit  Heinsius:  ptilsi  stridere  rudentes.  Facilem  esse 
concedo:  interpretatione  tamen  magis  quam  vul^ata  indiget.  ^  liii 
viri  «irklere  inlinitivum  ^identur  credidisse,  quahs  apud  Yirgilium 
fireqoens^  velut/Aen.  8,  215: 

Discessu  wugire  hovss  atque  omne  querelis 
Impleri  nemus  et  colles  clamore  relinqui; 
Sed   eam  usum  apud  Ovidium  non  memini  invenuri.    Quodsi  pro 
^     perfecto  illud  babeas,   soiet  id  quidem  cum  praesenti  ab  hoc  poeta. 
componi,   sed  siguificatu  non  alio  atque  aoristi  graeci  aut  perfecti 
in   utraque  lingna  proprio:  e  locis.  Art.   am.  1,   184,   412;  Fast. 
4,  309,  917;  Coos.  ad  Liv.  370,  nihil  eiusmodi  extundes,  quale 
apud  Sen.  Hippol.  v.  87: 

Minoa  tellus,  cuius  inwumer^  rates 
Tenuere  pontum; 
vd  Statium  Silv.  1,  4,  56 :    va^ga  cingifur  astris 

Luna  et  in  Oceanum  riui  cecidere  minores; 
Quare  stridore  ita  acceperim,  uti  Servius  in  loco  Virgilii  supra  ap- 

Sosito:  clamore^  cfr,  Macrob.   Sat  6,  8;  aut  per  asjndeton>  coll. 
[et.  11,  495. 

10.  ADGKMiT.  Ingemit  Guelf.  Palat.  sec.  Serv.  IngernU 
i^  ftosir.  cod.  Bersm.    Ingemuit  Gall.  et  tres  Heinsii; 

11.  GELiDUM  falloHe  timorkm.  gelido  Heinsius  ex  Mo- 
reticod.  et  duobus  aliis,  cui  numero  interest  aut  accedit  noster 
Reland.,  recjepit  sequente  Burmanno  et  reliquis  editoribus.  geUdum 
tamen  reliqui  Heins.  et  uostri  libri  cum  vett.  ^edd.  ita  tuentur,  ut 
rcTocandum  esse  facile  pateat;  et  ita  alibi  Ovidius  gelidum  metum^ 
teri^rem^  tremoremy  harroremy  adeoque  ^eHdkfm  frigtis  Fast.  2,  754 
dixit :  gelidtim  paUorem  non  item. 

12.  IA3I  sEQUiTUii  viCTUs  NEC  REGiT.  Inscquitiir  Reland. 
a  pr.  m.  vktam  Heiosius  edidit,  quod  post  eum  omnes  retinuerunt. 


TRB3TIYH1JB«  I.  BL.  IV.  4t 

t    ,  > 

Ytqne  parum  valida»  noil  prbfidientia  TQdMf       ^" 

Cervieis  rigidae  freoa  remittil  eqeo: 
ISic  qao  non  voliiit,  sed  qno  rapit  impetos  imda6>      i& 

Aurigam  yideo  vela  dedisse  rati. 
Quod  nisi  mntatas  emiserit  Aeolus  anrasr, 

In  loca  iam  nobis  non  adeunda  ferar. 
Nam  procnl  lUyriis  laeva  de  parte  relictis 

15,    Sic  non  quo, 

Qaamqaam  autem  ita  hunc  locum  laudat  Mariangelus  Accursius  ia 

Dotis  ad  Met.  2,  notante  Heinsio,  et  locutio  usitata  est  poetis, '  cfr. 

Sen.  Hippol.  183.  et  quae  Burm.  ad  Her.  19,  183  aflPert,  tamen 

libri  agnoscunt  nuUi  et  ne  Heinsii  qiiidem.  auctoritate  illa  scriptura 

defenditur,  qui  in  exemplari  notas  eius  ab  ipso  emendatas  habente, 

sed  oscitanter  a  Burmanno  inspecto  non :  victam^  ised :  victa  se  pro- 

bare  testatus  erat,  ut  sit  vkta  arsj  quemadmodum   Fast.  3,  &93f 

FtncUter  ars  vento,     Verum   si  has  hbrariorum    ineptiad  excipias  s 

vectits  Gall.  fluctus  duorum  Heins.  et  Crev.    venios  triuiri  eiusdemj 

UVm  et  editiones  yeteres  consentiunt  in  scriptura:   vktuSj  quam  cur 

loco  moveamus,  caiisae  nihil  est.  El.  hui.  libri  11,  v.  43:   Vmcai  \ 

hitm  ftotninetn,  et  similia  passim.    tiec  regit  recepimus  ex  Heinsia- 

nis  Palat.  prim.  exc.  Voss.  Leid.  prim.  sec.  Gall.  et  quinque  aliis 

cum  eius  prim.  ed. ,  nostris  Bem.  Berol.  Rel.  Crey.    Edd.  yett. 

omDes-'  fioti  regit,  * 

13.    pROFiciENTiA  RECTOR.     pro/Jciefida  Palat.  prim.  vectar 

Serv.  Francof.  a  prim.  m.   et  octo  Heinsiani.    Nec  displicuisse  vi- 

detur  Heinsio,  fortasse  quia  regit  praecessisset.     Burmannus  per- 

verse  vulgatum  defendit,  quasi  non  aeque  bene  vector  atque  rectof 

in  utroque,  navigio  et  equo,  diceretur.     Sed  tuta  est  illa  scriptura 

scriptorum  librorum   etiam  nostrorum   omninm  et  edd.   vett.  con- 

•ensu.    victor  Putean.  et  duo.    mihs  Regiusw 

15.  sic  9U0  NON  TOLUiT.  Hinc  iterum  intelligitur  cod. 
Palatini  primi  bonitas,  qui  cum  paucis,  fr.  Rev.  Serv.  Seguer^ 
Francof.  Rel.  et  duobus  aliis  id  servavit,'  quod  mnlto  est  altero, 
quod  editores  probarunt,  elegantiuS.  In  vulgata:  Sic  non  quo  vo^ 
wit  vulgaria  et  protrita  omnia,  in  illa  tcriptura  elegans  yerborum: 
non  vomit  et:  rapit  per:  quo  copulatorum  oppositio  et  efficacia  ea- 
dem,  quae  6,  10,  16: 

Quae^  sihl  non  rapfo  vivere  furpe  putant; 
de  qoa  locutione  vide  Markl.  ad  Stat.  Silv.  1,  1,'  82.  Eundem  or* 
dinem  in  voculis  corruptis  servant  Berp.,  qui:  Si  quo  iton,  Mo- 
ret.:  Sed  qua  non^  BusL:  Sed  quo  non  valuit.  frahit  impetus  excl 
Voss.  et  duo  Heinsii,  fortasse  Francof.  et  Rel.;  accedit  Crev.  et 
cod.  Dresd.  capit  Palat.  sec. 

16.  AURiGAM.  Relandi  cod.  glossam  rarioris  Loc  significatu 
▼ocis  habebat:  Kecforetn,  sed  addita  a  sec.  m.  ^meliore  scriptura, 
Versu  seq.  initnl^erif  duo  Heiosii.  undas  Gall.  alas  cod .  Voss. 

19.      IL.LTRUS,    L^ETA     DE     PARTE     RELICTIS.       Codd.     HeinSll 


M  r»  ovjDu  SAsoms 

30     Interdiehi  mih!  cernitar  Italia. 
Desinat  in  vetitas  quaeso  contendere  terras^ 

Wt  mecum  magno  pareat  aura  deo» 
Dum  loquor,  et  cupio  pariter  timeoque  revelli^ 
Increpuit  quantis  yiribus  unda  latus! 
25  Parcite,  caerulei,  vos  saUem,  numina  ponti, 
Infestumque  milu  sit  satiist  esse  lovem. 
Yos  animam  saevae  fessam  subducite  mortij 
,    Si  modo,  qui  periit,  non  periisse  potest. 


25.    T08  parcite* 

praeter  anmn  omnes,  nostri  Guelf.  Segueri  Rel.  Berol.  Crey,  et 
edi\  vett.  omDes:.  IllynciSy  vel  IlUrkiSj  vel  HylUricis  —  relictis. 
iUyrico  —  relicto  unus   Heinsii,    quo4  ilU  jllacebat.     Coniiciebat 

fraeterea :  lllyrioi  —  relicti.  Tanaqu.  Fabri  correctionem  epp. 
,  23:  lUyriie  —  rdi^is  ut  redperet,  non  poterat  a  se  impetrare, 
sed  versu  Fropertiano  3,  7,  10  Lacbm^  astruxit: 
Dic  dliae  iterum  ncmgei  Illyrias, 
Postenores  editores  iure  illam  probaverunt,  et,  si  Stettlero  fides 
Jwt,  ita  extabat  in  Bernensi.  Veterem  editionem  suam :  Icon  habere 
iiotaverat,  quod  non  intelligo  quicl  sit.    parte  pefitts  Jun. 

22.  £T   MECUM    MAGNO    FARfEAT    AURA   DEO.      Et  m%hi   CUm 

Palat.prim.  Gall.  et  prim*  ed.  Heins.  pareal  Ula  exc  Voss.  a  sec 
m.  et  codd.  non  ita  multi ,  sed  post  Aldinam  secundam  et  Bers- 
mannum,  qui  denuo  id  recgoit,  editiones  occupavit.  ipso  Futean. 
Francof.  Jun.  mda  prim.  Palat.  Moret.  Gail.  Busl.  Polit.  sec. 
fragm.  Rev.  Leid.  prim.  viginti  ti:es  Heinsii,  Bern.  noster  Reland. 
vett.  edd,  omnes.  mha  Leid.  sec.  aura  Guelf.  Palat.  sec.  prim. 
Politian.  exc.  Voss.  a  pr.  m.  prim.  Vatic.  octo  alii,  quos  castiga- 
tiores  dicit  Heinsius,  postri  Berol.  et  Crev.    Parum  refert. 

23.  CUPIO    PARITEK    TIME09UE    RSTELLI.      timeo    CUplo   pO* 

fiterque  Palat.  prim.  Leid.  uterque.  Umeo  pariter  cupio^  Guetf. 
et  tres.  revelU  exc.  Voss.  Barberin.  unus  Patavin.  Crev.  ReUqui 
omnes  cum  vett.  edd. :  repeUi,  In  tam  ie?i  unius  lineolae  discri- 
mine  paucos  libros  com  Heinsio  sequimur.  Idem  imitatione  ex- 
pressit  Rutilius  It.  1,  19 1 

At  mea  dilectis  forUina  reveUitur  oris. 
25.  Tos  SALTEM,  KUMiNA  PONTi.  V08  pardto  numtna  ex 
prim.  Polit.  prim.  Vatic.  Palat.  sec.  uno  Bonon.  et  Rottendorpfa. 
recepit  Heins.  Accedit  Guelf.  Nos  reliquos  sequimur  praeter  Mo« 
ret.,  qui:  salteni  vos,  Berol.^  qui*:  «nihi  saUemy  cod.  Bersm., 
qui:  V08  tantum^  quod  in  Merolae  editione  extat.  mmina  in  ra- 
sura  Guelf.  exliibebat  a  s.  m. 


U  mihi  post  tfilos  mmqnam  meBioraiide  mdaleflS 

0  cui  praempae  aws  m6a  visa  soa  est$ 
Attonitum  qni  me,  memini,  carinisime^  primus 

Ausus  tes  alloqaio  sostittuisse  tuo:; 
Qai  milii  consiJium  viveudi  mite-de^ti,    :  5 

Cum  foret  in  misero  peetore  mofrtis:  amor; 
Scis  bene,  cui  dicam,  positis  pro  nomine  signisy         ^ 

Officium  nec  te  faltit,  amice,  tuum. 
Haec  mihi  semper  erunt  imis  infixa  piedullis 

Perpetuusque  animae  debitor  huius  ero.  .  ID 

Spirittts  et  vacuas  prius  hic  tenuandus  in  auras 

(•» 

loscribuBt  JPrtm^f*:  AA  aimcnn^  quVnominar{  fugii;  Pircklv 
ctBerol:  Ldudat  consariem  misero  tihi  Naso  sodalem;  edd»  vi^ft.t 
Mmkrnn^  qui  eUdm  m  adversis  fidus  pemianserat,     '  *       '••^ 

1.  FosT  vLLos  NUN9UAM  /MSMOAANDE.  memoTande  Palat» 
pm,  fr.  Rev.  Put.  Leid.  uterq.  Jun.  Gall.  Mor,  Busl.  viginti  tres 
jluetpttm.  ed.  Heiosii,  Bern.  et  nojstri  cum.  Tetf.  edd.  ntM^orcito 
"alat.  sec.  numerare  Serv.  .  Reliqui:  nMmerande^  quod  Heiusii  tem- 
po^  editiones  0€cupaverat.  nuUos  un^wm  Palatiniis  uterque, 
^^»  8€c,  €t  Aldinae.  Piiore^  editiones  omnes  et  codd.  lorige  plu- 
noiMi,  quod  exlubenniSy  quodque  nuUa  idonea  causa  mutare  voluit 
Heinsius  in :  uUos  nusquam. 

2.  o  cui.  Ei  cui  iaruelf.  PalaL  uterque,  l»eid.  sec.  quatucflt 
Heiiwii  et  vett-  edd.  nostrae  omnes. 

&•  MiT£  DSDisTi.  miU  fuisU  unus  Mediceus^  interpolatus  ex 
^)  2,  32. 

^*  TuuM.  fnetim  Leid.  uterque  et  pro  var.  8cr«  fr.  Rey» 
^vm  Regio;  quos  non  appeUasset  multos  Burmannus,  nisi  occasio* 
^  ineptae  correctionis  captasset.    Vers.  seq.  conpxa  Guelf. 

10.  ANiMAi,  Sic  Palat.  uterque,  Jun.  fr.  Rev.  Leid.pt. 
^*  Gall.  Busl.  Francof.  cod.  Bersm. ,  sedecio)  alii  Heinsii  cunl 
P"«n.  ed.,  nostris  edd.  vett.  et  codd.  praeter  Giielf.  et  Rel,  qirf 
^  reliquis:  animi.  .  ] 

*!•  ,  SFI&ITU8   JIT   TACUAS   PRIU8    HlC    TENUANDUS.      Rjc  te^ 

*^  Cre?.  Spir,  Ue  «.  pr.,  extenuandus  Serv.  Busl.  Seguer.  Jun» 
^\  pr.  sex  Heifisiani  et.  eius  prima  editio ,  iten^  nostrae  veterel 
^tei^  Bononiensem.  Jn  eadem  scrlptura  extematus  liabent  fr* 
^»  Bem,  .^Sjwr.  i»,  t>oc.  pi>iis  i^  ienuajtdus  Moreti  et  quinqil^ 
j^einsii,  nostri  Berol.  et  ReL  Nimirubfi  transpositis  irivicem  per  li-^ 
ym^  vocivlis:  el  eti  ^c^  alternm  deinde  abiit  in:  in  •alteruiii 


4i  •      V..OTIDII'IUSO!!IIS 

Ibit  et  in  t^ido  desere^  ossa  rogo, 
Qaam  subeant  animo  meritorum  oblivia  nostra 
E^  loAg»  pietas  exeidat  ista  ^e»  **• 
15  Di  tibi  slat  fa<^ies  et  opis  nidUiis  egentem 
FortuHam  praesteni,  dissiniiiemque:  meae. 
Si  tamen  baec  navis  Tento  fer^etur  amico, 
.  ^     Ignoraretur  forsitan  ista  fides:  . 

Tbe.sea'  PiHthoui^  non  tam  sensi^et  amieum, 
20      Si  inm  infernas  vivus  adisset  aquas: 
Vt  foret  exemplum  veri  Phoeeus  ^unoris, 
Fecenint  fliriae,  tristis  Oresta,  tuae:  r 

^'  Si  non  EuryMus  Rutulos  cecidisset  in  bostes^ 

Hyrtaeidae  Nisi  gloria^  nidia  foret. 
25  Sciiicet  ut  fulvum  spectatur  in  ignibus  aurum^ 
Tempore  sic  duro  est  inspicienda  fides. 
Pum  iuvat  et  vnltu  ridet  Fortuna  sereno^ 
Indelibatas|ctmcta  sequnnttM*  opes.  ' 

;;;'■  '  .24.  niso. 

16.  PRA£gtENT  DissiMiLEM^iTE.  praesUmi  Falat.  «terq. 
teid.  uterq.  Jun.  fr.  Rev.  a8^m^lem(fu4  Pal.  prhd.  prim.  ed*  Heiiisu. 

19.    KON  TAM.    nwiquam  aensisset  Leid.  pr.  et  trea  Heiaa. 
l       21.    v'&leris  Phocetts  Jan.    Phocaens  ^ettv  edd.  demum  Vicen- 
tina,  Veneta ,  Parmensis  Becnnda  et  Aldiaae^  e  quibu»  in  ^eriores 
jfsque  ad  ipsam  Heinsianam  manavit. 

22.  oRETSTAi  'Bersmanni  et  Josephi  Scaligeri  est  emendatid. 
P}urimos^  quamquam  non  omnes  Hbros,  quia  pertaesum  est,  opi- 
nor,  pro  Titioso  ^Oresf^  Heins.  nuncupabat,  quod  et  nostri  otrius* 
^ue  artificii  habent. 

^, ;  24.  •  Kisi.  Niso  fr.  Her.  et  duo  HeinsS,  quod  iile  recepit. 
Xccedunt  nostri  Rel.  Crev.  floril.  Murmell.  et  vett.  edd.  Bonon. 
Vic.  Ven.  Nobis  duriu^culum,  videtor  dici:  tni^i  ^loria  ntMa  esif 
jbpntra  aptissime:'  gUfria  Ntsi,  qnam  ex  fe^fuUs  habe$,  wuUa  forei; 
idr.  Met.  11,  57&,  684.  Atque  ita  6,  22:  Pm^&pee  ssset  fama 
Becunda  tuae.  Quare  librorum  lonse  ptnrifiiorum-  soripturam .  ex- 
pres»*mus.    Vers.  seq.  ut  fuhnen  Palat.  prim. 

26.  '  ixsFiciENDA.  conspidenda  fr.  Rev.  Bero.  et  Vincentias 
Bellovacensis  Spec.  Histor.  7^  119.     aspmenda  Rel. 

27.  TULTi}  RiDET  —  sxRENo.  '  tidei  vuUu  Pot.  et  flofil. 
l^erolinense.     secundo    Mor.   ^erv.    Jun.   et  septem    Heinsii,   cod. 

)3ersm*  Bern.  Rel.  a  pr.  lA,  ed.'  Bononiefls.  et  idem  Vioe.  JSel- 
pv.  1.  I.  '  ^ 

28.  ciT>rcTA  sE^inrKTUR.  sequenfur  Reg.  Bern.  8cliradenw 
tentabat :  turha  sequuntur^  coli.  Fast.  3,  372 ;  Tvk  1,    9^  13,  17« 


TRisrmf  Lia  h  «l.  y.  ^ 

At  fiimiil  inloimit,  fiigiiiiit,  nec  nawiter  iiUiy 
Agnii|i%Qs  comitiim  qm  modo  rOi.Qetuqf  erat.  .  ao 

Atque  haee  exemplifif  quondam  eelleeta  |Nrionmi 
Nuuc  milii  sunt  pit^riis  coguila  vera  malis: 

Yix  duo  tresve  miiri  de  tot  supere^tis  amici^ 
Caetera  Fortunae,  non  mea,  turba  fuit» 

Quo  magisy  o  pauci,  Ivmi»  suceQrrite  rebos  35 

35.    reous  — 


Sed  seipsura  retoeabat  propter  1«  9,  26  nbi  A  qM  pro  n  ^WQ^^ 
legeretar.    Adde  Pont.  2>  3,  ?4;,  ,  '  *   - 

Quae  8mul  \nionuit\  'proxmu  qaaeqae  fttgal, 
Pont.  3,   6,    31:   forUsskna  quaeqne.    Slat.   Siit.f  2,  l^  84$  noH 
ovmia  sanguis  proTimuM  alUga^. 

29.  AT  —  uLLi.  An  simul  Palat.  prim.  fugitur  Mor.  fto«c. 
^Hkis  Berp.  et  Pirclih. . 

.30,.  ciNCTug.  ctmc^iw  Crev.  vincUis^  vel,  i«iiicfH« 'Pirckli. 
iimcttM  ed.  BoDOD.  noPus  Bern.  Vers.  seq.  hoc  exempUs  Palat. 
prim.  l,\8  exempl.  PirdUi.  Crey.  collata  Pirckb.  Berol.  alius  tldfl^. 
wducta  Bern.  a.  pr.  in.'  -       , 

32.  NUNC  MiHi  £TC.  Nae  mihl  fr.  Rev.  cognita  verha  Pa^ 
Jat.  sec.  Put.  a  pr.  m.  fdcto  Put.  a  sec.  aut  tertia  manu.  Fran- 
diis  Tolebat :  Haec  hominum  exemplis. 

33.  Tix  Duo.  Vos  duo  Leid.  prim*  Frano^as  malebat:  aini' 
m;  oihil  opus;  cfr.  Amor  2,  12^  !()•  Hoc  distichon  extat  apud 
Yiocent.  BoUot.  sp.  b.  7,  119. 

35.  LAssis  succuARiTE  REBUs.  Codd«  longe  plurimi  Hein- 
sii,  nostri .  Gue)f.  Rel.  Berol.  Crev.  et  edd.  vett.  a  Rubeana  ad  Al- 
dia.  sec. :  rebus  —  laesis,  Idesis  —  rehus  Leid.  uterque.  rehus  — 
Idpm  Mor.  Pirckh.  Jun.  tres«  Heinsii,  cod.  Bersm.  cod.  Seguer., 
Rel.  pro  yar.  scr.  et  ed.  Bononiensis;  lassis  —  rebus  Palat.  prim. 
rcbus  —  fessis  unus  Boqon.  Heinsius  in  schedis  magna  exemplo- 
rum  fi  uDumquodque  borum  dici  probaverat,  unde  quaedlun  mo- 
desta  immodestia  sibi  vindicayit  Burmannus.  Non  minus  recte  cum 
mbo  succtirrere  omnia  ista  iungi  disces  e  locis  Met.  15,  (S32 : 
Utque  sahitifera  miseris  succurrere  rehus 
^rte  velit  etc. 
Pofit.  2,  9,  ll4  i  UegUij  crede  mihiy  res  esty  succurrere  lapsis.  ; 
Am.  39.11,  $:j,  .  ^ftepe  tuli^  lassis  sucus  ainiarus  opem. 
Nos  codicem  Palatinum  secuti  sumus  his  potissimum  de  causis: 
pmiiumi  .quia  is  liber  vel  solus  quem  sequamur,  di^nus  est^  deinde^ 
<fda,.  sl  Heipsio  fides  ^t,  ne  solus  quidem  ita  bab^batj  aOnotave- 
rnt  enim  in  notis  editis,  aUos  ita  exbibere,  quos  tamen  ignoramusl 
idMD  de  ordine  verborom  existimari  velim ,  quia  eum ,  quo  secun- 
dom  Palatinum  ex  collatiooe  Gebhardi  versum  concipienaum  puta- 
mas,  10  boc  ipso  hbro  Heinsius  in  scbedis.reticuit.  Tuin,  quia  codicid 
scriptank;  fessis  glo^sa  ^ius  yidetur  esse ,  ^uam  prbbavunus.    Po^ 


48  t.  bvibn  MiSdNis 

Et  date  naufragfo  Ilttora  tnta  meo: 
^    Neve  meta  falso  nuttiom  trepidate,  timeutesr^ 
Hac  offendatur  ne  pietate  deus. 
«Saepe  fidem  adver&ris  etiam  landayit  in  armis, 
40     Inque  suis  amat  hanc  Caesar,  in  iioste  probat. 

Caussa  mea  est  mdior,  qui  non  contraria  foyi 
*        Arma,  sed  banc  merui  simplicitate  fugam. 
InvigUes  igitur  nostris  pro  casibus,  oro, 
Djmiuui  si  qua  numinis  ira  potest. 
45  Scire  meos  casu^  si  quis  desiderat  omnes, 
PIus,  quam  quod  fieri  res  sinit,  ille  petit 
Tot  mala  sum  passus,  quot  in  aethere  «idera  Incen^ 

45« '  meos  si  quis  easos  desideret.        46.    petat. 

•tremo,  qaisi  lasaae  res  bene  conyeniant  naufragio  proxime  comme* 
morato,  cfr.  Pont.  2,  6^  II,  12,  15.  lassas  res  dizit  Sen.  Herc* 
fur.  646.    Plaut  Sticho  4,  1,  16: 

—  «I  cuiqiie  liomini  res  parata  e»f, 
Firml  amio»  sunt:  uhi  res  lassa  lahat  itidem  coUahascuni, 
SidoQ.   carm.  5,  ▼.  5:  lassatas  resj   ubi  vid.  Savaron.  res  fessaei 
frequenter   dicuntur   Silio  Jtal.,  vid.  Rupert.    ad,   1,  666.     Stat. 
Tlieb.  4,  767.  ' 

40.  iN^uK  %xris.    In  sociis  amat  hanc  Francius  tentabat 

41.  9UI  NON  —  FOTi.  ([uia  non  Palat.  sec.  GaU.  novem 
Heinsiiy  Seguer.  Rel.  et  edd.  vett.*  usque  ad  Aldinam  kecundam* 
qua  non  Putean.  contraria  movi  exc.  Toss.  Busl.  Reg.  pro  var. 
ficr.  quatuor  alii  Heinsii,  cod.  Bersm.  Bern.  Crev.  Huic  scriptnraey 
si  modo  plures  codd.  accederent,  plus  acuminis  inesse  possit,  quam 
quod  Burmannus  caperet:  cfr.  ront.  1,  1,  26.  Sed  codd.  plu«, 
nmt  faciendi.  pavi  Pirckh.  Vers.  43.  En  vigiles  Francof.,  teste 
Heinsio. 

45.  CAsus  S19UIS  x)i:siDERAT.  Hunc  in  moduro  Guelf.  ^j 
edd.  vett.  nostrae  omnes,  etiam  posteriores,  ad  quas  codd.  ab  Heio'* , 
sio  et  aliis  sine  discrepantia  hoc  loco  collati  sunt.<  Quod  Heinsias 
ediderat:  tneos  si  quis  casus  tantum  cod.  Seguer.  certo  constat 
habuisse^  cui  nostri  BeroL  et  Crev.  accedunt.  desideret  etiam  ex 
Serviano  tantum  et  duobus  aliis  ab  illo  receptum  contra  plurimo- 
rum  et  optimorum  fidem,  quamvis  nostro  Reland.  et  Berol.  assen« 
tiendbus. 

46.  PI.US)   ^UAM   9UOD  »KRI  RSS  8IN1T,   ILLK  PETIT.      qwi 

sciri  Pirckh.  Num  petat  codd.  habtierint,  ex  Heinsii  nota  in  edi- 
tione  minime  constat,  aut  si  constare  videatur,  schedis  eias,  ubi  ni- 
hil  eiusmodi  exiabat,  dubium  redditur.  Etiam  Bern.  et  nostri 
cum  vett.  edd.  omnibus:  petitj  nisi  quod  Berol.  eo  scribendi  com- 
pendio  utitur,  quo  plerumque:  potest  significatur. 

47.  XN  AETHEKE   BiDERA  lucent.     sidera  fulg^nt   Bem. 


Pttvaqoe  eooi  dccm  coipora  polvid  Iiabei{ 
llnitaqoe  4»reaibili  tqlimiis  maiora  ratamquei 

Qaamvis  acciderint,  non  babitara  fidem,  M 

^ars  etiam  qaaedam  meeam  moria^w  oportet^ 

Meqae  velim  fossit  dissimulante  tegL 
S  vox  infiragilis,  pectas  mibi  firmios  aere 

Ploraqne  cam  Itogais  ploribas  ora  forent; 
hn  tmen  idcirco  complecterer  omnia  verbis^  85 

Materia  vires  exsoperante  meas. 
b  duce  Neritio  docti  mala  nostra  pogtaa 

Scribite;  Neritio  nam  mala  plara  tuli. 
De  brevl  spatio  multis  erravit  in  annis 

bter  Dolichias  Uiacasque  domos:  60 

7o8  freta  sideribus  totis  distantia  mensos 

51.    mecmii  quaedam.        61.    uderibus  Dotb. 

^.  et  duo  Heins.  aeOhera  Vinc  Belloy.  Sp.  h.  7,  119.  Vetf. 
»•  Francius  volebat!  Parvula  auoi  etc.  et  rers.  49.  idem, 
^o^na  Ubidine  abreptus:  ),Qnid)  si  MuUa  fuU  fMTope  Grsdt-* 
w  «flwro  etc."  fidemiiue  et  sequ,  vers.  hdhiiura  ratam  Pals^ 
«Di.  et  prim.  ed.  Heins. 

^l*  ^UAEDAM  MscvM.  mecum  quaeiam  placuit  Bersmanno 
1^0  cod.  et  Heinsio  ex  Pirckli.  Gall.  et  quatuor  aliis.  Accedunt 
™?W.  Rel.  Crev.  Reliqui  libri  omnes  eo  ordine,  quem  revo- 
Mos. 

,  ^2*  PoggiT.  possiftl  fr.  Rev.  Pirckh.  et  veteres  edd.,  quam* 
>  QTersae  originisy  consensu  omnes  osque  ad  Aldin.  secundam. 

^*  n  vox  — •  AERE.  Scriptura  JPal.  primi  et  codd.  pluri* 
OTOm  cum  Yett.  edd. :  Si  vox  infragiUs^  pectus  mihi  firmius  eseet. 
'  Mc:  fum  fragiUa  Put.  Serv.  tres  Heins.  Francof.  (a  m.  s.  Kleinio 
^te,)  iivihi  pecPue  Guelf.  a  sec.  m.  frmior  Crev.  non  frag^ 
*»  pertttt  frmius  eeset  PolitJ  sec.  —  Guelf.  a  pr.  m.  cum  in- 
'polatorom  secta,  prim.  Vatic.  Palat.  sec.  Seguer.  Jun.  et  qiiin- 
^^'  Si  vox  in  fragHli  m\hi  pectore  firmior  eseet;  idem,  sedt 
^^  Polit.  prim.  Hi  tamen  correctores  assequi  non  potuerunt, 
'^  <luo  Heinsiani  et  cod.  Bersmanni  servaverunt:  pscfus  m%hi 
^am^  quod  probaverat  Gruterus,  quodque  dubitari  vix  po- 
*>  q^nn  unice  verum  sit. 

^7«  KxaiTio.  Narratlo  et  vers.  68.  Naficio  Palat.  prim.  tt 
^Gnelferb.   plurimi    codd.    et  vett.    edd.     Correxit  iam   Ben- 

.^^*  8IDXRIBV8  T0TI8  DiBTAKTiA.  «idenfttfs  ftoHs  Heiasiut 
!?«^  Combiano  et  uno  Bononiensi;  qua  de  causa,  nescio,  «t 
'^  m  sdiedis  adscripserat  Yirg.  Aen.  6^  796:  tacsl  extra  Mera 
%  Saka  afmi  soKs^s  viae^  huc  vix  pertinet.  <  Melius  adlubuis- 


I 


gf  P«  OVH)H  SABcam 

Detidit  iii  Geiicos  Oaesaris  im  siiuia. 
llie  Iiabuit  fidamque  manam  soclosque  fideleis: 
*       Me  profugum  comites  deseruere  meL 
^  llle  suam  laetus  patriam  victorque  petebat: 
A  patria  fu^o  victus  et  exsul  ego. 
Nec  mihi  Dulichium  domui^  est,  Ithaceve,  Sameve, 
Poena  quibus  nou  est  ^andis  abesse  locis: 
'  Sed  qiiae  de  septem  totum  circumspicit  orbem 
70      Montibus,  imperii  Roma  deumque  locus.  j 

Illi  corpus  erat  durum  patiensque  laborum:  ' 

Invalidae  vires  ingenuaeque  niihi.  | 

62«    Sors  tulit  in  Get.  Sannaticosqae  sin.  I 

set  Sen.  snasor.  1.  p.  2.  Gron.:  iniercepUis  ien^yris  dle$^  «pMM 
grave  et  devitm  ttiare,  aui  nuUa  aut  ignota  sidera;  ie\  scliol.  Tri 
clinii  ad  Soph.  Oed.  tyr.  792:  ot  (pivyovTtg  anqivyla^ 
ToT^  agQOiQ  iatjfisiovvto  rijv  eavjwv  netr^ida,  quae 
que  alia  ad  illnstrandam  Tulgatam  adhibet  Meursius  Exerc.  crit 
p.  2.  1.  3.  c.  31«  Sed  tu  confer  tottm  pohm  Fast.  1,  654.,  f^ 
fum  coelim  Manil.  2,  397«  >  Mc^  aequora  Met.  13,  955. ,  tofM 
BeUeona  infr.  4,  10,  23. 

62.  DETULIT   IN   0ETICOS   CAESARIS   IRA    SINITS.       Sic  Palal 

prim.  Gall.  Busl.  Mor.  Pirckh.  Jun.  exc.  Voss.  Pplit.  sec.  decen 
alilHein^i,  Bersm.  Bern.  Crev.  Dresd.  ed.  Bonon.  et  pro  var.  scr 
a  sec.  m.  Francof.  et  Reland.  In  eadem  scr.  DistuVU  Leid.  uter 
que  et  alius  Pelnsii.  Detulit  in  Geticos  Sarmatis  ora  smus  Gudi 
prim.  Vat.  prim.  Polit.  Detulit  in  Geticos  Samiaticosque  «ifltf 
Put.  Palat.  sec  fr.  Rev.  tres  Heinsii.  Reliqui  libri  in  hac  scri 
ptura :  Sors  ttiUty  unus  Vaticanus :  Fors  tuUt. 

63.  FIBAMQUE    MANUM    SOCIOSQUE    FIDELES.      fidanUlUe  ^ 

mum  Pirckh.  fidosque  sodales  Gall.  alius  Heins.  et  Rel.  pro  vsf 
ser.  certo^giM  sodiil^s  coniiciebat-Heinsius,  aliud  nescio  quid  Baf 
mannus. 

66.  FU610.  fugi  Put.  Serv.  Pirckh.  Leid.  uterque,  Jun.  ft 
Rev.  Francof.  quioque  Heinsii,  Rel.  pro  var.  scr.  A  patria  prc 
f^gtis  victus  Buslidianus,  ero  idem  et  Gall.  victus  liumo  Rel.  p^ 
T|ur»  «cr» 

67.  sAMETt.  Samosve  Guelf.  Palatin.  uterque,  Reg.  P* 
Gall.  Mor.  Serv.  Busl.  Leid.  uterque,  Jun.  fr.  Rev.  Bern.  Scgafl 
Rel.  Berol.  ed.  prim.  Heins.  nostrae  Bonon.  Rub.  Corall.  Reli^ 
llbri  scripti  et  impressi  id,  quod  ut  minus  usitatum,  ita  elegandu 
fatemur,  quodque  prae  altera  forma  probat  Serv.  ad  Aen.  3,  27J 

70.  MONTiBvs.  Moribt^s  imp,  fr.  Rev.,  unde  Heinsiui  volc 
bikt:  Molihus.  deumque  domus  Santenius  in  ora  libri  suitenta 
T«rat  .  Vers.;  seq.  lahoris  Befo.  Francius:  malorum, 

72.  XNGKHUAE^UE.  Sio  Guclf  Palatinus  uterque,  Reg.  P* 
Mor,  Serv.  Pirckh.  Lcid.  wterque,  Seguev,  Jun,    ft.   Rev.  Ftascoi 


TRBnTM  UB.  h  BL  V.  tl     ^ 

ile  erat  assldae  saevis  agftatos  in  armis: 

Assuetus  studiis  moUibiis  ipse  fui. 
le  dens  oppresdt,  nnllo  mala  nostra  ievante:  ?$ 

Bellatrix  illi  &ya  ferebat  opem. 
Tnmqae  miuor  love  sit,  tumidis  qni  regnat  in  iuidis| 

Illam  Neptuni,  me  lovis  ira  premit 
Idde,  qaod  illius  pars  maxima  ficta  labonmt, 

Ponitnr  in  nostris  fabula  nuUa  malis.  8a 

leniqae  quaesitos  tetigit  tamen  ille  penates, 

Qaaeque  diu  petiit,  contigit  arva  tamen ; 
\i  mihi  perpetoo  patria  tellure  earendom  est, 

Ni  faerit  laesi  moUior  ira  dei. 


79.    laborum  est. 

a^mns  alii  et  prim.  ed.  Heinsii,  nostri  codd.  Berol.  et  Re- 
M.  %emiae  mres  invalidae^tte  Vossianas.  ingenuaeee  Gall. 
wliqoi  codcf,  ^t  edd.  nostrae:  mgeniumqney  nisl  quod  Busl.  Bern. 
MeiM.etMoret.  pro  div.  scr.:  exiqttaeque.  In  fine  rersus:  iniM 
»*  CreT,  manus  Seguer. 

H  AS8UKTUS.  fr.  Rev.  cum  quatuor  Heins.  et  Bern. :  ^t- 
•jw»  fiudiis.  Vers.  77.  ownque  lave  sit  tumidis  minor  etc.  Beriu 
»  acceDtoin  metro  compositO)  ut  solent  interdqm  librarii. 

76,  loTis  IRA  FABMiT.  ^iTemif  ita  lavii  Leid.  aterque,  Be- 
»!•  Crer.  prim.  ed.  Heinsii. 

,  J9*  LABORUM.  esf  in  fine  rersus  omittnnt  Palat.  prinH 
^'  a  pr.  m.  Reg.  Put.  Gall.  Mor.  Serv,  Busl.  Pirckh.  Crer. 
*^*  cd,  Heinsii  et  vett.  nostrae  omnes. 

,81.  TtTiGiT  TAMXN  iLLE.  tandem  ille  Crer.,  quodFrancius 
wuecit.  Wassenbergium  notaverat  Laur.  Santenins  in  exemplari 
■«  correxisse:  redut  iandem  Ule  penates.  Burmannus  patruus  in 
«»erv.  Miscell.  anni  1733,  vol.  2.  t.  1.  p.  46.,  ubi  personatus  se* 
J^ijwum  cum  Heinsio  magnae  diligentiae^  eruditioois  ct  sagacitati^ 
''^  nuDcupat,  harum  virtutum  insigne  specimen  edidit,  qumil 
P[^^t:  reperit  tamen  ille  penateey  notatns  Iioc  nomine  a  Sc&ra* 
"0  Emenclatt.  praief.  p.  41. 

^    9UAK9U1  Diu  XTC.    Quodque   diu  -—  conti^t  iUe  fa-* 

^   xi  FUVRiT.    Ni  modo  nt  onns  Heinsii,  quod  probabat. 


4  * 


(f  ^  OWMI  SASQNB     ^ 

VL 

r%eo  tantam  Clario  Lyde  dllecta  poStae^ 

Nec  tantum  Coo  Battis  amata  suo  est; 
Pectoribus  quantum  tu  nostiis,  uxor,  iuhaeres: 

Digna  minus  misero,  non  meliore  viro. 
5  Te  mea  supposita  veluti  trabe  fulta  carina  est : 

Si  quid  adhuc  ego  sum,  muneris  omne  tui  est 
Tu  facisy  ut  spolium  non  sim  nec  nuder  ab  illisy 

Naofragii  tabulas  qui  petiere  meL 

6.    tdoa  ett,       7.    oe  «in  nefi» 
VL 

Inscriptti  Cbnttf^  fiamififf  quanfum  Ktuonls  omalifr  Vivdd 
M  Usorem.  ComuM  narraiwr  etc.  Berol.  Ad  uxctem  Francoi 
et  edd.  yett* 

2.  coo  BATTX8  AMATA  Buo  KST.  Clatio  est  BaMa  umali 
$uo  Palat  prim.  AUi  alia;  BUfhs  nallus.  esi  deleot  Vatic  uniu 
Berol.  Rel.  a  sec.  m.  prim.  ed.  Heins.  et  oostrae  Tett.  omoes. 

5.      SUFPOSITA   TELUTl  TRABK  FULTA    CABllTA   XST.      Mpp 

tifa  esl  veluii^  transposito  a  fioe  verbo,  Put.  Gall.  et  vett.  eacj 
Rub.  Parm.  Cor.  Booon.  Yic.  Veo.  Novar.  supposlia  vduii  eA 
reliquae  tres;  delent  esi  prorsus  Leid.  prim«  et  quatuor  igooti 
Bero,  BeroU  prim.  ed.  Hein^ii.  Hic  vir  legendom  esse  coBtendi^ 
Te  mea  supposiia  vduil  irahe  fulia  carina  esiy  et  interpretaadud 
de  trabibus  substerni  solitis  navibus  in  terram  subductis,  cuios  coi^ 
soetudinis  idoneos  auctores  laudat;  obloquente  Burmanno,  qui 
rum  considerate  negat  fulciri  nayes  dici  posse  trabibus,  qu 
subiiciuntnr,  qoasi  non  ubique  ita  poetae  soieant.  Serr«  ad  Yif 
ecU  6,  63:  apud  veieres  unusquisque  eo,  swpra  quod  iaabai,  M\ 
dtoebolifr.  Jacobus  GronoTius  ad  illam  notam  Heinsii  in  libro  olii 
ioo  adscripserat:  Quae  Venus  in  hac  smUiiudine'f  paulo  acutioi 
Sed  com  m  sequentibus  de  naufrado  a  se  facto  verba  faciat  poet^ 
si  dicere  roluit  se  illud  quamvis  lacera  navi  evasisse  tamen  qua 
teniis  licuerit,  vix  aliter  potuit,  Yerbo  rem  expediam.  Non  pn 
coniectura  sua  pugnavit  Heinsius,  sed  pro  codicis  omnium  optiin 
Palatini  primi  scriptura;  quod  ipse  addere  oblitus  est^  Bunnanofl 
noD  potuit,  qoia  ipso  Gebhardi  exemplari  iospecto  opus  erat.  Is 
quis  ood  videt,  qoaoto  vulgata  scriptura:  ruina  elegaotior  vidd 
possit,  taoto  maoifestiorem  huius  ab  Itaiis  profectam  esse  coij 
rectiooem?  J 

7.  voN  8IM  NEC  mJDER.  fi0  stm  trium  codd.  auctoritate  f 
recepisse  dicit  Heiosius  io  notis  editis,  tttffi  in  uno  inTeniri  in  scbel 
db  notaverat.  Noo  oecesse  videtor  a  Guelf.  et  reliquis  paene  omfll 
bus  discedere,  qoi:  fioft  «tm  fi60.  cfr.  Met.  13,  447.  Nam  m 
tom  Palat.  prim.  et  ed.  Novar.  habent:  noH  sum  nee.  BeroLj 
fiofr  sim  n0.    ed.  Bonoo, :  fiofi  sim  nae.  \ 


VBBTim  im  L  BL.  Tt  M 

rapax  stimnlanta  fame  cnpidiuiqae  craoriai 

hcDstoditolii  captat  ovile  lopiis;  lo 

liiit  nt  edax  voltur  corpus  circQmspicit  ecqaod 

Sub  DuUa  positnm  cernere  possit  humo: 
Sic  mea  nesdo  quis,  rebus  male  fidns  acerbb^ 

In  bona  Tentnrus,  si  paterere,  fuit 
loDC  tna  per  fortes  vtrtus  snbmovit  amicos^  15 

NnIIa  quibus  reddi  gratia  digna  potest 
Cr^o  qasm  misero^  tam  vero  teiste  probaris^ 

Hic  aliquQd  pondns  si  modo  test^  habet. 
N^ec  probitate  tna  prior  est  ant  Hectoris  oxcNr^ 

Ant  comes  exstincto  Laodamia  viro.  » 

h  si  Maeoninm  vatem  sortita  fnisses^ 

Penelopes  esset  fama  secunda  tuae. 
Sive  tihi  hoc  debes,  nulla  pia  facta  magistra, 

Gumque  nova  mores  sunt  tibi  luce  dati: 
E^eimna  seu  princeps,  omnes  tibi  cnlta  per  annos^     2S 

Te  docet  exemplum  coniugis  esse  bonae^ 

,  &.  cvpmtTs^tm.  slHensmie^  qaod  nnas  Mediceus  habd)at,  ia 
^  ^  Claudianum  olim  prooaverat  Heimius. 
,  n.  EDAx  TULTUR  C0RFV8.  edos  carfiUB  uhm  circimwpi 
f.  Rer,,  quem  ordinem  prohare  possis,  si  plures  accederent.  e$ 
M  Palat.  prim.  Reg.  Gatt.  Serr.  Bosh  Pirckb.  Jon,  Sed  plures 
Muc  pHtaTerim  ita  Iiabuisse,  nam  nostri  omnes,  sr  Bemensem  ex- 
""^)  et  edd.  yett.  praeter  Aldinam  secundam  eodem  modo  con- 


12.  auB  ircLi.A.  euh  nuia  edit-onfe»  ante  Bersmannmn,  ne- 
"«tamen  vetustae  nostrae.  Josephum  Scaiigerum  hoc  probassd 
^  est.    tn  nuda  tentabat  Francios,  - 

,  13.  rebvs  malb  fidus.  Hoc  ordine  eodd.  Guelferb.^  Put, 
wl.  Seguer.  sex  alii  Heinsii  et  eiusdem  prim.  ed.  ^  Reliqui  cum 
^'  ▼ett. :  male  fidm  rehusi  Burmannus  extemporali  correctione  s 
[«•  ffus.  Vers.  seq.  si  patiare  GalL  Vers.  22.  Pendopes  ««a» 
NPalat.  prim.  secunda  fi&i.Bern.  ed.  Bonon^ 
.  23,  stYB  «nBi  Hoc  DEBxs  Eic.  haec  dd)es  Putean.  sex 
^  et  Guelf.,  sed  turbato  ordine  sub  litura.  nulla  wifl^i^fftt 
r^a  pr.  man.  Serv.  Leid.  prim.  decem  Heinsii^  Becn.»  qui  ad- 
«^Hifine:  esj  Rel.  et  ed.  Bonon.  Reliqui  codd.  et  vett.  edd.i 
r^^t^e.  Vers.  seq.  sini  Res.  Put.  Gall.  Serr.  fr.  Rer. 
'^u.priiD,  septem  alii  Heinnani  et  Bernensis. 
,  25.  VEMiKA  s£v.  Marcta  seu  Leid.  sec»  mmdQS  lcU  «^c* 
^*  CrcY.    onmis  G^elfi 


54  P*  OYIDII  MAS0NI8 

AsafanSemqiie  sui  longa  asmedidliie  fooitj 

Grandia  si  parvis  assimilare  licet. 
Hei  mihi,  non  magnas  qaod  habent  mea  carminii  Tir^ 
90      Nostraqne  sunt  meritis  ora  minora  tuis; 
Si  qnid  et  in  nobis  vivi  fiiit  ante  vigori^^ 

Exstinctum  lougis  occidit  omne  Inadis: 
Prima  locum  sanctas  heroidas  inter  haberes; 

Prima  bouis  animi  conspicerere  tui. 
35  Quantumcunque  tamen  praeconia  nostra  valebont, 

Carminibus  vives  teinpus  in  omne  mds. 


vn- 

^i  qnis  habes  nostris  similes  in  imagine  vultus; 
Deme  meis  faederas^  Baccfiica  sert%  Qoms. 

1.    oostri.        2.    Bacchia* 

27,  8UI.  ^hi  Palat.  jprkn.  Guelf.  a  sec.  m.  Mor.  Busl.  Lo 
uterque,  quiuque  HeiDsii,  Francof.  Bem.  Rel.  Ters.  30.  mtnof 
iMt  ralat.  priin.  Vers.  81.  Slcut  e»  Reg.  Pirckb.  81  quod  prin 
ed.  Heius.  8%  quid  tif  itt  n.  Francof.  usus  futt  fr.  Rev.  Scbrada 
quatttor  mooosyllaba  non  admodum  placebant;  atque  banc  ob  cm 
aam  Francius  correxisse  videtur:  Quicquid  et. 

32.  occidit;  ex  Reg.  Put.  BusU  prim.  Vat.  Politiani  otr^ 
que,  Francof.  tribus  Heinsianis,  Guelf.  sub  litura,  Bem.  Rel.  Crei 
edd.  rett.  Parmensi  anni  1477  et  Aldina  prima.  Reliqui  librij 
edd. :  exddit,  Quamvts  talium  corrector  aliqnis  curiosior  futfj 
potest,  quam  ipse  poeta,  qui  certe  yv.  27,  28  syllabam  ass  ter^ 

SetiYtt.    ante  maUa  Seguer.    Vers.  35.    proecordta  Francof.  Ver 
$.    amn§  meum  GalL  Rel.  a  pr.  m. 


VIL 

Intcrr. :  Ad  amtciim  Francof.  Prohihety  n§  atiM  «laftia  ftoMVJ 
ftif.  AdtMmet  hic  Na$o  sua  ne  celebreUtr  Hnago  Berol.  Metii 
eadem  Pirckb.  Ad  amicosl  qut  ews  tmo^ttiem  ai»ro  uiaculpiatn  k 
hent  edd.  vett.  praeter  Bonon. 

1.  irosTRis.  nosUri  ex  prim.  Vatic.  Paiat.  sec  Bosl.  Fraj 
cof.  et  tribus  aliis  receperat  Heinsius.  Accedunt  Guelf.  Beroeni 
et  Crev.  Reliqui  et  vett.  edd.  omnes :  tio^frta.  Sed  nostroi  ^ 
a  sec.  m.    vultus  —  nostris  Pirckb. 

2.  BACCHiCA.  Bacchia  Put.  prim.  Polit.  tres  Heinsii,  Ben 
Berol. ;  idque  edidit  fiurmannus.     Bacchea  Reg.fGail.  Fraocof. 


TBISYIirH  LIB.  L  BL.  Tl,  TIL  M 

bto  dee»t  totM  lidiGia  fiigsa  poetaei ; 

I  temporibiis  noo  est  apta  coroiia  tneis. 

|bee  tibi  dissimula,  senti  tameo,  optime,  dici,  ^ 

In  digito  qui  me  fersqoe  refersque  tuo, 
BffigieBique  meara  fulvo  complexus  in  auro 

Cara  relegati  quae  poles,  ora  vides. 
Qoae  quoties  spectas,  subeat  tibi  dicere  forsau: 

Qaam  procul  a  nobis  Naso  sodalis  abest!  io 

5^    dissimulas  sentis.        8.    qua. 

|»rira.  man.  hra<^ia  duo  Heinsii.  Reliqui  et  vett.  edd.  omnM: 
BoccMco.   Vers.   4.    non  haeo   apta   Frandus.     acta   conma  fr. 

5.     HAEC    TIBX    BIS8IMULA,    SEHTI    TAMEN.      HOQ   Palat.    SCC. 

Leii  sec.  Moret.  Serv.  quatuor  Heinsii,  Guelf.  disslmula  aenit  ia- 
««!  wiime  tres  Vaticani  Ciofaiii,  cod.  Bersm.  Heinsianortim  Beg. 
Put.  G^l.  Mor.  Seguer.  Serv.  Bosl.  Francof.  Leid.  uterque,  Jun. 
fr.  Ker.  prim.  editio  et  duodeviginti  alii.  Eodem  modo  ex  Msti» 
Wat  M^urs.  Exerc.  crit.  2,  1,  9.  Idem  Bern.  ct  nostri  codd. 
cum  editioDibus  octo.  Solus  CrcT.  oittnta^  quod  Ciofani  quartus 
et  Ifor.  pro  var.  sec.  habebat.  dissiitiulas  senU  iamm  opiiwe  unus 
VaticaBw  Heinsii  lial>ebat.  dissimula  sentis  tam.  opHme  *  «J^- 
oterqoe,  Pirckh.  ed.  Bonon.  Quae  igitur  inde  a  Bersmanno  e<H- 
^esiflseditscriptura!  dissimulo,  sentis  tamen  omnia  longe  mmore 
libronim  auctoritate  nititur.  Dan.  Heinsius  legeliat;  (disstimiMi) 
WBftafcHnen  omnia;  Nicolaus:  dissttiiula^^  sentis  tamen.  Jo.  Sclira- 
^ros  in  schedis  his  verbis  annotaverat:  „An  non:  dissimttlaits; 
w»*i»Ja«ie»-?  scil.  ^ori&o;  neque  enim  amicus  ille  adeo  /®'*®  "^ 
«tonolare  volebat.  Cfr.  1,  6,  7:  positis  pro  nomine  signis,  quoa 
ilficideni,  quod  hic  dissimulare  dicit."  At  refragatur  ingeniosaa 
cnendationi,  quod  vocula  tifei,  ad  dici  necessaria,  sensu  et  interpun- 
ctione  inde  dispescitur.  Hoc  in  Nicolai  Heinsii  correctione  melius 
»t  observatum,  si  istaec  verba:  dissimulas,  seniis  tamen  quasi  uno 
«piritu  continues,  ut  sit :  quamvis  dissimules ,  sentis ;  cfr.  Her.  19, 
W-,  quod  81  fiat,  etiam  Dan.  Heinsii  scriptura,  sed  omissa  prava 
*8tinctioDe,  toierari  potest.  Sed  dissknulas  illud  Nic.  Heinsii  recte 
Wiradenis  reprehendit:  ista  enim  cautio  et  occultatio  amico  paulo 
«mantiori  minus^  quam  poetae  pro  amico  metuenti  convenit.  Quare 
locquidem  loco  piurimorum  scripturam  revocaadam  censeo:  dissi- 
«wtla,  senti  tamen^  in  qua  nihil  desideratur.  Vers.  6.  fersqae  fc- 
^e  Heins.  volebat. 

B.  CARA  jRELEGATi  ^UAE  poTEs.  Clara  Gall.  Serv.  fr. 
^.  Berol.  prim.  ed.  Heinsii.  q\ia  potes  Mor.  unus  Vatic.  Beru. 
Kei.  prim.  ed.  Heius.,  quod  ille  cum  Burmaniio  in  ordinem  rece-, 
pit.  Sed  cfr.  1,  1,  16:  Coniingam  cerie  quo  llcet,  illa  perte. 
Vers.  seq.    Quam   quoties   Paiat.    pruu.   prim.   ed.   Heins.     Uaec 


H^  P.  OVDU  tf  ASON» 

Grata  ioa  eit  jj^^uj  sed  cmtAm  naidr  iMgo 
Sant  mea;  ^uae  raando  quaUaeanqae  legas:  ' 
Carmina  mutalas  liommum  dieeutia  formas, 

Infelix  domini  quod  fuga  rupit  opus.  I 

i^  Haee  ego  discedens^  sicut  bene  midta  meoromt 

Ipse  mea  posui  moestus  in  igne  manu.  I 

Ytque  cremasse  suum  fertur  sub  stipite  natom 

Thestias  et  melior  matre  fuisse  soror; 
Sic  ego  non  meritos  mecum  peritura  libellos 
30     Imposui  rapidis  vii^era  nostra  rogis; 
Yel  quod  eram  Musas,  ut  crimina  nosira,  perosu^^ 

Yel  quod  adhuc  crescens  et  rude  carmen  erat, 
Qnae  quouiam  non  sunt  penitus  sublata,  sedexstant| 
'  Pluribus  exemplis  scripta  fuisse  reon 
25  Nonc  precor,  ut  viyant  et  uon  ignava  legentem 
Otia  delectent,  admoneautque  mei» 
Nec  tamen  iUa  legi  poterunt  patienter  ab  ullo, 

25.    legentum. 

tpioties  Francius.     Yers.    11.     est  delet  Falat.  prim.     Vers,  13^ 
fiitrrafifia  formas  Palatinus  primus,  alius  Heins.  et  eius  prim.  ed« 

15.  BKKK  M0LTA  recte  post  Jacobum  Pontanum  dedit  Hm^ 
sius  ex  prim.  Yatic.  Hamburg.  fr.  Rev.  et  duobus  aliis.  Accedi^ 
Guelf.  et  Berolinensis.  sicui  iwn  mulia  Palat.  sec  Reliqai  et 
Tett.  edd.:  sictfl  hona  midta. 

25.  vuNC  pRECoii  —  iiK&EiiTBM^  Kcc  ffrecoT  Jun.  tfl  hh 
wmi  ei  non  inana  PaJat.  prim.  legentes  Putean.  et  unni  Yatic.  i<h 
eephus  Scaliger  et  Janus  Dusa  in  exemplaribus  suis^  Graerius  ia 
epistoiis  ad  Heinsium  Syll.  4,  p.  3,  24,  633,  Burraannus  secundui 
in  margine  libri  sui  pro  eo,  quod  in  omnibus  praeter  modo  dictoa 
libris,  ^d.  vett.  item  omnibus  est:  legmtem^  maluerunt:  legentum 
Heinsius  quoque  probavit  et  annotaverat,  legentem  esse  pro  leclofl 
coll.  1.  2,  367.  Posteriores  editores,  ut  solent,  secuti  sunt  Al 
causam  non  video,  cur  lilm  insuper  liabendi  sint.  Facilis  est  m«* 
tatio?  at  multo  facilior  refutatio  ex  lib.  2,  224: 

Exeutiaoque  oeulie  otia  nosira  iule. 
Oiia  simpliciter  dicit  libros  amatorios:  otia  nofi  t^^nat^a  doctum  Me^ 
lamorphoseon  opus.    Yers.  26.    atnoneantque  Palat  prim. 

27.  KBC  TAMEX.  Sic  Palat.  uterque,  Guelf.  Reg.  Put.  Galli 
jSeirv,  Busl.  Jun«  fr.  Hev«  Bern.  Berol.  Rel.  Grev.  sedecim  alii  et 
prim.  ed.  Heindi.  Reliqui  et  edd.  vett.  nostrae:  JVbn  iamen,  nH 
illo  PaLit.  sec.  fr.  Rev.  Put.  Rel.  et  pr.  ed.  Heins.  Placeti  et 
raagis  etiam,'  st  ceiii  esst^mus,  Palatinum  primum  ita  habuisse.  Ko- 
tafnm  enim  erat  in  exemplari  iilo  Francofnrtauo :  duo  Ptdatml 
Sed  non  a  n^auu  Gebhardi,  uti  videbatur. 


Nensiet  Yds  mnninaiii  «1  qnUi  libesse  mamiBi. 
Ablatimi  nediis  cfUB  est  immdibiis  istud 

Defiiit  et  scriplis  ultuma  lima  meis.  8D 

Et  yeniam  pro  laQde  peto:  iaadatns  abnnde^ 

Non  fastiditus  si  tibi,  lector,  ero. 
Hos  quoque  sex  versus,  iii  prim^  froDte  libelli 

Si  praeponeodos  esse  putabis,  habe* 
Orba  parente  suo  quicunque  volumina  tangis:  S5 

His  saltem  vestra  detur  in  urbe  locus. 
Qaoque  magis  faveas,  non  sunt  haec  edita  ab  ips0| 

Sed  quasi  de  domini  fiinere  rapta  sui* 
Qiudqiiid  in  his  igitur  vitii  rude  carmen  habebit| 

Emendatiirus^  si  licuisset^  eram.  ^ 


.  28.  KtBGin  Pfelat.  pnm.  Reg,  Pun  GaB.  Serr.  Jmi.  fr. 
««.  Ldd*  prim.  Francof.  Guelf.  Bcrn.  Rel.  a  scc.  m.  sedecim ' 
HoBsii  et  eius  prima  editio.  Resclai  duo  Hcinsiani.  SenUet  Rel. 
«pr.  m.  Reliqui  libri:  Ne$ciai.  aiease  Jun.  Pirckh.  Seguer.  Vew. 
^*  certia  Gottorpb.  ceris  corrigebat  Heinsius,  dubitante  Schradero^ 
wnceri»  lima  conveniret.  Vers.  31.  Nune  veniam^  Tel,  Te  w- 
*MMK  Fraodus.    Vers.  32.    «t  fitodo  leekyr  Barberin. 

35.  TAwois.  tanges  Berol.  cerfit«  Palat*  uterque,  Gall. 
KwUi.  Jan.  Rel.  Seguer.  Bem.  noTem  Heiosiani,  prim.  ed.  eius- 
^n  et  Dostra  Bononiensis.  Accedit  codex  Metamorpb.  Berolin* 
^e  aodqaus ,  in  quo  hoc  epigramma  extabat.  Idem  in  suo  co* 
Ace  repertum  Bersmannus  quasi  de  aUqua  hereditate  adeunda  ex« 
plicabat;  improbante  boc  in  schedis  autographis  Grutero.  Vers, 
<eq,  iaUem  in  noetra  Serr.  Gottorp.  Pirckh.  nel.  i»  dexira  Palat« 
Mc.  tft  dkta  Leid«  prim. 

37.  9U09UE  —  AB  iFSo,  foveas  Palat.  prim,  Guelf.  a  pr. 
n*  Leid«  nterque,  ed.  prim.  Heins.  non  ennt  haec  codd,  Mor. 
Pirckli.  sex  alii  Heins^^  edd,  yett.  Bononiensis,  Parmensis  prima  et 
Aldina,  Reliqui  et  reliquae  t  iioii  haec  ennt^  ah  ipso  Put.  fr.  Rer. 
^*  Basl,  Seguer,  Pirckh.  Guelf.  ReU  a  ra.  sec,  undecim  Heinsu 
cam  eiasdem  prim.  ed,  et  nostris  Parmensi  et  Aldinci.  Reliqui 
<^.  et  edd. :  tUo^  edUa  prieco  cod.  Berol.  Metamo^pb.  Vers. 
39,  hnMat  Francof. 

40,  XAAM  Palat.  oterquey  Reg,  Pot.  Mor.  Sery*  Busl,  LieicL 
•terque,  Jun»  fr,  Rev,  exc,  Voss,  Seguer.  undevigfnti  Heinsii.  Bem. 
ctfiostri  cum  edd.  vett,  nostris  no?em.  Reliqui  codd,  Aldina  se-> 
*Bi^  et  quaedam  BerimanDiana  seriores  cum  codice  Berol,  Me- 


19  r.  OTIDU  NASOVJS. 

via 

j|n  capot  alta  suum  labentur  ab  aequore  retro 

Flumiua  couyersls  Solque  recurret  equis;  ^ 

Terra  feret  stellas,  coelum  fiiidetur  aratro, 
Ynda  dabit  flammas  et  dabit  ignis  aquas; 
5  Omnia  naturae  praepostera  legibus  ibunt 
Parsque  suum  niundi  nulla  tenebit  iter; 
Omnia  lam  fient,  fieri  quae  posse  negabam, 

Et  nibil  est^  de  quo  non  sit  habenda  fides. 
Haec  ego  yaticiuor,  quia  sum  deceptus  ab  UIo, 
10     Laturum  misero  quem  mibi  rebar  openu 
.    Tantane  te,  fallax,  cepere  obliTia  nostri, 
Afflictumque  fuit  tantus  adire  timor, 
Vt  neque  respiceres,  nec  solarere  iacentem, 
Dore,  nec  exsequiaai  prosequerere  meas? 

12.    AiHictumne  «-^  pudor.        14.  neque  exeqn. 
VHL 

In  Seg.  annectitar  priori,  Inscrr.  Ad  anuctfiti  tepidum  FT^n- 
cof.  Contra  falstm  amicum.  Deceptum  falso  Naso  se  monstrat 
^iico  Berol.  Yersum  eundem  Pircklu  In  amkum^  qui  iili  po^ 
Ucitam  fidem  fregerat  edd.  vett.  octo. 

1*      IN   CAFUT  ALTA   8UUM    LABENTUR*      fll    CapUt  OCta  SttUm 

Francius.    vohentur  ah  aequ.    Francof. 

3.  FiNDETUA.  scindetur  Serv«  Busl.  Pirckb.  Leid.  uterque| 
Bern.  Berol.  Crev,  ed.  Bonon. 

11.     CEFEAE.    ienuere  alter  Polit.  et  ReU  a  pr.  m, 

12«  AFFLiCTUM^UE,  Ita  libri  tquotquot  inspecti  snnt  cum 
yett,  edd,  omnibus:  idque  praeter  necessitatem  ab  Heinsio  corre- 
ctum  in  Afflictumne  revocandum  videtur.  Ita  etiam  quae  diversa 
sunt  non  semel  a  poetis  copulantur.  Her.  2,  90.  Fast.  1,  301 
sq.  Neque  hoc  loco  ne  de  rebus  incertis  quaerit,  sed  de  certissi- 
inis  affirmat;  quid  intersit,  disces  a  CatuUo  64,  178  —  183.  In 
iine  versus  Burmannus  correctiunculae  fadendae  gratia  pro  iknor 
plurimos  scriptos  iibros  exLibuisse  ptidor  tradidit  idque  argumento 
|>arum  idoneo  in  ordinem  recepit.  At  Tero  constat  ex  omni  codd. 
Bumero  tantum  Seguerianum  id  babuisse,  tum  Buslidianum  com 
Francofurtano  pro  var.  scr.  a  secunda  manu.  Omnes  reiiqurHeiii- 
sii,  Bern.  et  nostri :  timor^  nisi  quod  in  fr.  Rev.  liuius  scripturae 
quae  olun  glossa  fuerat  exstabat :  metus.  Yers.  seq.  respicies  Pa- 
lat.  prim.   cadentein  Francius. 

14.  MEC  EX8E9UIAS.  Duram  frontem  Burmanni  modo  vidi- 
mus;  iam  et  duras  aures,  qui:  neque  exequias^  quod  primum  ia 
Aldina  sepunda  anni   1516,   tum  m  uonnullis  usque  ad  O.  Ueiobii 


T{tl9TIVII  liB.  |.  JEI^  VllL  fi0 

.„  amlcitiae  ffiiietam  ao  venerdbile  nMm  15 

Re  tibi  pro  vili  sub  pedibnsque  iaoet? 
Qoid  (uit,  ingenti  prostratum  mole  sodaiem 

Yisere  et  alloquii  parte  lewe  tui, 
Inqoe  meos  si  non  lacrimam  dimittere  casusy 

Paaea  tamen  ficto  verba  dolore  queri^  ^ 

->*Idque,  quod  ignpti  faciunt,  vale  dicere  saltem 

edit  conspidtur,  moUius  ladicat  eo,  auod  codd.  pluriiDi  Heinsify 
Dostri  et  vett.  edd.  habent :  nec.    Vide  Laclim.  ad  Prop.  5,  5,  50« 

15.  8AKCTUM  AC  YiKiBABiLK.  Sic  quatuot  Heinsii,  Bero. 
Berol.  Crer.  ed.  Bodoo*  et  Vincent.  Bellov.  Sp.  h«  7,  119.  Re- 
liqm  codd.  cum  florU.  Berol.  et  edd.  vett,  octo:  e$  wnemhUe. 
fmdam  vmeraMle  Mor.  Leid.  uterque»  Reg.  pro  var.  scr.  «t 
qaataor  Heinsii^  noster  Reland.:  qwmdam  el  veneraUle.  veneru^ 
Ul«  ittmMti  Moreti  cod.  Utrumque,  quondmi  et  numen  expretsa 
e»e  ex  loco  Pont.  2,  3,  19,  recte  notavit  Heinnus.  Aiteram  scri» 
ptoram  imitatus  Sen,  ep«  14.  eaorttm  «I  tiefierabUe  namen  f^iUeo^ 
flHae  dixisse  videtur. 

16.  RE  rriBi  plnrimi  servant  codd.  Ita  laudatnr  hic  locui 
ftVinceDt.  Bellovac.  Spec.  hist.  7,  119,  et  a  librario  cod.  Pirckb. 
io  fflargine  Pont.  2,  14.  Nae  vel,  Nunc  tihi  Leid.  prim.  Poste» 
riosedd.  vett«  praeter  Bodod.  habent.  Quae  tibi  ir.  Rev.  Jffen 
niUflorileg.  Berolin. 

n.  ^uiD  FuiT.  Quid  fugis  fr.  Rev.  unus  Vatic  Berolin. 
Frandus  adscripserat:  posset,  Quanfum  eraU  Vers.  19.  locnmts 
Palat  prim.  lacrhnam  Put.  Gall.  Serv.  Busl.  Jun.  Palat.  sec.  fr. 
Re?.  septem  Heinsii,  noster  Guelf.  et  Crev.  Reliqui  et  vett.  edd. 
hmmas.  demittere  malebat  Franeius  et  ita  Serv.  cod,  habebat. 
conf.  Met.  1 ,  261.  2,  310.  Markl.  ad  Stat.  Silv.  2,  2,  142. 
h  3,  77. 

20.  ^uEBi  Heinsius  edidit  solius  cod.  Gottorph.  aqctoritat^) 
Ctti  accedere  cod.  Francof*  si  quis  crederet,  quia  nihii  enotavit^ 
qui  illum  contulit,  falleretur,  sat  scio.  Sed  vide  Lachm.  ad  Prop. 
h  ^}  22.  eegui  Busl.  pro  var.  scr.  et  alius  Heinsii.  Reliqui  libri 
^mx  loqui,  eicca  dolore  Jun.,  quod  placebat  editori  Ele^r. 
Etooena. 

21.  iD^UE,  ^uoD  iGNOTi  XTC.  Nihil  in  hoc  et  sequenti 
versu  di?ersae  scripturae  enotatur^  nisi  BusU  cod. :  Quique  quod^ 
Juo*:  in^rali  et  Pirckh.:  vofedtcere  coniunctim  exhibere.  Gravem 
^en  controversiam  us  movit  Job.  Scbraderus  Emendat*  p.  296. 
^'  Negat  hic  aut  vdk  correpta  ultiroa  toleraudum  esse,  quod  hoc 
^  looo  occurrat,  in  aliis  scriptoribus  merito  a  critids  sit  expun- 
^ni)  aut  vaUdUsere  boni  commatis  verbum  esse.  Reprehendit  ver- 
^ruiD  dicere  v.  21,  26.,  facere  v.  21,  27.,  vocie  v.  22,  26.,  repe- 
titionem.  Deuique  turpem  senteutiae  iterationem  notat  in  disticho 
^oc  et  sequenti  25,  26.    His  argumeuds,  locudoois   barl>arie,  aea- 


M  ff .  OTIDU  «ASONIS 

fit  vOMm  popnli  piibifcaqne  ora  seqiii?  'I 

Deniqoe  lugobres  Tiiltus  nunquamque  videndos 
Cernere  sopremo  dom  Ucoitque  die,  I 

25  Dicendumque  semel  toto  non  amplius  aevo 
Accipere,  et  parili  reddere  voce,  vale? 
At  fecere  alii  nulio  mihi  foedere  iuncti, 

Et  lacrimas  animi  signa  dedere  sui. 
Quid,  nisi  convictu  caussisque  valentibus  essem 
80     Temporis  et  lougi  vinctus  amore  tibi? 

lentiae  et  Terboram  inconcioDa  repetitiore,  qaae  slngul^  sufficioBt' 
<id  suspicionem  de  versus  origine  movtndam)  ab  iniproba^  iDtcr-| 
polatons  manu  hoc  distichon  profectum  esse  concludit,  dicieDdam 
censet  idque  salvo  sensu  fieri  demonstnt.  Elandem  sententiam  ar« 
gumentis  non  additis  Medenbach-Wakkerus  Am.  litt.  p.  120  tu- 
•terat.  Contra  Schraderi  acumen  omni  parte  feliciter  nos  dbputa- 
turcis  esse  desperamus :  paulo  minus  inepta  molituros,  <][uam  Petrum 
Francium,  qui:  Quodque  vel  ign.  fac*^  omedwere  coniiaebat>  confi' 
dimus.  Triplicem  igitur  scrupulum  a  Schradero  monstratum  eadem 
opera  removeri  putaverim,  si  ita  legatur: 

Idque^  quod  ignotl  faciuntj  vel  dicere  sattem 
Et  vocem  pqpuU  puhlicaque  ora  8eq\tij 
ToHitur  oiFensio  prosodica.  Nulla  sententiae  est  repetitio,  praecc- 
dentibus  apte  istaec  adlunguntur  sententia  versus  19.  paulum  dila- 
tata,  idque  oppositis  sibi  dicere  et  facere,  ut  atibi  centies*  Hac 
autem  re  eorumdem  verborum  infra  redeuntium  molestia  minnn 
quantum  minuitur.  Moleste  enim  iterantur,  quae  eundem  fere  iQ 
modum  ob  oculos  ponuntur.  Igitur  vocem  intra  quinque  versus  bis 
T)08uisse  poetam^  quis  indignabitur?  Locutiones  vocem  seqai  et  p"- 
olica  ora  sequi  iniuria  traducere  videtur  vir  ingeniosus.  Nam  ilh 
simillimum  est  facta  sequi  Her.  16,  326»,  ab  aitero  proxime  abest 
1.  2,  88:  —  quaque 

Dehmt  est  vulUts  turha  secuta  tuo9. 
et  Arte  am.  2,  202 :  Imponat  leges  vultibus  iUa  tuis. 
fnAUca  ora  sic  dictum,  ut  puhllca  verha  Am.  3,  7,  12,  puhlid  mih 
res  Sen.  ep.  6.  popuU  puhlicaque  copulata,  ut  el.  1,  24:  peragaT 
popuU  puhUcus  ore  rettSy  quod  diversi  generis  esse  Schraderus  ae- 
monstrare  non  potuisset.  Pieonasmo  particularum  vd  saltem  aliter 
subveniri  poterat;  sed  cfr.  iam  nunc  Her.  2,  83;  nec  non  et  Mct. 
.8,  780;  mox  deinde  Met.  9,  143;  dto  properare  et  ante  prael^ 
tare  ibid,  581,  689.  tadto  clani  pede  KrU  am,  3,  712.  Vers.  22. 
«on  detnde  videndos  ed.  Bonon. 

26.  ASDDERE  TOCK.  dtcere  voce  ed.  Bonon.  Hoc  distieboo 
in  exemplari)  quo  usus  est,  Jacobus  Grenovius  uncinis  incluserat 
•t  delendum  videri,  quia  res  praecessisset,  indicaverat. 

30.  mcrvn  Heinsius  recepit  ex  uuo  tantum  Medieeo  et  Fa« 
U^.  sec»,  ^.ita:  vincius  amore  fvu    Sed  Goofirmatur  ea  scriptura 


iiist  tol  Iwoa  et  tot  flmi  007111  mmo»» 

Tot  noMem  hmm  seriaqne  ipse  taa? 
Ooidi  si  danta^at  Romae  tibi  cognitus  esMDii 

Ascitus  loties  in  genns  omne  loci? 
Cnnctane  in  aequoreos  abierunt  irrita  ventosi  35 

Conctane  Lediaeis,  meraa  ferontur  aquifi? 
Non  ego  te  placida  genitam  reor  urbe  Qoirini; 

33.    iDihi  cognitus  essea. 

acod.  Bernensi^  b\  U  modo  diligenter  est  coUatns,  fiostris  Bero* 
tMDsi  et  Reland.,  edd.  vett.  Bononiensi,  Paimensi'  prima  et  Al* 
Aoa.  Reliqni  utriusque  genens  libri:  luncfuSf  qnod  praecessit. 
Ten.  32«    Utos  Palat.  prim. 

33.  9inD  81  —  TiBi  coeKiTus  X8SIM,  Quicl  titai  GuelA 
a  ^r*  m.  Repius  a  sec.  m*  et  duo  Heinsii  hunc  versum  ita  con-* 
opiebant:  ABdtus  loltes  Btudiis  r^msqite  severis.  Gueiferbj- 
tanu»  idem  monstrum  post  vulgatam  versus  scripturam  ita'  ex- 
IMMtt:  Accitus  Miens  studio  rehusque  secundiSy  punctis  etiam 
«uWptis  priori  formae.  Ita  illi  callide  confinxerunt»  qui  sequenti 
^«wuoci  aut  lejebant  aut  correxerant.  In  tanta  fraude  denuo 
^d«,  qoanta  sit  Palatini  primi  praestantia,  qui  cum  Mor.  Gall.  Se- 
goer.  et  prima  editiooe  Heinsii  pro  vulgato:  mi^  co^nifus  esses 
ioppeditat:  tthi  cognitus  essem.  Hoc  ab  ipsa  Ovidii  manu  esse 
€30^.  Nam  si  evol?as  Pont.  2,  10,  facile  intelliges,  hoc  no« 
^^  cannen  et  illud  ad  eundem  Lominem  scripta  esse:  videbis 
iUic  GODYlctum^  studiorum  communionem)  cognationem  cun^  uxore,' 
joam  hic  v.  19.  causas  mlentes  dixisse  videtur,  commemorari, 
iQTeoies  etiam  itinerum  simul  susceptorum  enarrationem ,  sed  his 
verbis:  Te  dtioe  mctgnifkas  Asiae  perspeximus  urhes  etc.  lam 
CQm  praeter  illas  et  Atheniensem  peregrinationes  satis  sciamus  nullas 
fedsie  0?idium,  sive  ille  Licinius  Macer  proconsul  Asiae  fuerit, 
QQod  Massono  placuit,  sive  hoc  lex  Yillia  vetat,  cfr.  Jahn.  de 
Ofid.  epp,  p.  9^  certe  non  Ovidius  iilum,  sed  Macer  poetam  no* 
itmm  in  sodetatem  itinerum  ascivisse  videtur. 

34.  Loci  Palatinus  uterque,  Put.  exc  Vdss.  'Busl.  Serv» 
Pffdh,  Berol.  Leid.  uterque  pro  var.  scr.  Francof.  quatuor  alii 
Heiosii,  Reliqui  tamen  et  vetf.  edd.  omnes:  toci.  Schraderus  du- 
oitabat,  num  genus  k>ci  aeque  bene  diceretur,  atque  aenus  scripti 
|;2)  381^  et  coniiciebat:  nemus  omne  loci^  h*  e.  suhwrbanum.  Sed 
^cebit  alterum  servare,  donec  aptius  quid  ab  alio  excogitatum  fue- 
^  Vers.  35.  AeoUos  i)entos  malebat  Schraderus,  iii  sequenti 
Frandus:  mersa  teguntur  aquis. 

37.  PLAciDA  GXKiTUM  Heiusius  edidit  ex  Palatino  primO, 
piima  editione  et  tertio  nesdo  quo  codice.  Ita  in  Berolinensi  quo- 
^^^i  led  ab  eadem  manu  correctum  extabat.  Reli^ui  libri  omness^ 
t*<^  plactda.  reor  esse  Stiiriiii  Palat  priou  Leid»  uterque^  Se- 
fi*v*  BcsoL  «t  Mon  pro  Tar.  scr. 


##  P.  OVIMIIIASONIS 

Vrbe,  meo  qime  iam  mn  adeQndft  ped^  est: 
Sed  scopnlis,  Ponti  qoos  haec  habet  ora  sioistri 
40     Inque  feris  ^cythiae  Saraaaticisqae  iagis; 
Et  tua  sunt  silicis  circum  praecordia  venae, 

Et  ri^dum  ferri  semina  pectus  habet; 
Quaeque  tibi  quondam  tenero  ducenda  palato 
Plena  dedit  nutrix  ubera,  tigrkr  erat 
45  Aut  mala  nostra  minus^  quam  non  aliena  putares^ 

42«    habeot;        45.    At  mala  nostra  —  qaam  nunc. 

38.  TTRBE,  MEO.  Esse  meo  GalL  Busl.  Bern.  et  tres  Hein- 
sti.  In  fine  esi  omittunt  Pirckli.  Leid.  prim.  Bern.  et  tres  Heinsii» 
qaod  ille  probabat  putahatque:  pedi  legenduro  esse.  iVers.  40. 
Swrm4itiaeque  corrigeoat  Francius  post  Dousam  filium« 

41^  9UNT  siLicis.  Idem  nic:  siant  tilicis.  «ilicum  Gall 
Pirckh.  et  Yaticanus  unus,  (Burmannus^  quod  in  Heinsii  schedis 
exstat:  V  am  legebat:  qmnque  allos)  cum  Heinsii  prima  editione 
et  nostra  Bonooiensi.  silices  circum  praecordia  nati  interpolati 
eodd.  Guelf.iprim.  Polit.  prim.  Vatic.  et  Palat.  sec. 

42.  ET  BioiDUM  —  HABET.  rtgidi  ferri  Guelf.  hahent  Mo- 
reti  (non  GalL),  Rel.  et  ed.  Bonon* 

43.  DUCENDA.  sugenda  Bern.^  quod  placebat  Stettlero,  qai 
Ijlivenal.  12,  9  allegabat,  ubi  eadem  scripturae  diversitas. 

44.  pLENA  DEDiT.  Prodmerat  Francius  coniiciebat.  Hoc 
certe  commento  elegantior  est  scriptura  cod.  Crevennae :  Plena  da- 
hat  nutrix» 

46.      AUT  MALA  KOSTBA  MINUS,   ^UAM  KOW   ALlENA  POTA- 

AES*    Hanc  mala  Palat.  prim.    Haud  mala  Reg.  Put.  Gall.  Serr. 
Busl.  Leid.  sec.  septem  Heios.  cum  eiusdem  prima  editione,  Se- 

faer.  Bern.  Haut  Guelf.  a  m.  s.  Francof.  Jun.  Rel.  Berol.  Jvi 
irckb.  Palat.  sec.  multi,  ut  puto,  Heinsii  et  vett.  edd.  oostrae 
qmnes.  At  Moret.  et  sex  Heiosiani;  tum  bi  tres,  Reg.  Put.  Se- 
guer.  pro  var.  scr.  Aut  si  nostra  Palat.  sec  minus  quam  nunc 
nnus  Vatic.  minus  quia  nunc  Comb.  pro  div.  scr.  Reliqui  codd. 
et  vett.  edd.:  quam  non.  putasses  Put.  Serv.  Palat.  sec.  Jun.Rel. 
Tett.  edd.  nostrae  omnes.  Reliqui  codd. :  putares,  Igitur  Heinsiu^ 
post  Tanaquilum  Fabrum  epp.  1,  23.  ita  edidit: 

A$  mala  nosfra  minusy  miam  nunc^  aUena  putasses^ . 
^t  interpretatur :  At  saltem  mala  nostra  minus  a  te  aliena  putM' 
BeSi  quam  nunc  facis.  Desidero  acumeh  et  elegantiam.  Nam 
istud:  Sh  ftoft  fedsses^  quod  fadSy  non  mcusaremy  admodum  ieivH 
num  est^  et  (piam  nunc  paene  abundat.  Idqne  vel  Burmannoi 
^ensisse  videtur,  qui  tentabat: 

At  mala  nositra  prius,  quam  nunc^  aUena  puUtsseSj 
^uamvis  immerito  a  Scbradero  boc  nomiote  laudatus.    Mos  mdto^ 
rum  et  bondrum  Kbrormn*  scripturam  sequfmur  et  postliminii  io^ 
revocavimus.    De  Aut  et  putares  von  Otigattias,  immo  aptiu»  qno^ 


TRisTiiFU  uv.  i.  m.  ▼m,  ix.  ^ 

Uwnfy^ibqm  tnihl  noii  ngerere  reoa. 
Seli  qnoniam  accedit  fatalibns  hoo  qooqne  damiisy 

Vt  careant  nimieris  tempora  priroa  sois; 
E(Bce,  peccati  oe  sim  memor  liiiiiiB  et  ilto 

OfBchim  laadem^  qoo  queror,  ore  tQQnu  ^ 


IX. 

lletar  inofiensae  metam  tibi  tangere  vitae, 
Qui  legis  hoc  nobis  non  inimicus  opas. 

dammodo  At  et  pukisses  ihtemiir.  Teram  illnd  miims^  qi§$m  wm 
aliena  iDterpretatione  tantam  indiguisse  hactenus  putamus.  Poterat 
dixisse:  iton  dlima^  eodem  sensu;  sed  f^rtificiose  simul  toqni  et  mo- 
daratias  optare  maluit,  Tel  minorem  affectum ,  qnam  animum  uon 
dienain,  h.  e.  prbpensum,  exigit.  De  sententia  cfr.  Met.  8|  600  s 
Sipder  Hippoaainast,  aut  si  minuM  imjnuM  esset,  Sen.  ep.  49: 
INHutiim  est  quod  vwimus^  vd  adeo  puncto  mlnus;  de  locutione  ar^ 
tificiou,  Sueton.  Tiber.  26:  patilo  minue^  quam  mrivahm  egU» 
Sen.  q).  20:  iiuanto.  mlnusy  quam  siramentis  incubantem,  Seo. 
ritet.  coDtroT.  1,  3:  qua/nio  ndnue,  quam  in  templum  resihiit.  Apud 
gnunmaticos  veteres  minus  quam  finita  f)ronomina  et  similia  passim 
occarraot.  lo  contrario  tamen  adrerbio  longe  usitatissima  ea  etl 
locutio,  Fast.  1,  170;  4,  299;  Lucan.  Phars.  I,  1.  ' 

46.  DU&1TIAE9UK  MiHi  KON  A6IBEAS  BBUs.  Duritias 
ni^i  mmc  non  ag,  excerpta  Kloekhorii^  et  ita  emendare  olim  ^o* 
lebat  Graevius  @yll.  epp.  4,  p.  175. ,  scilicet  non  intellecta  illa 
structura:  pukires  et  agerere^  cuius  en  exempla  satis  ob?ia^  sed  ab 
Heinsio  plerumque  tentata:  Fast.  2,  150,  447.  3,  809.  5,  534. 
Latebat  etiam  aiiquid  sub  litura  Giielf*  Yers.  47,  accedunt  — « 
^  R^.  cum  Rei.  pro  var.  scr.  Bern.  sex  Heinsii  et  vett.  edd« 
omnes.  Yers.  49.  peccanU  Palat  prim.  Yers.  50.  queror  edd. 
vett.  onmes. 

IX. 

loscrr.  Ai  otntcum  Francof*  Ai  Seuerum  amkum  s%mm  cod^ 
SetY.  (gloss.  cod.  Pirckh.  ad  v.  57.  severe:  nom,  pr.  aliter  qui0 
^  es  tragoedus,)  De  hono  amico  Berol.  Hortatur  carmen ,  maneali 
V^  ^us  amicii»  Berol.  Pirckh.  Ad  amtcum,  ([uod  vulgus  forlu^ 
*flm  «ef/ttitur  vett.  edd.  octo. 

.1*     DXTUB  IN0FFBH8A£  MBTAM   TIBI  TAN6EBB  TITAE.      PIu- 

^  codd.  et  edd.  vett.  omnes :  vitae  tibi  tcmgere  metam;  Qemers 
^m  Gall.  metam  tihi  tangere  vitae  unus  Yatic.  Leid.  uterque^ 
^alat  prim.  et  ed.  prima.  Quod  cum  Heinsio  probare  non  duhu 
tsivimns  prae  vulgafa^  propter  sonum  commodiorem,  donec  id^ 
<)uod  Zinzerting.  Prom.  Crit.  p.  166.  in  sub  codd.  reperisse  se  di- 


§4  P.  OVIDII  IttSONIS 

AMe  tiilnam  pro  te  possent  mea  reta  Tntefe,         | 

Quae  pro  me  duros  non  tetigere  deos. 
5  Donec  eiia  feUx,  moltos  numerabis  amicosj  I 

Tempora  si  fuerint  nubila,  solus  eris» 
Aspicis,  nt  veniant  ad  candida  tecta  colnmbae^         I 

Accipiat  nullas  sordida  turris  aves? 
Horrea  formicae  tendunt  ad  iuania  nuuquam:  | 

10      NuUus  ad  amissas  ibit  amicus  opes. 
Vtque  comes  radios  per  Solis  euntibus  nmbra  estf  H 

Cum  latet  hic  pressus  nubibus,  illa  fugit: 
Mobile  sic  sequitur  Fortunae  lumina  vulgusy  I 

Quae  simul  inducta  nube  teguntur,  abit 

B*    possint.       II.    cbeal  est»       14.    oocteb 

cH  atqae  conspidtur  in  cod.  Crer. :  ineffmsam  vitoe  I.  #•  metant 
a  libris  pluribus  firmatum  erit.    Nam  ad  sententiam  aeque  boniua 
est,  cura  de  circo  utique,  non  de  stadio  translationem  fi^ri>  contra  . 
atque  Burmannus  vult^  metae  pro  Unea  usurpatio  et  similb  loeoi  I 
4^  Sy  35  conHHonstret. 

3.    PRo  TE  FossENT.    fossenf  pro  ie  vett.  edd.  praeter  Bo- 
noniens.  et  fortasse  Palat.  sec.    Reliqui  codd.  Heinsii  et  nostrix 
pro  te   fioeeenk     po^stnl  e  Francoi*.    et   tribus    tibris   receperat  ! 
Heinsias*  1 

5.    DONBC  ERis  VELix*    Dvm  fnerts  fMx  Bnsl.  pro  var.  ucr.  \ 
Crnn  fueris  feUx  floril,  Berol.  eria  soepee  unus  Heinsii.    Hoc  ^  < 
stickon  exscripsit  ViDC.  Bellor.  sp.  li.  7»   119*    Yers.  7.    oeititfnl 
Berm    Vors.  8.     Ut  tapiat  Francius. 

10«    IBIT  AMfcvs.    curril  otntcus  cod«  Bersm.  iendU  Hfntoiia  j 
GalL  Heinsius  vise$  (non  t;tsiQ    coniiciebat.     Hoc  disticlion  habet 
Vine*  Beliov.  L  L  i 

11«  VMBRA.  Heinsii  eodices  omnes,  exceptis  duobus^  et  eiitf  j 
prima  editio,  nostri  codd.  praeter  Reland.  edd.  cum  floril.  Mur^ 
mellii  praeter  Vic  et  Ven,  addunt  in  fine  versus  esl.  Ita  etiam 
voluerat  Francius,  ne^ue  si  bene  perpeodas  locum,  abesse  potest^  i 
primum  propter  manifestam  stribliginem:  tfmbra)  iUa  in  eodem  | 
eDQndato  posita,  deinde  quia  quod  v*  13  est  seqtitlurf-in  protaal  i 
verbum,  comitari  sive  coraitem  esse,  posdt^  non  adiectivum.  De  i 
atractura  buius  et  seqoentis  versus  cfr.  Met.  10,  190  — 193. 

13*    LUMiiTA.    fnuftmi  Leid.  sec.  mmina  Letd.    prim.  RdL  ; 
pro  T«  scr.  Itmtna  Vinc  Bell.  L  c 

14.    mjBm.    nocle  Palat.  sec  uterque  Polit.  Reg.  GalL  Serr. 
notem  Heinsii,  noster  Gueiferb.  et  Berol.,  sdlicet  interpolati.    Ac  ; 
damnaverat   Hdnsius  in  schedis.     Burmannus    tamen    recepit  pro  i 
Ovidiana  manu,  quia  ntibtbu«  praecessisset,  quanquam  nocte  t^ 
fcunina  posse  demonstrandum  cirat* 


TfilSTnnL  UB.  L  EU  IX,  fg 

preeor,  ni  semper  poMiiit  iibi  faka  Tideri:      15 

Sant  tamen  eventu  vera  fatenda  meo. 
Dnni  stetkuns^  tarbae  qoantum  satis  esset,  habehat 

Nota  qiildei&,  sed  noQ  ambitiosa  domu9. 
\t  simul  impulsa  est,  omnes  tlmuere  ruinani 

Cautaque  communi  terga  dedere  fugae.  20 

ilaeva  neque  admiror,  metuuit  ai  fulmina,  quomm 

Ignibus  aflSari  proxima  quaeque  solent 
M  tamen  iu  duris  remaneutem  rebus  amicum 

Qaamlibet  inviso  Caesar  in  hoste  probat 
ka  solet  irasci^  neque  eoim  moderatior  alter,  25 

Cam  quis  iu  adversis,  si  quid  amavi(^  amat. 

21,    iiec«       22«    vident. 

^  15.  BEMnR  PoggiKT.  poMifil  MntfMf  Beg»  VitL  Serr.  tre- 
iedmReios.  cum  eius  prim.  ed.,  nostri  Guelf.  et  Cre?«  fHMvM 
^  «Mper  Leid.  uterqne.  Vers.  seq.  Sed  tam^  pnnu  Vat.  fth' 
M§  fm  HeiiwiuS)  fuiura  meo  Fraodus  rolebat. 

17.  HABEBAT*  hahebam  Gail.  Serr.  Busl.  Palat.  lec.  Leid* 
D^en)iie,  Joo.  Seguer.  Guelferb*  Crer.  Doyem  aiii  Heinsii  com  eius 
?riin.  edit. 

19.  AT  siMUL.  8ed  8um  immdsa  Palat. .  prim.  Sed  dmvi 
^^tinc  Heinsii.  Quae  eimul  Gail.  Ut  eimul  Reg,  Palat.  sec. 
^*  Rd.  duo  Heinsiani.  Ui  eemel  Busi.  Leid«  uterque,  sex  Hein- 
S  Bem.  Seguer.  Berol.  Crev. 

20.  CAUTA9UE.  Cunctaifue  Gall.  Busl.  Leid.  aterqoe  pro 
^*  scr.  tres  Heinsii^  Bern.  Rei.  iJaptaque  Berol.  Versaque  cpr- 
gefcat  Francius, 

21.  KB^uK  ADMiiiOR.    neo  odmiroT  decem  Heinsiaoi ,  Bero. , 
ostripraeter  Guelf.  et  BeroL,  qui:  Saevaque  non  miror^  et  edd. 
^  riimum  Palatinma  sequimur  et  Ladimannum  V.  Das.  loco 
'pra  dtato. 

22.  ^uAs^UE  YiDEXT.    saepo  sdileni  Crey.  videni  arripnerat 
'^'niaoDiis  ex  Leidensi  ytroque,  inepto  argnmento»  ^uia  quae  ^ 
^tor  Diagis  terreant*    Num  igitur  tum  yidebant  amid?  Hoc  di- 
i^oQ  post  sequeos  collocat  et  vers.  23.    In  duria  awiem  reme^  y 
^  Vinc.  Bell.  Sp.  b.  7,  119. 

.24.  ^tTAMLiBET  ox  Rcg.  Tar.  8cr.  Herculan.  qoinqoe  Heia- 
^tt  et  Vincentio  BeUovacensi.  QuemUbei  Jun.  Reliqui  omnes  et 
^edd.:  QuoUhei. 

25.  KEo  80LET  IRA8CI  KS^UE*  NoH  8oUii  Rdaod.  m^quo 
%•  pQt  Gall.  Serr.  Busl.  Francof.  sex  alii  Heiosii^  Guelf*  a  pr« 
'  "em.  Rel.  Crev.  cod.  Bersm.    Reliqui  et  vett.  edd. :  neo. 

28.    cuM  ^uis   JLTC.     Cum  qukd  Palat.  sec   Mor*  pro  var 
^*  cod.  Bersm«   et  septem  Heinsii.     Sl  q^  hau    Leid»   prinu 

5 


gg  p.  atnjn  nasonis  - 

De-  boinite  Argolici  postqnam  eognoc^t  Orestae^ 

Narratur  Pyladen  ipse  probasse  Thoas. 
-Qoae  fmt  Aetoridae  cum  magno  semper  Acbille^ 
so     Laudari  solita  est  Hectoris  ore  fides. 

Qnod  pins  ad  manes  Theseus  comes  isset  amico, 

Tartareum  dicunt  indoluisse  deum. 
Eiaryali  Nisique  fide  llbi,  Turne,  relata 
Credibile  est  lacrimis  immaduisse  genas. 
33  ^  Est  etiam  miseris  pietas,  et  in  boste  probator. 
Hei  mibi,  quaiii  paucos  haec  mea  dicta  moyent! 


Bern.  H  quia  amamt  Crer.  tn  quid  adanuwtt  Palat.  pnm.  m 
tres  libri  Heinsiani  ^  edd.  Tett.  nostrae  omues.  Frobabat  Im 
Heinsius. 

27.    ARGOLici  —  oRESTA£.     Palatiuus '  primus  et  ineli(M|^ 
codd*  magno  numero:   Oreste.     Orestem  ex  Heinsiauis  solus  Gr*" 
^jus,  Seguer.  pro  v.  scr.   Rel.  edd.  vett.   omnes.     Oresten  Be 
Orestes   quinque  Heins.  Seguer.     Omnes  libri  veteres^tam  scrij 
quam  impressi:  ^r^o^ico,    quod  correctum   debetur  Heinsio.    Y< 
20«    Auctoridae  Palat.  prim.  Hactoride  Guelf.  | 

31.  iss^ET  ex  Palat.  prim.  Leid.  utroque,  Rel.  septem  Hein* 
sianis  et  eiusdem  prim.  ed.  iret  reliqui  libri  et  vett.  edd.  ivU  Pa 
lat.  sec,  unde  Heinsius  faciebat:  irit;  comitavit  unus  Mediceoi 
Barberin.  et  Berolin.  Heinsius  inde  eliciebat:  comitaritm  In  Tulgat) 
improbabat  sibilorum  frequentiam. 

32.  iNDOLuissE.  non  doluisse  Politiani  uterque,  tres  fi 
Heinsii  et  noster  Relandinus.  Heinsius  suadebat:  num  dolut$M 
Francius:  ohstumiisse,  Withofius  in  annot.  or.  fun.  SummeriDad 
1752.  p.  48:  dicunt  hunc  soluisse;  non  male,  Schraderi  iudicid 
at  nostro,  non  bene.  Offendebat  enim  in  verbo  ithdoluisse^  qno^ 
eodem,  quo  hic  significatu  habes  2,  570.  5,  4,  38.  Yers.  35.  ^ 
ridHi  nostrique  Guelf.  a  sec.  m.  j 

36.  EST  ETiAM  Erc.  Parum  praesidii  loco  huic  conclaiDao 
a  scriptis  libris  est.  pietas  miseris  uterqiie  Politiani,  duo  Heiiii 
et  Seguer.  etiam  in  miseris  Palat.  sec.  vett.  edd.  octo.  etifMi  9^ 
serisque  fides  Richelian.  Pirckh.  ed.  ]3ononiens.  Reliqui  odMI 
etiom  miseris  pietas.  Yinc.  Bellov.  Sp.  h.  7,  119  haec  verba  M 
bei:  pietas  et  in  hoste  prohatur.  Heinsius  coniedt:  Ista  «^J 
miseris  pietas  vd  ah  hoste  prohatury  vel:  Ista  etiam  nnsero  ^ 
At  pietM  in  miseris  non  magis  Oridianum,  si  modo  latinuin,  (p^ 
eandor  in  amids^  quod  Sduraderus  Emend.  p.  208.  reprelieoi 
ptetas  mkero  multo  etiam  minus;  neque  andiendum  puto  Barmfl 
num,  Mi  ex  fioe  versu  huc  retrahentem.  Accedit^  quod  non  paa| 
tantufli  litteris  a  librorum  fide  emendatio  Udnsiana  recedit.  ^ 
tur  nobis  scribendi  compendinm  perperam  intellectum  caosa  cot 


TBISTim  UB.  hEUJX.  ^f 

nnBpendi  Temifl  Aiisse.  Constat  «lepeDiiinero  in  libris  Hstis  lit- 
teras  iiutiales  F  et  P  conftiDdi  a  libraiiis.  Ita  Trist.  lib.  3,  9,  30. 
cod.  Berol.  pro;  Pallentesque  exaratam  liabet:  FaUentesque.  Porro 
Ettera  P  lineola  transversa  in  calce  notata,  qaae  signiticare  solet: 
Ver,  similliina  est  litterae,£.  Habes  ita  lib.  2,  124«  pro  ^ulgato: 
Ematmterit  in  nonnuUis  lil>ris;  Perniatumeriiy  Tix  ex  alia  origioe 
deriYanduiD.  Item  Ib.  t.  233.  Perbibit  et  £bmt  in  libris,  et  ne  de 
origiDe  possb  dubitare,  alii:  PraehulU  Fast.  6,  745.  HeiDsius  in 
cod.  Fraocofurtano  iDveDit:  Ediderat^  quod  con-ectum  erat  ia: 
Miierai^  cnm  Tulgo  legamus:  Reddiderat.  Atque  italb.  622»  ed. 
Dostr.  codd.  Fast.  2,  737.  cod.  Schraderi,  Met.  15,  34  cod.  BeroL 
Notaodiiio  etiam,  compeDdium  illud  vetastissiuMim  esse  testibus  >el 
MagDone  et  Paulo  Diacono  apud  Putschium  p.  1567,  1623.  et  lit« 
teram  £  quadratam  ex  scriptura  capitali  etiam  in  unciali  et  mi- 
DQscala  occun^fre.  In  codice  Relandi  Fastorum,  quem  contuli,  et 
£  quadratum  et,  si  rotundum  esset,  P  simillimum  \idi.  Deinde  hoc 
^  loco  praeter  'ignoratum  compendium  scripturae  peccatum  yidetar 
io  Tocum  distinctione.    Lege  igitur  nullo  praeterea  apice  mutato : 

Persfet  iam  mlseris  pietas:  et  in  hoste  prohatur. 
fPriiui  Tox,  quam  restituimus,  satis  familiaris  in  eadem  sententia 
Ondio  est,  cfr.  Pont.  4,  10,  83: 

Haec  Uhi^  qui  perstas  indecUnaUts  amico; 
!Wl  4,  6,  7 :  Perstat  enim  Fortuna  tenax^  et  alibi.     Reliqua  in 
I^Teno,  iam  in  exhortatione  ut  Her.  2,  83:  doct^s  iam  nunc 
ff^MnaSj  et  pro  quamviSy  Met.  13,  498 :  cecidieti  et  femina  ferro 
tfffiidetoo  cum  imperativo,  ut  Art.  am.  1,  179: 

Parthe  dahis  poenas;  Crassi  gaudete  sepulti! 
Tdibid.  2,  119:  lam  molire  animtifn,  qftii  duret  et  asPrue  formae: 

Solus  ad  extremos  permanet  ille  rogos; 
Fast  2,  148.  et  centies  alibi;  haec,  inquam^  in  vujgus  nota  sunt. 
I^us  sententiae  est  aptissimus ,  dicta  enim  in  sequenti  versu  sunt 
«a  ipsa  adhortatio,  uti  alias  compellare  dictis  Met.  8,  789 ,  exsti" 
^}m  iictis  Fast.  6,  588.  Apte  etiam  et  eiBcacem  in  modum  ita 
"oiri  carmen  nezno,  opinor,  negabit. 


Naro  Doyae  elegiae  ut  hic  inithim  constituamus ,  primum  libri 
"nciunt,  quorum  Leid.  uterque  et  Pirckh.  ab  hoc  ipso  yersu  37. 
i^vum  carmen  ordiuntur  et  posterior  quidem  cum  hac  inscriptione: 
'Vo  ma^no  /amae  consortis  gaudet  honore,  Relandious  a  sequenti 
iP^ntametro.  Crev.  versui  37.  adscriptum  habet  glossema:  Epistola 
W,  9iHim  quidam  vohini  esse  de  praecedente  epistola.  AUi  iamen 
r^j  quod  est  epistola  per  «e,  in  qua  congratulatur  de  sapientia 
|Mici,  iguae  ei  profuit,  cum  sihi  sua  nocuerit;  sed  rubrica  tamen  in 
••  codiee  facta  versu  demum  39,  quemadmodum  etiam  in  reliquisy 
|l^itoino  utro^ue,  exc.  Voss.  Francof.  Regio,  Moreti,  Bernensi,  Be- 
'^uoeosi,  qui  inscriptionem  omittit,  cod.  Bersmanni,  aliis  non  pau- 
t^  Heiosii  et  dusdem  prim.  ed.  Horum  codd.  de  versu  initiali 
^  manifestus  error  ortus  videtur  ex  glossa  in  inargine  veteris 
^*  ambigue  posita.    Deinde  si  de  argumento  utriu«que  carminiit 

5  * 


eS  r.  OTIDU  NASONIS 

Hi 


Lio  fitatus,  haeo  rerum  nuno  est  fortnna  meamm^j 
Debeat  ut  lacrimis  nuUus  adesse  modus,  I 

At  mea  sunt,  proprio  quamvis  maestissima  easa^      j 
*>      Pectora  processu  facta  serena  tuo. 
Hoc  eventurunv  iam  tum^  carissime,  vidi, 

partis,  ot  plarim!  statuunt,  dispidas,  q[uaram  altera  multos  a< 
poeta,  altera  oni  gratulator,  conciHari  Uaec  sane  poterant,  si  ai 
eam  adhortatos  esset,  ne  iUe  felix  sibi  miserrimo  &dem  denegai 
Quod  tamen  non  facit,  sed  tantum  ^erbis  pessime  auspicatis  pti-| 
mum  de  Fortunae  inconstantia,  deiude  de  fortunae  amici  accession^ 
agit.  Denique  ad  ean<^era  personam  otromque  sermonem  spectare 
minim^  constat*  Nam  si  quts  ad  Carum  postrema  scripta  potet, 
certe  non  de  munere^  quod  Pont.  4,  13«  ad  illum  delatum  dicita% 
Caligulae  et  Drusi  educatiooe,  cogitari  potest;  uterque  enim  huioi 
carminisannonondumnatierant:  versui  vero  secundo^  Qui  legis  fto9 
nobis  non  mimieua  opus  nominis  Cari  designatio,  quaiis  Pont.  4$ 
13, 2.  et  alibi  occurrit,  commode  inesse  non  potest.  Quin  certo  afe 
coi^pistola&  loco  illod  carmen  non  inscribi,  sed  ad  quemcunqoe 
,  totius  libri  lectorem  pertinere  ut  3,  10.  et  alia,  vox  opus  ostendit 
37,  Hic  sTATus.  Is  8iatu8  Palat.  prim.  Reg.  Put.  GaiL 
Sery.  Busl.  Pirckh.  Jun.  Francof.,  quindecim  alii  Heinsii  cum  eiQl 
prim.  ed.,  nostri  Goelf.  BeroL  et  Kel.  com  ed.  Bonon.  Fortam 
ex  omissione  litterae  initialis  in  Hic  postea  in  novae  elegiae  ioitio 
afiahjre  pingendae.  Yers.  seq.  ahesse  FsHaU  prim.  Francius :  DAeaA 
hia  hicrimis  nullua  ut  esse  modus. 

39.  AT  MEA.  Et  mea  prim.  ed.  Heinisii.  Ji  mtfci  Bono(U 
Comb.  Mens  mm  sit  Pot.  Mens,  mea  ewU  Pirckb.  8unfj  qood 
olim  Jac.  Roveros  coniiciebat,  codd*  fide  nititar  non  moltoramt, 
Reg.  Gall.  Busl*  prim.  Vatic.  alter.  FoIit.y  nostrorom  Goelf.  BeroL 
et  edd.  Bonon.  Ald.  Reliqoi  libri  omnes:  sint^  qoos  tamen  non 
seqoimor.    metissima  Palat  prim. 

40.  FEocESsir.  Codd.  Heinsiani  com  nostris  et  Tett.  ^d.: 
pro  sensUj  nisi  qood  exc.  Yoss.  notante  Heinsio:  pro  censuj  naffl 
m  ipsa  codicis  coliatione  a  manu  Isaact  Yossii,  qoai^  descripsit 
Heinsios,  diserte  volgata  exstat;  Combii:  proventu;  Berolinensis: 
procasu;  idem  Relandinos  pro  varia  scriptora  exhibet  addita  glossa: 
successu.^  profectu^  qood  editiones  occopaYerat,  coniectora  est  FaH 
bricii  vel  Naogerii,  teste  Bersmanno.  processu  coniectora  assecu- 
tus  estBormannus  ex  illa,  quam  putabat,  Yossiani  codicis  8criptara|^ 
quo  Relandinus  liber,  si  ab  eo  inspectus  .fuisset,  certius  eum  daceraP 
poterat.  Non  dubitamus  pro  vera  et  auspicata  emendatione  agno- 
scere,  coius  notae  vix  alteram  in  hisTristiumlibris  proposuit.  Heift- 
sius  infelidter :  pro  sensu  Tetinere ,  Tel :  post  sensimy  tcI  deniqae^ 
per  sensus  reponere  tentabat. 

41.  «oc  sTENTtrRUM.  HoG  sgo  ventwrum  Reg.  Gall.  Polit* 
aec.  exc.  Yoss.  decem  Heinsii,  Bern.  Rel.  Hoc  miM  venU  FtsU 
Jon.  noTem  Heins.  fierol.  Heins*  prim*  ed.  ^ t  nostrae  yett.   So^ 


TRISTIVM  US.  f.  BU  IX.  eS 

Ferret  adbac  istaiii  cnm  muior  aura  raiem. 
£Sye  aliquod  mornm,  sen  vitae  labe  carenlis 

Est  pretiam;  nemo  plaris  emendas  erat:  * 

Sive  per  ingenaas  aliqais  capat  extalit  artes;  45 

Qaaelibet  eloqaio  fit  bona  caassa  t^o. 
fiis  ego  commotas  dixi  tibi  protinas  ipsi: 

Seena  manet  dotes  grandis^  amice,  taas. 
Baee  ndhi  non  oviam  fibrae,  tonitrasve  sinistri| 

LlDgaave  servatae^  pennave,  dixit  avia.  50 

AQgorium  ratio  ^  et  coniectara  futari: 

44*    ba1[>eDdi]8  ent. 

«tttwnim  prim,  Polit.  prim.  Vatic.  ancw  MedlceiM»  Pahtt  «ec. 
Rotteadorf.  Guelf.  a  correclore,  Rel.  pro  var.  scr.  Bwi  Vmfi  «iwi- 
jjnnn  Palat.  brim.  Kae^  tiM  t^tiinim  Pirckh.  Ko^  %Vb%  veitl. 
nbr.  Seguer.  Crer,  et  qoi  restant.  Ipsi  non  nirais  confidinius  re- 
^^  soripturae.  tom  iitii»c  Busl.  Palat.  sec.  Rel.  iam  Itmc 
Oia.,  alii  non  inulti.  Itmc  tam  Put  et  nonnulli.  Iimic  cum  Jun, 
«.  MnroR  Palat.  prim.  exc.  Vom.  Leid.  uterque^  Serr. 
«A  «noque  Heins.  et  eius  prim.  ed.  Franc*  cum  Guetf.  a  s.  m. 
^2^*el  tre»,  Crev.  Reg.  et  Mor.  pro  Tar.  scr.  \wm  awik  unus 
nSBd.  Reliqui  et  Tctt  edd.:  miimf.  Vert.  seq.  carettlts  Pa- 
bt  jjriai. 

^.   KST  —  XMEKDirs  XRAT.    El  preltum  prim.  Palat.  hk* 
•*^  «rirt  pr^»  Vatic.  Palal.  seew  Guelf.  a^pr.  m.  Rel.  pro  var» 
<<'•  hiktichis  cril  PoHt.  sec.  Rottendorf.    et  duo;    hoc  Heinsius 
'^H.  Heliqui  tamen  codd.  omnes  cum  vett.  edd.:  emetidu»  wa%t 
J®  ^od:  eril  Reg.  et  tres  Heinsiani.    lllud^reTocaTimus  cum  li- 
jwram  rererentia,  tum  quia  yenustius  interpolato  illo.    Cfr.  Am. 
■)  O)  34:    St  |0  fioti  emptam  tM;Uel,  emendus  «ral. 
^P*  4}  15,  22:     Talis  ttior^  prslio  ve{  sil  emenda  mtM. 
^aoa.  tert.  cons.  Honor.  188:  emitur  iola  vtrlulc  poleslatf.^  Venu 
^'  i"^.  atiret  captfl  BusL ,    unde  tieinsius :    altu#  comiciebaty  * 
'«•  otepii^  Goptfl  txsetere  arles. 

^7.    coMMOTtJS  —  PR0TINU8.    cotttHCltis  dijr»  Pirckli.  ttmuH 
J^^^l*  ffwAdfins  pro:  prolintis  malebat  Scbraderus^  sine  causa^ 
^*  PoDt  1,  9,  2:     Qtiae  mihi  de  raflo  taa  venil  eptslok»  GbIso 
^  Protinus  esi  locrtmis  liumlda  fackt  tneis. 

?*  ^*  44:  geres  atilem,  st  &oc  protinus  libt  perstiaserta  etc  ep. 
^'  f^Iosop^ia  protinus  deleclal,  dtim  eanaU 

^'  HAEC  Palat  prim.  Put.  Serr.  novem  alii  Heinsii.  JVec 
^  Busl.  Non  mtht  quatuor.  Hei  mt^i  Palat.  sec.  Reliqui  et 
^  Hd.:  Hoc  soffiilust)e  Polit.  prim.  Palat.  sec.  Guelferb.  Vers. 
^  l^i^qtte  —  pennave  Gall.  Rel.  Xin^tiaoe  —  pennaque  edd. 
I^  omnes.  Ltnguaque  —  pemtagtie  Jun.  Berol.  Vers.  61.  oc 
•J^tt  prim.  Vat.  rolto  d  limc  contedtira  TCtt.  cdd.   nosfrao 


70  R  OVIDH  NASONIS 

Hao  diyinavi  notitiamque  tuli. 
Qaae  qnoniam  rata  sunt,  tota  mihi  mente  tibique 
Gratulor,  ingenium  non  latuisse  tuum. 
&5  At  nostrum  tenebris  utinam  latuisset  in  imis ! 

Expediit  studio  lumen  abesse  meo.  ' 

Vtque  tibi  prosunt  artes,  facunde,  severaej 

Dissimiles  illis  sic  nocuere  inihi. 
Yitatamen  tibi  nota  mea  est:  scis  artibus  iUis 
60     Auctoris  mores  abstinuisse  sui. 

63.    quoniam  vera  est.       56.    £xpeclit  in  studio  numeo.    j 

62.  HAC  DiTixATi.  Hctec  divinavl  Reg.  decem  HeinsS 
Bern.  Rel.  a  pr.  m.  edd.  vett.  omnes.  JIoc  Put.  K<m  Pirckll 
Gall.  Ldd.  uterque  a  m.  sec.  Guelferb.  Neo  Francof.  Mor.  Jott 
Berol^  iSic  ego  awinam  nci.  Crev.  j 

53.  9(rAE  QuoNiAM  RATA  svNT.  £t  quonlam  vett.  e<M 
omnes.  quoniam  rakt  esl  prim.  Polit.  Guelf.  et  Rottendorf,  qt»' 
niam  raia  iota  etc.  prim.  Yat.  et  Pal.  sec. ,  sed  ia  Vatic.  a  nwfll 
recentiori  addito:  sunt.  qiionUm  rata  tint  prim.  Palat.  Reliqd 
libri :  quoniam  vera  est^  omisso  tamen  eet  Berol.  et  Crev.  Ex  P»- 
latini  egregii  scriptura  Heinsius  coniiciebat  rata  fit^  acpte  5  sed  ma- 
lumus:  rata  sunt^  quod  commcde  referetur  ad  flaec  v.  49.  ti(i 
mente  miUque  Reg.  Leid.  prim.  Palat.  sec.  Gtielf.  Bern.  Berol 
Crev.  edd.  vett.  omnes. 

66.  EXPSDiiT  sTVDio  i.crMEir.  ^tucUo  —  meo  Put  Mefi 
Sery.  Busl.  Palat.  $ec.  Leid.  nterque^  Jun.  Seguer.  Francof.  tigiil 
meliores  Heinsii,  nostri  cum  Bern.  Reiiqui  et  vett.  edd.:  etim 
—  meis.  Parum  interest.  Illud  autem  mirum  est,  BunnaDna4 
nescio  quod  somnium  suum  ne  verbo  quidem  addito  ausum  fuisfl 
interponere,  pierosque  deinde  editores  obsequentes  habuisse.  Ndl 
]us  liber  id  agnoscit,  quod  ab  illo  editum  est:  Expedit  in  8tadi»l 
omnes,  duobus  exceptis,  cum  vett.  edd.:  Expedut  «ft«d.;.atqaf 
ita  edidit  Heinsius>  quod  ultra  captum  Burmannorum  videtur  fuiste. 
Vid.  Fast.  4,  406.  Her.  10,  112.  17,170.  ibique  Loersium;  Chai 
ris.  lib.  4.  p.  239.  Diomed.  1.  2.  p.  447.  Putsch.  Noo  jdiffiteflJ 
dum  tamen  est  aeque  emendatum  et  fortasse  magis  etiam  ex  uH 
loquendi  Ovidiano  esse,  quod  cod.  Reland.  exhibet::  Expe^  ^ 
apposite  interpretatur :  utile  fuisset.  Neque  abludit  cod.  Beifll 
nens. ,  qui :  Expediet.  Exempla  ex  multis  pauca  accipe :  Fast 
699.  2,  107.  4,  122.  6,  371.  ^et,  2,  170,  647.  Her.  9/ 
168.  12,  119.  Tr.  2,  69.  Editio  Rubei  tjpothetae  errore;  . 
pedU  studiis,  Etiam  numen  non  admonito  lectore  dedit  Burmj 
nus,  cum  et  codd.  Heinsii,  nostri  et  vett.  edd.:  lumen  habeant, 
^nae  opponuntur,  tenehrae  id  exigant. 

58.  DissiMiLEs  —  MiHi.  Diffinies  Palat.  prim.  meae  Gi 
Palat.  sec.  Bem.)  idem  sub  rasura  cod.  Gueli.  latere  videbaf 
Vers.  59.  est  omissum  iu  Guelferb. 


TaiSTiYU  UB;  1«  BL.  IX,  X.  ^l 

MScis  vetus  %oc  laveni  lasain  niifai  earmeii:  et  idoSf 
^    Yt  non  laadando^,  sic  tamen  esse  ioeos« 
Ergo  nt  defendl  uuUo  mea  posse  eolore^ 

Sic  excasari  crimina  posse  pnto. 
Qna  poies»  excasa^  nec  amici  desere  cimsam:  B5 

Qoo  bene  coepisti,  sic  pede  semper  ea9. 


^^  X. 

vlist  mihi,  sitqae  precor,  flavae  tatela  Minervae, 
Navis;  et  a  picta  caisside  nomeu  habet. 

6ftve  opus  est  velis,  minimam  bene  currit  ad  aaram: 
Sive  opus  est  remo,  remige  carpit  iter. 

Nee  comites  volucri_conteuta  est  vincere  cursa;       5 
0<^pat  egressas  quamlibet  ante  rates. 

l&fc  l^ter  fluctus  fertque  a^silientia  longe 

7.    patitar  fluctus* 

6&.  9UA  poTKs.  Qua  potes^  Falat.  priin.  Quam  pote$  Gall. 
/oQ.  Francof.  Berol.  quinque  Heinsii  et  eius  prim.  ed.  deset^  cftif* 
80$  Jun.  Berol.  wmen  Mor.  tres  Heinsii.    cofmon  Ldd.  uterque. 

ee.  9U0  BEKE  —  i^G  FEDE  Heinsius  edidit  ex  Falat.  prini.  ' 
FraBcof.  et  sex  aliis  eum  prim.  ed^  Accedunt  Guelf.  Bern.  oeroU 
Gr^.  Quo  pede  —  «ie  hene  Mor.  pro  div.  scr.  Rel.  et  longe  pki« 
liim  codd.  cum  vett.  edd.  Quo  hene  —  sic  hene  Put.  Gall.  Mor. 
Aerr.  Leid.  uterque,  exc.  Yoss.  Ut  hene  — -  sic  hene  Jun^  et  tres 
Bemsii.    Possis  couferre  Art.  am.  3,  65: 

^ec  hmia  toni  eequitWy  quam  hona  prma  fuU^ 


.      X. 

|,.  Inscrr.  De  navi  Francof.  De  nave  et  eius  Ulnere  Serv.  Lo^ 
ijttUur  de  nave  Berol.  De  rale  Idtura  facit  hanc ,  quoque  de  red- 
mra  Pirekli.  Berol.  Navim  laudat^  quam  in  Cori/nihiaoo  elnu 
}AuU  vett.  edd. 

'     3.     TEi^is.    veZo  fdmiam  hene  Guelf. 

.  6.  91TAMOBET  ANTE.  qualihet  arte  Palat.  uterque,  Put. 
Gall.  Serv.  Busl.  septemdecim  Heinsii,  Guelf.  Crev.  Rel.  vett.  edd. 
omnes.  Minor  codd.  pars  id^  quod  expre^simus ;  ,sed  illud  alterum 
fuoBiodo  ortum  sit,  ostendit  cod.  Bern.,  qui:  quaniKhet  arte»  Leid. 
(liai.  Seguer.  Berol.  et  prim.  ed.:  quasVM  ante, 

7.    PAiUTEii  FLUGTug.    Sic  codd.  fere  ex  dodrante:  Falat* 


4f  P.  0VII»IKAS0NIS 

Vrbe,  iim  qme  iam  ttOB  ^eniidd  pede  ei^: 
Sed  scopulis,  Ponti  qoos  baec  babet  ora  sinistri 
40     Inque  feris  JScytbiae  Sarmatfcisque  iugis^ 
Et  tua  sunt  silicis  circum  praecordia  venae^ 

Et  ri^dnm  ferri  semina  pectus  babet; 
Quaeque  tibi  quondam  teriero  ducenda  palato 
Plena  dedit  nutrix  ubera,  tigris  erat 
45  Aut  mala  nostra  minus^  quam  non  aliena  putares, 

42.    habentw        45.    At  mala  nostra  — -  qnam  nanc 

38.  VRBE,  MEo.  Es$e  meo  Gall.  Busl.  Bern.  et  tres  Hein- 
st!.  In  fine  est  omittunt  Firckli.  Leid.  prim.  Bern.  et  tres  Heinsii| 
qiiod  ille  probabat  putahatque:  pedi  legendum  esse*  lYers.  40. 
Swmatiaeque  corrigebat  Francius  post  Dousam  filium. 

4U  »UNT  siLicig.  Idem  nic:  etant  silicM.  siUculn  G&\h 
Firckh.  et  Yaticanus  unus,  (Burmannus,  quod  in  Heinsii  schedis 
exstat:  V  aiic  legebat:  (fmnque  alios)  cum  Heinsii  prima  editioDe 
et  nostra  Bonooiensi.  silices  clrcum  praecordia  natt  interpolati 
codd.  Guelf.%prim.  Polit.  prim.  Yatic.  et  Palat.  sec. 

42.  KT  RiGiDUM  —  HABET.  rtgidi  ferri  Guelf.  hahent  Mo- 
reti  (non  Gall.)^  Rel.  et  ed.  Bonon. 

43.  DUCENDA.  sugenda  Bern.,  quod  placebat  Stettlero,  qui 
Uivenal.  12,  9  allegabat,  ubi  eadem  scripturae  diversitas. 

44.  pLENA  DEDiT.  Praehuerat  Francius  coniiciebat.  Hoc 
certe  commento  elegantior  est  scriptura  cod.  Crerennae :  Plena  da-' 
hat  nutriXm 

46.      AUT  MALA  NOSTRA  MINUS,   ^UAM  KOW   ALlENA   PUTA- 

RS8»  Jlanc  mala  Palat.  prim.  Haud  mala  Reg.  Put.  Gall.  Serv. 
Busl.  Leid.  sec.  septem  Heins.  cum  eiusdem  prima  editione,  Se- 
euer.  Bern.  Haut  Guelf.  a  m.  s.  Francof.  Jun.  Rel.  Berol.  Aui 
Firckh.  Falat.  sec.  multi,  ut  puto,  Heinsii  et  vett.  edd.  nostrae 
qmnes.  At  Moret.  et  sex  Heinsiani;  tum  hi  tres,  Reg.  Put.  Se- 
guer.  pro  var.  scr.  Aut  si  nostra  Palat.  sec  mvnus  quam  nunc 
nnus  Yatic.  minus  quid  nunc  Comb.  pro  div.  scr.  Reliqui  codd. 
et  vett.  edd.:  (fuam  non,  putasses  Put.  Serv.  Palat.  sec.  Jun.  Rel. 
yett.  edd.  nostrae  omnes.  Reliqui  codd. :  putares,  Igitur  Heinsiui 
post  Tanaquilum  Fabrum  epp.  1,  23.  ita  edidit: 

At  mala  nostra  m,lnusy  quam  nuncy  aUena  putasseSj . 
^t  interpretatur :  At  saltem  mala  nostra  minus  a  te  alvena  puiias» 
9ss^  quam  nunc  fads.  Desidero  acumeh  et  elegantiam.  Nam 
istud:  si  non  fedssesy  quod  fadSy  non  mcusarem^  admodum  ieiu* 
num  est^  et  quam  nunc  paene  abundat.  Idque  vel  Burmannutf 
^^isse  videtur^  qui  tentabat: 

At  mcikk  nosPra  prius,  quam  nuncy  aUena  putassesj 
^uamvis  immerito  a  Schradero  hoc  nominre  laudatus.    Nos  mirito^ 
rum  et  bonorum  Hbrorum'  scripturam  sequimur  et  postliminii  iortf 
revocavimus.    De  Aut  et  putares  von  Dtigamas,  immo  aptius  quo*^ 


TfilSTITH  UV.  h  m^  Vm,  IX.  n^ 

Ihsvtif^tqm  mihi  non  agerere  renfl. 
Seil  qaoniam  aecedit  fatalibas  Iioc  qaoqne  damiSy 

Yt  careant  numeris  tempora  prima  sois} 
Effice,  peccati  ne  sim  memor  lioina  et  illo 

Officium  laudem,  qno  queror,  ore  tanm.  ^ 


0 


EC 

elor  inoffensae  metam  tibi  tangere  vitae, 
Qni  legis  hoc  nobis  non  inimicus  opus. 


dammodo  At  et  puiasses  flEitemiir.  Veroin  illnd  mlnns^  qmm  ftofi 
oliena  interpretatiooe  tantam  indiguisse  hactenus  putamus*  Poterat 
dixisse:  non  alkna^  eodem  sensu;  sed  a^tificiose  simnl  toqui  et  mo- 
daratius  optare  maluit,  vel  minorem  aflectum,  qnam  animum  uoa 
dieDam,  li.  e.  prbpeosum,  exigit.  De  sententia  cfr.  Met.  8,  600 1 
SifKi^  Hippoaamasu,  aut  »i  minu»  tmpiuM  esMl.  Sen.  ep,  49: 
fMiMltim  est  quod  vivimuSf  vd  adeo  puncto  minus;  de  locutione  ar» 
ti&aosa,  Sueton.  Tiher.  26:  paulo  minus^  quam  privaPum  egil» 
Sen,  ep,  20:  quanto.  minus,  quam  strameniis  incubaniem.  Seo. 
tliet.  controY.  1,  3:  quanio  minus^  quam  in  templum  resiluit.  Apud 
graimnaticos  veteres  «tiinus  quam  finita  pronomina  et  sinnlia  passim 
occorrunt.  In  contrario  tamen  ad?erbio  longe  usitatissima  ea  est 
locutio,  Fast.  1,  170;  4,  299;  Lucan.  Phars.  I,  1. 

46.       DUlilTIAE^UB     MIHI     KON     A.6EBERS     RBU8*         DuritiaB 

mthi  nunc  non  ag,  excerpta  KloekhoTii^  et  ita  emendare  olim  ^o^ 
lebat  Graevius  3yll.  epp.  4,  p.  175.,  scilicet  non  intellecta  illa 
Btructura:  putares  et  agerere^  cuius  en  exempla  satis  obTia»  sed  ab 
Heinsio  plerumque  tentata:  Fast.  2,  150,  447.  3^  809.  &>  534. 
Latebat  etiam  aliquid  sub  litura  Gtielf.  Yers.  47«  acceduni  — « 
hm  Reg*  cum  Rei.  pro  var.  scr.  Bern.  sex  Heinsii  et  vett  edd. 
omses.  Yers.  49.  peccanH  Palat.  prim.  Yers.  50*  q^ar  edd, 
Tett.  omnes. 

IX. 

Inscrr.  Ai  Ofnicifm  Francof*  Ai  Seuerum  amkum  suum  codi 
Serv.  (gloss.  cod.  Pirckh.  ad  t.  57.  severe:  nom.  pr.  atiter  qui# 
tu  es  tragoedus.^  De  hono  amico  Berol.  Hortatur  carmen  y  manenA 
gusd  fidus  amicus  Berol.  Pirckh.  Ad  amicum^  quod  vulgus  forlu^ 
fiom  sequitur  vett.  edd.  octo. 

.1.      DXTUR  INOFFXNSA£  MBTAM   TIBI  TAN6ERB  TITAE.      Plu- 

nmi  codd.  et  edd.  vett.  omnes:  vitae  tibi  tangere  metam\  oemars 
metam  Gall.  metam  tihi  tangere  vUae  unus  Yatic.  Leid«  uterque^ 
Palat.  prim.  et  ed.  prima.  Quod  cum  Heinsio  probare  non  dubi^ 
taTimus  prae  mlgata^  propter  sonum  commodioremy  donec  id^ 
quod  Zinzerling.  Prom.  Crit.  p.  166.  in  suis  codd.  reperisse  se  di- 


04  P«  CmDH  N48QNIS 

Atoto  titfnam  pro  te  possent  mea  Tota  Tntere, 

Qoae  pro  me  duros  non  tetigere  deos. 
5  Donec  eris  feUx,  mnltos  nnmerabis  amicosj 

Tempora  si  fuerint  nubila,  solus  eris. 
Aspicis,  ut  veniant  ad  candida  tecta  columbae^ 

Accipiat  nulias-sordida  turris  aves? 
Horrea  formicae  tendunt  ad  iuania  nnuquam: 
10     NuUus  ad  amissas  ibit  amicus  opes. 
Vtque  comes  radios  per  Solis  euntibus  umbra  esiy  ' 

Cum  latet  bic  pressus  nubibus,  illa  fugit: 
MobUe  sic  sequitur  Fortunae  Inmina  vulgus, 

Qnae  simul  indncta  nube  teguntur,  abit 

B*    posrint        II*    dMfl  est;        14.    oocte^ 

cH  atqae  tonspicitur  in  cod.  Crev. :  inoffmsam  vlto«  I.  #•  melom 
a  libris  pluribas  firmatam  erit*  Nam  ad  sententiam  aeque  bonuni 
est,  cum  de  circo  utique,  non  de  stadio  translationem  fieri,  contra 
atque  Burmannus  Tult,  metae  pro  Unea  usurpatio  et  simUb  lociif 
4y  8,  35  conHHonstret. 

3.  PRo  TE  FossENT.  possenf  fro  te  vett.  edd.  praeter  Bo- 
tioniens.  et  fortasse  Palat,  sec.    Reliqui  codd.  Heinsii  et  nostri: 

S^o   ie   poeeenU     poeeint  e  Francot    et   tribus    libris   receparat 
dntius« 

5.  DONBC  KRis  FELix.  Dum  ftierts  fdts  Bnsl.  pro  var.  scr. 
Onm  fuerie  feUx  floril.  Berol.  erie  eoepee  unus  Heinsii.  Hoc  di- 
stidiofl  exscripsit  ViDc.  Bellor.  sp.  b.  7,  119.  Yers.  7.  vaunni 
Benu    Vers.  8.     Ut  eapiat  Francius. 

10.  iBiT  AMicvs.  cifrrtl  ofntctfs  cod«  Bersm.  iendU  tMntoiis 
GalL  Heinaus  vieet  (non  vieU)  connciebat  Hoc  distidion  habet 
Vinc  Bellov.  L  h 

11.  VMBRA*  Heinsii  codices  omnes,  exceptis  duobus^  et  eius 
prima  editio,  nostri  codd.  praeter  Reland.  edd.  cum  floril.  Mur- 
mellii  praeter  Vic  et  Ven,  addunt  in  fine  versus  esl.  Ita  etiam 
▼oluerat  Francius,  neque  si  bene  perpendas  locumi  abesse  potesti 
primum  propter  manifestam  stribliginem:  utnbra,  iUa  in  eodem 
eDunciato  posita,  deinde  quia  quod  t.  13  est  fe<]fifiiitr9-in  protasi 
▼erbum,  comitari  sive  comitem  esse,  poscit»  non  adiectivum.  De 
atractura  huius  et  seqoentis  versos  cfr.  Met.  10,  190  -« 193. 

13.  rvMiKA.  munera  Leid.  sec.  numina  Leid.  prim.  ReU 
pro  T*  scr.  UnM^a  Vinc  Bell.  1.  c. 

14.  K17BB.  nocte  Palat.  sec.  uterque  Polit  Reg.  GalU  Sarv. 
Bovem  Heinsii,  noster  Guelferb.  et  Berol.,  sdlicet  interpolati.  Ac 
damnaTerat  Heinsius  in  scbedis.  Burmannus  tamen  recepit  pro 
Ovidiana  manu^  quia  nnhibue  praecessisset,  quanquam  nocte  t^ 
loinina  posse  demonstFandum  c^rat. 


TBISrmM.  UB.  L  EL.  IX«  ^ 

^bec  pnemr^  iit  semper  pomiiit  Hbi  falsa  Tideri:      15 

Sant  tamen  eventu  vera  fatenda  ineo. 
Dnm  stetkims,  turbae  qaantiuii  satis  esset,  babehat 

Nota  qnidei&,  sed  non  ambitiosa  domu^. 
At  simul  impulsa  est,  omnes  timuere  ruinani 

Cautaque  communi  tergm  dedere  fugae.  20 

ISaeva  neque  admiror,  metuult  si  fulmina,  quonui 

Ignibus  afflari  proxima  quaeque  solent 
^  tamen  iu  duris  remaneutem  rebus  amicum 

Qaamlibet  inviso  Caesar  in  hoste  probat 
^ec  solet  irasci,  neque  eoim  moderatior  alter,  25 

Cum  quis  in  adversis^  si  quid  amavit,  amat. 

21,    nec       23.    ndenU 

IS.  Bssma  possurr.  poMinl  aemfmr  Reg»  P^t  Serr.  tre- 
Aboiii  Heiiis.  cum  eius  prim.  ed.,  nostri  Gruelf.  et  Crev.  pQa$M 
^mmper  Leid,  uterqne*  Yers.  seq.  Sed  tamen  prim*  Vat.  /«- 
toubiiiu  Heiusius,  futura  meo  Fraocius  volebat* 

17.  HABEBAT.  hdbeham  Gall.  Serv.  Busl.  Palat.  sec.  Leid* 
otergue,  Jun,  Seguer.  Guelferb.  Crer*  uoyem  alii  Heiosii  com  eius 
prio.  edit. 

19.  AT  siMiTL.  8ed  sum  impulsa  Palat. .  prim.  Sed  stmid 
^.  princ.  Heinsii.  Quae  eimul  Gall.  Ut  etmul  Reg,  Palat.  sec. 
^iui.  Rel.  duo  Heinsiaoi.  Ui  eemd  Busl.  Leid«  uterque,  sex  Hein- 
«i,  Benu  Seguer.  Berol.  Crev. 

20.  CAUTA^UE.  Cunctctque  Gall.  BusL  Leld.  uterqoe  pra 
Tar.  scr.  tres  Heinsii^  Bern.  Rei.  €apiaque  BeroL  Vereaque  cpr- 
^igebat  Francius. 

21.  KE^UK  ADMiAOR.    fido  odmiror  decem  Heinsiaoi,  Bem. , 
iostii  praeter  Guelf.  et  Berol.,  qui:  Saevaque  non  mwoTj  et  edd. 
^tt.   jPrimum  Palatinum  sequimur  et  Laclimannum  Y.  J)h.  looo 
»opra  citato. 

22.  9UAE9UE  TiDENT.    eaepe  solstil  Crer.  ^ldeni  arripuerat 
B|mnanDus  ex  Leidensi  utroque,  inepto  argnmento,  ^ma  quae  ^ 
Kaotor  magis  terreant.    Num  igitur  tum  ridebant  amici?  Hoc  di« 
i^bon  post  sequens  coUocat  et  vers.  23.    In  durie  auiem  reme^  ^ 
»««em  Vinc.  Bell.  Sp.  b.  7,  119. 

24.  9UAMLIB&T  ex  Reg.  var.  scr.  Herculan.  ^oinqne  Hettt- 
^  et  Vincentio  Beiloyacensi.  QuemWHd  Jon,  Rdiqui  omnes  et 
W.  edd, :  QuoUlel. 

25.  KEO  soLET  iRAsci  Ni^UE.  Non  eeHei  Reland.  neque 
^*  Pot.  Gall.  Serv.  Busl.  Francof.  sex  alii  Helam,  Guelf.  a  pr. 
^  fiern.  Rel.  Crer.  cod.  Bersm.    Reliqui  et  Yett.  edd. :  nee. 

26.  cuM  9UIS   ETC.     Cum  quid  Palat.  sec.   Mor.  tm  var 
^»  cod.  Bersnu   et  septem  Heinsii,     8i  qide  Jiuu    Leid,   prim. 


gg  .    p.  atnjn  nasonis  - 

De*  bomite  Argolici  postqnam  eognoEvit  Orestae, 

Narratur  Pyladen  ipse  probasse  Thoas. 
4)iiae  fmt  Aetoridae  eum  magno  semper  Acliille) 
so     Laudari  solita  est  Hectoris  ore  fides. 

Qnod  pius  ad  manes  Theseus  comes  isset  amico, 

Tartareum  dicunt  indolnisse  deum. 
Ewrali  Nisique  fide  Ubi,  Turne,  relata 
Credibile  est  lacrimis  immaduisse  genas* 
35  ^  Est  etiam  miseris  pietas,  et  in  boste  probator. 
Hei  mibi,  quam  paucos  haec  mea  dicta  movent! 


Bern.  «I  qul8  amamt  Crer.  si  quid  adamavtt  Palat.  pnm.  m 
tres  libri  Heinsiani  ^  edd.  Tett.  nostrae  omues.  Frobabat  ho 
HeiDsius. 

27«    ARGOLici  ~  oRESTA£.     Paldtinus '  primus  et  meliore 
codd*  magno  numero:   Oreste.     Orestem  ex  Heinsiauis  solus  Ga'** 
^08,  Seguer.  pro  v.  scr.   Rel.  edd.  vett.   omnes.     Oresten  Bei 
Orestes   quinque  Heins.  Seguer.     Omnes  libri  veteres  tam  scri] 
quam  impressi:  ^r^o^ico,    quod  correctum   debetur  Heinsio«    ^' 
20«    Atictoridae  Palat.  pnm.  Hactoride  Guelf.  | 

31.  iss^ET  ex  Palat.  prim.  Leid.  utroque,  Rel.  septem  Hdtf 
sianis  et  eiusdem  prim.  ed.  ire^  reliqui  libri  et  vett.  edd.  ivU  P» 
lat.  sec,  unde  Heinsius  faciebat:  irit;  comitavit  unus  Medicei» 
Barberin.  et  Berolin.  Heiosius  iode  eliciebat:  comitaritm  In  Tulgati 
improbabat  sibilorum  frequentiam. 

32.  iNDOLUissE.  non  doluisse  Politiani  uterque,  tres  afi 
Heinsii  et  noster  Relandinus.  Heinsius  suadebat:  nim  dohisH^ 
Francius:  ohstunuisse.  Withofius  in  annot.  or.  fun.  Summemiaoii 
1752«  p.  48:  dicunt  hunc  soluisse;  non  male,  Schraderi  ium 
at  nostro,  non  bene.  Offendebat  enim  in  verbo  i$idoluisse,  (fM 
eodem,  quo  hic  significatu  habes  2,  570.  5,  4,  38.  Yers.  35.  ^ 
fidli  nostrique  Guelf.  a  sec.  m. 

36.    EST  ETiAM  ETc.  Parum  praesidii  loco  huic  cooclaiDat 
a  scriptis  libris  est.    pietas  miseris  uterque  Politiani,  duo  Heifli 
et  Seguer.  etiam  m  miseris  Palat.  sec.  vett.  edd.  octo.  etiam  m 
sertsque  fides  Richelian.  Pirckh.  ed.  ]3ononiens.    Reliqui   omti» 
etum  miseris  pietas.    Yinc.  Bellov.  Sp.  h.  7,  119  baec  verba  b 
bei:  pietas  et  in  hoste  prohatur,    Heinsius  coniedt:    Ista  efiatftj 
mlseris  pietas  vei  ah  hoste  prohatury  vel:  Ista  eUam  niisero 
At  pietas  in  miseris  non  magis  Ovidianum,  si  modo  latinum,  q< 
eamior  tn  amidSj  quod  Schraderus  Emend.  p.  208.  reprelieoi 
piefaw  misero  multo  etiam  minus;   neque  audiendum  puto  Bar' 
num,  fN  ex  fine  versu  hac  retrahentem.    Accedit,  quod  non  { 
tantufli  litteris  a  librorum  fide  emendatio  Ueinsiana  recedit.    ^ 
tur  nobis  scribendi  compendium  perperam  intellectum  caosa 


^    TRI8TIT1L  JJB.  I.EU1X.  0f 

niBp6i£  Temifl  fUisse.  Constat  saepeDainero  in  librit  Iffstit  lit- 
teras  imtiales  F  et  P  conftindi  a  libraiiis.  Ita  Trist.  lib.  3,  9,  30» 
cod.  Berol.  pro:  PaUentesque  exaratam  liabet:  FaUentesque^  Porro 
fitteia  P  lioeola  transversa  in  calce  notata,  qnae  sigoiticare  solet: 
Per ,  similiiina  est  litterae,£.  Habes  ita  lib.  2,  124«  pro  ^ulgato: 
Emaimimt  in  nonnuUis  lil>ris ;  Penmtwruerit ,  Tix  ex  alia  origioe 
denTaDdum.  Item  Ib.  t.  233.  Perhiblt  et  iSbibit  in  libris,  et  ne  de 
origioe  possis  dubitare,  alii:  Praebuit.  Fast.  6^  745.  HeiDsius  in 
cod.  Fraocofurtano  invenit:  Edideratj  quod  con-ectum  erat  ia: 
IVrdiderof,  cum  Tulgo  legamus :  Reddiderat.  Atque  ita  Ib.  622«  ed. 
Bostr.  codd.  Fast,  2,  737.  cod.  Schraderi,  Met.  15,  34  cod.  Berol. 
Notaodum  etiam,  compendium  illud  vetustistimam  esse  testibus  i^el 
MagDone  et  Panlo  Diacono  apud  Putschium  p.  1567,  1623.  et  lit« 
teram  £  quadratam  ex  scriptura  capitali  etiam  in  unciali  et  mi- 
noscula  occunvre.  In  codice  Relandi  Fastorum,  quem  contuli,  et 
£  quadratum  et,  si  rotundum  esset,  P  simillimum  \idi.  Deinde  hoc 
ia  loco  praeter  'ignoratum  compendium  scripturae  peccatum  yidetar 
io  Tocom  distinctione.    Lege  igitur  nullo  praeterea  apice  mutato : 

Perstet  iam  mieeris  fnetas:  et  m  hoste  probatuf. 
|Cnna  tox,  quam  restituimus,  satis  familiaris  in  eadem  sententia 
Onfio  est,  cfr.  Pont.  4,  10,  83: 

Haec  Uhiy  qui  perstas  indecUnatus  amico; 
ftiiL  4,  6,  7 :   Perstat  envni  Fortuna  tenuXy  et  alibi.     Reliqna  in 
.^Teisa,  tom  in  exhortatione  ut  Her.  2,  83:  doct^s  iam  nunc 
M<  Jtftenas,  et  pru  quamvis^  Met.  13,  498 :  ceddistl  et  femina  ferro 
ttjDdeton  cum  imperativo,  ut  Art.  am.  1,  179: 

Parthe  dahis  poenas;  Crassi  gaudete  sepultl! 
Telibid,  2,  119:  lam  moUre  animumy  qui  duret  et  astrue  formae: 

Solm  ad  extremos  permanet  ille  rogos; 
P^  2,  148.  et  centies  alibi ;  haec ,  inquara,  ia  vujgus  nota  sunt. 
JJexus  sententiae  est  aptissimus ,  dicta  enim  in  sequenti  versu  sunt 
»te  ipsa  adhortatio,  uti  alias  compellare  dictis  Met.  8,  789 ,  exsti" 
*N|kre  iictis  Fast.  6,  588.  Apte  etiam  et  eificacem  in  modum  ita 
Uii  carmen  nemo,  opinor,  negabit. 


Nam  novae  elegiae  ut  hic  inithim  constituamns,  primum  libri 
i^iwnt,  quorum  Leid.  uterque  et  Pirckh.  ab  hoc  ipso  versu  37. 
ijofum  carmen  ordiuntur  et  posterior  quidem  cum  hac  inscriptione: 
ffo  magno  famae  consortis  gaudet  honore^  Relandinus  a  sequenti 
P^tametro.  Crev.  versui  37.  adscriptum  habet  glossema:  Epistola 
i^P)  ftfam  quidam  vohmt  esse  de  praecedente  efMota.  AUi  tamen 
oictfnf,  quod  est  epistola  per  se,  in  qua  congratulatur  de  sapientia 
i«nici,  quoc  ei  profuit,  cum  sWi  sua  noctieri*;  sed  rubrica  tamen  in 
^l^codice  facta  versu  demum  39,  quemadmodum  etiam  in  reliquis, 
jl^Matino  utroque,  exc  Voss.  Francof.  Regio,  Moreti,  Bernensi,  J3e- 
i^uoensi,  qui  inscriptionem  omittit,  cod.  Bersmanni,  aliis  non  pau- 
^  Heinsii  et  dusdem  prim.  ed.  Horum  codd.  de  versu  initiali 
^  naanifestus  error  brtus  videtur  ex  glossa  in  ^nargine  veteris 
^*  ambigue  posita.    Deiode  si  de  argumento  utriusque  carminlg 


eS  ?•  OTiDU  NASONIS 

jtlio  fitatns,  haeo  rerum  nuno  est  fortnna  mearam^.j 

Debeat  ut  laorimis  nuUos  adesse  modus. 
At  mea  sunt,  proprio  quamvis  maestissima  easn^      | 
40      Peetora  proeessu  faeta  serena  tuo. 

Hoe  eventurunv  iam  tum^  earissime,  yidi,  ^ 

partis,  ot  plariml  statuunt,  ^picias,  quaram  altera  multos  accusat 
poeta,  altera  uni  gratulatur,  conciliari  liaec  sane  poterant,  si  ami^ 
cam  adhortatus  esset,  ne  ille  felix  sibi  miserrimo  ndem  denegaret 
Quod  tamen  non  facit  y  sed  tantum  terbis  pessime  auspicatis  pri- 
mum  de  Fortunae  inconstantia,  deiude  de  fbrtunae  amici  accessioo^ 
agit.  Denique  ad  ean<^era  personam  utrumque  sermonem  spectare 
minime  constat.  Nam  si  quts  ad  Carum  postrema  scripta  putet, 
certe  non  de  munere,  quod  Pont.  4,  13.  ad  illum  delatum  didtuiV| 
Caligulae  et  Drusi  educatlone,  cogitari  potest;  uterque  enim  huiolj 
carminisannonondumnatierant:  versui  vero  secundo4  Qtfi  legia  ho9\ 
mibis  non  immicus  optit  nominis  Can  designatio,  quaiis  Font.  4| 
13, 2.  et  alibi  occurrit,  commode  inesse  non  potest.  Quin  certo  ali* 
cui^pistolae  loco  illud  carmen  non  inscribi,  sed  ad  quemcun^oej 
.  totius  libri  lectorem  pertinere  ut  3,  10.  et  alia,  vox  opiis  ostendit 
37,  Hic  sTATus.  I8  sUifus  Palat.  prim.  Reg.  Put.  GalL 
Serr.  Busl.  Pirckh.  Jun.  Francof.,  quindecim  alii  Heinsii  cum  doi 
prim.  ed.,  nostri  Guelf.  Berol.  et  Kel.  cum  ed.  Bonon.  Fortam 
ex  omissione  litterae  iuitialis  in  HUs  postea  in  novae  elegiae  iQitio 
afiahre  pingendae.  Yers.  seq.  ahesse  Palat  prim.francius:  DAevl 
hia  lacritnis  nullus  ut  esse  modtis. 

39.  AT  MEA.  £1  mea  prim.  ed.  Heinsii.  Ai  wihi  Bonoo» 
Comb.  Mens  mea  sit  Put.  Mensmea  smt  Purcklk  smij  quod 
olim  Jac.  Roverus  coniiciebat,  codd*  fide  nititur  non  multoromi 
Reg»  Gall.  Busl*  nrim.  Yatic  alter.  Polit.,  nostrorum  Guelf.  BeroL 
et  edd.  Bonon.  Ald.  Reliqui  libri  omnes:  sini^  quos  tamen  mosk 
sequimur.    melissima  Palat  prim. 

40.  FEocEssir.  Codd.  Heinsiani  cum  nostris  et  Tett.  ^d.: 
fro  sensUf  nisi  quod  exc.  Yoss.  notante  Heinsio:  pro  censu,  naa 
m  ipsa  codicis  collatione  a  manu  Isaaci  Yossii,  qitax^  descripsit 
Heinsius,  diserte  vulgata  exstat;  Combii:  prot;en^;  Berolineosis: 
procasu;  idem  Relandinus  pro  varia  smptura  c^bet  addita  glossa: 
successu,^  profectu^  quod  editiones  occupaYerat,  coniectura  est  FaH 
bricii  Yel  Naugerii,  teste  Bersmanno.  processu  coniectura  asseca- 
tus  est  Bunnannus  ex  illa,  quam  putabat,  Yossiani  codicis  scripturai 
quo  Relandinus  liber,  si  ab  eo  inspectus  .fuisset,  certius  eum  ducere 
poterat.  Non  dubitamus  pro  vera  et  auspicata  emendatione  agno- 
scerei  cuius  notae  vix  alteram  in  his  Tristium  libris  proposuit.  Heior* 
sius  infelidter:  pro  ssnw  Tetiaere ,  Tel:  post  sensum^  tcI  denique. 
per  sensus  reponere  tentabat* 

41.  Boc  SYENTtrRUM.  Ifoo  sgo  veniurum  Reg.  Gall.  Polit. 
sec.  exc  Yoss.  decem  Heinsii,  Bern.  Rel.  Hoc  tiiibi  venU  FuL 
Jun.  noTem  Heins.  fierol.  Heins*  prim.  ed*  ^ t  nostrae  yett.    JSfoc 


TaiSTIVM  US.  I.  BU  IX.  $9 

Ferret  adhac  istam  cnm  minor  aura  ralem. 
Sive  aliquod  morum,  seu  vitae  labe  carenlis 

Est  pretium;  nemo  pluris  emendus  erat:  * 

Slve  per  ingenuas  aliquis  caput  extulit  artes;  45 

QuaeUbet  eloquio  fit  bona  caussa  t^o. 
Bjs  ego  commotus  dixi  tibi  protinus  ipsi: 

Seena  manet  dotes  grandis^  amice,  tuas. 
Baec  mjhi  non  ovium  fibrae,  tonitrusve  sinistri| 

Linguave  servatae,  pennave,  dixit  avis.  50 

Auguripm  ratio  est  .et  coniectura  futuri: 

44*    babendus  ent. 

mmLVmm  prim.  Polit.  prim.  Vatic.  antia  MediceiM»  Palat.  aee. 
RirtteBdorf.  Gaelf.  a  correclore,  Rd.  pro  var.  8cr,  Hofi  Vmfi  wk- 
tvrm  Palat.  brim.  Haec  tiH  t^tiirtmi  Pirckh.  ILo^  \^%  veitl. 
Ibr.  Seguer.  Crer.  et  qai  restaat*  Ipsi  non  nimis  confidinias  re- 
ceftae  scriptarae.  tom  iitmc  Basl.  Palat.  sec.  Rel.  iam  luac 
OtiiL,  alii  non  inalti.  Itmc  tam  Put  et  nonnalii.  Iimic  cum  Jun, 
^  MiKOR  Palat.  j^rim.  exc.  Voss.  Leid.  uterque)  Serv. 
BfllL  eoinqae  Heins,  et  enis  prim.  ed.  Franc*  cum  Guelf.  a  s.  m. 
Ba»»  Rel.  tres,  Crev.  Rcg.  et  Mor.  pro  var.  scr.  \wm  atffo  unus 
AM.  Reliqui  et  Tctt.  edd.s  miimf.  Vers.  seq.  caretilss  Pa- 
bt  prim. 

44.    csT  —  CMEKDX78  XRAT.    Ei  prdium  prim.  Palat.  hk* 
hmhia  «rirt  prjm.  Vatic.  Palat  sec^  Guelf.  a*pr.  m,  Rel.  pro  var. 
scr.  ko^chfs  ertl  PoHt.  sec.  Rottendorf.    et  duo;    hoc  Heinsius 
leeqiit.    Reliqui  tamen  codd.  omnes  cum  yett.  edd.:  emeadiia  woXj 
lak  qood :  ertl  Reg.  et  tres  Heinsiani.    Ulud^reTocayimus  cum  lir 
ivonun  rererentia,  tum  quia  yenustius  interpolato  illo.    Cir*  Am. 
I,  8,  34:    St  |0  ften  emptam  vdlel^  emendus  «ral. 
nrop.  4^  15,  22:    l^d^AOi  ttiors  '^fivo  wX  ttl  emenda  mthi. 
Claiid.  tert.  cons.  Honor.  188:  emitur  aok»  virltfle  poleslat.^  Venu 
4S.   tfi^en.  o,wte%  captd  Busl. ,    unde  lleinsius :    aUt«f  comiciebaty  * 
Td:  aliqftfi^  capttl  txseme  artes. 

47.     coMMOTtJs  —  FRoTiNirs.    coitvtcltis  dtjri  Pirckh.  atmuH 
1«s  Rel.  protndtis  pro:  j)roiinu9  malebat  Scbraderus^  sine  causa, 
cfr.  Pont.  1,  9,  2:    Qtiae  miht  de  rapto  iua  venU  eptBiola  Cdso 
C  Protinus  esi  locrimis  htfmida  facia  nrns* 

Seo;  ep.   44:  geres  otflem,  si  &oc  protinus  libi  peretfaserta  etc  ep. 
M:  pliilosop^ia  protinus  ddeciaij  dum  eanai. 

49.  HAEC  Palat.  prim.  Put.  Serr.  novem  alii  Heinsii.  JVec 
«AS  Busi.  Non  mtM  quataor.  Hei  mt^i  Palat.  sec.  Reiiqui  et 
nft  edd.:  Hoc  soffiiltist)e  Polit.  prim.  Palat.  sec  Guelferb.  Vers. 
fiO.  Xtftft^gtfe  •—  pennave  Gall.  Rel.  Xin^t^e  —  ftennaque  edd. 
^ett  omnes.  Lvnguaque  -^  peitnaqtfe  Jun.  Berol.  Vers.  51.  oc 
«Mi^oltfra  prim.  Vat.  rolio  el  Iiihc  cojiiecltira  Tett.  edd.  nosfrae 
.onnies. 


70  Pt  OVIDH  NASONIS 

Hao  diyinavi  notitiamque  tuli. 
Quae  quoniam  rata  sunt,  tota  mihi  mente  tibique 
Gratulor,  Ingenium  non  latuisse  tuum. 
&5  At  uostrum  tenebris  utinam  latuisset  in  imis ! 
Expediit  studio  lumen  abesse  meo. 
Vtque  tibi  prosunt  artes,  facunde,  severaej 

Dissimiles  illis  sic  nocuere  inihi. 
Yitatamen  tibi  nota  mea  est:  scis  artibus  iUis 
60     Auctoria  mores  abstinuisse  sui. 

63.    quoDiam  vera  est.       56,    £xpeclit  in  studio  numeo. 

62.  HAC  DiTixATi.  Hctec  dtvinavi  Reg.  decem  Heindi 
Beni.  Rel.  a  pr.  m.  edd.  vett.  omnes.  JIoc  Put.  Kon  Pirqk^ 
GalL  Leid.  oterque  a  m.  sec.  Gaelferb.  J^eo  Francof.  Mor.  Joii 
Berol^  Sk  ego  aivtftam  noi.  Crev. 

53.  QdAE  (uoNiAM  RATA  sviTT.  £t  qtfoniani  vett.  edi 
bmnes.  quoniam  raia  esl  prim.  Polit.  Guelf.  et  Rottendorf«  qao- 
ntam  raia  tota  etc.  prim.  Vat.  et  Pal.  sec,  sed  in  Vatic.  a  msax^ 
receotiori  addito:  mnU  qiiomam  rata  9int  prim.  Palat.  Reliqai 
libri:  quoniam  i)era  est^  omisso  tamen  est  Berol.  et  Crev.  £x  Pa- 
latini  egregii  scriptura  Heinsius  coniiciebat  rata  fitj  acpte  5  sed  ma- 
lumus:  rata  suntj  quod  commcde  referetur  ad  flnec  v.  49.  f«6f 
mente  mihique  Reg.  Leid.  prim.  Palat.  sec.  Gnelf.  Beriu  Beroll 
Crev.  edd.  vett.  omnes.  '^ 

56.  EXPSDiiT  gTVDio  LUMEir.  ,MUidio  —  meo  Put.  Moi^ 
Sery.  Busl.  Palat.  sec.  Leid.  nterque>  Jun.  Seguer.  Francof.  Tigiw 
meliores  Heinsii,  nostri  cum  Bern.  Reliqui  et  tett.  edd.:  simik 
—  meis.  Parum  interest.  Illud  autem  mirom  est,  Burmannaa 
nescio  quod  somnium  suum  ne  verbo  quidem  addito  ausum  fuisM 
interponere,  plerosque  deinde  editores  obsequentes  habuisse*  Nd^ 
lus  liber  id  agnoscit,  quod  ab  illo  editum  est:  Expedi^  in-studwi 
omnes,  duobus  exceptis,  cum  vett.  edd.:  Expediit  «fted.;  .  atqafl 
ita  edidit  Heinsius>  quod  ultra  captum  Burmannorum  videtur  fuij 
Vid.  Fast.  4,  406.  Her.  10,  112.  17,170.  ibique  Loersium;  Cl 
ris.  lib.  4.  p.  239.  Diomed.  1.  2.  p.  447.  Putscb.  Noo  diffiti 
dum  tamen  est  aeque  emendatum  et  fortasse  magis  etiam  ex  ^ 
loquendi  Ovidiano  esse,  quod  cod.  Reland.  exhibet:  Expediat 
apposite  interpretatur :  utUe  fuisset.  Neque  abludit  cod.  Ber 
nens.,  qui:  Expediet,  Exempla  ex  multis  pauca^  accipe:  Fast 
699,  2,  107.  4,  122.  6,  371.  ^et,  2,  170,  647.  Her.  9, 
168.  12,  119.  Tr.  2,  69.  Editio  Rubei  tjpothetae  errore:  . 
pedU  studiis.  Etiam  numen  non  admonito  lectore  dedit  Bu^idj 
nus,  cum  et  codd.  Heinsii,  nostri  et  Tett.  edd.:  lumen  habeant| 
^uae  opponuntur,  t&nehrae  id  exigant. 

68.  DissiMiLEs  —  MiHi.  Difpnye»  Palat.  prim.  meae  G\ 
Palat.  sec.  Bem. )  idem  sub  rasura  cod.  Gueli.  latere  viflebat 
Vers.  59.  est  omissum  in  Guelferb.  \ 


TRISTUrU  UB;  I.  BL.  IX^  X.  ^l 

ilcis  vetus  boc  fuveni  lasam  milii  carmen:  et  hdoa^ 
Vt  non  landandos,  sic  tamen  esse  ioco9« 

Brgo  nt  defendi  nuUo  mea  posse  colore, 
Sic  excosari  crimina  posse  puto. 

{na  polas^  excusa^  nec  amici  desere  causam:  65 

Qao  bene  coepistj,  sic  pede  semper  eas. 


^^-  X. 

mihj,  sitque  precor,  £[avae  tutela  Minervaei 
Navis;  et  a  picta  casside  nomeu  habet. 

^e  Ofm  est  velis,  minimam  bene  currit  ad  atiram: 
Sive  opus  est  remo,  remige  carpit  iter. 

Nec  comites  volucrjjconteuta  est  vincere  cursu;       5 
Occnpat  egressas  quamlibet  ante  rates. 

Bt  {«iter  fluctus  fertque  a:«isilientia  longe 

7.    padtur  fluctus. 

<^«  9trA  pOTBs.  Qua  poteg^  Palat.  prim.  Quam  pote»  Gall. 
(OD.  FraDcof.  Berol.  quinque  Heinsii  et  eius  prim.  ecl.  desere^  odiii- 
«»Jttn.  Berol.  wmeii  Mor.  tres  Heinsii.  •  camon  Leid.  uterque. 

66.  ^uo  BENE  —  i^c  PEBE  Heiosius  edidit  ex  Palat.  prim.  ' 
™cof.  et  sex  aliis  cum  prim.  ed,  Accedimt  Guelf.  Bem.  BeroU 
f^e^  Qm  fede  —  me  hene  Mor.  pro  div.  scr.  Rel.  et  longe  pki- 
fflii  wdd.  cum  yett.  edd.  Quo  hene  —  aic  hene  Put.  Gall.  Mor. 
jeiT,  Leid.  uterque^  exc.  Voss.  Ut  lene  —  sic  6eii«  Juii«  et  tres 
leinsii,   Possis  couferre  Art.  am.  3,  66: 

^ec  hmia  foni  eequUur^  qiuam  hona  prima  fuH* 


'  ^      X. 

.  Inscrr.  De  nam  Francof»  De  nave  et  eiua  Uinere  Serv.  Lo^ 
^^T  de  nave  Berol.  De  rale  Idtura  facit  hanc ,  quoque  de  red- 
^a  Pirckli.  Berol.  Navim  laudatj  quam  in  Cormihiaoo  einu 
^^  Tett.  edd. 

^*  TELis.  veh  fdmiam  hene  Guelf. 
^6.  9UAMLIBET  ANTE.  qualihet  arte  Palat.  uterque,  Put. 
^ll.  Serv.  Busl.  septemdecim  Heinsii,  Guelf.  Crev.  Rel.  vett.  edd. 
^nmes.  Minor  codd.  pars  id,  quod  expre§simus ;  -sed  illud  alterum 
luomodo  ortum  sit,  ostendit  cod.  Bern.,  qui:  quami^et  arte.  Leid. 
^*  Seguer.  Berol.  et  prim.  ed.:  quaslibet  a/nte, 

7«   PAiuTsa  fLucTus.    Sic  codd.  fere  ex  dodraDtes  Palat« 


7f  P.  OVIDU  HASOIOS 

Aegiiora,  nw  saevis  viots  fatiseU  mp^  j 

Dla,  Corinthiacis  priiniim  inibi  cogoita  Cenclireus^  tj 
10     Fida  manet  trepidae  doxque  comesque  fagaef     | 
Perqne  tot  eventus  et  iniquis  concita  ventis 

Aeqnora  Palladlo  numine  tuta  fuit. 
Nunc  quoque  tuta,  precor,  vasti  secet  ostia  Ponti 

Quasque  petit,  Getici  litoris  intret  aquas. 
15  Quae  simul  Aeoiiae  niare  me  deduxif  in  Helles 

Et  longum  tenui  limite  fecit  iter; 
Fleximus  in  laevum  cursus:  et  ab  Hectoris  urbe     i 

8.    icta. 

prim»  Pik.  Leid.  uterqney  Jun.  Gail.  Francof.  Mor.  Serv.  Busl. 
Guelf.  Berol.  Rel.  undeviginti  Heinsiani  cum  eius  prim.  ed. ;  quod 
et  structura  OTidianum  refert  colorem,  cfr.  Fast.  2,  315,  Met.  6| 
396;  et  verborum  copolatione,  cfr.  Ib.  71:  ifxfum  cum  fiucfilm 
ueqwr,  Her.  4,  105 :  fiuctibm  oppuanani  aequora  Isthmon.  In  re* 
liquorum  codd.  scriptura:  patitur  fiuctus  iilud  pati  et  ferre  iterata 
mmus  possis  probare,  ac  Met.  13,  117,  118.  fluctus  atque  au» 
Mor.  pro  var.  scr.  fert  aique  assiU  Rel.  fert  assU»  Jun.  Leid.  prinu 
cod.  Bersm.  Guelf.  in  rasura.  fretaque  assideniia  Berol.  ferit  oi- 
•tL  Palat.  sec.  sm^que  assU.  Seguer.  asstdmiia  Put.  auxUianiut 
Flrckli. 

8.  ncTA  7ATifl(ciT.  icta  madesdl  Put.  Gatl.  Mor.  odo 
Hfsiilt.  Pirckh.  a  sec  m.  BerQ.  Crev.  kta  fatiscit  Leid.  sec 
alius  Heinsii  et  codex  Erfurt.  Zinzerliogii ;  Mor.  et  Leid.  prim»  pro 
Tar.  8cr.  Reliqui  codd.  et  Tett.  edd.  tncto  madescit*  Unum  co(fi« 
cem^  Heins*  et  Zinzerlingium  Prom.  p.  167  secuti  sumus,  quos  Tide> 

9.  czNCHREis.  ceniris  Palat.  prim.  Jun.  Leid.  prim.  et  tres. 
€fmtris  Berol.  ieniris  Leid.  sec.  Teucris  Guelierb.  a  s.  m.  GaUt 
et  octo  alii«  ierris  tres  codd.  prim.  ed.  Heins.  et  nostrae  Tett» 
Codris  Put. 

12.    KUMiiriK  TVTA  7iriT.    muntre  prim.  Palat.  pnm.  Yatic. 

2uatuor  Heinsii  cum  prim.  ed.  tuta  fugit  Put.  Gall.  Mor.  Serr. 
»usl.  Jun.  Francof.  octo  Heinsii  cum  eips  prim.  ed.  cod.  Bersnu 
nostri  Berol.  Crev.  Probabat  Heinsius  suftragio  suo;  BumianDUS 
ignorantia  damnat,  cfr.  Bentl.  ad  Hor.  Serm.  1,  6,  13.  Nos,  quia 
ptgas  praecessit,  alterum  malumus. 

15.  iN  HEI.LK8.  Duo  codd.,  Seguer.  et  Relabdi,  id  exhibentii 
cood  tanquam  suam  correctionem  Burmannus  profert:  ad  HMeSt 
Quibus  libris  cum  ex  Burmanni  iudicio  nihil  accedat  ponderis,  quid« 
quam  mutare  iioluimns.  In  Guelferb.  eolid'  b.  e.  Aeolidis  a  pr. 
m.  fuerat. 

17.  HECT0AI8  URBE.  Aclorts  tirbd  Put.  pr.  m.  prim.  Polit. 
dno  Heinsit,  prim.  ed.  nostrae  vett.  sex.  Hectoris  urhe  Palat. 
prim.  Pirckb.  Put.  a  m.  sec  Francof.  reliqui  Heins.  Bem.  Guelf» 
tlei,  Bcrol.  Crer.  edd.  Parmens.  prim.  Bonoo.  Ald.    Ictoris  Leid. 


TBJBmm  UB.  L  Blm  X.  fS 

Tenimiis  n/i  portns,  Imbria  terra^  (itoau 
Inde  levi  vento  Zerynibia  litora  nacta 

19.    iiacds. 

lee.  MmuK»  emendabat  Menila.  Seqoiniar  cod.  PalatiDQin  et 
pIudiDOs  et  ijaterpretamur  de  Ophrj nio  urbe.  Ilium  enim  DOTum  a 
loari  satn  longe  distabat.  Hhia  autan  oppidum  et  in  litore  erat^ 
et  iDsigne  luco  Hectoris  Iv  mgiwaviT  tSntp^  teste  Strabone  eeosr* 
lib.  13.  p.  409.  Xyl.  extr. 

18.  TKK1MU8  AD  FOKTirs.  PkximuB  Guelf.  inporhi$  ftt^ 
codd.  et  priffl.  ed.  Heinsii.  Umlria  terra  Gall.  Basl.  Pirckb.  JuB* 
8eguer,  decem  Hein^,  B^roL  ed.  Bonon.  Ifiarica  Francof.  ^  testo 
HeJDsio.  Umhrica  Leid.  prim.  Bcmens.  Crey.  UnMa  Leid.  see* 
(Mtia  alter  Polit. 

19.  ZERTNTEXA  x.tTT0BA  KACTA.  LibH  aot  ZminHkla  htt* 
tieot,  aot  quae  non  roultum  ablndant,  nisi  quod  ez  scriptnra  cod* 
Moreti:  Fertc^ta  et  Palat.  prim.  cum  duobus  aliis:  Tkyn^ia  Hein« 
tm  ofim  coniiciebat:  JPertfi^uf,  quod  contra  metrum  peccat.  Sedl 
plos  diiBGoltdtis  in  ultimo  versus  Tocabulo  est  Omnes^  quantunt 
coQstat,  Heinsii  codd.,  nostri  et  vett.  edd. ;  nacUi  eadiibent,  praeter 
^Mat.  sec.  et  Crev.t  naiOj  Seguer.:  vidi  et  pro  Tar.  scr.: 
•Mwfe,primus  Vati<?.  et  Guelf.:  nactU  Solus  Junianus:  nacHs^  id- 
^oeBeiDsius  cum  Bnrmanno  reliquisque  editoribns  recepit.    Nemo 

S^ter  Sdiraderum  in  scliedis  autographis  contra  grammaticam  id 
aoimadvertisse  Tidetur;  qua  re  non  egregie  compensatur  snb^ 
wta  illius  codicis  anctoritas.  Refragatur  praeterea  sensus,  ot  cx 
atn  locorum  raox  intelligetur.  Igitur  Jo.  Scliraderus :  nacH  proba- 
Mt  et  dispntabiit  ita :  „SamotIirace  insola,  quae  t.  20.  inteliigitnry 
wa  est  iD  ostiis  Hebri  fluvii.  Zerjnthia  iittora  in  ipsa  illa  insula 
posoeniDtMassonus  p.  97.  Bocbartns  Geogr.  Sacr.  I^  c.  12.  Yeterufli 
tomeD  nemo,  praeter  schol:  Nicandr.  ad  Therifrc.  460";  (at  ut  mihi 
wtnr  etiam  Suidas  s.  r.  *AXV  u  rig.)  „ldem  tamen  alio  loco»» 
fnmno,  eodem)  „cum  Livio  38,  41.  Cellar.  I,  p.  1061,  Berkel.  ad 
otepL.  Byzant.  s.  v.  Zi^gvv&og^  in  Tbracia.  Tempyra  sine  dubio 
«^  eraot  non  ad  mare  in  littore  Thracio ,  sed  in  mediterranei^ 
^Liv.  I.  1.^  lam  vero  vides  Tulgari  interpretum  opinioni,  Ovi- 
*oni  Zetjnthi  in  Samotbracia  haec  scribere,  a  Samotbracia  navi 
/empyra  petiturum,  adversari  Zerynthi  in  continenti  ot  Tempyromm 
joiBedia  paene  Thracia  sitnm,  quo  navi  aditus  non  erat,  deinde 
locotioois  molestiaro:  Zerjnthia  littora  nactum  Samothraciam  tan* 
^9  pro  eo,  quod  dicendum  fuisset :  Samothraciae  littus  nactum 
jl^  Zeiynthum  descendere.  Ita  igitur  potius  statuamus  oportet^ 
vvMfeim  Zeiynthnm  appulisse  navi  sua,  quae  deinde  in  Samothra-* 
^tecta  sit,  inde  porro  iter  suum  petitura,  idque  ita  efierri:  na- 
J^mea,  nacti  Zer.  litt.'*  Monebat  etiam  v.  45 :  Tyndaridae  fra^ 
*^\  (JVOB  haeo  coUl  itisula,  nihil  impedire,  qnominus  de  Samothra^ 
^  in  ipso  conspectu  posita  capiatun  Hactenus  vere  doctissimus 
«n^;  sed  alia  adhuc  obiectio  diluenda  erat  e  v.  48.  petita,  quo 
^  deDoo  navi  akera  iter  facturum  poeta  didt«    Num  adverso  He^ 


74  r.  OTIDU  NASOfiilS 

ao     TbreiciaiB  teti^t  fS^sa  carli^a  8m6iu 
Saltus  ab  bac  terra  brevis  est  Temp^rra  petenti: 

Hac  dominiun  tenas  est  illa  secuta  snum. 
Nam  mibi  Bistonios  placuit  pede  carpere  campos: 
Hellespontiacas  illa  relegit  aquas; 
25  Dardaniamque  petit  auctoris  nomen  babenteni) 
.   £t  te  ruricola)  Lampsace,  tuta  deo; 

hn  flnyio  id  futumm  fuisse  putavit  ScLraderus?  an  BistonlaB  aqim. 
de  Bistonide  vel  alio  Thraciae  lacu  interpretatus  e$t?  Utrumqod^ 
diffidle.  probatu  fuerit.  Haec  altera  naTigatio  proposita  causae  fuit, 
Qt  nobis  persuaderemus  in  Samothracia  ipsa  istaec  Ovidium  scri- 
here ;  confirmat  hoc  v.  45 ;  pnox  traiecturum  n^vi  idtera  in  Thra- 
€bm,  ut  proptcr  Tempyra  iter  terrestre  institueret.  Hoc  v.  21. 
significatur.  Nam  quod  Schraderus  negat  vocem  saltns  de  inter^ 
•titio  maris  occurrere^  nec  de  interstitio  terrae  forsitan*  reapse  qahh 

Jiiam    usurpavit.     Sed  de  utroque    dici  potuisse»    evincitur   ioco 
ont.  1,  5,  76: 

Per  tanium  terrae^  tot  aquasj  vlv  credere  possum 
Indkitim  sUtdii  transsiluisse  mei, 
Noli  ei^  h.  1.  cum  Forcellino  in  lexico  saltum  interpretari  «l- 
Hfam  Irevemj  atque  ideo  hrevem  iractum,  Igitur  quam  librorum  tan- 
fum  non  omnium  scripturam:  Zerynihia  Uitora  nacta  sequimur,  in- 
terpretanda  est  ita,  ut.navis  0?idii  post  iter  in  alto  mari  decursual 
Httusillud  Thracium  non  appulisse»  sed  appropinquasse  et  •?«)- 
spexisse  (hinc  scr.  cod.  Seguer.  ex  glossa  non  inepta  nata,}  dicar 
tur,  dum  in  opposita  et  distante  triginta  octo  miliibus  insula,  (PliD. 
Nat.  Hist.  4,  12.  hoc  est,  eodem  spatio^  quo  Gallia  et  Anglia  sibi 
proximae  dirimuntur;  ubi  qui  navigarunt  testantur  utramque  terram 
simnl  se  vidiisse;  cfr.  etiam  de  Thraciae  littore  et  Samothracia 
Her.  6,  68.)  atque,  ut  puto,  in  portu  Thraciam  Spectante  ancbo- 
fam  demittit.    Ita  nancisci   iuterpretandum  in  loco  Met.  14,   440: 

—  nactusque  hoc  Ul/us  adliaesu 
Zerynthia  autem  littora  commemorat  ornandi  carminis  causa,  ut  ce- 
leberrima  Apollinis  cultu;  igoobiliorem  locum,  puto,  tacuisset. 

21.  AB  HAC  TERRA..  Saltus  ab  Jwtc  coutra  Put.  Mor.  Serv. 
l^usl.  nostri  Guelf.  a  pr.  m.  Bern.  Seguer.  Rel.  Berol.  et  edd. 
quaedam  post  Bersmannum.  ah  hoc  wrevis  esi  conira  Gall.  £ 
glossa  Romanica:  conirada:  eadem  exstat  Met.  13,  406.  Tem-' 
fyra  verum  esse  ipsae  variantes  scripturae,  quas  licet  omittere, 
^vincunt. 

24.  RELE6IT  ex  coniectura  Alicylli  et  codice  Medoniik  Libri 
emnes  Heinsii  et  nostri  aut  reUiKjuii^  aut  reliquii;  posterius  etiani 
vett.  edd.     Reliquos  DD,  VY.  coniecturas  licebit  praeterire. 

26.  LAMFSACE  TUTA.  Lapraic  fuia  Palat.  prim.  cutia  Mor. 
cum  Francof.pro  v.  scr.  quatuor  Heinsii,  Seguer.  Crev.  dea  Pirckb. 
Francof.  a  p.  m.  Rel.  cum  gloss.:  Cerere^  lapsace  tuta  dara 
Guelferb. 


TRISTITM  UB.  I.  EL«  X.  75 

{nskqiM  pef  tfiifa»iad  yectae  male  vtrgfnb  und^ 

Seslon  Aby&na  separat  urbe  fretnm; 
tie  Propotitiacia  haerentem  Cyzicon  oris, 

Cyzicon^  Haemoniae  nobile  gentis  opns;  90 

Qnaque  tenent  Ponti  Byzautia  litora  fauces: 

Hic  locus  est  gemiui  ianua  Tasita  maris. 
paec  precor  evincat,  propulsaque  fortibus  austris 

Transeat  instabiles  strenua  Oyaneas; 
Tbjmoiacosque  sinus,  et  ab  bis  per  ApoIUnis  urbem  35 

Alta  sub  Anchiaii  moenia  findat  iten 

dd.    Acta  — ^teodat. 

27.  ^tTA^TTEk  Quamque  Francof.  Quodque  Unmhwg.  Sei^. 
Berol  a  pr.  m.  vectaemale  ex  Palat.  prim.  Pirckh.  Leid.  utn^ 
que,  JnD,  Put.  Gall.  Mor.  Serv.  BusL  undecim  Heinsianis,  Segueiv 
Bernens.  oostris-cum  edd.  vett.  omnibus.    Reliqui:  male  veciae. ,       ^; 

29.  HiNc^uK.  JHtc  Prof).  Gall.  Hmo  Prop.  Serv.  Jnqu$ 
ptim.  Polit.  prim.  Vatic.  duo  Heins.  Inde  duo,  quod  coniecerat 
Fraodas.    Verss.-  29,  30.     Cynthicon  Palat.  prim.    sinsac'^  Guelf. 

31.  ^TjA^iT».-  Quamque  Francof.'  Quaeque  Palat.  sec.  Mor. 
Serr.  Jon.  Leid.  prim^  Guelferb.  Rel.  Crev.  tredecim  Heinsii  cum 
eias  priina  editione.  Abusus  kao  scriptura  Burmannos  ad  impbrtvh- 
BaiB  correctionem  faciendam. 

33.  HAEC.  Hanc  Paiat.  prim.  Mor.  sex  Heinsii  cum  prim* 
ed.  Hac  Francof.  Ut  vincat  Paiatinus  sec*  exc.  Voss.  Reland.  CreV, 
<ex  Heinsii.  pulsataque  Palat.  prim.  Fut.  Gall.  Bern.  sex  Hein^ 
siam;  Guelf.  a  s.  m.  fiatihueAuetn  Palat.  prim.  Put.  ReK  ooyem 
«lii,  Mor.  ppo  var.  scr.  Guelf.  a  s.  ra.  fluctibus  Austri  Gall.  fia^ 
tibt»  AmPiris  Medon.    Vers.  34.    strenua  tyarieos  Falat.  prim. 

35.  THTNNiAcosQUE.  Ismariosque  Falat.  prim.  Hismarios-' 
qwe  Mor.  Tiniacosqus  Seguer.  Tinacriosqite  Crev.  Tyna>ciosque 
Gall.  Trinadhiosque  Guelf.  Trinacriosque  Firckb.  Leid.  uterque, 
^d.  Bersm.  Tinaricosque  Busl.  Thimaosque  ed.  princ.  Th/ima^ 
^que  Put.  TlHmachiosque  Rel.  Trayciasque  Berol.  Taenarios-' 
<iue  JuD«  Enochiosque  ea.  Bonon.  et  Ald.  En^ochosque  reliquae 
^d.  Tett.  Tliynniadosque  emendabat  Salmasius  ad  Solinum,  ci- 
tante  Heinsio.  Jb.  Schraderus  in  scliedis  malebat:  Tkynniadas^ 
«Itte  simw.  , 

36.  ALTA  suB  A.  M.  FiNDAT.  Apta  priih.  ed.  Leid.  uter- 
<iue,  Jun.  et  quinque.  Acta  Busl.  Crev.  et  quatuor;  Francof. 
pw>  V,  «cr.  Vecta  prim.  Polit.  prim.  Vatic.  Palat.  sec.  et  duo  cuitl 
^i  vett.  nostris.  Antra  Serv.  et  alius.  Arcta  unus.  Sed  Hein* 
«W8  ex  Palatino  prirao  et  longe  plurimis,  quod  et  Guelferb.  Bern. 
^er.  Rel.  Berol.  habebant,  edidit:  Alta,  Malebat  tamen: 
^«cta,  vel,  Lecta,  Ancheladi  Palat.  prim,  Athiali  Pirckb.  Ame^ 
raU  Seguer.  Ancliiati  Berol.  Alciali  Bern.  iendat  iter  ex  prim« 
Polit,  prim.  Vatic«  Palat*  sec  ct  tribus  alus,  -qsibus  Guelf.  a  pr« 


V 


fi  e,  OTXDU  MA80MIS 

Inde  Blesemlriaeos  portiis^  et  (Ntesmn^  ei  ames 

Praetereat  dictas  noiiuBe,  Baeche,  tao; 
Et  quos  Alcathoi  memorant  a  moenibos  ortos 
40     Sedibos  his  profugos  constituisse  Lares; 
A  quibus  adveniat  Miletida  sospes  ad  urbem, 

Offeusi  quo  me  eompulit  ira  dei* 
Haec  si  contigerint,  meritae  cadet  agna  Minenrae* 

Non  facit  ad  nostras  hostia  maior  opes. 
f45  Yos  quoque  Tyndaridae,  quos  haec  colit  ini^Ia, : 

Mite^  precor^  duplici  nomen  adeste  yiae. 

40«    profagum  larem,        43«    Banc  si  contigerit  | 

ni.  Bem,  et  Rel.  accedunt,  Heinsias  receperat,  Libri  reHqui  et 
edd«  omnes:  findai  agnoscuat,  nisi  quod  Pircklu:  findit  et  BeroLl 
fwndat*    Francius  ca^i^y  vel  verUit  Tolebat. 

37«  MKssMBiUACos  poftTus  )KT  oBCSSOiT.  MesamhrioUt 
f  alat.  prim.  Berol.  Inde  in  Sambraticos  Pa]at«  sec,  MesambriacoB^ 
Put.  Mor.  BusL  Seguen  Guelf,  a  m.  s.  prim,  e^  Heins.  Bodoai 
nostra*  Mesanbriacos  Pirckh.  Leid«  prim.  Crev,  Rel.  porius  Z0* 
pheson  Leid.  sec  port,  et  Oponis  a/rcea  Palat.  sec,  et  epesoda  ^ 
wces  Berol.  et  Ephesonis    arces  cod.  Bersm.  et  Opesonis  arc^  Se»] 

fuer;  porf tf«  epeson  arees  in  aropliore  rasura  Guelf.  et  Epheso» 
*ut«  Mor.  Sery.  Busl.  Jun,  Leid.  prim,  Pirckb,  Bern.  ReU  Op^i 
9on  Palat.  prim.  Francof.  prim«  ed.  et  nostrae  yett.  Opasot\  Crer* 
Ppesan  Gall«  Sed  Odesson  iam  Barth.  Merula  restituit,  in  librii] 
Gofanus  legerat. 

39.  ALCATHoi,  Akhttoi  Palat.  prim.  Alci^he^  BeroL  Al- 
cathoes  septem  Heinsii  cum  Aldina.  Akathois  Put.  Gall.  Serr. 
Francof.  prim.  ed.  Crev.  Rel,  Akathoe  Jun.  Leid.  prinu  Segaer. 
Akathoae  vett.  edd.  octo.  j 

40.  PROFU6O8  —  LARES  ex  Palat.  prim.  exc  Voss,  PirckU 
jGall.  Mor.  Busl.  Leid.  prim.  a  m.  sec.  quatuordecim  aliis  Heinsii|] 
.nostris  Bern.  Seguer.  Crev,  prim.  ed.  et  vett,  nostris.  profugos  — 
Jorem  Guelf.  Rel.  et  BeroL    Reliqui:  profugwn  —  larem.  ^  ^ 

42,  9U0  ME  coMPULiT.  que  me  Palat.  prim.  comptilil  pri- 
dem  in  suis  duobus  Ciofanus  invenerat.  Heinsius  tamen  exc.  Yoss* , 
.tantum  et  tres  alios,  primam  editipnem  et  Moretani  var.  sciv 
pro  koc  scriptura  laudabat.  Ex  nostris  BeroIin«  ita  liabet.  Reli"j 
qui  et  vett  edd.  omnes:  contuUt.  j 

43,  HAEC  si  coNTiGERiMT.  Hoo  Busl.  Hic  duo.  conttgsi^ 
*GalL  BusL  Firckb.  Leid.  prim,  Bern.  Guelf..  a  m.  s.  Rel.  CreTAJ 
Moret.  pro  v.  scr. ,  sex  Heins.  Cur  Heinsius  mutaverit  vulgatuni| 
reliquorum  codd.  et  vett.  edd.  ompium  ita:  Hanc  si  conOgerU^  cao-j 
sam  non  vid^o.  Nam  Hanc  cod.  Francof,  kabere  pace  erudlti  viri| 
qui  illum  cohtulit,  valde  dubito,  Heiasius  multo  in  eo  codice  cod«'| 
lerendo  accuratior  nibil  annotaverat,  '    I 

46.    ADI8TS  viAx,    aibnse  Francof.    adssto  rafi  Ano  codd. 


TRISTnH  UB.  L  EL.  X»  Xlt  ff 

iltera  namqne  parat  Shrmplegadas  Ire  per  arciac^ 

Scindere  Bistonias  altera  puppis  aquas. 
fos  facite,  ut  ventos^  loea  com  diversa  petamnflr^ 

llla  mios  kabeat^  nec  minus  illa  snos.  SO 


XL 

Uera  quaecnnque  est  toto  tibi  lecta  libello^ 

Est  mihi  soUicitae  tempore  facta  viae. 
lut  hanc  me,  gelido  temererem  cum  mense  Decembri^ 

3.    gelidi  —  Decembrtf, 

iaiei)  Ldd.  aterque,  pnma  ed.  etrett.  Dostrae  omoei*  ^08S,ReI.i 
Me,  Minu  earinis  meis*    fugae  Put.  pro  var.  scr. 

47.  PER  ARCTAs.  arctes  Palat.  prim.  arce»  Falat.  sec.  at^ 
^y^  miras  Berol.  peraias  Crey.  arcka  Hamburg.  uterque 
Pofit.  wim.  Vat.  Serv.  Jun.  Leid.  titerquej  Francof.  novem  Heins. 
^elCRei.  Plurimi  Heins.  Guelf.  a  sec.  m.  Bern.  Seguer.  et  vett, 
^'ifttalUu.  Vers.  48.  Ciitdere  Palat.  prim.  BisUmidas  prinu 
Vaticiii, 

50.  iLLA  SU08.  Hdc  Francins  probabat,  Burmannus  e  Serv. 
f^tpriiD.  Busl.  edidit;  atque  ita  Guelf.  a  pr.  m.  Reliqui  libii: 
^  Cfr.  Fast  2,  396  3  5,  188.    Ib.  408.  receni.  uostr. 


XL 

fc^^r.    Inclptl  eecunduB  Uher  Francof.   De  iempore^  quo  tsftnn 
^  fecit  Berol,    JWtso  refert,  istum  scrtpait  quo  tempore  Uhrtm 
jfl.  Berol.    Ad  lectorem^  quod  in  iUnere  huno  primiim  librtiMi 
^mU  vett.  edd. 

2.   soLLiciTAs.    «oUictto  Put.  Gall«  Pirdib.  Jun.  Leid.  uter* 
^)  quindecim  alii,  Guelf.  Berol.  Crev.    Aldina  posterior. 

^*    AUT  HANC  MK   GELIDO    TaSMERSM    CVM  MENSE  SECEBI- 

^»  Aut  hanc  Put.  BusL  Jun.  Leid.  uterque,  Gottorp.  Pirddu 
l^' ed.  et  decem  Heinsiani,  nostri  et  vett.  edd.  praeter  Rel.  et 
^BonoD.,  cum  reliqub  haec  servantes.  Aut  ego  Barberin,  cum 
^  trmerem  me  Gottoip.  Barberin.  Jun.  cum  trem.  geL  me 
jj^cum  tn  gel.  tf^  me  Leid.  prim.  in  geh  tr.  me  Leid.  sec 
T^  Medon.  cum  gd.  tr.  cum  Pirckh.  Unus  codex:  ^elidtis^ 
Py»  et  edd.:  ^eltdo.  'Heoembrts  prim.  Vat.  Barberin.  Rottea- 
^^Rtl.    Omnes  reliqui:  JOecembri.     Hinc  Heinsius  edidit: 

iut  hanc  me,  gelidi  tremerem  cum  mense  JOecembrts; 
^^  etiam:  kancy  egeUdi  fremerem  cifm  meftse  JOecembrif ;  Auctor 
««^wnmi  Etonensium  itas 


^  F.  OVipil  NASONIS 

Scrlbentem  mediisr  Adria  vidit  aqois: 
sAut  postquam  bimarem  cursu  superaYtmus  IstbmoB) 

Alteraque  est  nostrae  sumpta  carina  fugae, 
Quod  facerem  versus  inter  fera  murmura  ponti, 

Cycladas  Aegaeas  obstupuisse  puto. 
Ipse  ego  nunc  miror  tantis  animique  marisque 
10     Fluctibus  ingenium  uon  cecidisse  meum. 
JSeu  stupor  huic  ^studio,  sive  est  insania  nomen  $ 

Omnis  ab  hac  cura  mens  relevata  mea  e^t 
JSaepe  ego  nimbosis  dubius  iactabar  ab  haedis: 

Saepe  minax  Steropes  sidere  pontus  erat; 
i5  Fuscabatque  diem  custos  Erymanthidos  ursae; 

Aut  hyadas  seris  hauserat  auster  aquis: 
Saepe  maris  pars  intui^  erat;  tameu  ipse  trementi 

Carmina  ducebam  qnaliacunque  manu. 
Nunc  quoque  contenti  stridunt  aquilone  rudentes, 

16.    saeris  auxerat. 

Aut.  hanc  me  gelidus,  tremerem  cum  mense  Decemhriy  etc 
proxime  librorum  auctoritatem ;  nam  t^  et  o  exiguo   discrimine  & 
stant;   idque  recipieiir^um    fuisset,   si  vulgata   graviori   vitio,  quani 
s!mplicitate  nimia  teneretur,     Vers.  5.     oasteLeid.  uterque,  neBc»- 
manno  de  multis  libris  credas.    speravimus  Isthmos  Falat.  prim. 

9.  IPSK  EGo  NUNC.  Lpse  etiam  miror  Palat.  prun.  prim,  e4 
et  duo.  Ipse  ergo  haec  miror  Bern.'  Ipseque  nunc  Crev,  BusL 
Ipse  eienim  Gall.  Seguer,    Saepe  ego  nunc  Rel.  a  sec.  m. 

11.  8EU  STUPOR  ETC,  hinc  studio  Palat.  prira.  sive  hk 
ki8.  Moret«9  ex  quo  Heinsius  in  textum  admiserat,  improbante  Bim 
manno  et  Francio.  studio  est  inscriptio  Gruteriana  a  BurmaoDa 
laudata.  Vers.  13.  mendosts  Palatmus  prim.  et  tres  alii  cun 
prim.  edit.  ah  undis  Serv.  et  quinque,  Crev.  eurts  Berol.  Ven, 
14«  Steropis  Fut.  Gall.  Serv.  Jun.  Leid.  prim,  prim.  ed.  Segoefi 
Guelf.  Rel.  et  vett.  edd.  Meropes  liber  Bersm.  Meropis  duc 
Heins.  et  Crey.  dcropis  Berol.  Vers.  i5.  Atlantidos  urs.  Fut 
Jon.  et  duo,  ne  cum  Burmanno  fallaris.     armantidos  Guelf. 

16.  sERis.  senis  Falat.  sec.  saevis  Busl.  Folit.  nterqaej 
Leid.  prim.  tredecim  Heins.  noster  Crev.  et  vett.  edd.  hamtfA 
Put.  auxerat  Gall.  Leid.  prim.  Firckli.  Francof.  .pro  t.  scr.  afo 
Heinsii,  ed.  Bonon.;  e  codice  ita  citatum  a  Behotio  Apoph.  l^  1< 
De  interpretatione  vocum  seris  et  hattserat^  quas  flagitantibus  toi 
libris  recepimus,  vid.  auct.  £iect.  Eton.  etHeinsii  nott.  Vers.  seq 
nars  vicus  erat  Falat.  prim.  Vers.  18.  dictaham  Putean.  diK^ 
ham  coniidebat  Heinsius.    ([ualicunque  Falat.  prim. 

19.  STRiDUiTT  ex  Palat.  prim.  et  sec,  prim.  Vatic.  prim 
Folit  Senr.  Francof.  decem  aliis  et  prim.  ecL  nostro  Crev.    B» 


TBtsrmi  UB.  L  EL,  XI.  79 

laqne  modQm  tmnali  c<^eava  mr^t  nqiau  20 

Ipfie  gubernator  toUens  ad  sidera  palinas 

Exposcit  Yotis,  imniemor  artis,  opem. 
Quocuuque  aspexi,  nibil  est,  nisi  mortis  imago: 

Quam  dubia  timeo  mente,  timensqne  precon 
Atligero  portum:  portu  terrebor  ab  ipso;  2S 

Plns  habet  infesta  terra  timoris  aqaa. 
Nam  simul  insidiis  bominom  pelagiqae  laborof 

Et  faciunt  geminos  ensis  et  anda  metas. 
.Hle  meo  yereor,  ne  speret  sangaine  praedam ; 

Haec  titulum  nostrae  mortis  babere  velit  30 

Barbara  pars  laeva  est,  avidae  substrata  rapinae^ 

I  23«    adspicio«         31«    avidae  sacciocta. 

liqmlibri  omnes:  stndeniy  praeter  Janianuni^  (non  Reginm,)  qni: 

nuubl. ' 

23.    A8PEXI.     asplcio  quinqne  Heinsiani ,  Rel.  BeroL  Crer. 

ed.  Ald.  pr.    Reliqui  libri  omoes  id,  quod  cum  elegandssimo  auct» 

£!•  Et.  recepimus.    adspexit  ed.  Bonon.  • 

25,    ATTI6KR0  ex  Palat.  primo,  utroque  Folit.  FircUi.  FraiH 

coH  Bern.  Guelf.  a  pr.  m.  ed.  Bonon.  et  multb.   AUmgam  Firckb* 

pit)  T.  scr.  BeroL    Attigenm  Leid.  prim.  et  pro  var.  scr.  sec.  A$-^ 

^m  Guelf.   a  s.  m.  Rel.    Attingo  Crey.     Contingam  Seguer. 

com  octo   vett.    edd.     tenehar   septem   Heins.    cod.  Bersnu  Be* 

^i  M. 

31.    ATiDAE   8UBSTRATA  KAFiNAK.    Sic  Falat.  prim.  sec 

Mor.  Senr.  FVancof.  a  pr.  m.  cura  multis  aliis,  Heinsio  teste,  prima 
led.  et  Ald«  Firckk.  cUm  permultis  et  Tett.  edd.'  octo :  suhsirucUK 

•fvhsirasta  Gueif.  a  pr,  m.  suhtracta  Put  prim.  Vatic.  Jun,  GallL 
-  ^  quatuor.  sulstracta  Busl.  suhtrata  duo  Heins.  Haec  ab  e»* 
^■^m  origine  profluxerunt,  Interpolati :  stthmissa  Barberin.  Seguer* 
i  BerD,  Rel.  cod.  Bersm.    suhiecta  Leid.  uterque ,  Francof.  m*  sec 

■«t  8ex,  cum  Guelf.  et  Crev.  avidaeque  instructa  Herculan.  atTi* 
h  ^  sucimcta  exc«  Yoss.    avidaequeque  intenta  Francof»  pro  glossa^ 

BeroU  et  duo.  Harum  correctioaum  elegantia  Burmannus,  Mark^ 
I  land.  ad  Stat,  5,  1,  77.  et  alius  quidam  capti  sunt«  Severiores 
Loitici,  Heinsius  et  auctor  Etonensis,  id  exhibuerunt,  quod  possit 
yim^  communis  errorum  origo,  licet  difficilem  explicatum  habeat: 
i^strata^  Heinsius  in  sche<Ss  apposuerat  Sen«  Nat.  Quaest.  4,  2: 
[^fGj^nuSy  nec  RhodanuSj  nec  Ister  huic  suhiacent  malo.  Ha- 
|iM8  verbi  plura  exempla  Forcellinus  exbibet.  Coniiciebat  prae- 
I  ^^:  avidaeque  ohiecta^  vel,  instructa.  Nos  quoque  expressimas 
I  nbrorum  auctoritatem,  quam  exemplis  veterum  munire  non  datur, 

^  quod  Lactantius  Inst.  2,  1 :  terrenis  figmentis  animas  substsr* 

'II0K  dixit«    Yisum  tamen  mendum  latere,  ita  corrigendam: 
avidaeque  obstricta  rapinae^ 


09  p.  oTiDn  msofHS 

Qttm  cnmr  et  caedes  fa^aqtie  «emper  luAiefit 
Camque  sit  hibernis  agitatam  fluctibus  aequor; 

Pectora  sunt  ipso  turbidiora  inari. 
SSQuo  magis  his  debes  ignoscere,  candide  lector, 

Si  spe  sinty  ut  sunt,  inferiora  tua. 
Non  haec  in  nostris,  ut  quoudam,  scribimus  hortis: 

Nec  consuete  meum,  lectule,  corpus  habes. 
lactor  in  indomito  brumali  luce  profundo 
40     Ipsaque  caeruleis  charta  feritur  aquis. 

Improba  pugnat  hiem%  indignaturqne,  quod  ani^m 

Scribere,  se  rigidas  incutiente  minas, 
Yincathiems  hominem;  sed  eodem  tempore,  qnaeso, 

Ipse  modum  statuam  carminis^  ilia  sui. 

36.    bvlbU 

Suae  se  rapiois  obstrinxit,  ut  Cic.  Fhil.  2,  12.  Verr.  2,  l^  3 
ulL  2:  <iibstriciu8  parrkidio  patriae,  etc.  fquibus  in  locis  noo  abte» 
tiTum  intelligencium  esse,  demonstraverit  Ciceronis  imitator  LactaB- 
tius  Inst.  3, 18  :#eidem  scelert  ohskictus)^  errore  librariorum  eodeaif 
quo  sUpra  e1.  3,  48.  pro:  Versaque.ah  axe  exaratum  erat:  Fer«t 
iuh  axe.    Cfr.  yarr.  I.  2,  35. 

32.  SEMFER  HABENT.  8empeT  aguni  prim.  Falat.  prini.  ed.| 
placebat  Heinsio  pro:  exagikint,  nisi  quod  agitatum  sequeretur, 

{>ro  quo  Fraucius :   turhatum  malebat.    Yers.  33.     Cumque  fit  Pa- 
at«  prim.    Yers.  35.     Quoqu^  magls  debee  Fut.  Jun.  Mor*   Firckik 
Francof.  Rel.  Berol.  Bersm.  ed.  Bonon. 

36.  si  SPE  siXT.  Si  spe  euni  ex  deterioribus  c63d.  GaH 
Hon.Sem  Busl.  Leid.  utroque,  prim.  Polit.  sec.  Palat.  Prancof. 
octo  aliis  et  prim.  ed.  Heinsius  recepit.  Accedunt  nostri.  Reliqia 
tamen  omnes  cum  vett.  edd*:  «int.  ^ 

37.  KOK  HAEC  — -  scRiBiMUS  AORTis.  Nec  hoec  Falat» 
prim.  ecripeimus  Palat.  uterque,  prim.  Folit.  prim.  Yatic.  Leid 
uterque,  Gall.  Busl.  Seguer.  Guelf.  Rel.  Crev.  duodecim  alii.  Re* 
Uqui  codd.  et  vett.  edd. :  scrihimus*  Yers.  39«  tn  immeneo  Firckb. 
duo  alii>  Heins.  ed.  Bononiensit.  Vers.  41.  perstai  hiems  uaus 
Heiasii. 

^  43.  TiNGAT  HiEMs  HOMiNXM.  Scbraderus  offendebat  in  op*^ 
positione  ^imis  et  hominis  adscripseratque  duas  Cbrrectionesy  qttsft 
praestat  reticere.  Meminisse  debebat  Stat.  Silv.  3^2,76:  Inqet^ 
hominem  surrexit  hiems,^ 

42.  ixcuTixNTx  MiKAs.  Causa  nulla^erat,  .cur  Hein^ 
mallet:  rigidas  innciente  manus.  Arctoae  minae^  AeoUae  mmtt^ 
dicuntur  aoud  Rutilium  Itin.  1,  536,  2,  36.  tigidas  minas  into-* 
fiare  ipse  Ovidius  Am.  l,  7,  46:  saevas  minas  increpare  Fropert 
1,  16,  6 :  imuitere  mm  Yirg.  Aen.  1,  73 :  iram  Ennius  apud  Serv« 
ad  eum  locum^  simiiia  a^  usurparunt.  Yers.  44»  Ula  fui  Pa« 
lat.  priuu  _^ 


TaiSTivai  UB.  i/kl.  xi.  ub.  ii.  g| 


LIBEB  SECYNDYa 


vmd  ttjhi  vobiscnm  est^  infelix  cnra,  libelli^ 

Ingemo  perii  qui  miser  ipse  meo? 
Corinodo  damnatas  repeto,  mea  crimina,  Musas? 

Afl  semel  est  poenam  commeraisse  parum? 
Cannina  fecerunt,  ut  me  cognoscere  vellent 

(^e  nou  fausto  femina  virque  meo. 

6.    tnea. 
IN  LIBRUM  SECUNDUM. 

NoYi  libri  distlnctionem  ignorant  codd.  Jan,  Pirckh. ,  qni  in- 
™rt:  Epiakila  longa  diiodeeima^  Reland. ,  qui  deciinam  tertiam 
jamerat.  Francof.  inscrilMtr  Ad  ^os  Uhellos^  Pirckli.  et  Beroiin. 
^'  IMirornm  nociiam  damnat  Naso  sihi  cwram;  Naso  flectaUtr 
Jjod  Caesaris  ird  jirecatur^  yett.  edd.  praeter  Bonon.:  Ad  Auffu^ 
*""»»  Cmarem. 

^»    cuR  MoDO.     Cur  ego  Gnelf.  a  m.  s. 

dh?   ^*     CARMINA    FECERUNT  FEMIKA   TIR^TTE    MEO.       HoC 

Bticbon  quomodo  factum  sit,  ut  in  uno  codice  Seguer.  omltterfe- 
^  quiTis  intelligit:  cur  abesse  debeat  «x  Heinsii  et  Sc|iraderi 
J^^entia,  ego  non  assequor.  Totus  liber  in  diiuendo  duplici  cri- 
^  coosQmitur,  qnod  totum  carminibus  suis,  partim  ipsis,  pardm 
T^^  ^  illi^  partae  imputare  yellet  poeta.  Potentiorum  notitiam 
_|perniciosam  fuisse  etiam  3,  4.  init.  non  obscure  indicat.  Quos 
^tU^  ^^*'*"*'*  vinimijfwe  dixit,  admoneri  poterant  aruditi  Tiri, 
r  j^  •o^J^  femina  apta  inepta  excogitarent.  cetteni  debetur^  codd. 
J^*  Bosl.  Leid.  utr.  Francof.  Guelf.  Berol.  Crer.  sex  Heinsianis, 
•  pnmae  et  vett.  nostris.  posseni  quinque  Heins.  Bern.  Rel.  a 
^*^i  BqsL  cum  Francof.  a  s.  m.    fo$^  Jun.  exc^  Voss.    Re« 

6 


89  P-  OVIDH  NASONIS 

Carmlna  fecerunt,  xxt  me  moresque  notaret 
lam  pridem  invisa  Cae^ar  ab  Arte  meos. 
Deme  mibi  studiupi;  yitae  quoque  crimina  demes. 
10     Acceptum  refero  versibus,  esse  nocens. 
Hoc  pretium  curae  vigilatorumque  laborum 

Cepimus;  ingen^io  poena  reperta  meo. 
{Si  saperem,  doctas  odissem  iure  sorores, 
Numina  cultori  perniciosa  suo. 
15  At  nunc^  tanta  meo  comes  est  insania  morbo, 

8.    lam  demum  Tisa. 

liqui:  vellet.  Heinsius  coniecerat:  poscanf.  Tn  breviore  versn 
pro  meo  ex  Put.  Heinsiu^  ediderat.  .  Schraderus  negabat  Ovii 
nam  esse  eam  nominis  et  pronominis  separationem ;  iniuria  quidi 
Tid.  Pont.  2,  5,  5,  6.  Tu  Qniine  non  fausto  tneo  ita  dictum 
ut  tneo  ftialo  infr.  5,  1,  44;  malo  siu)  lae^  Sen..  ep.  59; 
tuo  Ib.  322  rec.  nostr;  supra  1,  9,  15:  eventu  tneo. 

8.  lAM  ratosM  iNTigA.  Xam  demum  visa  Heinsius  pnan 
edidit  ex  codd.  quatuor  melioribus,  quos  in  notis  impres^  cKdt 
tres  tantum  in  scliedis  npminatos  inveni :  pr.  Yatic.  alterum  PoG 
Palat.  sec. ;  quartum  desidero,  quintus  Guelf.  accedit.  Rdiq| 
cum  primo  Palatino:  lam  pridem  invisa^  uti  et  yett.  edd.  omnei 
nisi  quod  ]e?issimo  discrimme :  lam  pridem  visa  Put«  Gall.  Moi 
a  pr,  mt  Serv.  Jun.  Francof.  Bern.  Rel.  Berol.  Crev.  et  decei 
alii  Heinsiani.  Hoc  postremum^neptum,  Heiusiana  scriptura  so 
specta  a  librorum  ihctione  est.  JPro  tertio^  quod  posuimus,  libifl 
rum  militat  numerus,  partim  fides :  seqsus  non  refragatur.  Ida 
enim  est^  atque  in  correctione  iila  Italorum,  sed  aliquanto  subtilifl 
NoD  incuriae  Augustum  insimulat^  qui  tamdiu  ignorarerit,  quid  pd 
nidosi  editum  fuerit;  non  inclementiae  in  puniendo  tam  vetere  4 
licto,;  mentem  Caesaris  tantum  interpretatur ,  nam  defensioni  iofi 
rius  locum  fecit.  —  summa  Caesar  ah  arte  unus  Vaticanus ;  ni« 
Heinsius:  Sonti  arte  divinabat;  puto  corruptam  glossam:  aoRpl 
atte  mea  fiusL  Ben.  Crev.     *    / 

11.  TfttTiuM  cuRAE  edidit  Hansius  ex  Pirckfa.  uno  Boa 
•niensi,  Beacsmanni  cod.,  quod  in  tribus  aliis  pro  diversa  scriptd 
etstabat.  Francofu^tanus  quid  habuerit,  oblitus  est  annotare,  q 
post  Heinsium  contulits  idem  ergo,  ,quod  reliqui  et  edd.  vett.  omiM 
pretmrn  mktej  nbi  quod  Busl.:  pretium  stitdii,  Utrumque  di^ 
cetj  quia  praecessit  v.  9.  Heiqsianum  illud.  ante  Dan.  HeiQSM 
«tiam  Janss  Gruteros  probarerat  in  sdiedis  idiographis. 

l!2. .  Mko.  esi  quatoor  Heinsiani  et  unus  tioster  io  fiQe  « 
dunt,  multi  eura  t^tt»  edd.  in  dimidiato  versu.  .  SeptciBdecim  ^ 
nren  Tectias  pl^rsthi  bttiittuiit.    Vid.  Lacfamann«  y.  ciar»  ad  Prq 


TJEUSTIVM  UB.  IL  ^ 

ISIaia  vemor  refero  mrsua  ad  icta  pedeai: 
SciKcet  at  victus  repetit  gladiator  areuam 

Et  redit  iq  tumidas  nai^raga  pnppis  ^qn^s, 
Forsitan  ut  jquoudam  Teuthrauti^  regn^  teueqti|       ;r, 

Sic  mihi  res  eadem  vuluus  opemque  feret: .      .  -    20 
HQsaque  quam  movit,  motam  quoque  leuiet  iram« 

Exorant  maguos  carmiua  saejpe  deos.  -: 

Ipse  quoque  Ausouias  C^esar  matresque  nurusqie 

Carmina  turrigerae  dicere  iussit  Opi, 
losserat  et  Phoebo  dici  quo  tempore  ludos  25 

l^t^tf  quo9  aetas  ^picit  una  semelr  .       . 

16.    Saxa  (malum  !)  ref>        17.'   et  victus. 

^  16.  sAXA  MEMOR  REFERo.  Sic  plurimi  cocld.  et  omn^ 
Jtt  edd.  5  meum  refero  Guelferb.  sed  in  rasura,  Gall.  Leid;  ph 
|Bero.  Cre?.  septem  aKi  HeiDsIi  cum  eiusdem  prim.  ed.  malul}^ 
TeferoPat.  Mor.  Serv.  Busl.  prim.  Tat.  Palat.  sec.  uterque  Poli- 
^ni,Jnn.  novem  alii  Heinsiani,  Seguer.  Berol.  Relandi.  Horum 
^wtnh  auctoritati  obsecundavit  Heinsius ,  malutn  pedem  Jnterpre- 
^htiimjoffensum;  exeibplum  eius  locutiodis  mious  aptum  acf- 
WjWrat.  Bnrmanni  vero  denuo  artificium  admirandum  est,  quo 
wflftrffin  codicum  scrlpturas  pro  suis  coniecturis ,  quasi  Mter  Sal- 
ttasias  venditavit.  Nain  quod  proposuit:  Saxa  (mahm)  ref&to^ 
«a  dBerte  enotatum  vidi  in  scLedis,  qoibos  Politianeti  codd.  excetpt^ 
"tecripserat  Jo.  Fr.  Gronovius,  quasque  inspexisse  Bunnannuiti 
Jwnpertoni  habeo.  Sed  cuiuscunque  illud  sit  inventum,  Ovidli 
mm%  non  est ,  qui  rustidus  id  dicendi  genus  ignorat.  Intet-pre- 
HDda  foret  ista  scriptora,  nisi  interpolata  videretur  esse,  ad  exenpl- 
pam  CatalHani  illius,  14,  22: 

.Hluc^  unde  malum  pedem  aUidisti; 
y.  Ib.  T.  101  r  yomhiihusque  maUs  p^ibusfque  octurrlte  laevis ; 
Jf-  5,  7,  64:  Et  studii  repeto  signa  sinistra  wct; 

Fcemm,  ut  et  Fast.   2,  152.     signa   expli<^anda   iiViTiti.ve^tigia, 

Terr-   "  -  ~      —        -     —       -  .    .         --. 


^ ^.    v/uua    1  oMvcuMo  pro  div.  scr. :  Laesum  sa!ca  pedi 

V"^  ad  lcto  fero. 

n.    VT  vicTu».     tJlitts  33dnbnietisis  et  ed.  Bononiensis 
£^>  quod  tatiti  non  est,  ot  ^ciftii  Heinsi^  .  fecipiamiis.     ^ers.  2[ 
W^(i  eadm  tentabat  HeitisiWs.    op^icjiUf  ferat  duo'  Heids.*  et  fceU 
*•  refert  Leid.  Sec.    dahit  exc.  Voss.  '  .        '    '   ' 

P  21.  ^uAM  MoviT  Palat.  ^fito.  et  s^c.  Pat.  Ittor.  Sett.  ^Bi/sK 
ry*  Se^uer.  Bern.  Giidf.  a  pr.  ip.  Berol.CrieV.  Heibsii*''^u6l 
*^  Rehqiti  'cflm  vett.  edd.*:  ijutod^^iiid^if. ''«iofani^tid' I^Ict 
pih.  et  hinc,  ^u|o,  ^eiqsius  £oniiciebat  :(d6^iat.  motdtiik  mttisi 
***•  M*   i&Hm  -Juff.  .Rcrbi.  Segufer.   pW  uiiu^''  ^tina^l  >n^ 

6* 


84  P-  OYIDH  NASONIS 

His  precor  exemplis  tna  nunc,  mitisslme  Caesar, 

Fiat  ab  ingenio  moliior  ira  meo. 
nia  quidem  iusta  est,  nec  me  meruisse  negabor 
30     Non  adeo  nostro  fugit  ab  ore  pudor. 

Sed  nisi  peccassem,  quid  tu  concedere  posses? 
Materiam  veniae  sors  tibi  nostra  dedit. 
.  Si  quoties  peccant  bomines,  sua  fulmina  mittat 

lupiter;  exiguo  tempore  inermis  erit. 
35  Hic  ubi  detonuit,  strepituque  exterruit  orbem^ 

vew.  27.  .rubrica  est  !n  codd«  Guelf.  BeroU  et  Crer.  tanqnam  in 
no?i  canninis  -  exordio.  In  Berolinensi  etiam  inscriptio:  Ad  Jm- 
peratorem. 

28.  AB  iK&iNio.  Niliil  bic  libri  mutant,  praeterqumn  qood 
GalK:  ah  Ignaro;  docti  viii  autem  tentarunt,  quorum  Burmannus: 
JRaf  ah  ingenio  moUior  Wa  tuo,  rel:  el  %ng*  tuo;  inept«,  iudice 
Scbradero^  Francius  coniiciebat ;  Fiat  et  ingenio,  vel ,  vt  ingenio 
etc.  'Postreraum  Scbraderus  auoque  suadebat^  qui  solus  dignus 
est,  qui  refellatur.  Nirairum  ah  ingenio  meo  cum  aeque  recte  di- 
catur,  quam  ingenio  tneo,  de  quo  quum  dubitabat  Scbraderuiy 
non  debuit,  (cfr.  vel  quae  infra  ad  4^  4,  76.  dicemus;)  tum  non 
ubique  idera  atque  alterura  significat.  Ut  enim  Fast.  5,  507.  ob 
aura  ventilationis,  non  follb  usum,  Art.  am.  1,  510.  ah  acu  opero- 
8um  comptum,  Her.  12,  8.  a  cultu  colendi  proventum  notat,  ita 
hoc  loco  ah  ingenio  interpretandum  est:  in^cnii  foetibuSj  b.  e.  car- 
ininibtfSy  quod  raulto  aptius  praecedentibus  respondet,  quam  solum 
in^fenium.  Neque  enim  id  iam  agitur,  ut  ab  ingeniosis  cuiusvis  ge- 
neris  bominibus  deos  placari  demonstretur,  quin  ne  poetarum  qm- 
dem  ratio  habetur,  sed  camiina  id  efficere  posse  docetur,  quae  ab 
ingenio  proificiscuntur.  De  praepositionis  \i  nobiscum  sentit  do- 
ctissimus  Hand.  Turs.  I.  p.  27»  Yers.  29.  Heinsius  corrigebat: 
fieo  eam  meruisse  negaro» 

31.  .  SED  Nisi*  Et  nisi  PirckL  ed.  Bonon.  Dio  tM  ad 
explendum  ?ersum  scriptum  erat  in  florilegio  Berol.  —  tu  quid 
tres  Heinsii  cum  yett.  edd«  praeter  Bononiensem.  Yers.  seq.  Pe- 
trus  Francius  eraendabat:  mors  tihi  nostra, 

33.  pECCAifT  HoMiNxs.  "hommes  peccant  ex  paaculis  snis 
codd.  expresserat  Heinsius :  Gall.  prira.  Polit.  Pirckb.  duobus  aliis. 
Acteduat  fienu3  collati  Bernensis,  Guelf.  et  ed.  Bononiensis  com 
florileg.  BeroK  Reliqui  libri  oranes  et  Vinc.  Belloy.  Sp.  b.  7,  119 
invei^o  crdiae :  peccant  homvnes^  quod  praestat;  causam  diximns 
ad  l^  1)  51.  peccent  floril.  Murmefl.  et  edd.  NoTariae  et  Cap- 
easae*  mutat  ^to  mittat  praestantissimus  Palat.  prim.  Yers»  wq^ 
iempore  mUns  erii  Bem.  BeroL  solus  BeroU  a  sec»  m.;  glosse^ 
glossne. 

35,  Hic  codd.  Put.  GalU  Mor.  Bnsh  Palat.  prim.  Jud.  Lcid. 
pr,  Sf^guer,  Bern*  Hdnsiani  undecim,  nostri  qaatuor,  GaeU^  a  soc» 


t  ^^ 

Paniiii  discassis  aSra  reddit  aquis. 
Inre  igitur  genitorque  deum  rectorque  vocatur: 

lure  eapax  mundus  uil  love  inaius  babet^ 
Tu  quoque  cum  Patriae  rector  dicare  Paterque^ 

Ytere  more  dei  uoitien  babentis  idem.  40 

Idque  facis:  nec  te  quisquam  moderatius  unquam 

Imperii  potuit  freua  teuere  sui. 
Ta  veuiam  parti  superatae  saepe  dedisti, 

Non  concessurus  qnam  tibi  victor  erat 
Divitiis  etiam  multos  et  honoribus  aucto^  431 

Yidi,  qui  tulerant  in  caput  arma  tuum, 
Quaeque  dies  bellum,  belli  libi  sustulit  irant: 

Parsque  simul  templis  utraque  dona  tulit. 
Vtque  tuus  gaudet  imles,  quod  vicerit  bostemj 

Sic  victum  cur  se  gaudeat^  bostis  babet  W 

n.  HeiDm  ed.  prine.  et  nostra  Bonoii.  Reliqai  libri!  Nuno  nhL 
FmaoB  malebatx  Stc.  ~  irepidumqtto  GaU.  «freptfu  deierrwt 
Leid.  second.  Guelf.  a  s.  m.  et  Berol.  conterruU  Put.  Serr.  qua- 
taor  alii  Heins.    perkrruii  Leid.  prim. 

37.     ©xNiToa^uK  DsuM  RKCTOR^TJK.    rectWTque  —  geniior-' 

Sw  Gall.   Mor.  Jun.  Leid.  uterque  et  ed.  Bonon.  deum  in  ras. 
utlf.     Franciiis   tentabat:   genitorqiue  hominum^   propter  t.  40k 
Ven.  39.    dicare  cajmtqHe  Gall. 

40.    KoMiN  Palatinufl    primus   cmn  maiore  Heinrianorum^et 
Bostronim   numero   et   ed.    J3onon.     Quatuordecim    fere    codd.: 


4L  M0DX&AT1U8.  inoclefafilitit  Put.  Bush  Leid.  pr.  Pirckli. 
Bd.  Crer.  ed.  Bonon.  moderanUor  Bem.  moderatior  Gall.  of- 
ter  pro :  vnquam  labent  Falatinuf  sec.  Leid.  pr.  pro  rar.  scr.  ed. 
Bonott. 

42.  nsKA  TSNifciiE.  regna  ienere  Busl.  et  duo  Heins.  Ittf» 
mus  eiusd.    iui  Seguer.  Rel.  et  ed.  Bonon.    gravi  Bern. 

43.  PARTi  suFCAATAE.  Palatini  primi  cum  codd.  longe  plu- 
timifl  haec  scriptura.  PaJat.  sec.  et  quatuor  alii,  quos  nostra  Sn- 
teresset  novbse,  tum  edd.  vett.  omoes  fraudulentissimam  exiu- 
bent  interpolationem :  Partho  mperato.  Aldina  secunda  alterum 
mocaTit. 

49.  ^iTOD  TiCERiT.  Heiusius  ex  solo  Moretano  receptum  vo- 
Wbat:  quia  vic»  Item  unus  Gallicus:  «i  vic.  Leid.  prim.:  cwm 
9k,  AUquanto  plures,  Busl.  Pal.  sec.  Leid.  sec.  Guelf.  Berol. 
Crer.  cum  yett.  edd.  praeter  Aldinam:  qni  vlcerit.  Sed  Palatinus 
primus  cum  reliquis  omnibus,  quod  legis.  ^    . 

^      60.    axc  viCTUM   CUR  SB.     Hoc  verborum   ordine   Heinsius 
•didit  ex  oodd.  Pjut.  Gall.  Mor.  Serv.  Busl.  Leid.  prim.  Jnn.  Fran- 


^  P.  OVIDII  NASONIS 

Caassa  mea  est  melior,  qui  nec  contrarla  dicor 

Arma,  nec  hostile»  esse  secutus  opes. 
Per  mare,  per  terras,  per  tertia  numina  iuro, 
Per  te  praesentem  conspicuumque  deum, 
55  Hunc  animum  favisse  tibi,  vir  maxime,  meque 
Qua  sola  potui,  mente  fuisse  tuum. 
Optavi,  peteres  coelestia  sidera  tarde;  , 

Parsque  fui  tiirbae  parva  precantis  idem. 
Et  pia  tura  dedi  pro  te,  cumque  omnibus  unus 
60     Ipse  quoque  adiuvi  publica  vota  meis. 

Quid  referam  libros,  illos  quoque,  crimina  nostra, 

Mille  locis  plenos  numinis  esse  tui? 
Inspice  maius  opus,  quod  adhuc  sine  fine  reliqoi, 
In  iion  credendos  corpora  versa  modosj 
^  Invenies  vestri  praeconia  nominis  illic: 

62.    HDnainis, 

cof.,  vigiBti  aliis  melioribus  et  prima,  quam  dicit,  editioiie.  Adstf* 
pulantur  Seguer.  Bern.  et  riostri  quatuor.  Leid.  sec.  t  8io  se  (0 
vicPum,    Vett,  edd,  et  reliqui  HeiDsii  codices:  8ie  cur  se  mtwH^   \ 

51.      MEA     EST    MELIOR,    ^tJI    NEC^      Wei  €0  Guelf.     tjtil  JWj 

Jfor.  Busl,     quia  non  quinque  Heinsii,  Crev,   ct  vett,  edd.    ^ 

non  Palat.  prim.  Seguer.    conlraria  jom  Leid.   aterque  pro  t». 

scr.  et  duo.    motn  duo  item  Heinsiani.    Utrumoue  memopiter  rep^ 

titum  ex  1,  5,  41.     Vers.  55.    terram  Put.  Bosl.    p«r  tnojfim^ 

num,  Busl.  j^ter  tria  Casaub."  notaferdt  ^«'rancitts.  ^  « 

57.     oPTATi,  FETEREs.     Optavi  ut  feteres  Mor.  Berol.  R» 

coelest.  numina  tard.  Bern.  Berol.  et  tres.    siderOi  sents  unas  Heiih 

,$ii;  glossemata  sunt.     Vers,  seq.     petentis  idem   Put.    Leid.  sc^ 

Leid.  prim.  a  pr.  m,  Jun.  alius  Heinsii.    Vers.  5d.     cumqiie  mw' 

huf  intus  Put    Vers.  60*    a«di^;i  Guelf.  a  pr.  m.    Vers.  61.  *^ 

quos  crimina  dicis  Pirckh.  ed.  Bonon.  atjtue  ita  edidit  Bersm.       j 

62.     NUMiNis  Busl.  et  alter,  Heinsio  teste  in  notis  impreswj 

.  Jdem   Francius  in   margiqe  editionis  suae  adscripserai,     Nos  siflj 

haesitatione  recepimus,    Nam  et  tertiO  hinc  verstt  nominis  redit  ^ 

.€oavenit  huc  locus  in  Pontt.  1,  1,  v.  31.  ad  42.,  ubi  pergit: 

Ipsa  movent  animos  superonm  numina  nostros^ 

Turpe  nec  est  taU  credulitate  capi. 
En  ego  pro  sistro  Pliry^iiqut  foramin^  luxi 
Gentis  hdeas  riomina  sancta  fero» 
In  ultimo  v^rsu  item  numina  scripturum  fubse  pnto,    nisi  pr^ 
cessisset. 

6#.    NOMiiqts.    Repetitae  vocis  molestiam   in  lioc  Versu  eltti 

.  <Jere  conatur  Bunnannus,  corrigepdo :  inienies  vistti^  primordia  i|jH 

minis  illic,    Noli  credere  vel  de  huius  emendationis  veritatei  ^ 


TaiSTlVM  UB.  n.  Qf 

InveDies  animi  pignora  miilta  mei. 
^ou  tua  cariiiiiiibus  maior  fit  gloria,  ueo  qao^ 
I  Vt  maior  fiat,  crescere  possit,  habet 
E^ama  loyi  sqperest:  (amen  hunc  sua  lacta  referri^ 

£t  se  materiam  carminis  esse  iuvat:  70 

Coinque"  Gigantei  memorantur  proelia  belli, 

Credibile  est  laetum  laudibus  esse  suis. 
fe  celebrant  alii  quanto  decet  ore,  tuasque 

IngQnio  laudes  uberiore  canunt. 
Sed  tameu  ut  fusa  taurorum  sanguine  centum^  75 

Sic  capitur  minimo  turis  l^onore  deus. 
&h  ferus  et  nobis  nimium  crudeliter  bostis, 

Delicias  legit  qui  tibi  cunque  measJ 
-^Carmina  ne  nostris  sic  te  venerantia  libri^ 

fc  codicimi  tcnptaris,  quas  enotavit;  ita  habent:  Invenlesque  M 
^.  Palat.  aliqs  Heinsii  et  eius  prira,  ed.  praecordia  Mor.  Iitve- 
"«  ife  nostrae  fMrmordia  Jaudis  Leidensi»  uterque.  Jnv,  fanti 
•"wecoma  nQminis  illic  Gottorp.  ' 

69.>rAMA  lavi  superest.  Veteres  Vhn  scriptl  et  impressi, 
ttnsensu;  Fama  lovis  mperesi»  Quod  cnm  displiceret,  Heinsius 
AdTeri.  p,  61.  Addend.  ad'  Castigationes  Vellei.  Paterc.  p.  4. 
mmti  Fama  lovis  enftpar.  Petrus  Francius  in  altero  suo  exem- 
prv:  Fama  lovis  par  est  9  in  idtero :  Par  iua  fama  lovi  est. 
Donnannus  ?ero  egregic,  nisi  BartholomacQ  Merulae  sublegisset: 
«Mna  Io»i  superesti  cuius  locutionis  exempla  vide  apud  ipsum, 
fwbabat  Jo.  Scbratkrus. 

76,  TURis  HONORK.  furts  odofe  non  multi  codd.,  quod  dicit 
Dwmangus,  sed  tamen  Put.  m.  pr.  Pirckh.  et  trcs  alii.  Coniectura 
««m  aasecutus  erat  Francius. 

77,  FKRUS    BT   NOBIS    NIMIUM    CRTTDELITER    HOSTIS.      feTUS 

^«w.  Voss.  Bern.  in  noUs  Serr.  Busl.  nxmium  nohis  Mor. 
^aer,  Crev.  orudeUter  qui  habeat^  soius  Palatinus  secundus  no- 
^}  est  ab  Beinsio.  Reliqui  et  edd.  vett.  omnes:  crudeUor. 
W'aiMe  illud  primus  videtur  Bersmannus.  Barthio  Advers.  40,  5. 
J^en  proprium  in  voce:  nimium^  ,,valde  ambigue  in  veteribus 
J^mbranis  scripta,"  latere  visum  est,  uti  et  Schradero ,  sed  neutei? 
'favit.  ISobis  verum  videtur,  quia  vel  maxime  Ovidianum,  quod 
^  a  Bersmanno  edi  consuevit;  nam  scribendi  errore  satis  pro- 
^  aherum  ab  boc  distat  neque  malam  fraudem  possis  dicere^ 
rO  neque  aptius  quid   neque  facilius  optimus  quivis  criticus  ex- 


eni  h  ^*  Ci^RMiNA  WfE  —  CANDiDio|iE  LEGi.  Disfichon  hoc 
feren"  ^  va  lesse  et  sensu;i  admppet  et  scripturae  in  codd.  dif- 
^^  f  ro  AC  t^  Burm«  malebat  tiaoque  ie^  sensu  nuUo,  nisi  hoe : 


S8  P*  OYIDU  NASONIS 

80.     Indlcio  possint  candidiore  legi.  | 

Esse  sed  irato  quis  te  mibi  posset  amiciis? 

Yix  tunc  ipse  milii  non  iuimicus  eram, 
Cum  coepit  quassata  domus  subsidere,  partes 

lu  proclinatas  omne  recumbit  onus: 

.   ,  80.    ludicio. 

Qui  tibi  ioco»  Artis  amatoriae  recitaTit,  id  efiecit,  ne  ta  aeqaioit 
apimo  laudes  quoque  tuas  ipse  iegeres.  ludlcium  candidumy  quod 
iDterpretes  torsit,  doq  facile  iroprobarem:  candor  euim  et  favoc 
saepe  siguificationem  invicem  commutant,  cfr.  Font.  3,  4,  13: 

Vlrihus  infirmi  vesiro  candore  valemus; 
Her.  2,  64.  Simpticitas  digna  farore  fuity  et  ita  gloss,  cod.  Re« 
land. :  candidiore^  henigniore.  cfr.  Martial.  1,  7,  epigramma  totum 
99.  Sed  cur  eosdera  libros  amatorios;  alii  enim  antequam  rele- 
garetur  OTidiuSy  nulU  praeter  Heroinas  publici  iuris  facti  erant;  cor 
eosidem  modo  ab  alio  recitatos  audit  Augustus,  deinde  ipse  legit! 
plum  lasciyia  illa  captus  repetivit  lectionem  ?  Haec  absurditas,  puto, 
impulit  Heinsium,  Francium,  Scliraderum  ut  spurium  distichon  pro- 
nunciareiit»  Accedit,  quod  illa  scriptura  paucissimorum  est  li" 
brorum:  quoque  te  venerantia  tantum  tres  codd.  de  grege  Hein- 
tianorum  et  eiusdem  prima  editio  exbibent.  Reliqui  libri  alia 
omnia  et  sensu  destituta :  quo  te  Put.  Gall.  Mor.  Busl.  Leid.  utef- 
que,  Francof.  Jun.  cod.  Bersm.  Seguer.  Reland.  duodecitn  aliit 
miae  ie  uterque  Palat.  prim.  Polit.  prim.  Vatic.  prim.  Ambrosianitfi 
Serviiy  Bern.  Guelf.  sex  Heintii.  sic  te  reliqui,  Berol.  Crevenn.  Vett 
edd.  omnes:  ette*  Quomodo  tam  dissimiiia  conciliaripossunt?  Istaec, 
quoy  quacy  non  raro  etiam  quoque  per  compendium  scripta  in  codd. 
et  sibi  sunt  similiima  et  aliis  Toculis:  quam  et  quum*  Posterioi 
restituendum  putayerim;  eius  enini  glossemata  Tidentur:  sic  et  el. 
Si:  (jftrctm  malis^  nascitur  constructio,  cuius  exempla  congessit  Markl. 
ad  Stat.  silT.  5,  3,  211.  et  219.,  seriorum  tamen  auctoniD. 
Sed  etiam  ne  nostris,  pro  quo  cod.  CrOT.:  iam  nostris^  Palatioo» 
primus  et  ed.  Heinsii  princeps:  nunc  nosiris^  cfr.  1,  2,  42.  Tarr., 
mutandum  censeo  in :  de  nostrts^  non  Burmanni,  qui  idcm  tentaTit, 
vestigia  legens,  sed  cod.  Segueriani,  ex  quo  Tennulius  manum  li- 
brarii  iniitatus  huic  simillimum  enotaverat.  Totum  igitur  dbticlioo 
-     ita  concinno: 

Carmina  de  nostris  cum  te  veneranUa  lihrtB 
Indicio  possint  condidiore  legi; 
Bensu  per  se  opertissimo;  de  structura  clr.  infr.  3,  4,11,  12.    I«- 
(ftcto  non  omnes  iere   libri,   quod  dicit  Bunnannus,   tamen  Fdlat. 
uterque,  Put.  pr.  Vat.  Leid.  uterque,  Jun.  cod.  Bersm.  Guelf,  ed. 
pr.   Heinsii  et   quatuor  alii.     possent  codd.  Mor.  Gudf.   a8.ni. 
Rel.  Crev.    possvnt  Busl,  Bern.  Guelf.  a  pr.  m.  prim.   ed  Heijis.» 
quinque   ab'i,     Jacolrum   Gronovimn   video  in    exenlplari    suo  cor- 
rexisse:  Carmina  non  «.  quoque  ie  v.  h  Ju^.  p.  €.  I.?  acute. 
64.    PRocLiKATAs.    deciytaUis  PaJat.  sec.  Ber&«  cod.  Beran* 


TBISTiYM  Llfi.  II.  99 

[Conctaqne  Fortnim  rimam  facieBte  deblsciint  es 

Ipsa  sno  qaondam  pondere  tecta  ruunt.] 
Ergo  hominom  quaesitnm  odium  mitii  carmin^,  quaque 

Debuit,  est  yultus  turba  secuta  tuos. 
At,  memini,  vitamque  meam  moresque  probabas 

IOo,.quem  dederas,  praetereunlis  equo.  90 

[Qood  si  nou  prodest,  et  bonesti  gratia  nnlla 

Redditurj  at  nuUum  crimen  adeptus  eram*] 

jpfoe^Mnaias  Leid.  prim. ,  quod  impense  probabat  Heinslus.    pfo- 
cumUt  correxerat  Scaliger. 

85,  86.  cuNCTA^uK  —  RUUHT.  ruiftctfn  fadenU  Pirckb* 
i^cant  Leid.  uterque.  suo  et  quandam  edd.  rett.  nostrae  omnes« 
mnilam  Mor.  Busl.  uterque  PoKt.  Palat.  pr.  Leid.  uterque,  Jon. 
ReL  Guelf.  a  pr.  m.  pr.  ed.  Heinsii  et  noyem  alii  codd.;  et  ita 
correxerat  Scaliger.  quodam  Palat.  sec.  Reliqui  libri:  quaeda^ 
miere  torta  Busl.  teda  Gall.  Guelf.  a  pr.  m.  Berol.  /hfda 
Mor.  a  pr.  m.  et  ed.  Bonon.  facta  Jun.  tacta  Seguer.  etrata 
»tTO.  Reliqui  Ubri  et  edd.  vett.:  iracta.  mif  Susl.  Habes  cum 
pnlyisculo,  quidquid  Tariantis  scripturae  reperire  potui.  EsEstat  faoo 
oisticLon  cum  priori  coniunctum  etiam  in  florilegio  vetere  Beroli- 
ijfDsi.  Multa  tentarunt  Yiri  docti,  ut  sensum  certe  elicerent:  Hein- 
«us:  Lapsa  sm  — ;  Schraderus:  lunctaqne  fortuna  —  IpaOj  Tel, 
^  «10  qiiondam.  Ut  ad  sententiam  totius  ioci  collinearet,  nano 
oBcere  potuit.  Quare  nos  quoque  in  Jac.  RoTcri,  Heinsii,  Scbra- 
^eri  coDcedimus  sententiam,  qua  pro  spurio  a  quoTis  impune  tol^ 
Wo  babendum  sit;  quod  si  fiat,  nihil  ad  perspicuitatem  et  el©« 
gaDtiam  ftummam  defuturum  et  ipsi  baud  graTatim  spondemns. 

87.  RoMiNUM  9UAESITUM  ODIUM.  Heiusius  et  Sehrade- 
ni»  oflfendebant  in  repetita  syllaba:^  um.  Poterant  igitur  inserto 
f^rin  codd.  Busl.  Rel.  et  CreT.  est:  Ergo  hominum  eet  quaesilwm 
mm,  Sed  si  Terum  fateri  Telimus,  non  pauca  in  Lis  praesertim 
ibris  levis  incuriae  argumenta  occurrunt.  Habes  ita  initio  huius 
"  intra  quindccim  Tersus  decies  repetitum  pronomen  primae  per- 
«onae;  habes  inferius  v.  189.  ter:  «s,  decies  sibilum;  t,  223,  224. 
quatuor  hemistichia  in :  is  desinentia,  etc.  etc. 
..  89.  riTAM^UE  MEAM.  Vi\  decem  codd.  tuentnr:  meamj 
H^^  non  optimae  notae,  ut  intelligcs,  si  eos  tibi  annumeraTero^ 
J"i5  me%  habebant:  Palat.  prim.  et  sec.  pr.  Vat.  Put.  Gall.  Busl. 
''"0.  Leid.  prim.  Pirckh.  Bern.  Guelf.  Berol.  Seguer.  CreT.  decem 
*  ^ovem  praeterea  Heinsiani.  miU  cod.  Bersmanni.  Necesse  ta- 
Jtt  est,  a  tot  et  talibus  discessionem  facere.  Scripsisse  Ovidiumt, 
I  ^]^^  fnores  meiy  quis  possit  animum  inducere?  Vide  elegantioris  ^. 
^cu^onis  exempla  apud  Heinsium  ad  Hen  5,  45.  Glossae  istius 
^ai  saepe.  leguntu^  in  codicibus,  Telut  in  cod.  Berol.  Fastorum  2^ 
^*  *"pra  Jovis  scriptum  est:  Uii.  Accidit  idem  in  ep.  Acontia 
'  ^*  ed.  Loers.,  unde  vulgatii:  Inque  tnfti  cupido  nata  ost. 

^if  92i    ^uoDsi  —  EKAMv    ei  honori  uterque  Folit.  et  Mon 


IIO  P.OTlDUNASONiS 

Nec  male  coimnis&ia  est  nobis  fortana  reoram 
Usque  decem  decies  inspicienda  viris, 
O^Res  quoqne  privatas  statui  sine  crimine  iudex: 
Deque  mea  fassa  est  pars  quoque  victa  fide.      | 

Me  miserum!  potui,  si  noti  exlrema  nocerent, 
ludicio  tutus  non  semel  esse  tuo.  I 

Vltima  me  perdunt:  imoque  sub  aeqoore  ttergit 

M.    Lisque. 

graila  nterqne  PoHt.  Seguer.  Bern.  Rel.  prinu  eA  ct  nnus  Hein- 
•  8iL  Reliqni  libri  omnes:  ghrla,  et  nulhim  Palat.  sec.  Bernensis, 
Giielf.  Francof.  Berol.  Crey.  et  quindecim  Heinsiani  cuin  eiusdei» 
prim.  ed.  ademjiUis  prim.  ed.  Heins..  adeptus  ero  cod«  Bersnk 
Francof.  Suspectum  hoc  distichon  iam  Danieli  Heinsio  fuit.  Nico- 
laot  cum  tentavisset:  adortus  eramj  patri  assensus  obelo*  transfixit, 
Secuti  Petrus  Francius  et  Jo.  Schraderus ;  sed  nic  in  scliedis  recen- 
tiori  manu  denuo  periculum  fecerat  corrigendi^  adscripserat  eninu 
,,crimtit«  tadus?  ^arsus?"  Nostrum  igitur  est,  sententiam  supre* 
mam  ferre:  si  ie\  bar^aries  huic  fersui  abstersa  fuerit  idonea  ali- 
qva  difinatione,  nunquam  for^  ut  tam  fatuae  sententiae  distidion 
aptius  legatur,  qua.ii  absit. 

94.  us^uK  KTC.  Heinsiana,  hoc  est,  tngeniosissima  est  coo- 
iectura,  qnam  Burmannus  expressit,  neque  sine  vulgatae  scfipturae 
ioterpretatione  ab  Heinsianae  gloriae  obtrectatoribus  loco  moyeri  de- 
biiisset :  LAsque  decem  dedes  etc.  Non  necessariam  esse  ita  demum 
inteUigetur,  si  memineris  centumrirale  iudicium,  iiige  et  continuum, 
10  anoum  legi  solitum  fuisse,  vid.  Heifter.  Instt.  d.  r.  u.  d.  Civ. 
pr.  p.  49.  et  quot  laudat  Massonus  vit.  Ov.  p.  61.  lam  usq»^ 
quoa  omnes  libri  servant  praeter  duos,  qui:  Utque  cum  ed.  No- 
variae  et  unum,  qui:  Fiarqir^,  eins  temporis  spatium  comprehendit* 
Cir.  Serv.  ad  Virg.  ed.  9,  64.    Pont.  3,  5,  23: 

Utque  fui  soiitus,  sedissem  forsitan  unus 
De  centtm  iudes  in  tua  verha  vvris. 
Seo^  Apocolocjnt.  p.  857.  ed.  Gronov. : 

Quis  nunc  iudex  toto  lites  audiet  anito? 
Ifl^pkere  autem^  verbtim  solcmne  in  iudiciis,  aeque  bene  cum  for" 
Utna  coniungi  posse  videtur^  atque  cum  lite;  vid.  Brisson.  de  ^er- 
bor.  significatione^  ubi  habes:  inspicere  ius^  remy  conditioftetn>  fef- 
sonam» 

96.  FARS  9U09VE  TiCTA.  ((uoque  tusta  pauci  libri:  Fat. 
Bosl.  pro  var.  scr.  et  septein  Heinsiani,  cod.  Bersin.  cuin  vett.  edd. 
hmcta  prim.  Vat.  vincfa  Pirckh«  falsa  Busl.  Leid.  pr.  fiiura 
Jln.  digna  sex  Heins.  et  Rel.  magna  duo.  Francofurtauus  iDter- 
polate:  Detfue  mea  adversa  est  pars  quoque  fassa  fide^  teste 
Heinsio. 

99.-  pkhount:  xmo^ue  sub  aequore.  me  produnlBusl.  in 
ffmrgUe  primus  Paiatinus ,  prim.   ed*  Heiusii  et  duo  eiusdem  libri. 


TRianm  u&  il  §  t 

rocolaineiii  toiies  nfia  procelU  rat^iiL  "         too 

Nec  mihi  {mrs  Bocnit  de  gnrgite  parva,  sed  «nmes 

Presisiere  hoc  flticttis  Oceanasqae  capnt. 
Dnr  aliquid  Vidi?  cur  noxia  huniiia  feci? 

Cnr  imprudenti  cognita  culpa  mihi  est? 
[nscius  A6t^eon  Vidit  oBe  veste  Dianam:  105 

Praeda  fuit  canibus  non  minus  ille  suis, 
Scilicet  ia  superis  etiam  forttma  luenda  est^ 

104;    deest  esU 

Inrepsit  hoc  ex  altero  abhinc  Tersu ,  at  fieri  assokt.  ^  merA§ 
Busl,  cod.  Bersm.  et  ed.  Bonon.  ,  mergunt  Serv.  Jiin.  mift^tl 
Leid.  §ec.  Vers.  100.  ima  jyrocella  edd.  rett.  pnieter  Bonon.  et 
^W.  Vers,  101.  Hec  mihi  Palat.  prim.  JVec  quoque  Leid.  uter* 
qne.   Yers.   102.     Oceanique  ed.  Bonon.     Oceanumqite  prim*  Vat. 

103,  cuR  ALi^triD  ripi.  tleu  mihi  eur  eidl  BeroU  Lcidi 
lec,  pro  Tar.  scr.  et  ita  laudabat  glossator  codicis  ZwiccaTiensi^ 
Metam.  ad  3,  438.,  quepiadmodum  etiam  extat  apud  Joann.  Sarisr* 
wr.PoIicr.  1.  3.  c.  12.  et  Vfncent.  Bellov.  spechist.  I.  7,  c.  119* 
fiodem  modo,  sed:  qiiid  vidi  Leid.  prim.  pro  Tar.  «cr,  noxia  cur* 
«Wflo  Busl.  et  Francof.    hmina  flexi  Moret. 

104,  cvLFA.     cognita  causa  mihi  Palat.    prim.  Jun*  EusL 


Berol.  et  quinmie  Heinsii;  Gall.  et  Leid.  uterque  a  prim.  man, 
»ed  correctum,  trancof.  pro  t.  scr.  Hoc  probabflt  Graevius  in  epi- 
«tola  a4  Heinsium  SjU.  4,  p.  632:  ^jCognoscitur  niihl  milpa  re- 
ctene  ao  Latine  credis  dicif  Quis  borum  Terborum  sensiis:  cgo 
^lpum  mprudens  cognovi?  Num,  ego  iraprudens  in  me  admisil 
"aoc  sententiaih  locus  postulat,  Videtur  autem  rectitw  legi;  co- 
jfftila  causa  mihi>  Ait,  inscius  et  imprudens  cognoTi  ilJam  cauaam, 
^uam  tu  tam  aegre  fers.  Sed  nec  hanc  satis  sanam  esse  scripEu- 
tam  existimo,  tumn  exspecto  responsum."  Heinsius  quid  rtispoD- 
^&nt,  ignoramus,  Puto  tamen  ita:  „Quod  in  loco  Tristium  bae- 
^y  Vir  Humanissime,  non  oportet:  Nam  eo,  quo  ititerpretnns 
wooo,  etsi  cognoscere  poenam  Ib.  279.  cognoscere  cwram  Veneris 
Alet.  9^  726,  curam  iuventae  Fast.  5,  526.  et  similia  ailbi  poeta 
^t,  memiueris  tamen  potius  Tersus  Tristium  3,  5,  49: 
,  Inscia  quod  crimen  viderunt  himtna,  plector, 
^ode  mtelligis ,  Ovidium  culpam  nou   admisisse,  sed  Tidisse  aliom 

Jn^Jttentem,*'    Nos  Palatini  priir.i  hoc  quidem  loco  deserere  ao- 
^ontatem  non  dubitamus,  quia  «traque  illa  tox,  de  qua  agitur^ 

J^°"* .  tantura  litteris  denotari  solet  in   codd.  Mstis.     es*  in  fioe 
ii^  •  primus    cum  viginti  qninque  Heinsianis,  duobus  n(f^ 

^  ^t  vett.  edd.  omuibus ;   Berolinensis   in  dimidiato  Tersu.     Noi 
"^^ym  illo  esse  non  putamus.    Vcrs.  105.    Nesditi  Bust  sim 


99  ?.  OVIDU  (lASONIS 

Nec  Teniam  laeso  niiiiiine  casiis  habet. 
Illa  namque  die,  qaa  me  malus  abstulit  error, '      \ 
iio      Parva  quidem  periit,  sed  sine  labe  domus. 
Sic  quoque  parva  tamen,  patrio  dicatur  Qt  aoTO     | 

Clara,  nec  uliius  nobilitate  minor: 
Et  neque  divitiis,  uee  paupeistate  notandat  | 

iMte  Jun.  Vers.  106*  evls  — ^  fuH  Palat.  sec.  Leid.  pnm-  FraiH 
cof.  Bern,  et  vett.  edd.  nec  mimis  Mor.  Jun.  et  mius  Heiosn. 
ipse  pauci,  Gall.  Busl.  Jun.  et  quatuor.     inde  Bern. 

109.    KAM^UB  DiK  ex  Palat.    prim.  Pircklu   GalL  FrancofJ 

septem  aliis  et  prima  ed.  recepit  iara  Heinsius*    forie  die  cm  im 

Serr.    Reliqui  cum  edd.  vett.  praeter  Bonon. :  nosira  die.    !«««• 

aibsU  Gall.   et  tres   Heinsii ;   probabat  Francius.     qua  melius  ah$^ 

'  Bern.,  unde  aliquis  Burmannus  coniecisse  poterat :  ms  levi»  absl. 

m.  sic  9U09UB.  Sed  qu.  SerT.  quinque  Heins*  Sit  qii.PirdJi. 
Cre?.  et  ed.  Bonon.  parvo  dicatur  Leid.  sec.  et  ed«  Bonon.  tolo 
dic^Palat.  sec.  et  Francof.  Burmannus  aut  ignorabat,  aut  cooiecta- 
rae  faciendae  causa  simulabat  se  ignorare,  num  paMum  aevum  pro 
aetate  m^orum  latinum  esset,  cum  tamen  pafrius  mos  ita  dicakoc 
Het.  12,  11.  patrius  cultus  Tr.  5,  10,  34.  patriae  opes  4, 5, 
8;  5,  4,  21.  Coniiciebat  igitur:  patrio  arvOj  quod  tanti  ntn  ^ 
ut  refutetur.  Maiorem  adluic  litera  toti  disticlio  moTebat  Graeviof 
in  epistola  ad  Heinsium  Syll.  Burm.  4,  p.  634.,  unde  liaec  excer* 
^imus:  ,,Habeo  inter  disticha  supposita.  Primo  non  satis  eapio) 
quid  sit,  ul  dlcatur  pairio  a(^o  ctara;  si  fuisset  posterorum  aeTO 
_Aut  tempore,  dixisset  aliquid.  Dein,  quid  hoc,  qiiod  addit,  nolBoi 
Dobilitate  minorem  illam  esse,  cum  statim  dicat  se  equestris  taotoffl 
ordinis  fuisse?  Atqui  equites,  quamdiu  non  admoyebantur  digoitati' 
bus,  ut  illis  ius  prodendae  imaginis  adipiscerentur,  non  referebantor 
in  nobilium  censum."  AtSeneca  ep.  44.  ad  Lucilium,  novum^equitem 
Komanum:  Geres  autem^  si  hoc  protenus  tlhi  persuasertSy  a  wi^ 
le  nohiUtccte  superari,  Omnihus  nohis  fo^idem  ante  nos  suni;  ttv^ 
lius  non  origo  ultra  memoriam  iacet.  Yides  nobilitatem  hic  dIIhI 
intelligi,  nisi  generis  vetustatem,  stemma,  forsitan  ex  seriorum  tem* 
porum  consuetudine.  Nostro  in  loco  facillime  licebit  explicart 
aliorum  nohiliiatem,  alios,  qui  nobiles  sunt*  Ita  4,  9|  3i  nottf^ 
demenUa.    Stat  Sil?.  2,  6,  11 : 

—  eui  maior  stemmate  iuncto 
Lihertas  (Markl. :  Nohilitas')  ex  mente  fui$, 
.   tu  e.  quam  si  stemma  habuisset,  quod  non  habuit. 

113.  ET  NE9UE.  Sed  neque  Pal.  priin.  Berol.  Rel.  prim.  ,ed. 
Beinsii.  Sed  necBern.y  Et  nec  Seguer. ;  contra  Lachmanni  prae- 
ceptum  ad  Prop.  5,  5,  50.  et  paupertate  Put.  Gall.  Serv.  Ba^ 
Jun.  Leid.  prim.  Francof.  septem  alii  Heinsiani  et  nostri  Guelf.  a 
;^r..  m.  Crev.  Enixe  Hein^us  probabat  in  schedis,  tanquam  cultius 
geous  loquendi,  de  quo  vide  interp.  ad  Met.  3,  492;  Virg.  Aen* 


TBISTITM  UB.  U.  93 

I  Vnde  fit  in  oeiitram  conspiciendus  eqties. 

^it  qnoqae  nostra  domus  vel  censu  parva,  vel  ortu}  iiA 

Ingeoio  certe  non  latet  illa  meo. 
Qua  yidear  quamvis  nimium  iuveniliter  usust 

Grande  tamen  toto  nomen  ab  orbe  fero; 
Turbaqoe  doctorum  Nasouem  novit,  et  audet 

Non  fastiditis  annumerare  viris.  120 

Corniit  baec  igitur  Musis  accepta  sub  uno, 

Sed  non  exiguo  crimipe  lapsa  domus. 
Atqoe  ea  sic  lapsa  est,  ut  surgere,  si  modo  laesi 

Ebiatiiraerit  Caesaris  ira,  queat. 
Cnius  in  eventu  poenae  clementia  tanta  esty  12S 

Vt  fuerit  nostro  lenior  illa  metu* 
Vita  data  est^  citraque  necem  tua  constltit  iray 

0  Princeps,  parce*viribus  use  tuis, 

^^Wl,  Non  nbique  Ovidiuni  ea  secutum  Tideri,  quae  essent 
laenssiina  et  usn  protrita,  aliquoties  in  his  commentariis  monemns^ 
Confideotiiis  tamen  assentiremur  Heinsio,  si  de  codd.  Hamburg.  et 
Gottopp.  certiores  nos  fecisset.  est  in  fine  rersus  recte  delerfi 
Palat.  sec,  Mcrr.  Serv,  Francof.  Bern.  Seguer.  Berol.  undecim  alios 
cum  prim.  ed.  Heios.^  ultro  apparet.  Addunt  tamen  reliqui  ct  vett# 
Md.  praeter  Aldinam; 

114.  FiT  editum  est  ex  Palatl  prim.  Put.  Gall.  Mor.  Fran- 
<»' Berol.  Rel.  et  septem  Heinsii.  Reliqur  et  vett.  edd.  omnest 
^"  Heinsius  tentabat :  Unde  fui  neutro  cottsp.  equ.  Vers.  116; 
JJ^^Palat.  sec.  Gall.  quatuor  Heinsiani  et  vett.  edd.  omnes  praeter 
«onon.    Vers.  116.    iUe  Palat.  prim. 

118.  AB  ORBE.  m  tn-he  Palat.  prim.  Gall.  Bem.  Seguen 
wrol.  Crev.  Rel.  pro  var.  scr.  sex  Heinsiani  cum  eius  prim.  edl 
«t  nostra  Bononiensi.  Glossa  tamen  videtun  nmen  senhper  •» 
wwKrckh, 

.  l^.  8SD  nfOTSf.  Sed  iamen  Palat.  sec  Guelf.  Crev.  et  duo 
Httnsii.  Kon  tamen  Fraucof.  pro  v.  scr.  Si  non  exigm  Tan.  Fa>- 
"«r  ad  Lucretium,  Nec  tamen  Nic.  Heinsius,  Ut  nim  Petr,  FraiW 
Qos  corrigebant.  laesa  domiis  Pirckb.  exc.  Voss.  nostra  iomm$ 
'""•  Vers.  seq.  Atqui  Ricbelianus,  quod  probabat  Heinsiuiw  Ai  ' 
J"w  «ic  unus  V^tic.  Ac  sic  lapsa  quidem  est  Moret.  AUfoe  «• 
JJ^o  esl  alius  Heins.  «t  kipsa  Guelf.  4aesa  esl  Gall.  Qwfoi^ 
J?»»  eo  #tc  tentabat  Francius.  Vers.  124.  JBfnaHiraHI  Palal; 
pnm.  Rel.  Segner.  JSmafurart  cod.  Bersm.  jRsrmalurtieril  Moret. 
•*<«io.   JVamalunieril  unus. 

.  126.  XT  FVKRiT.  Fefft«ril  ul  noslro  Leid.  uferquei  «orrecto- 
^  elegantiae.  iMtior  ilfa,  pro :  lemw  ira  rectissime  Heinsius,  fidt 
^^  ix  Pnteaneo,  Palat.  sec.  Francof.  et  sex  alHs  ediditi 


Insnper  .ace^doiit,  (e  hgq  acflm^i]^  pa/ierime^ 
4^     T^pqnam  vita  paruin  muneris  ^sset^  opes. 
Kec  mea  decreto  damnasti  fi^icta  Senatus:    . 

Nec^n^ea  selecto  iudice  iussa  fuga  est 
Tristibus  invectus  verbis,  ita  ]Priucipe  dignum, 

Vltus  es  offensas,  ut  decet,  ipse  tuas. 
fH^f  Adde,  quod  edictum,  qni^nvis  immi^e  miaaxqire, 

Attamea  i^  poenae  nomine  lene  fuit 
Quippe  relegatu^,  non  exs.^l  dicor  in  illo; 

Pareaqne  fortunae  sunt  data  verba  meae. 
Nulla  quidem  sano  gravior  mentisque  potenii 

'   ^  136.    immane. 

dant  nostri  Berolin.  et  Crev.  Vers,  132.  secreto  cod.  BQrsmannii 
relabeolte  Ki^rario  in  praecedentem  Tersum.  Wem  in  vett.  edd,  e^ 
praeter  Bononiensem,  iqua^.:  jdefMo*      •  .      . 

133,  TERBis,  iTA.  v&this  »«  princvpe  dign.  Leid..prnn.  trf 
lirifictpe  unus  Heins.  fi  prmcipe  diym«s  Busl,  uttde  Heinsius  conv 
ffiebat:  ac  prindpe  dlgnisy  scilicet  aut  otiosaqi  exi^inans  repetitio- 
Bem :  iitik  di£fnitm,  ut  decet^  aut  acerbiorem  ironiam  in  abiecti  aoiioi 

Rketa  improbj^ns.  —  est  in  fine  addunt  Put  Leid.  priin.  GaH 
oc.  ©t.  alins  Heinsii,  Berol.  Rd.j)riiBa  cditio  Heinsii  et  nostiae 
proetrr  BonpnieJ^em  et  Aldinanou  Yers.  134,  qua  d^ce^Gall.  lie? 
aecet  Pirckh.  ^ 

13S.  iMiiyaTE.  Heinsius  ex  primp  PoUtian.  ,et  secuna^  *8- 
bt.  ibrtJV^W^  efiaija  ^rancof.,  si  Kleipius  fidem  p«eretur,  suspcctac 
auctoritatis  Ubris,  receperat:  minxane^  Eeliqui  omnes  cum  Te«i 
«dd.;:  immtej  wi  quod  Crev.:  invicte.  Vers.  136*  Et  tomeaG^l» 
Leid.  uterque.    Id  tamen  Busl.  quinque.       .      .         ! 

137.  w  i^^T^o»  ab  iUo  exc.  Voss,  Leid.  uterqufi)  Gall.  Mor. 
BbsL  Rel.  jjiov^m  aKi  et  ed.  Bonon.  ah,  idlo  Bem.  Guelf*  (i 
mhQF^l?^.  «^..  Vers,  J38.  PaucagueX^eid.  aterque  et  qu^tuor, 
Parvaime  prim.  Vat,  et  duo,  Guell'.  a  pr."  m.  Partflme  Palat. 
fnnm»  ;S^er.  Crev,  -7-  sunt  461  nop  pauci ;  sint  ibi  Qau.  Plures 
4Bihmi  smt  iibi:  fut.  GalU  Iftpr.  Sery.  JBusl.  Pirckli./Palat.  ««> 
JLietd.  prim..  uterqqe  f*oKt  prim.  Ystt,.  Gueli.  Bern,  Berqly  jCr^v.  fif 
treiteim  'aUi  Heinsii,.  prim.  ed»  et  .nostrae  vett.  prae^^r;Alc|iiJ^ 
HHfif  M  :JuB.  ^el.  et'  quinqup.  mmt  data  Palat.  prim.  jl^frcul^ 
tees  «feii.HQinsii  cnm  .eiusdem  prim.  ed.  et  Aldina.  Pro^^n^v^  M 
^ma  gemlina^  reUq^i^um  scripturae  nihil  meUu» ,  cpnvenit.  ASm^ 
Srnxt  cQ^^^Qr^e  Scbraderi  et  Burtaanni  z  '  Parcaqufi  nqi^ae  0li 
jkaa.vmh»  tiim  P^^rs.qwm^  fortmae  sv^t  tua  veria  f^^,  m 
aUus,  teste  Santenio":  iOamaque  fort,  etc.  iV      * 

-  l^  .4SiANa  GR^Tio^  MKNBcis^u*  poTf^i^Tpc.  ^ip  cod„Strozz. 
H  Be^maimi  ,pr9  Vulg^to  reliquprum^t  v^^  ^di?  «(fW  if«ffH>K« 
wmtkp^  4MMn^  .  Sfu^  ,^nw.,^tiw  M-    ^V^^m^/J^^  fm^sm 


TRISTITM  UB.  If^  ^ 

Poena  esf,  quam  tanto  disj^Ioiiisflre  vnro.  143 

iSed  solet  interdoiii  fieri  placabile  iiiuiieii: 

Nobe  scdet  pulsa  candidus  ire  dies. 
Vidi  ego  pampineis  oneratam  vitibus  ulmmn, 

Qoae  fuerat  saevi  fulmine  tacta  lovis. 
Ipse  licet  sperare  vetes,  sperabimiis:  atgae  *^ 

Hoc  unum  fieri,  te  prohibente,  potest  ; 

Spes  mihi  magna  subit,  cum  te,  mitissinie  Ca^ar^ 

Spes  mibiy  respicio  cum  mea  facta,  oadit  ' 

Ac  velati  ventis  agitantibns  aeq^tora  non  esA 

Aequalis  rabies,  continaasque  foror;  ^^ 

144.    eaero*       147.    Frinceps.        148.    fata.  . 

wcfionem  ante 'Hekinom  MHretus,  Orutmis  et  Grotioviiis  ik  tche- 
^j  Freinsliemiu»  in  ind.  ad  Curtiam  s,  v.  posse,  Vers.  140.  Pe- 
«aqve  (|U(mi  Palat.  prim.  Bartfaius  Adv.  40,  5.  e  sao  codice:^Poeifci 
^  06  imU  affert,  ac  deinde  satis  ioepta  molitur. 

144.  sAETi  plures  et  meliores :  Palat.  prim.  prim.  ed.  Fran- 
cof.  Bern.  Putean.  Palat.  sec.  SerT.  Busl.  Pirckh»  Leid.  uterque, 
%er.  Guelf.  Rel.  quatuorflecim  alii.  Quibus  obteniperanduni. 
Cfr.  Fast.  3,  290:  —  mahile  fulmen 

Esl^  aiti  ei  saevi  jleetiHir  ira  Iotn«. 
Ven.  145,    ^perdbtmiis  inqiiit  Bern.  Heinsius  coniiciebat:  9perah\^ 
w««  oeqnc,  quod  probabat  FranciqS)  Tel  —  usque^  vel,  qqia  in  se- 
qiienti  versa  Pirckh. :   Hqc  enim  fieri  habebat:  sferdbknus:  unum 
aoc  ekmm  etc. 

147.  MiTissiME  CAESAR.  Mcliores,  quos  Heinsins:  Princepa 
^lHire  dicit,  sunt  primus  Polit.  primus  vatic.  pr.  Leid.  Pal^f. 
*^c.  Guelf.  et  septem  alii  cum  vett.  edd.  Exturbandum  ^  censemus 
«t  eom  Palat.  primo,  Puteaneo,  Bernensi,  Francof.  reliquis  denique 
ommbus  et  prima  Heinsii  editione  revocandum:  CaesoTm  Causam 
•^oens  Tersus  ostendet  recte  consideranti. 

148.  lACTA.  Ex  Jun.  et  Is.  Vos.  codlce,  quibus  Bcm.  etRel« 
^sec.  in,  accedunt,  Heinsius  ediderat:  fata  pro  Tulgato  reEfjuoriiin 
^nm:  Yacto,  memor  fortasse  Ter?us  Pont.  l^  2,  §3: 

^         t?ttm  video,  quam  sint  mea  fata  tenaciay  'frangor» 
V^od  tamen  si  illic  aptum  est,  non  continuo   bic  etiam  codd.  fq^- 
•pfae  praeferendum  ridetur.    Illa  enim  scribejbat  quarto  po/st  re^ 
^atwnem  anno,  Laec  eoden^  quo  Tomos  Tepit ,  iatorum  suoruqiy' 
«^^«tajtiam  aondum  expertus.  . 

j  ^^^»  Ac  TELUTi.  lEt  veliiH  omnes  vett.  edd.  Firckb.  et  tfj^ 
'e7^  cum  quibusdam  alii».  oera  pr^  aequora:  Putean.  MoK 
y^'  BusK  cxc.  Voss.  uterque  Polit.  prim.  Vatic.  Jalat.  teo; 
j^J^:  Jim.  lcid,   uterque,  Guett.  QreT.  ct  narem  ^HJ.  >^ 


4)6       -  P- OVIDn  NASONIS 

Sed  modo  sabsidunt  intermissiqae  sileiscanty 

Yimque  putes  illos  deposaissie  saauii 
Sic  abeant,  redeuntqae  mei,  variantque  timores: 
Et  spem  placandi  dantque  negantque  tui. 
155  per  superos  igitur,  qui  dant  tibi  louga,  dabantqne 
Tempora,  Bomanum  si  modo  nomen  amant; 
Per  patriam,  quae  te  tuta  et  secura  pareate  est^ 

Cuios^  nt  in  populo,  pars  ego  nuper  erami 
Sic  tibi,  quem  semper  factis  animoque  mereris, 
i60     Reddatur  gratae  debitus  Yrbis  honor: 
'      Livia  sic  tecum  sociales  impleat  annos, 
Quae,  nisl  te,  nullo  coniuge  digna  fuit; 
Quae  81  non  esset,  caelebs  te  vita  dfeceret^ 
^    Nallaque,  cui  posses  esse  marltus^  erat: 

155.  :dent.        160.    amor,        165*    compleat 

151.  9ILCSCUNT.  quiescunt  Pirckb.  Bersmanni  et  e3.  Bo^ 
non.  Vers.  153.  rcdeunt  nostri  Gall.  redeitntcfue  mihl  Palat 
prim.  sec.  Pirckli.  Bersm.  Leid.  sec.  Guelf.  et  duo  Heiosii,  prim^ 
eiusdem  editio  et  nostrae  veteres  praeter  Aldinam. 

155.  Qui  DANT  TiBi.  dent  ex  Vaticano  vulgarb  notae  edi* 
dit  Heinsius;  idem  noster  Relandi  babebat.  Reliqui  tamen  coddi 
et  edd.  rett.  omnes :  dant,  Berol. :  dat.  Yulgata  minime  soVt 
citanda  videtur.  Septuagesimum  secundum  annum  Ai^gustus  agebati 
Cfr.  Met.  15,  839: 

hev  filsi  cum  senlor  slmiles  aequaverit  annos^  (Tiberins,) 

Aethercam  sedem  cognataque  sidera  tangat  (Augustus);  | 

^  quae  endem  sententia,  in  illo  Met.  loco  non  intellecta  interprefi^ 

tus,  mo3t  y.  166.  legitur.  ^  l 

158,     T7T  IN  popuLo   ex  Falat.  prim.  prima  editione,  LeH 

'isee,   GalL  Mor.   Busl.   Leid.   prim.   a  sec.  m.   Bern.  Francof.  e^ 

noyem  aliis^   probante  etiam    ex  Erfurtanis  Zinzerlingio  rroinals^ 

p.  167.    Reliqui  cum  vett.  edd.  nostris  omnibus:  et  in  popuh*^    i 

160.  URBI8  HONOR.  Sic  Palat.  primus  et  secundus,  FuteaiV 
Gall.  Mor.  Jun.  Leid.  uterque ,  Berol.  Rel.  Francof.  pro  v.  scf^ 
novem  Heinsiani  cum  eius  prima  editione  et  nostris  vett.  praetei 
Ald.  Reliqui  libri:  amor»  Alterum  otrum  correctionem  fraudaleiH 
tam  esse  oportet ;  cuius  suspicionem  a  Palatino  primo  procul  babe* 
mus.  Et  certe  sententia  in  posteriori  soriptura  non  est  admodufl 
idonea.  Nam  amor  grati  alicuiusy  amor  dehitus,  denique  am(a$ 
qui  redditur^  idem  significant. 

161.  I1IIPLXA.T.  compleat  prim.  Vat.  prim.  Pol.  secoadaf 
Palat.  Putean.  Francbf.  Leid.  uterque,  Rel.  Crev.  ed.  Aldi,  sei 
Heinsii  codd.  Reliqui  libri  et  edd.  vett.:  impleat.  Utrumque  cafl 
non  semel  poeta  usurpaveriti  nos  interpolatorum  codd.  testimooi<ui 


TBISTmi  LID.  II.  97 

Sospiie  m  te  ait  naina  quoqae  sospesr}  et  oHm        165 

Imperiam  regat  faoc  cum  seniore  senex : 
tJt  faciuntqae  tui,  sidus  iavenile,  nepotes 

Per  taa  perque  sui  facta  parentis  eant : 
Bic  assaeta  tuis  semper  Victoria  castris 

Nanc  quoque  se  praestet,  notaque  signa  petat;      VQ 
ii»(Hiianique  ducem  solitis  circumvolet  alis^ 

Ponat  et  in*  nitida  laurea  serta  coma; 
^er  quem  bella  geris,  Cjiius  nunc  corpore  pugnas, 

AQspiciam  cui  das  grande  deosque  tuosj 

167.    Utque  tui  fadunt« 

Maiva.    Vew,  166.    Tariant  libri,  $ed  levitar  et  in  monosylla- 
lorom  maxiine  ordine. 

166.  RE6AT  Hoc  cuM  sKNioRi.  Jmp.  teneoi  cum  Putean. 
M  ftic  Gall.  Leid.  sec.  Tett.  edd.  citm  sene  fmire  Lei^.  prim. 
^  mwn  Palat.  prim.  Leid.  «ec.  anus  Vaticanu».  Yulgataai» 
V^retiDemus,  Dion.  Nestor  laudat  in  Vocabulario  s.  t.  senior. 
^  167.  VT  FACIVNT9UE  TUi.  Uiiiue  tui  faciunt  ex  solo  Ju- 
fiwno  ediderat  Heinsius :  idem  kabere  cascas  Academiae  HeWetiae 
nieiDbranas  dixit  Barth.  Advers.  40,  6.  Verum  quam  cascae  illae 
iTCriflt,  Bacthius  viderit:  Junianus  est  recentioris  notae:  reliquorum 
Bflnni  agnoscere  qui  putaverunt ,  egregie  falsi  sunt.  Nos  quoque 
Mwm  potissimum  sequimur:  Palatinum  primura,  cui  in  ea  ip^a 
Jnptura:  Ut  faciunique  ftit  accedunt  Leid.  sec.  Berolin.  Crev. 
wl.  itein  codex  Tetustissimus  quem  dicit  Merula.,  Bersmanni  et 
'•walii,  quosnotaverat  ita  Heinsius:  MB. ,  MP.5  qui  sint,  ignoro, 
«ni  Bersmanni  et  Pirckh.  non  sunt.  In  Lac  scriptura  ideo  non 
«endere  debet,  si  modo  pdtest ,  copulae :  que  collocatio ,  quia  ui 
7**)  <rt  foctt  et  similia  per  formulam  saepissime  ponuntur.  De- 
^^^  ab  liac  non  multum  discedit ,  quidquid  restat  variae  scriptu- 
je:  ri  fadanique  Gall.  Serv.  Francof.  utriusque  Polit.  prim.  Va- 
"jLeid.  prim,  exc.  Voss.  (ab  ipsius  Vossii  manu;  nam  Heinsius 
•'^''pserat:  faciunique,')  Guelf.  a  pr.  m.  quatuor  aliorom;  Stc 
"^'"**'^  jPut.  Busl.  quinque  aliorum.  Dic  facianique  Guelf.  a 
*'  *;  Denique  ipsa  illa  vitiosissima  plurimorum  codd.  et  vett.  edd. 
^m  scriptura:  Efficianique  nostrae  rationi  favet.  Non  minus 
Jwpte  cod.  Vossii:  Uique  fui  «idus  facmniy  alius  Heinsii:    Sicque 

^168.  nvx  ex  Leidensi  primo  tantum  et  altero  codice,  tum 
•oone  prima  Heinsius  edidit.  Sed  accedunt  Bernensis  et  npstri 
^  Berol.  Rel,  Crev.  Nam  de  Francofurtano  neque  quae  dicun- 
2  neque  quae  tacentur  Kieinio  ^iro  erudito  credo.  Atque  miniina 
^ttutatio  et  multo  aptior  Franciana.  coniectura^  qui  propter  il- 
J  Hbrorum  in:  *wi  consensum  tentabat,  perque  1m  facia  pareniis 
J>^tintelIigebatfTiberium.  Vera.  170.  Tuno  Palat.  prim.  prim. 
*  «eimiaf  tentabat:  Huic. 


^  P.  OVroil  NASONIS 

175  Dimidioque  fui  praeseiis  et  rtspicfs  nribem; 
DJmidio  procul  es,  saevaque  bella  geris: 
Hic  tibi  sic  redeat  superato  Yictor  ab  hoste, 

Inque  coronatis  fulgeat  altus  equis;: 
Parce,  precor,  fulmenque  tuum,  fera  tela  Teconde,  I 
l^      Bei  nimium  misero  cognita  tela  mihi! 

Parce,  Pater  Patriae:  nec  nominis  immemor  huios 

Olim  plaeandi  spem  mihi  tolle  tui. ; 
Non  precor,  ut  redeam:  quamvis  maiora  petitis 
Credibile  est  magnos  saepe  dedisse  deos. 
l^  Mitius  exsilium  si  das  *propiusque  roganti, 
Pars  erit  e  poena  magna  leyata  mea. 

75.    liBDC  respicis.         83.    Nec 

175.  PRAK8EN)8  ET  RksFicis.  HeiDsiiis  ediderat:  fram 
68  et  twptci»  ex  cod.  Put.  Busl.  Jud*  FraDcof.  et  tribus  aliis.  pro 
tens  68  respicts  quioque  codd.  hal^ebaDt,  quibus  aut  iDtersuotft 
acceduDt  prim.  Vatic.  et  Palat.  sec. ;  ita  fortassis  Guelf.  a  pr.  o 
DDde  Heiosius  cooiiciebat:  praeseniis  respkis.  Moretaous  habeba 
firaesem  ht^nc  respmSy  quod  cum  etiam  iD  BerDCDsi  (et  id  Re^ 
diDO  quoque  pro  var.  scr.  est^)  iD?eDisset  BurmaDDuSy  pessiioo  w 
silio  pro  Ovidiauo  recepit  propter  Dotissimam  verbi:  respkereji 
et  proprietatem.  Scbraderua.  satis  clemeoter  oppositsoDis  taoto 
acumcD  ea  scriptura,  sive  potius  glossa,  immiuui  Dotaverat.  (^ 
iDepta  est,  quia  hanc  urheni  dod  dixisset  poeta,  oisi  Tomos  iutdi 
Yoluisset.  Nam  Fastorum  loci  1,  209.  3,  10.  Romae  suut  sci^ 
Breviter  expediam:  Omoia,  quae  io  Heiusii  et  BurmaDoi  scripjo 
desiderautur :  librorum  auctoritas,  verborum  proprietas^  oppoatio) 
eleg^otia,  abuude  iosuDt  io  vulgata  reliquorum  HeiDsii  offloifli 
Dostrorum  codicum  et  vett.  editioDum:  praesens  ei  respids.  Bs> 
dem  coDcisam  coDstructiouem  modo  legisti  vv.  147,  148. ,  cfr.  Ifi 
11,  243,  244.    Vers,  177.    8%  redeat  Gdelf. 

179.  RECONpE.  repone  Busl.  et  duo  Heiasii.  relaxa  oiM 
Fulmina  reponere  Ovidium  dixisse  Met.  1,  269  Heiusius  io  sd 
dis  Dotavejrat.  Hoc  sublegit  Burmaoous,  cum  moostrare  -  deboui 
ida,  armay  gladioi  recondi:  Fast.  2,  697.  3,  396.  Met.  12^1^ 
Vers.  180.    tni^ero  nmmm  Faiat.  prim.  prim.  ed.  tres  HeiosiL 

182.  ToLLE.  mihi  redde  tui  codd.  pulli,  quaotum  no 
mus,  oisi  forteao  Palatious  secuodos:  editiooes.  tameo  veteres  i 
strae  dmoes.  Scilicet  ex  eiusmodi  glossa,  qualem  Firckh*  bak 
bat:  auge, 

183.  NON  FREcoR.  Nec  codd.  taotnm  Gall.  Mor.  excVi 
Guelf. 'Berol.  Crev.  oeque  ulla  vetus  editio.    JVbii  etiam  Frapfl 

£robabat.    maiora  peienti  Seguer.  et  quatuor  vd  quioque  .  Heia 
«idensis^  uterque  pro  var.  scr.    maiora  poeti^Berol. 

186.    ▲  roENA.    ex  poena  muiti^.sed  pradter  GaetL  ttoo  \ 


TRKSTIVH  Lm.  U. 


99 


Yltnna  perpedor  medios  eiecfofir  in  hoslesj 
Nec  qoisqaam  patria  longius  exsal  abest. 

!  Solos  ad  egressus  missos  septemplicis  Istri 
Parrhasiae  gelido  virginis  axe  premor.  190 

->-Iazyges  et  Colchi)  Metereaque  turba  Getaeqae 
Daoubii  mediis  vix  prohibeutur  aquis. 

87.    proieetos* 

I  tostl   Poteabeus,  Janiaiius  et  duo  Heinsii  hanc  Tersom  ita  coaci- 

pebaot:  Fluctibns.  mmensi  credar  ahire  maris. 

187.    EiECTus.    proiectue  ex  Gall.  Fal,  sec.  Benm.  et  tribus 

aliis  accedente  ed.  Bonon.   recepit  Heiosius.     At  si   hoc   vulgatum 

fmsset  et  pauci  taBtUni  id  habuissent,  quod  iam  reliqui  omnes  codd. 

(nisi  qaod  Bern.  et  Firckb. :  deiecktSj  duo :  ire  actus)^  et  octo  vett. 

f^r.eiectney  sat  scio  probaturum  boc  fuisse  eximium  Tirnm  ex  Her. 
lH112:  —  regnoque  domomte 

l  PeUimur:  eiectos  ulUmua  orhis  hc^» 

y^  seq.  (fuisquam  a  patria  prim.  ed.  Heinsii,  idemque  tentabat 
I  smms.    At  Heinsius :  paPriae,  ' 

P'^  189.  EGREssus.  Ita  Palat,  prim.  cum  plus  triginta  Hein- 
;,M1&|  nostris  ouinibus  et  ed.  Bononiensi.  Pauci  igitur  oec  multae 
(i^  codices  et  reliquae  Yett.  edd. :  in^ressiis.  Heinsius  male1)at 
t^ftm:  egressum.  Tu  lege  Markland.  ad  Stat.  Sik.  1,  2,  218: 
f?^fc  ie  terreat  sibilus  tot  vocum  iti  s  exeuntiim:  ita  envm  fieri  in^ 
^Muni  necessarinm.  Necessarium  autem  bic  propter  adiectum :  se- 
tf«wplicis.  Vers.  190.  Seguer.  Crev.  et  quatuor  Heinsiani:  Par- 
\fMm  gelidae  minus  congruentibus  bemisticbiis  in  yersu  aequtdico. 

^         191.     lAZTGES    ET    COLCHI   METEREA^UE    TURBA     6ETAE9UE. 

jReligiose,  si  usquanr,  enotanda  est  in  boc  versu  scriptiirae  diver- 
t,«tas:  Jasides  Gall.  Busl.  Pirckb.  cod.  Bersm.  Jazidet  Seguer.. 
,mtdc8  Guelf.  a  s^  m.  Jasiges  Rel.  Jatides  Berol.  Janges  Crev. 
[^flideg  Bern.  2^zices  Pal.  sec.  Sauiges  et  in  marg.:  Zezibdes 
^eid.  sec.  Sariges  et  correctum:  Zezipdes  Leid.  prim.  Ziages 
^W.  pro  Yar,  scr.    Jaziges  ed.   Veneta  et  Novariae,  Parip.  sec. 

t*^%e«  Rubei  et  Parm.  prim,  LaUges  Guelf.  m.  pr.  Japi" 
ow  ed.  Bonon.  Jasides  Colchi  (sive  fortasse:  Eolchi)  Pirckbeimer. 
^iereaque  Reland,  Metreaque  Moret.  Meteraque  cod.  Bersm. 
^^hreaque  Grev.  Mezeaque  uterque  Leid.  a  sec,  man.  mel^aque 
i°fguer.  mtreaque  Busl.  Metheia  turla  Berol.  Mezereaque  prim. 
M'  Heins.  Meteaque  Novariae  ed.  turhaque  gete  Crev.  turha 
jJ^Berol.  — •  Hunc  laborem  nostrum  av&aiQeTa  TK^/iara  dixisset 
^o.  Schraderus^  qui  in  £mendationum  libro  spurios  bos  duos  versus 
i^c  Don  levibus  argumentis  et  acute,  ut  solet,  evincere  sludet. 
i*nnwm  dicit  importunum  in  modVim  boc  disticbo  seriera  sermoiiis 
-^^ri;  istaec  arcte  cobaerere:  sol/us  ctd  ea:itus  Istri  missus  ah 
«rcto  premor,  et  cum  alii  gravioves  ob  caiisas  exuimty  ego  lon^s-- 
\^  fugatus  sum;  nullum    locum   hic  esse   interponendis  iUis  de 


100  P.  OTIDU  HASONOS 

multitudiDe  geDtSam,  qnae  ad  interpret^ndum,  quod  praecef^l|B  iiia^ 
dio8  hostes  conficta  siot.  At  nobis  non  inepto  loco  ista  enarratio 
po^ita  videtur,  immo  propter  id  ipsum,  quod  antecedit,  requiri.  Ag* 
paret  enim  ea  omnia,  quae  Tersibus  187,  188.  comprehendit  poet% 
in  sequentibus  singulatim  pertractari.  Yerba:  VlUnm^perpeUor  in- 
teipretatur  disticbo  189,  190.     hostes^  quos  commemoraverat,  liis, 

3U0S  tractamus,  versibus  enumerat ,  versum  198.  denique  dilatat  io 
uo  'disticha  v.  193  —  196.  Quod  totum  ut  consilio  et  artifido 
fit,  ita  singula  in  hoc  nostro  disticbo  tam  accurate  dimidio  versui 
197.  respondent,  ut  artis  interpolandi  peritissimum  istaec  addidisse 
oporteret.  Nam  cum  medios  inter  hostes  se  positum  dixisset,  cfr. 
3,  11,  13.,  iam  bipartito  eos  inducit,  qui  ab  utraque  Danubii  parte 
bella  movent:  lazyges  et  Colchos'a  sinistrai  Getas  et  illos,  quicun* 
que  quarti  nominantur,  a  dextra.  Perventum  enim  est  ad  alteram 
Scbraderi  obiectiooem,  qua  inscite  et  sine  dilectu  haec  gentium  oo- 
mina  congesta  in  unum  disputat.  Nos  ordinem  et  rationem  de- 
prehendisse  videmur:  primum  nominari  gentes  ultra  Istrum  habi- 
tantes.  De  lazygibus  id  non  est  dubium,  vid.  Pont.  4,  7,  7.  De 
Colchis  controversiam  raovet  Schraderus,  Merulae  iudicium  secutus^ 
qui  Colchos  toto^  Euxino  mari  a  Tomitanis  disiunctos  iocum  bie 
Miabere  negabat.  Sed  coniecturam  Merulae :  Corsi  legentis  et  Mh 
cylli  explicationemi  de  Colchis  ex  Medeae  persecutione  illic  relictii 
improbat,  suas  quoque  cprrectiones  reticet,  quas  ante  Emendatiooes 
editas  tentaverat:  y^Jazyges^  HeniocM  cfr.  Lucan.  2,  590.  Mdlt 
1,  19.  vel :  Jazyges  et  Toifri,  Mel.  2,  1."  Tawri  et  Cohhi  contfd 
sunt  in  Mythogr.  Vat.  prim.  p.  7.  ed.  Rcm.  Nos  in  Colchorum  no* 
mine  non  offendimus.  Nam  aut  credidisse  illos  poetam  in  vidoi- 
tate  sui  positos ,  aut  certe  hoc  ut  fingeret,  sibi  permisisse  disci» 
mu8  ex  Pont.  1,  4,  23: 

^spir^,  in  has  paries  quod  venerii  Aesone  natui^ 
Quam  laudem  a  sera  posteritate  ferat. 
tt  ibid.  T.  31,  32 : 

luftclior  Haemonia  est  PontOy  quam  Roma,  ainistro 
Et  bret^itis  quam  ms  ille  peregit  iter.  ^ 
Her.  12,  27;    Hio  Ephyren  hinuirem;  Scythia  tenus  ille  nivosa 

Omne  tenet^  PonU  aua  plaga  laeva  iacet. 
Cfr.  ibid*  6,  106,  sq.  et  Salvagn.  ISoessium  iine  praefationis  aj 
Ibin,  qui  de  hac  poetarum  licentia  agit.  Tertia  gens,  cuius  nomea 
et  sedes  dubium  nihil  habent,  Getae  sunt,  inter  quos  se  habitare 
saepissime  dicit  Ovidius:  cis  Danubium  igitur  incolebant.  Dt 
<|uarta,  quae  ponitur,  omnia  obscura:  Maetonii  oppidi  (Ptol.  3,  5i) 
incolas  haud  facile  potui^e  dici  Meteream  turbam,  quod  voluerat 
Merula,  Schraderus  admonet:  alteram  eiusdem  coniecturam:  iVeif* 
reaffue  turha  propter  inusitatam  adiectivi  ^entilis  formationera  danh 
nat.  In  schedis  tamen  ipse  Schraderus  suniiem  adscripserat:  Bes* 
seaque  turha;  praeterea  alias:  JVetfri</U6  et  turha  Getarumy  qnia 
Valer,  Fiaccus  6,  122.  Neuros  et  lazygas  tamen  coniunxerit;  vd, 
hraccataque^  pharetrataque  ^  metuendaque  turba  Getarum,  Nobis 
aUud  quid  requiri  videtur,  ad  quod  eo,  quem  supra  indicavimus. 
certe  ordine,  quem  poeta  secutus  videtur  et  alius  smiilluni  loa 
comparatione-dediK^imur.    Is  est  Pont.  1,  2,  55  sq.; 


TRBTITIL  UB.  U  f  ^l 

Otimqiie  afii  canssa  tibi  «int  graviore  fagad^ 

yjterior  nulli,  quam  mihi,  terra  data  est. 
longius  bac  nihil  est^  nisi  tantom  frigus  et  hostis,    ids 

ifo«f{«  aJeil  ieMra  hevaque  a  parte  timeHiu$y 
Vicinoque  wetu  ierret  utrumque  laiue. 

Altera  Bistomas  far^  esi  sensura  sartssasj 
Aliera  Sarmaiica  ipictda  miesa  manu. 
Ijmty  kuiuam,  ef&dtur,  ut  geiis  cis  Danubium  liabitans^  obS  et  Ge^ 
tae,  desideretup,  quia  opponvntur  lazyges  et  Colcbi,  qui  septem- 
trionem  Tersns  a  poeta  collocantur.  Demde,  si  fieri  possit,  qnarta, 
qvae  requiritur,  gens  eadem  cum  Getis  ratione  iungetur  commode, 
atqoe  Colchi  cum  lazjgibus.  Getis  et  lazygibirs  sibi  proximis  ad-* 
mt  fortasse  utrimque  remotiorem^  fortasse  etiam  fabulis  et  Teted 
memoria  notiorem  gentem.    Scripsit  fortasse : 

lazyges  ei  Colchi,  Tereaque  fitrha  Geiaequs 

Danuhii  mediie  vix  frmiheniur  aquis. 

Tereo  iurha  erit  turbn  Tliracum,  Bistonum,  quorum  ilTos  Trist.  3, 

14|  47.  lios  in«  loco  Pontt.  modo  adducto  et  kimimeris   aliis  sibi 

^mm  memotat.     Genus  loquendi  idem^  quod  in  TeuihranHa  iurba 

I)er.9,  51.    iwrha  Quvnni  Met..  14,  607.    Forma  et .  Ierminati& 

Yods,qualis  in  Oeneis  agris  Met.  8,  281.  Ne^  Pylo  Met.  6^418^ 

^M^  ''^oce  10,  3.     Tereu»  si  ita  non  occurrit,.  aceensebis  illis, 

Her.  13,  61.  18,  2.    Ib.  432.    Tr.  6,  14,  36.    Vulgata  autem  ex 

itla  tcriptura  per  pravam  primae  syllabae  repetitionem  orta  esse 

ptest.    Thenipeus  pro  Menifipeu*  libri  scripti  apud  Arnob.  6,  23* 

'^m  scribit  Mythogr.  Vatic.  prim.  f.  4.  et  codices  fere  ubique, 

n  recte  memini.    Atque  hactenus  de  altero  Scbraderi   arguHiento* 

Hestat  tertium,  longe  gravissimum.    Negat  enim  ab  ulle  bono  poeta 

lazjgum  Domen  tribus  syllabis  efferri,  negat  teteres  poetas  in  voce 

graecae  originis  vocalem  I  in  consonantem  mutasse^  quod  posteriori 

aevo  factum  sit.     Legem   istam   religiose  ut  plurimum    observari 

'grammatici  consentiunt.    Quid  ergo?  aut  lioc  disticbon  cum.  k>nga 

^a  littera  longa    littera  faciendum,   ut  cum  Stapbyla  Plautina  lo- 

juar,  aut,  quam  sententiam  nuper  Weidiertus  y.  dss.  tulit  de  Cass. 

nrm.  p.  344.,  ad  exceptiones,  yel  synizesin,  vel  synecpbonesin  con- 

%iendum  est,  de  qua  re  ride  praeter  laudata  in  modo  dicto  libro 

fl5,  278.  sq.  Serv.  adAen.  2,  16;  6,  432.    Scbneiden  Grarom. 
L.  copiosior.  1,  1,  p.  286.    Simillimum  nostro  loco  Heratiattum : 
1«^  ceratis  ope  Daedalea  et  Marlial.  2,  2,  6: 
'  blamani  eoce  mei  lo  Satumaliay  vereus. 

^aebont  doctiores;    quae   teimitatis  nostrae  erant,  pro  servando 
|Wcho  eidiausta  sunt.  o 

Id3.  cAussA  TiBi  8IKT.  fiM  stitl  causm  quidamr  Heinsiani 
«tvett.  edd.    causa  fuerini  exc.  Voss. 

195.  HosTis.  hosies  Guelf.  Leid*  uterque.  pont^is  ei  ho- 
^  Bem.  Lon^ius  hac  nifcll  esi  terra  niei  fr.  ei  h.  codex  a  Me- 
twa  inspectus  et  ed.  princeps  Heinsii.  Eodcm  modo  exc  Voss.^ 
»w:  koifes.  pr.  Polit:    Lmgiushao  tm(k  nHMd  est  ntsi  fti^t^ 


lOil  P.  OVIDll  NASONIS 

Et  maris  adstrlcto  quae  coit  nnda  gelu. 
Hactenus  Euxini  pars  est  Romana  sinlstri: 

Proxima  Basternae  Sauromataeque  tenent 
Haec  est  Ausonio  sub  iure  novissima,  yixque 
200     Haeret  in  imperii  margine  terra  tui. 

Vnde  precor  supplex,  ut  nos  in  tuta  releges, 

Ne  sit  cum  patria  pax  quoque  adempta  mihi^ 
Ne  timeam  gentes,  quas  non  bene  summovet  Ister, 

Neve  tuus  possim  civis  ab  hoste  capi. 
205  Fas  prohibet  Latio  quemquam  de  sanguJne  natum, 

Caesaribus  salvis,  barbara  vincla  pati; 
Perdiderint  cum  me  duo  crimina,  carmen  et  error; 

Alterius  facti  culpa  silenda  mihi.  ^  | 

Nam  non  sum  tanti,  renovem  ut  tua  vulnera,  Caesarfj 

202.    demta.        209.    ut  renovem. 

kotfe».  Yen.  seq.  a  sirkto  Berot.  airUo  Bero.  anecU^  Leii 
«ec.  etc.  . 

198.  BASTERirAs*  Btstonu  Guelferb.  a  sec.  m.  Put.  BmL 
Ver».  seq.    stib  fmce  FrMicias. 

200.  HAER&T  primus  Palat.  pr.  Vat.  pr.  Pol.  Busl.  Leii 
sec.  Rel.  Seguer.  a  m.  pr.  Leid.  pr.  a  m.  s.  tres  Heinsii  et  fo^ 
tasse  Guelf.  a  m.  pr.  sub  rasvra.  Jfercet  Pal.  sec.  Reliqui  codl 
mnnes  maximo  nnmero  ctim  Tett.  edd.:  Haeait.  marg.  Jtama  fd 
Busl.  Reland.  et  duo  tresve  Heinsii. 

202.  ADEMFTA.  Ita  libri  scriDti  et  impressi  omnes  praetlt 
duos  HeinsiaDos  et  fortassis,  de  quo  dubito,  Bemensem,  qui  dmpt^ 
dicontur  habuisse,  et  Crey^  qui:  quoque  empta  babebat,  tum  Sr 
guer.,  qui  molliorem,  qualem  expetebat  Heinsius  scripturam  oste»* 
debat:  Ne  quoqiie  cum  p.  pax  sit  ad.  miU.  Vers.  sq.  Neu  uam 
probante  Heiusio.    su^tmet  Jun.  i 

204.  NETE  Tuus.  Ne  tuua  Uc  poss.  Berol.  miles  ah  ^ 
Palat.  pr.  et  duo.  tuo  possim  Heinsius  divinabat.  Vers.  seq.  ^ 
sanguine  rerum  Crer.  ^ln  codice  non  malp,  unde  bic  pessjroe  |to 
scriptus  est :  cret/um  puto  fuisse.  Vers.  206.  Barhara  iuncia  PW 
lat.  pr.    vincula  saeva  Polit.  sec. 

207.  PEADiDERiNT.  ProdiderUti  Comb.  .  mecum  duo  Pot» 
et  oeto  alii.  me  quwm  Francof.  duo  cum  me  Serv.  ammae  cU 
prima  ed.  Heins.  Vix  satis  haec  prioribus  cobaerere  Frapdd 
annotaterat.  Vers.  208.  est  in  fine  addunt  Palat.  pr.  Gall.  Um 
Busl.  Leid.  pr.  Rel.  Crev.  et  ed.  pr.  Heinsii. 

209.      »0N    8UM     TANTI,     RENOTSM    UT.      Sic    SCri^SimUS  «ft 

ctoritate  Palatini  primi,  Guelf.  tredecim  codd.  Heinsii,  priinae  iiiil 
ct  Tett.  nostrarun^  edidonum,  quarum  tamen  Rub.  Vic.  Ven.  lH<i 
var.  non  $unt  exbibent.    Reliqnorum  codd.  plurimi  cum  Francdf. 


IHI8TIYM  m.  IL 


10« 


Qoem  nimio  ^us  est  iodolabse  semet         ,  210 

i&ltera  pars  superest,  qua  turpi  cariniue  faciua 

Arguor  obscaeui  doctor  adiilterii. 
Pas  ergo  est  aUqua  coelestia  pectora  fallij 

Et  suut  notitia  muka  niiuora  tua. 
Vt(|ue  deos,  eoelumque  simul  ^sublime  tuenti  -i* 

Non  vacat  exiguis  rebus  adesse  lovi; 
Ex  te.  peudentem  sic  dum  circumspicis  orbem^ 

Effugiunt  curas  iuferiora  tuas. 
Scilicet  imperii  Princeps  statioiie  relicta 

Ijnparibus  legeres  carmina  facta  modis?  230 

111«    crimiDe  tactus.  117«    A  te. 

Km  ianti  non  sum ,  octo  «*  delent,  qninque :  ut  renovm*  Nan 
jgo  «im  Francius  malebat;  Heinsius  diiro»  nuineros  repcebeodens 
ita:  Nam  iua  non  tantl  est  renovari  vulnera  Caesas,  vel,  reno- 

^U.  GARMi;fE  FACTU8.  Correctionem  Heinsianam  expuli- 
^  jaam  nullus  Tetus  liber  agnoscit.  Igitur  vulgata  ante  Hcin- 
««n>  ioit:  crmiine  lectus^  quam  plurimos  codd.  babuisse  oportet^ 
wdnostrum  Crev,  tantum  certo  constat:  scriptdra  mimine  absurda, 
wd  tamen  paulo  molestior,  quam  pro  Ovidit).  carfRine  ledus  Gs\L 
etdecemaiii.  crimine  laesus  Bersm.  Firckh.  cum  vett.  edd.no- 
«tnsomnibas;  Moret.  pro  v.  scr.  carmine  ^tus  duor  turpia  car-^ 
nmfaius  Servii  et  duo.  Restant  duo  scripturae,  quarum  alte- 
*3m  exbibemus,  utpote  a  libris  maxime  commendatam,  Palatino 
Pjmo  et  sec.  pr.  Vatic.  Guelfl  utroque  Polit.  Francof.  pw>  w.  scr*  , 
w>€rin,  Mor.  Jun.  Leid.  utroque ,  Berol.  octo  Heinsianis  et  eius 
pfeja  edidone;  cfr.  Graerii  epp,  Syll;  4,  p.  3.  24.  633.;  altwam 
roteanei,  Francof.  Busl.  ReL:  turpi  crmine  factus^  Ovidio  noa 
jwignam  putaverim;  crimine  turpi  ita  dixit  MftBtL  4,  350.,  factus 
Nem,  quae  non  nisi  sentiri  postulat,  elegantia  ipse  noster  Her. 
»)  38.    Fast.  4,  855.     Sab.  ep.  2,  60. 

.  213.  pECTo»A.  corpora  raiat.  pr.  et  quatuor.  nttmifici  pr. 
jatic.  Guelf.  et  quatuor.  Imnma  Futean.  Vers.  214,  fui  Bern. 
*«•  «Mo  Heinsius  tentabat  in  collatione  Francofurtani  cod,  Vers* 
^5«   suhlime  tenenti  exc.  Voss.  Jun.  Berol.  Rel. 

217.  Ex  TE.  A  te  Gall.  Busi.  Serv.  Leid.  pr.  Rel.  >  unu» 
P»  duo  Heinsiani,  vett.  edd.  octo.  In  te  Putean.  exc.  Voss.  Jun. 
F^es.  Independentem  Bern,  Seguer.  De  te  Palat.  sec.  Guelf. 
P^»'  et  tres  cum  ed.  Bonon.  Sic  te  Francof.  a  pr.  m.  et  Crev. 
Jm  ingens  reliquorum  numerus^  qui  ad  D.  Heinsii  editioi^ero 
*ti  sunt  id  babuisse  oportet,  Iquod  Palatinus  primus  confirmat: 
r  *^»  vid.  Wagneri  v.  dss.  Quaest.  Virg.  p.  388.  urhem  Palat. 
P*  et  tres:  Vers.  220.  Burmannus  Sec.  ad  Lotichium  p.  368 :  . 
P*«ttt  mocBi  comgjBbat. 


t04  P^  O^^H  NASOMIS 

Non  ;ea  te  mdles  RoBtaiit  nominls  urgefy  i 

Inqtie  tuis  humeris  tam  leve  fertar  onns, 
Lusibus  ut  possis  advertere  numeu  ioeptis 

Excutiasque  oculis  otia  nostra  tuis. 
225Nunc  tibi  Pannonia  est,  nunc  Dlyris  ora  doman* 

Raetica  nunc  praebent  Thraciaque  arma  metom 
Nunc  petit  Armenius  pacem:  nunc  porrigit  arcos 

Parthus  eques  timida  captaque  signa  manu:       * 
Nunc  te  prole  tua  iuvenem  Germania  sentit; 
230     Bellaque  pro  magno  Caesare  Caesar  agit 
Denique  ut  in  tanto,  quantum  non  exstitit  unqioaffli 

Corpore  pars  nulla  est,  quae  labet,  imperii; 
Yrbs  quoque  te  et  legum  lassat  tutela  tuarum^ 

Et  mdrum^  similes  quos  cupis  esse  tuis. 

226.    Rliaetica.        230.    obit» 

223«  P0S8IS.  ftosses  Falat.  pr.  et  Gallicus,  averiere  et  dt' 
neetere  quidam.  Ivmen  Put.  Mor.  eKC.  Voss.  Segner.  Rel.  Cien 
et  tres;  placuit  Cautero  Nov.  lect.  4,  2.,  Ueinsio,  FraDcio  4 
Schradero.  inemptis  pr.  Vatic.  Guelf.  Palat.  sec.  Id  schedls  coi* 
lerri  iubebat  Heiosius  Auson.  Epiced.  in  patrem  v.  11.  et  adsoi* 
pserat  ^stc  libenter  iegerem,  nisi  nimis  asperum  videretur.  Quare 
yaleat!"  Vers.  seq.  Suhidasque  Pirclcb*  pro  v.  scr.  £x(MiiM 
ut  ocuUe  Guelf.  Vers.  225.  Pannaniae  Heinsius  coniiciebat.  ei{  il 
fioe  Mor.  addit, 

226.  BAKTiCA.  Cretica  t^alat.  sec.  Gall^  Pirckb,  Beni%| 
Berol.  a  pr.  m.  et  alius  curn  ed.  Bonon.  Rhetia  Francof.  Moi^ 
et  tres.  Retia  Bern.  Bethia  Crev.  Rhenica  duo.  Craihkoifif 
Palat.  pr.  iraiciaque  Crey.  terclaque  Goelf.  et  Busl.  Dackaifif 
coniecit  Heinsius.  arva  nonnuili.  Vers.  seq.  pace^n  petit  Armi 
niue  Frandus.  aTcim  Gali.  et  pr.  ed.  Heinsii.  Vers.  229.  Geh 
mania  fedt  Rei.  pro  v.  scr.  j 

230.  AGiT  revocavimus  ex  Falat.  primo,  Gall.  Firckb.  Bep^ 
nensi,  Seguer.  octo  aliis  et  ed.  Bononiensi,  probante  Gronov.  Obsb 
2,  3.  Grat.  Cyneg.  334.  ohit  pr.  Vatic.  Palat.  sec.  et  Ilel.  ba- 
bebant.'  Guelf. :  dhet,  Berol.  Crev.  cum  reliquis  codd.  et  Vett. 
cdd. :  habet,  Vers.  seq.  Den.  in  hoc  tanto  Francio  placuitj 
Heiusio,  quod  Busl.  Ricbelianus  et  alius  suppeditabat :  manio  im 
ext.  u.  Vers.  232.  mae  vacet  Mor.  et  duo.  latet  Palat.  scj 
iMhei  Berol.  quae  nutla  pars  Bem.  Francius:  pars  summae  fi4 
lahat  uUa  rei. 

233«  UAB8  ^iTOQUE  TE  ET  LEGUM.  In  bis  te  abest  a  Be- 
rolinensi ;  et  a  Mor.  Scrv.  m.  pr.  Jun.  Leid.  pr.  Rel.  Crev.  sfi 
aliis  et  ed.  Bononiensi.  ^  Quamvis  elegantem  borum  librorum  «cn*; 
pturam  kidicabat  Heinsius»  adbibito  illo  1,  10,   1:  f^i/eae  iut^ 


Nec  tibi  oootiiigiiiit,  qitae  geirtibti»  otlii'  praeflltaat     tu 

Bellaqne  eum  mnltis  irrequieta  geris. 
Hirer  in  hoe  igitor  taotwoiq  pondere  rerm 

Nimqaam  te  nostroa  eyoloisse  ioeos? 
At  si,  qiiod  oudlem,  vacnii^  fortasse  foissesy 

NuUmn  legisses  crimen  in  Arte  mea.  MO 

Kmeme^  «fn  Ib;  693.  ,  Tib.  1,  9,  34    Nos  tameD  reelpere  re- 
lecuDdamur  propter  ea^  quae  Dio  Cass.  libri  56.  ioitio  ipso  huius 
eanDiois  tempore  gesta  memoriae  prodidit;  deinde,  quia  seqoeBtf 
versu  octo  tantum  codd.^  quos  inter  Buil.  Leid.iulorqiiei  mor9$  v  *Z 
babebaiin 

235.    KE€.    Non  edd«  vett*  et  quidam  scripti. 

236.'  cuM  MULTis.  Witbofius  m  notis  ad  Ideam  magni  prin- 
^is  Duisb.  1740.  p.  69.  legenduro  censet:  B^aque  cum  i^iftit 
vrquieto  ^ertf,  quod  imitatus  sit  Seneca  ep.  51:  Sed  saUa  diai 
cvm  Boiis  Utigavimus ,  nunquam  BaU$  wm  tnltit.  Metuebat,  ne 
Kpeteret  poeta,  quae  antea  abaolTisset  de  bellis  externis,  cum  tu-r 
iDQltV8  miies  nulti  eo  tempore  fuerint.  Yerum  in.  Witbofiana  cbr^ 
^|ioBe  sumquid  affertur,  quin  distidio  pvaecedenli  abunde  sit  in* 
^tDol  numquid  didtur,  quio  in  Tulgata  scriptura  facillime  mtel-* 
^tflr?  numquid  tam  apte,  quam  in  wa,  totus  locus  terminatur? 
Qntfe  oon  erat^  cur  ocbraderua  quantumvia  ingenioso  amico  8n£- 
«agaretur. 

237.  MiBEii  Heinsius  edidit  ex  primo  VaticanOy  scc.  Palat, 
>ot.  tribas  aliis  et  prima  editione.  Accedunt  ez  nostris  Guelferb; 
«t  ed.  Bonon.    Reliqui  libri  omnes :  Mirer. 

238.  KuN^uAM  TE.  Te  nunquam  pr.  Vatic.  sec.  Palat.  pr. 
Polit.  Servii^  Francof;  septem  Heinsii  cum  prima  eius  ed.  Te  um* 
^am  Guelf.  ,  Nunquam  ie  Put.  Bern.  Berol.  Rel.  et  duo  Heinsii. 
Rfliqui  cum  tett.  edd.;  Unquam  ie,  Quoniam  igitur  in  hoc  di- 
tticho  sola  Palatini  primi  scriptura  ferri  non  potest :  Aliror  —  Un^ 
^Wflm— .,j  at  pos8unt'quae  restant  tres:  Mirer  —  Unqnam  — .^ 
jwe  satis  elegans  foret,  Jlf iror  —  Nunquam  — %  quae  lefiter  a 
Palatim  auctoritate  discedit,  Mir«r  —  Nunquam  —  ?,  quam  Hein- 
Rus  expressit,  noluimus  quidquaro  mutare,  donec  codex  aliquis  Pa* 
tttino  similb  inventus  hunc  quoque  scrupulum  exemeril. 

^  239.  XT  si.  Aui  «i  Francof.  et  Jun.  quo^  vellem  tres  Hein* 
^  In  reliquis  Palat.  pr.  et  Rel.  levi  errore :  i)acuum  f,  f.  Inde 
g^m:  vacuum  f.  fuissei  in  Seguer.  Crev.  et  quatuor  Heinsianis* 
^*  mcuum  ti6i  forie  fuissei  scripserunt  librarii  nOn  insciti  codd* 
jitic.  pr.  Guelf.  utriusqu^  Polit.  Palat.  sec.  Put.  Francof.  a  pr.  m. 
■or.  Serv.  Crev.  et  octo  aliorum.  Tum  magis  adbuc  interpola- 
'enint:  vacutis  tuitc  forie  fuisses  exc.  Voss.  vacuus  Uhi  forie  fuis^ 
I^Busl.  Jun.  et  duo.  Hinc  Heinsius:  vacum  mihi  forie  fuiases* 
[^•.240.  Nullius  leg.  Palat.  pr.  legissd  Gudf.  a  pr.  m.  Nul^ 
^  metmses  Francius. 


I(M  K  OTIDIl  msCHOS 

Illa  ^uidem  f^feor  firontts  11911  e99e  setme ' " 

Scripta,  uee  a  taoto  Principe  digoa  legt: 
Non  tanien  Mdfco  legum  contraria  iussis 

Sunt  e^  Romaiias  erudiuntque  nuruisr. 
^  Neve  qilibns  scribam,  po^is  dubitare^  libellus 

Quatuor  hos  varsns  e  tribus  nws  habet,: 
Este  procul,  vittae  tenues,^  insigne  pudoris, 

Quaeque  tegis  niiedios  instita  louga  pedes; 
Nil,  nii^i  iegitimuni  concessaque  furta,  canemuSj 
250i    Inque  meo  nullum  carmine  crpen  erit.^ 

Ecquid  ab  hac  omnes.  rigide  summovimus  Arte, 

QiMW  iitQja  contingi  vittaque  sumpta  vetat? 

jj^y,       ,.    /  .       .  141,    fronti*        - 

'ir4i.  fRomrw.  Feecaveront  boe  loco  Burmannus  cum  roufc 
tli,  qui  ilhim  seqdunturi  contra  criticam,  grammaticam  el  poeti( 
Ovidii  artem,  qutitn  ex  uno  Bononiensi  codice  admiserunit:  from 
Mferaej  quo  facto  lUa  niale  respondet  Ariiy  quae  praeceattit:  pe^ 
lintem  lusus  ille  per  ambiguum,  quo  frons,  quae  in  libro  umbdicoi 
e^, '5et)era  dicitury  quemadmodum  carmina  p;edibus  suis.  migraDt) 
iiatireniiscunt,  ch^rt^e  prae  terrore  paltent,  crinibus  horrent  et  qaJW 
•unt  similes  nugae.  ^  \ 

«244.  xRVDitrNT^n^*  erudiuniv^  legendum  censebat  HeiosiaS 
ln  scthedis*  Volgata  tamen  satis  placet,  cum  in  utrauue  lege  lulit^ 
de  adnheriis  et  de  maritandis  ordinibus,  in  primis  de  matrooaroil 
et:ingenuar.um  honestarum,  quas  Romanas  Itnrtes  poeta  dicit,  cao- 
tum  sit  pudicitia,  caeterum  concubinatus  in  postrema  Tenia  sit  datai 

246,     «cniBAM.     scripsl   Gallicus    Neinsiii   noster    Berol.  ^ 
.  Yett.  edd,  omnes;  Ubellos  Guelf.    Uhellis  Relandinus,  Crev.^ase^ 
nuyett.  edd.  praeter  Aidioam. 

^9.  KiL  Nisi  LEG.  Primus  Vatic.  Ciofani,  nescio  num  aliol 
Italicus^  Heinsii  ct  pro  v.  scr.  Leidenses :  Nos  Venerem  tuiam  ^ 
Aft.  am.  1,  5^.  petitum.  canamus  pr.  Vatic.  Guelferb.  Palat 
«ec  Serv! 

46].  liiGiBE.  Optimi  quique  et  plurimi  codd. :  rigiias,  i^ 
^da  BusU  rigide  Heinsiani  Jun.  et  fragm.  Vatic.  ex  nostris  W 
land.  j)ro  v.  scr.  et  ed.  Bononiensis.  Ita,  et  Artey  quomodo  glossl 
cod.  Relandini  suadet,  scribenduin  esse  Pont.  3,  3,  55.  seq.  e?ii^ 
cunt.    Numquid  Francio  placuit  et  librariis  codd.  Rel.  et  Cref. 

252.  VITTA9UB  «UMPTA.  sumptaque  vitta  Gall.  ct  se^ 
Heinsii.  vitt<tque  hnga  quatuor  Heinsii.  summa  Mor.  et  duo.  loM^ 
guaque  vitta  Seguer.  iantaque  vitta  Jun.,  unde  Heinsius  castaqa^ 
vel  cautaque  divinabat.  Possis  sane  tale  quid  exspectare^  quod  m 
virgines  ingenuas  spcctet^  non  tantum  matronas,  de  quarum  laneis  vitt^ 
cfr.  Serv.  ad  Aen.  4,  457.  de  virginalibus  Turneb.  adv.  1.  29.  c.  4 
Verum  cum  in  sequentibus  quoque  de  nuptis  potissimum  et  adul' 


matrooa  poHest  alidhi^  artibiis  ixtxj 
jODodque  trahat,  quamyis  non  doceatnr,  habet. 
■  igitor  matrona  legat,  qnia  camiiae  ab  iMnsm  .      255 

Ad  dejinquendiim  doctior  es^e  polest .  *  - 

Inodcuiique  attigerit,  si  qua  est  stndiosa  «krislriy 

Ad  vitium  mores  instruet  inde  suos. 
Jompserit.Annales;  nibil  est  birsi^ns  illis:     . 

Pacta  sit  unde  parens  Ilia,  nempe  leget.  260 

itoinpserity  Aeneadum  genitrix  ubi  prima:  requiret,  s  - 

264.  '  Quoque, 

trio  lese  excuset  poeta,  statuendum  videtuf  aat  do  virglniim  cor- 
fupdone  non  ausum  fuisse  se  purgare,  'aiit  adulterii  praecepth  itist' 
fiinein  Edicto  notata  fuisse,  cfr.  vv.  212.  346.,  aut  denique*ncrn 
Spus  habuisse  eius  criminis  defensionem ,  de  qiio  legis  anno  ab  Vv 
ft757.  demum  perlatae  capite  quarto  Jiis  verbis  cautum  essrt^ 
WHvam  honestam  m  concubiiidiu  hahere  ius  ne  estOy  cum  annp 
'•  c  752.  Artis  *  amatoriae  lit)ros  evulgatos  fuissd  credibile  $it, 
Wnjtttnte  Jahn.  dissert.  de  Ovidii  et  Sabini  epistolb  p.  6.  —  t^ 
toFmdus.  *-  ^- 

254.  ^uoDQtJE..  Tjpograplio  Elzeviriano  deberf  paene  pri» 
^wim,  quod  inde  ab  Heinsii  editione  posteriores  inisedit:  Quomid^ 
weo  intelligi  nequit.  Exhibent  ita  Palatinus  uterque,  pr.  Vat, 
wielf.  a  pr.  m.  Francof.  Bern.  Serv.  Jun.  Berol.  Crev.  septem 
Heiniii  et  prima  eius  editio.  Trahatur  quoque  pr.  Polit.  Quaqde 
wtean.  QuUive  Leid.  pr.  Qitasqne  Reiand.  Quaeque  unus  aut, 
«iuipressds  Heinsii  notas  scquaris,  duo:  unde  legebat:  Quaeqne 
ffomnt,  Politianus  corruptum  versum,  Schraderus  mendum  in 
toce  Pralmt  latere  putabat ;  sed  postea  veram  agnoscebat  scriptu-* 
|am  pluriinorum  codd.  et  vett.  edd.  nostrarum :  Quodque  trahai. 
Mua  quid  reprehendi  possit,  non  video.  contagia  traliere  habes 
pira  5,  I3j  5.  Sen.  ep.  2 :  certis  ingeniis  imnuyrari  et  innutriri 
tforUty  «i  i)elis  aliiiuid  trahere,  quod  in  animo  fideliter  sedeatm 

255.  ^uiJL   CAAMiNE   Palat.   pr.   cum    Francof.   et   plurimis  • 
fodd.  Vett.  edd.  tamen  omnes  cum  Palatino  sec.  et  Pirckh.  certe: 
gw  camine.    Vers.  258.    instruit  cod,  Bersm.  astruit  Palat  s«^. 
Wruet  exc.  Voss.    construet  Guelf.    Vers.   259.     irrisinms  UU$ 
P"'  Vat.    hysurtius  Guelf.    istrtictius  Rel.    Uo  sanctius  Bern, 

.  261.  AENEADUM  plurimorum  librorum,  quanquam  non  fidis- 
""Dorum,  quales  sunt  Guelf.  a  pr.  m.  Palat.  sec.  Bern.,  tamea 
^^  esse  facile  patet  vel  e  vereu  sequenti.  Aeneadem  tamen 
fot.  et  duodedni  Heinsii^  quatuor  nostn,  ed.  Bonon.  Aeneidem 
i'alat.  pr.et  quinque,  ed.  Ald.  Aeneiden  rell.  vett.  edd.  Alii  libri 
^  meptiora.  ut  prma  Jun,  nisi  prima  Pirckh.  Leid.  pr.  ctii 
jf**Wfl  Heinsius  coniiciebat.  De  interpretatione  nestrum  uon  est 
^ere,  de  Burmanniana  tamen  noa   levitet  dubitabat  Jo.  Sehi^ 


f09  P.  OYIDU  NASONIS 

Aeneadum  genitrix  iinde  sit  alma  Veni». 
Perseqnar  inferinfi,  modo  si  licet  ordine  ferri, 
Posse  noeere  animis  carminis  omne  gmus. 
265  Non  tamen  idcirco  crimen  liber  omnis  babebit 
|9il  prodest,  qiiod  non  laedere  possit  idem« 
Igne  quid  utilius?  si  quis  tamen  urere  tecta 

Comparat,  audaces  instruit  igne  manus. 
Eripit  interdum,  modo  dat  medicina  salutem; 
370     Quaeque  iuyet^  monstrat^  quaeque  sit  berba  noceni 

270.    iuvaDS, 

^  263,  .7Xiis%^rrAE.  Prosequar  cod.  Mernlae,  PateaD.  ct  qv" 
jqqe  cjum  pr^  ed.  Heins.  Pro :  inferius  Schraderus  legenduin  ceni 
i>at:.  ulknus^  quum  statim  sequatur:  Igne  quid  utUius  etc  orm 
frrt  cod.  Bersm.  trededm  Heinsiaoi,  sostri  quatuor  parrae  rei  coi 
«d.  Bonon. 

.265.    HABXBiT.     liabetur  \etU  edd.  omnes.     OfFenderunt 
^c  disticho  Heinsius,  Burmantius  et,  ut  opinor,  Schraderus.    K 
plicuisse    videtur    prius    hemistichium    supra    Versu    243.    lectitf 
deinde  sententia  longioris  versus  huic  loco  minus  conTenieos.   Qui 
.quid  sit,  actum  erit  de  hoc  disticho,   si  aliter  servari  non  posfll 
quam    recepta    inficeta    Burmanni    correctione,     quam    omittimiH 
'Hv^insii  quoque,  Num  tameUy   aut  Francii,   Nec  tamen  legentis  tt 
tione  non  multum    proficitur.     De  libris  si  quaeritur,    agnoscil 
omnes:  brevior  versus  leptur  in  florilegio  Berolinensi  non  recf 
tissimae  aetatis  et  apud   Vincentium  Bellovacensem  sp»  bist.  7, 
117.  sed:  Non  prodesL    Accedit,  quod  si  versus  265.  et  266.  ( 
ciantur,  reliqua  conciliari  nequeunt  ullo   modo«    Fortasse  si  Tersi 
264.  cum  sequenti  remoyeas,   (hoc   enim  salva   vetustissimorum 
stimoniorum  reverentia  licet,)  de  disticho,  quod  inde  nascitur  hoc^ 
Persequar  inferius^  modo  si  licet  ordine  ferri. 
Nil  prodest,  quod  non  laedere  'possit  ideni. 
'    ita  disputari  possit,  verbum  persequi  iotransitivey  quod  dicitur,  QStt 
patum  esse,  subaudito:  7iaec,  scil.  de  libris  vulgatissimis ;    sed  bsi 
.ipsam  rem,  non  perspectam  librariis,  causae  fuisse,  ut  inserereot  8 
quentem  versum,  efhctum  ex  v.  301,   quique   auctoris  sui  insciti^ 
.'prodat:  non   enim    animis  nocere  vel  castissima  carmina  a  v^ 
inde  363.   ad   466.   demonstraturum   esse  poetam ,  sed   audori 
.  ne  impudica  quidem  nocuisse ;  deinde  versum  265.  non  multo  apt 
rem  accessisse  videri.     Certe  licebit  Virgiliani  illius  critici  mbdfea 
annotare:  si  omitterety  melius  fedsset'. 

268.  coMFAAAT.  Appurat  Palat,  pr.  exc.  Voss.  Jun.  Gi 
Mbr.  Bern.  Crev.  Afyparet  unus  Heins.  et  eiusdem  pr.  ed.  C^ 
perit  pr.  Vatic.  Palat.  sec.  Serv.  et  decem.  Coitcupif  in  lib] 
antiquis  invenit  Barthius  Advers.  40,  5.  inde  mantu  Relao 
%U^  man.  plures.  Vers.  seq.  %nedi(a>na  dolorem  Vincent,  Bellol 
7,  ll!9*.  Spec.  hist. 

270.     IVTBT.     Sic  plurimi  codd.  et  Tett.  edd.  omnes  cufl 


TBOTnrSL  UB.  IL  tot 

llatrO)  et  cantos  pradcingitiir  ense  viatdr:' 
Ille  sed  insidiasr,  hic  sibi  portat  opem. 
\mtaTj  innoenas  ut  agat  &cnndia  eau8sas: 
Protegit  baec  sontes,  immeritosqne  premit. 
|ic  ifftat  carmen,  recta  si  mente  iegatur^  275 

Constabit  nulli  posse  nocere  meum. 
^At  qnoddam  vitium  quicunque  hinc  concipii^  errat^ 

,  2T7,    At  qaiddam  vitii. 

iml.  yetere  impresso.  ilmet  Palat.  pr.  vivet  Pirckli.  iumi  Gnelf. 
taliqupt  cum  florileg.  Ms,  Berol.  iuvana  prim.  Polit.  molesta, 
^^  fideo,  aequabilitate  9  qua  Heiosius  deceptus  est.  Cfr.  po* 
kl  Fast  1,  118.  Met.  11,  656,  666.  quaequp  pi  Palat.  pr.  Vers. 
VL  Sk  fer  ins.  Leid.  pr.  proestol  opem  Busl. 
^  274.  BAxc  soNTKs  iMMSRiTos^vE,  et  «ofife»  DOTem  Heinsu^ 
bo  nostri.  insonies  pr.  PoJit.  Put.  quinque  Heinsii,  noster  BeroL 
m  Meinsius :  -en  sonies  coniiciebat.  ei  nocuoa  mnocuosque  Pirckb. 
pocuwjjKe  pr.  Palat.  et  quinque  Heins.  cum  eius  prim.  ed.  Vers» 
85.  fioc  ig.  Put.  Reland.  si  recta  pr.  Vatic.  Guelf.  quinquo 
M».,  doo  nostri.  Vers.  276.  ConsU  nuUa  farie  fioc  duo  Hein* 
iy  qood  h  scLedis  probabat. 

,  217.  AT  QuoBDAM  viTiuM.  Yett.  edd.  omnes  'et  codd.  doe 
N;  quoram  tamen  nullus  nominatur:  JEt  iandem  viiium,  Reli* 
mmi  At  quoddam  viiium  Palat.  pr.  Gall.  Serv.  Seguer.  ReL 
^lil  a  sec.  m.  et  si  quos  reticuit  Heiosius,  quod  non  puto.  Ad 
F^m  wtium  Polit  sec.  duodecim  Heinsii  cum  eius  prim.  ed. 
fjmdam  viiia  Putean«  Leid.  sec.  Ei  quoddam  vitium  exc. 
w8.  ^At  quoddam  viiii  Pirckb.  Ai  quidam  vitium  Medon.  Aui 
wpildvitii  Barber.  Ai  quidatn  vitia  Crev.  Ai  quaedam  viiia 
«Jt.  pr.  Guelf.  a  pr.  ra.  Francof.  Mor.  BusU  Jun.  Leid.  pr.  qua- 
^  Heios.  noster  Berolinensis.  Ui  quaedam  viiia  Bern.  Et  ^ot- 
N«iliarpr.  Vatic.  Ai  quisdam  (vel,  «/uaeddfni  non  satis  potui 
poscere)  tnttot  Palat.  sec*  In  reliquis:  quaecunque  BeroL  W» 
h  Palat,  hoc  Serv.  et  tredecim  cum  vett.  edd.  et  prima  Heinsii« 
f^Leid.  pr.  Guelf.  a  sec.  m.  Seguer.  BeroL  Crev.  td  Gall. 
palius.  accipii  Reland.  —  Vides  triplici  potissimum  via  a  vera 
rotnra,  qoae  nodie  ignoratur)  evagatos  esse  librarios.  Vetenim 
ponnm  scripturam  contempseruat  critici :  ex  altera  corruptiono 
Nius  elicuit:  Ai  quiddam  vitiij  quod  aut  nullum  aut  exiguum 
Nm  miM  quidem  babere  videtur.  Tertia  e»t  interpolatio  aper- 
pa,  qoam  tamen  amplectitur  Graevius  Syil.  epp.  4.  p.  634. 
■Tersum  distinguens: 

lAt  quaedam  vtttai :  qukimque  haec  condpii,  errai  etc. 
pfiiosmn  boc  nuncupat  iScbraderus ;  Heinsio  satis  placuisse  du- 
^  Nobis  sospecta  ea  scriptura  propter  originem^  tum  ne  apta 
"''^  satis  videtur.    Vel  ilfud  unum  rationi  repugnat,   quod  dici- 
f»  En^at,  qui  nonnuMae  corrampi  putat  canmmbos  meis   cam 


tfa  P^  OTZDn  NASONIS 

Et  nimiito  scripiis  abrogat  ille  meis. 
Vt  tamen  hoc  fatear,  Indi  quoqae  semiiia  praebeq 
280     Nequitiae:  toili  tota  Aeatra  inbe; 
^  Peccaudi  canssam  quam  multis  sa^e  dederunt, 
Martia  cum  duriim  steruat  arena  solum: 
Tollatur  Circus;  nou  tuta  licentia  Circi  est; 
Hic  isedet  iguoto  iuncta  puella  viro. 
285  Cuui  quaedam  spatientur  in  hkcj  ut  amator  eodeffl 

281.    quae,        282.    sternit        283.  ^ieest  est        285.    eada 

Antea  nuUas  posse,  asseveraverit.  Foterant  deprarari.  pluruna 
quae  quidem  castissimae  pridem  non  essent:  hoc  si  ohiiceretar,  fl 
bon  erat  error,  aut  refutari  copiosius  oportebat.  Venim  haw  t^ 
contra  Graevium  dicuntur,  sed  contra  eum,  quisquis  fuit,  quis 
cnlis  ante  Heihsium  istam  scripturam  coniioxit.  Reliqui  codd.  tl 
omnia  suadent.  ^  Nescio  an  verisimiie  sit,  ita  (jvidium  scripsisse: 

M  dt/dum,  viUum  qiiieunque  hmc  concipit,  errai; 
viUum  €<mciperey  satis  usitata   locutio,  cfr.  Met.  7,   17.  10,  351 
470.  baud  paulo  gravius  quid  signtficatj^  quam  errore^  quo  verbo  ili 
Qt  bic,  Ovidius  utitur  Her.  7,  109: 

Si  fuU  errandum,  causaa  hahei  error  honeeias; 
-quicunque  generalius  est   dictum,    quemadmodum   nec  praecedd 
^ersu  mtlli  feminino  genere  intellexerim.    Yide  Loers.  adHer.5,( 
Ac  duo  iibri  Artis  amRtoriae  ad  viros  spectant. 

278.  ABR06AT  Palat.  pr.  et  pLurimi,  unus  Merulae,  Heioi 
«eptemdedm,  nostri  duo,  vett.  edd.  nostrae  et  prima  Heinsii.  ii 
rogai  Moret.  ;Seguer.  Guelf.  cum  Busl.  a  sec.  m.  Rel.  pro  v.  m) 

Suioque  praeterea,    detrahit  Bern.  et  Leid.  sec.    Reliqui:  arrop 
rancius  fmpiitiit  volebat.    ipse  Pirckb.  et  ed.  Bonon. 

281.  9UAM  MULTxs  omnos  fere  codd«  et  vett.  edd.;  fo 
Rkbelianus  et  Fraitcof. :  quae  multie^  quod  si  vulgatum  fuisset»  si 
sdo  alterum  ante  nos  probaturos  fuisse  criticos ,  qui  bactenus  ilin 
nauci  liabuerunt.  multis  quoque  Gall.  quam  multi  Palat.  sei 
Serv.  Jnn.  et  quidam  alii.  multis  haec  Prancius  tentabat  detbi 
Gall.  Mor.  Serv.  Peccandi  causam  ludi  quoque  saepe  iedem 
fragm«  Vatic.  exliibebnt.  Heinsius  corrigebat:  P.  c.  quam  niun^ 
Moepe  dederunt  vel  saepe  dedisti  et  fiternis  ardna^ 

282.  STERNAT  ex.Palat.  pr.  Guelf.  Put.  Bem.  Mor.  Sl| 
Bosl.  Pirckb.  Leid.  pr. ,  Seguer.  Berol.  xCrev.  septemdeeim  1* 
cum  prim.  ed.  Heius.  Reliqui :  stemit.  stemet  Gall.  '  cuf  (fof^ 
Birckb.  .Vers.  seq.  est  Mor.  tantum,  Seguer.  et  Reland.  omitM 
bant,  quibus  obsecundaverat  Heinsius. 

286.    iK  HA.C.    in  hoc  Gueif.  et  Palat.  sec.   locutioDe 
ebvia,  sed  buic  ioco  parum  conveniente  propter  sequens: 
Ita  enim  plurimis  et  optimis  libris  et  vett.  edd.   fideiussoribus 
bere  maluinuis,  quam  uti  Heinsio   placuit:  eadem  secundum 
Faiat.  vsec.  Firckb.  Jun.  Mor.  Bu^I.  jiiHioquj^  a^os,  B^eri^. 


TW8TITM1.IB.  IL  »411 

Conveniat,  qnare  por^s  nUa  Ipatet? 
iQisbcus  ^t  templis  aogofiitiar?  haec  qno^ie  Titoi^ 

In  colpam  si  qua  est  ingeniosS  suam. 
Cam  steterit  lovis  aede,  lovis  sucGurret  in  aede, 

Qaam  mult^  matres  fecerit  ille  deus.  290 

Proxima  adoranti  lunonia  templa  subibit, 

Pelltcibus  multis  banc  doluisse  deam. 
Pallade  eonspecta,  natum  de  crimine  Tirgo 
,  Sostulerjt  quare,  quaeret,  Erichthonium. 
YeDerit  in  magni  templum,  tua  munera,  Martis:         29S 
[  Stat  Venus  Vltori  iuncta  viro  ante  fores. 
Isidis  aede  sedens,  cur  hanc  Satumia^  quaerei^ 

Ejgerit  lonio  Bosporioque  mari. 
In  yenerem  Anchises^  in  Lunam  Latmius  heros, 

299.    Vene^  -«  Lnna. 

Comeeerat  etiam:  easdem.  uhi  dmafor  Pirokb.  el  amafor  Benu 
Vea  286.  Ula  patet  Palat.  pr«  et  quidam.  ulla  manet  Serr. 
Vers.  287.  quoque  nitet  Padat.  pr.  Yers.  288..  amhi^iosa  $uam 
Iforet. 

289«  cuM  8TETEAIT.  ihn  stetertf  Relaod.  ConetUmt  Bem« 
noQ  inepte,  ut  v.  295.  Fast*  1,  315.  lovie  eucourreret  ide  Palat* 
'pr.  Yers.  seq.    Hle  loeue  ed.  Bonon.  ipse  deue  Sarv. 

291.  luNONiA  vett.  edd.  consensu  servarunt  €t,  quo  maior 
iHis  fides  sit,  Palatinus  primus  cum  uno  ^eroTe  manu  scripto. 
Reliqui  omnes,   inter  quos  Francof. :  lunonie» 

292,  HANC  noLUissE  .Palat.  pr.  et  triginta  fere  Heinsiani, 
flostrisex«  Yett.  edd.- praeter  Aldinam  et  refiqui  scripti:  indolii*- 
'^>  Vers«  seq.  Pallada  Palat.  pr«  de  semine  Leideas.  utei^ 
^Q^*  mater  de  critmiie  Gall,  natum  eine  semine  Moretaniu  et 
liios. 

294.  9UAKRKT.  quaertt  dimidia  fere  pars  librorum  Heinath 
^mm,  ex  nostris  impressus  Bononiensis. 

^S*  MAGNi  TSMFLUM.  templo  magui  Palat,  prim,  tem^ 
P^m  mdgni  Heiusiani  numero  plures,  nt>ster  Reland.  fnufMra  tuen- 
.^r  Put,  Gali.  Mor.  Busi.  Juq.  et  sex  Heinsii,  Dostri  Bern.  et  ReU 
Miqai  omnes  cum  vett.  edd. :  fitiitiifui.  tenipltim  XfOVtiiia  >MartiM 
^exBartliii  Adv.  40,  5.  . 

.  296.  lUNGTA  TiRo.  Burmannus  coniectura  rexavit  honc 
tocDiD,  quia  dura  sit  elisio:  «iro  ante^  qual^  innumerae  ubique  le>- 
gantnr,  rid,  5.  9,  12,  Husclik.  ad  Tih.  2,  5,  54.;  et  quia  vir  pro 
y**otofe  non  recte  dicatur,  quod  centies  fit  apud  yeteres,  nde  Art. 
^3,  88,  et  passiml  Vers.  298.  Boforioque  Paiat.  pr.  Bifio^ 
"*^  Bosl,    Hesperiocfue  Leidenses. 

^.    iN  TSNBRXM  XTC.    Quam  diu  veteribus  librb  is,  qui 


118  ».  OTIDII NASONIS 

300,    In  Cerereto  l&mas,  qni  referator,  erk. 
Omnia  perversas  possont  eorninipere  mei^esf 

StaVit  tamen  iila  snis  omnia  tnta  locis. 
Et  procul  a  scripta  solis  meretricibns  Arte, 

Summovet  ingennas  pagina  prima  nnrns. 

300,    Cerere  lasion.        303.    At*  pr.  ab  scripta» 

debety  boDor  babebitur,  boc  loco  in  Venere^  Luna^  Cerere  legefl 
non  licebit.  Yaticanus  primns:  Venerey  Lma,  Cer^rem  babebat^ 
i  Berolinensis :  Veneremj  Luna^  Cererenu  Reliqui  tamen  omnci 
scripti  et  impressi  quartum  casum  ul^ivis  tuentur.  Verum  «sty  ft< 
cillimam  esse  correction^m,  ad  sententiam  mellus  collineare  ei 
quam  vulgatam  scripturam,  verbi  referre  usum  Ovidianum  igQ< 
tum  fraudi  esse  librariis  potuisse :  istaec  Heinsius  et  ante  Heiii^i 
CiofanuS  Tidit:  potuit  adfeo  quiyis  doct!or  ante  illos  librarius  iol 
ligere«  Verum  quis  ita  Oridium  scripsisse  spondebit,  quis '  "^ 
non  potuisse  demonstrabit  ?  Certe  in  praepositio  sensu  iion 
cfr.  6,  10,  40.: 

Utqnc  fity  in  me  aliquHj  si  quid  dicenUhus  iRi« 
Ahnuerim  quotiea  annuerimquey  putant* 
Lamlue  Falat.  pr.  et  quidam. 

300.  XAsius,  lasion  uterque  Politian.  Put.  Moret.  et  iC 
Heinsii  cum  ed.  Ald.  /oson  Francof,  quiuque  Heinsii,  nostri  omnaft 
At  Palatinus  primus  cum  reliquis  tum  scriptis  ^tum  impressis  omoi" 
Dus:  lasiuSy  quae  forma  cum  Amor.  3,  10,  25«  extet,  revocanjl 
dtique  fidetor.    erat  Palat.  prim. 

301.  908SUMT.  foteruni  Berd.  et  floril.  Berot.  Tiacen^ 
tamen  Bellor.  in  excerptis  ex  boc  libro  vulgatam  in  Loc  ferft 
^tuetnr.  In  sequenti  idem,  codd.  Beru.  GalL  Moret.  Leid*  uterqo^ 
•quinqiie  alii  Heinsiani:  Sunt  tamen,  Recipiendum  esse  non  dw 
«DQSy.qui^  de  templis  adbuc  cogitare  poetam  disticbon  305,  % 
•viiieit*    nuda  hds  Scbraderus  tentebat. 

303.  ET  TROcui*  A  SCRIFTA.  Miror  Heinsium,  qai  in  nodr 
impressis  tneliores:  At  exfaibuisse  tcstatur,  in  scliedis  BusL  taDtu]% 
Leidensem  utrumque  et  alium  boc  nomine  laudavit,  En  legenduit 
xoniecit.  Nam  praeter  tres  Heinsianos  ,  codd.  primam  eiosdem  e( 
Bostlrds  yett  edd.,  exceptis  Aldinis,  qui  libri :  Sed  babebant,  omDefi 
quotquot  inspecti  snnt,  Et  procut  babuisse  certum  est;  Quod  r^ 
Tocavimas  ut  sententiae  multo  quam  At  accommodatius.  Nibil  en^ 
'novi  adducitur,  sed  aptissime  boc  et  sequenti  disticbo  priora  at^ 
solVuntur.  Met.  11,  289.  13,  338.  ah  scripta  qui  exhibuen4 
eodd.  tantum  pr«  Vatic.  Guelf.  BdsL  et  Reland.  comperti  soot 
Rebquos  tot  cum  vett.  edd.  sequimnr.    arce  Palat.  pr.. 

,304,  KURU8  recte  recepit  Heinsius  ex  Pal.  pr.  Moret  tert» 
quodam  et  prim.  ed.  Et  accedont  Bern.  Rel.  Berol.  Qui  restan^ 
scripti  et  impresai:  nnanus. 


TBiSTnnf  tiB.  i|k  113 


paaecnnqQe  Irrra^  qao  non  sioit  ire  sacerdoi^      8M 
Protinas  hoc  vetiti  crimiDis  acta  rea  est. 

Nec  tmm  est  fadnus  versus  evolvere  molles} 
Mnlta  licet  eastae  non  facieuda  legant. 

Saepe  sapercilii  nudas  matrona  severi 
Et  Veneris  stantes  ad  genus  omne  videt.  310 

Cwpora  Vestales  oculi  meretricia  cemuut, 


307.    mollcs  *-  xtnva. 


I 

'  J06.  1RI10MMT  Gall.  et  «eptem  tantum  Hdimam  habebant; 
etnostm  Seeuer.  Reland.  et  fortasse  Bem.  Verum  tamen  niluto 
jusi»  Tidetur,  nisi  malis:  «mrpit.  Nam  erupit  Put.  Palat.  sec 
findf.  Mor.  Serv.  et  septem  alii.  Reliqui  omnes:  erwmptf.  quo 
iwi  a  Falatino  primo,  Gall.  tribus  Heinsii  et  eius  pnm.  ed.  no- 
«m  Rdand.  et  Crev.  desumptum  ferri  potest,  quamquam  qua  non 
^aoram  librorum  praeter   Berol.,    qoi:  ^mm   Mny   non  me- 


(huaest. 


306.  PROTINtrS    HOC    VETITI    ETC.  ^  Pl»™»>»    «f  d.    fet    OCfo 

iinpre«i  vett.:  ha«c.  Wnc  tres  Heinsiani.  hw  Berol.  fc«c  Francot. 
Tixtamen  aliud  verum  est,  quam  hoc,  qnod  Pirckh.  et  duo,  aut 
«cimdiim  impressam  Heinsii  notam  tres  alii  exhibuerunt:  suis  ad- 
(lidisse  videtur  codicem  Bersmanni;  accedit  editio  nostra  Bononien- 
«.  Probavit  boc  Gruterus  in  scbedis  auto|rapbis.  Quae  restat 
idpftirae  diversitas:  dempti  crimini»  in  Palatmo  utroque,  Potean. 
in.pt.  Francof.  Guelf.  sob  rasura,  ut  puto,  Serv.  Busl.  Seguer. 
Berol.  decem  aliis  Heinsii  eiusqne  prim.  ed.;  cormmw  m  uusi.; 
Wreoert  in  Palat.  utroqiie,  Guelferb.  Francof.  a  pr.  m.  Serv. 
leid.  pr.  Berol.  duodecim  aUis  et  pnma  editone,  torsisse  Hem- 
«umvidetnr,  qni  adscripserat:  „in  boc  versa  nondum  «»'''«»?: 
fecio";  poterat  tentare:  coepfi.  Burmannum  solhatum  non  liaboit, 
qui  prorsas  omisit,  neque,  ut  confiteanaar,  nos  movet.  »»*»  «t- 
cwallile  Tidetur  dmpti  ex  legendi  scnbendive  «"»«» JP^  « 
gWemate  addito.  Sententia  apertissima:  si  mgeima  honwta  tur^ 
cam,ine  corrumpi  se  patiatar,  cum  ne  legere  qu«km  >«»»™*a  1««" 
tit,delicti  origmem  non  esse  in  carmme  quaerendam,  «ed  m  le- 
pmii  «tvdio.  iT       <     -, 

307.  HEC    —     VERSrS     «TOI.TKRE     W0I.I.E8.       *<«     *>«?» 

S»lBq«e  codd.Heim.ii  et  editi  ^ett-.»"^'  .."^  T^.ZTert 
GanDiana  editione  ex  tribus  .;8»«'»»  H«rL'-;S*r.^  SL^ 
Onmes  reliqui  nostri  et  Heinsii  scnpti  atque  '«'Pr!»"  .'^^-f 
fflolto  quidem  rectius.  Solent  poetae,  si  "»»■"?!».  *^^"*1.*?  ,?^ 
iecSToL  intervallo  quantocunque  dispescitur,  jd  »>'f»f'»"  ^ 
«to  praeDonere,  qood,  si  ignobiliore  loco  postponeretur,  langue- 
«t  Kro^&primlTria  «t  hic  no&,  quae  na^^m  l^- 
teMt:  qnamqaam  eadem  ne  nimi»  esset  exposita,  poetae  in- 
twtat. 

8 


114  ?«  OYH>B  NASONZS 

Nec  domiiio  poenae  res  ea  causfsa  foit. 
At  eur  in  nostra  nimia  est  lascivia  Mnsa^ 

Curve  meus  cuiquam  suadet  amare  libe»? 
3isNil  nisi  peccatum  manifestaque  culpa  £»tendam  eflt 

Poenitet  ingeuii  iudiciiqud  mei. 
Cur  uon  Argolicis  potius  quae  concidit  armis 

312.  KEC  DOMiNo  —  CAUS8A  FuiV.  Kon  domlnae  GaO 
foenae  Roscia  cansa  Comhianus  pro  var.  scriptura.  Huic  codic 
nimiuin  tribuens  Heinsius  multa  congesserat  cle  liliro  Rosdi  CO" 
moedi,  qui  a  Macrobio  laudatur,  de  lege  Roscia,  alia^  quae  Inm 
vix  pertinent,  coniecturas  adscripserat  parum  idoneas:  dcm\no  M0- 
nae  res  ea ;  damno  scenae  Roscia ;  Nec  damno  atth  poenae  m  U 
causa  fuit.  Postremo  versum  corruptum  pronuncia?it.  Scliradewi 
non  moderatius  evagatus  in  emendando  postbac  adeo  pro  adulte- 
rino  notavit.  Duae  res  of!ensioni  fuenint  criticb  et  interpr^tibtA 
Primum  non  satis  confidebant  dominum  lenonem  posse  dici.  Hoi 
recte  fieri  docet  Seneca  rbetor  Controv.  1.  1,  2 :  sacerdoU  ffc  jmi- 
rus  quidem  contigit  dominus.  ibid*  vidermusj  quid  in  te  audere  fXH 
tuerit  licentia  dominorum.  Deinde,  quod  ex  illo  pendet,  noo  intd« 
ligebant,  cur  lenonis  bic  tandem  mentio  fieret.  Putabant  de  actione^ 
qua  leno  necessitate  quacunque  cum  meretricibus  iunctus  et  pro 
iiiis  obstrictus  fuerit,  loqui  poetam,  sive  ille  lege  iussus  fuerit  iui9 
e.conspectu  Yestalium  summovere,  quod  MicjUo  visum  est:  qwl 
81  fuent,  poenam  meruisset,  quod  negatur  a  poeta:  sive  in  scewO 
Floralibus  ludis  eas  produxerit,  quod  Burmanno  placuit,  qui  A^ 
stinum  de  civ.  d.  2,  26.  non  sine  fructu  iegisset:  sive  proposaoft 
in  catasta-  Hinc  etiam  factum,  ut  Gronovius  Secundus  c0f|Mf< 
tneretrtcta  v^riori  versu  explicaret  in  margine  iibri,  qvfo  mmi  in 
fictura  et  statuis^  dominum  igitur,  qui  illas  picturas  possederit  flH 
tus.  Yerum  non  est,  quod  leuonem  ullo  modo  pro  impudidtt 
puellaram  satisfacere  debuisse  8t;(tuamus*  Non  satisfacere  coosne* 
▼it:  hoc  ipsum  poetae  causae  convenit.  Ipse  quasi  canninibos  le- 
nocinium  instituerat,  meretriciam  artem  exliibuerat:  si  qua  pudica 
casu  ilta  evolverit,  quemadmodum  castissimae  impudicissima  ex  inn 
proviso  interdum  aspiciunt,  cur  ideo  puniretur?  Occurreoti  Ve* 
stali  meretrices  lictor  sane  summovebat,  docente  Seneca  1.  L,  sed 
ipsis  sacerdotibus  cavendum  fuisse,  idem  indicat  his  verbis :  Indignii^ 
sacerdotio  dicerem^  si  transisses  per  lupanar. 

313.  AT  cujR.  At  quare  Palatinus  sec  etedd.  vett.  nostr. 
novem,  mutante  primum  Aldina  sec;  sed  edam  bac  posteriorjl 
Bersmanni,  Grjpbiana  etc.  Yers.  seq.  Cur  veneris  cuiquam  GA< 
Berol.  meus  neifuam  iterum  Palatinus  sec.  et  vett*  edd  exceptt 
altera  Aldina. 

315.  FATKNDUM  EST.  Ita  pro  vulgato  loDge  phj|rimofiiin^ 
hrorum  i  fatenda  e^t  codd.  Palat.  uterque,  Guelf.  Francof.  B«* 
Firckh.  qninque  alii:  quod  unde  ortiim  sit;  oeque  enim  kiter|^^ 
ris  esse  videtur:  cur  Heinsius  receperit;    nam  Palattoi  pw  ^ 


I  iBBrnvM  vak  a  :iI5 

Vexite  est  henitai  i»niiiiie  Train  meo? 
Cor  tacui  Tbebas  et  miitiui  viilnera  tntnm^ 

Et  septem  portas^  sub  dnce  qnamqiie  sao?  S» 

Nec  mihi  materiam  bellatrix  Eona  negabat: 

£t  pius  est  patriae  &cta  referre,  labor. 
Denique,  ciim  meritii^  impleveris  omnia^  Caesafy 

Pars  mihi  de  mukis  uua  canenda  fuit 
Vtque  trahnnt  oculos  radiantia  lumina  soBs,  Stt 

Traxissent  animum  aic  tua  facta  meunii. 
Argaor  immerito.    Tenuis  mihi  campus  arotars 

Dlad  erat  magnae  fertilitatis  opus. 
Non  ideo  debet  pelago  se  credere,  si  qna 

Andet  in  exiguo  ludere  cymba  lacu.  no 

Forsan  et  hoc  dubitem,  numens  levioribus  aptus 

Sim  satis^  in  pwvos  sufficiamque  modosi 

asi.    (et  hoe  dubit^). 

Wrabat  praestaotian) :  cur  posteriores  editoref  toleraverfnt,  cmn 
widianuni  vix  satis  Tideatur,  liaud  fadle  qoi»  dixerit.  Verom  co- 
^  Palatini  rererentia  etiamdum  idem  exhibemus,  non  necessarium 
^DstimaDtes,  ot  ubique,  quod  tamen  aKas  fieri  consuoTit,  diverd 
pwm  subfftantiTis  rerbura  postpositum  posterioris  genus  sequatur  j 
^  Bonn.  ad  Met,  4,  177,  et  ad  Luc.  Pbars.  1,  176.  Fortassi» 
<irf>JBdicare  Toluit  Oridios,  peccatom  magis,  quam  culpam  se  ad- 
^"oam.  Uous  Heinsii:  siFdndiim,  alius:  fermwumj  noster  Berol.: 
fermia  esf.  est  quatuor  Heinsii  omittebant.  Vers.  318.  Versaia 
Aw  Heinsn.  Exacta  onos.  Eversa  Heinsios  coniedt.  Vers.  319. 
•I*«ii0flwa  imlnera  Berol.  frcrtres  Frandos,  Vers.  S20.  porku 
'^P^  Pirckb.  tres  Hdnsii,  ed.  Bonon. 

321.  KKC  MiHi  ex  Palat.  pr.  sec.  noTcm  Hdnsianis,  Fran- 
«>f.  nosfris  praestantioribus  Guelferb.  Bern.  Berol.  prima  editione 
Heiiwn.  ReJiqui  plurimi  et  Tett.  edd,  nostrae:  Non  miW.  pugna^ 
^  Roma  Bernens,  Vers.  seq.  £»  plua  Falat.  pr.  SerT.  Mor« 
Berol  Burmannus  faia  pro  facHs  legendum  suasit. 

330.  A.unET  m  xxiouo.  Audeat  esnguo  codex  Bersmanni, 
Pirekb,  Tett  edd.  nostrae  noTcm,  iloril.  Murmell.    Alterum  Aldina 

riecQoda  habet.    currera  oymha  quatuor  Heins.  et  iior,  Murm. 

331.  yoiuAK  KT  Hoc.  Forsilaft  haeo  prim.  Vat.  BosL  ef 
Jh>.    Forstliifi  hoe  Comb.  Purckh.  pr.   ed.   Forsan  c»  hie  dubUmi 

Fwrean  m  hoe  Palat.  sec.  Bersm.  TCtt,  edd.  ante  Ald. 


^  praeter  Vicentinam.  qoae:  F^fan  et  hac  dulnio  Gall.  Leidi 
eepir.  et  onos  Tel  aiten  ntmitfm  leioimbue  ed.  Bonon.  Ven. 
9^.  pflrtta  .—  modle  Mor.  Jon.  BeroU    mff.  pad^  Segofr. 

8* 


At  sl  me  Mbea9  domitos  lovb  igne  GigantM 
Dicere^  oonantem  defoilitabit  onos.  ^ 

;93&  IHvitis  ingeiiii  est  immama  Caesaris  acta 
Condere}  matwia  ne  superetur  opns^ 
Et  tamen  ansus  eram:  sed  detrectare  videbar, 

Qoodque  nefas,  damno  viribus  esse  tuis.  ^ 
Ad  leve  rursus  opus,  iuvenilia  earmina,  yeni, 
J^     Et  falso  movi  pectus  Amore  meum. 

Non  equidem  veUem:  sed  me  mea  fata  irabebant^ 

Inqoe  meas  poenas  ingeniosus  eram. 
Hei  mibiy  cur  didici,  cur  me  docuere  parentes, 

337.    detractare. .      540,    amore.      343«    quod  d.  quod  tne. 

333.  si  ME.  me  sl  Mor.  Giganies  omnes  scripti  et  editi 
ante  Heinsium^  praeter  Crev.,  qui:  l^ne  pentri.  Vers.  seq.^  Co^t 
dere  Rel.  ofN»  Palat.  prim.  Bero.  ood.  Bersm.  et  sex  Heiiifliaii 
Vers.  335.  ingeniia  Francius  ex  Serviaoo  codice  correctum  toI«« 
bat,  quod  exempHs  adstruxit  BurmanDus.  tmna  Gottorph.  et  Se* 
giier.  Vers.  336.  Soribere  Palat.  pr,  Mor.  Busl.  JHcere  dm 
JSdfre  uuus. 

337.  BETAECTARx.  iePtactare  Merula  et  Bersmannus  ex  «©■ 
dicibus  suis  admiserunt,  Burmannus  ex  Gall.  Leid.  pr.  Palat.  se^ 
et  quarto  alio  Heinsianis,  quibus  Relandinus  et  Crev.  accedait 
Interpretantur :  tracUmdo  immmuere:  exempla  eius  yerbi  nemo  ali* 
nnde  addidit.  Igitur  Palatinus  primus  cum  codd.  longe  plurimis  el 
edd.  vett.  nostris  octo :  detrecUire;  cfr.  4, 10, 123.  Met.  6, 246. 13, 270. 
Reliquorum :  d^are  Pirckh.  Jun.  quinque  Heinsii  cum  ed.  Bonoa* 
derecitare  prim.  Polit.  Putean.  Francof.  decertare  Busl.  Ben^ 
dedecorare  Moret.  pro  var.  scr«  attrectare  Serv.  Coniecturaruin 
magniis  est  numerus:  depredarej  yel,  decuriare  Heinsius  8uadebat| 
ddwcnre  Jacobus  Gronovius;  detenuarej  vel,  detrahere  illa,  vel,  d«* 
trivisee  Schraderus;  deteruisse,  yel,  detraxisse  Withofius.  0erAaf 
pro  vid^ar  duo  habdbant,  probante  in  schedis  Heinsio. 

340,  XT  i^ALSO  Movi.  Ut  falso  cod,  Bersm.  Cum  frise 
Gall.  fasso  Put.  monui  Pirckh.  ed.  Bonon.  fovi  Heinsius  male* 
bat;  nec  male^  nbi  melius^  quam  a  Burmauno  factum,  haec  iotd* 
ligantur,  e  cuius  exemphs  congestis  primum  tantum  huc  facit.  M(h 
vere  pectus  ita  intellige,  ut  movere  artemj  carmenj  ctlhoram;  tnn^ 
terwm  sUtdia  oonmwvi  Cic,  de  nat.  deor.  1,  4.  pectus  est  in^ 
niwn,  ut  Fast.  2,  120.  Falsus  Amor  est  dciosusy  perfidusy  ut  ller« 
7,  67.  Met.  11,  206.  Confer  Pont.  lib.  3.  epistoiam  tertiam  to- 
tiun  ac  noli  de  Amoribus  et  fictitio  Corinnae  nomine  potius,  qaain 
de  amatorio  aliorum  quoque  operum  argumento  haec  interprotwi 
Vefs.  342.    Inque  meos  casus  exc.  Yoss.  et  quatuor. 

343.  CUK  DiDici,  GUA  ME.  ^ftiod  dtdtci  quod  me  meliorei 
btoe^  qnod  Ifeinsius  in  nolis  dlcit ,  error  est,     Yaticaiiiit  0001 


iraarriTu  ub.  xl  tlt 

Liferaqoe  est  oculos  uHa  morato  memt^ 
Haec  tibi  me  invismm  lascivia  feeit  ob  Artea^  MS 

Qoas  ratus  es  vetitos  soUioitasse  toros. 
Sed  neqne  me  nnptae  didicerant  farta  magistrOy 

Quodque  param  novit,  neme  docere  p<^^ 
Sic  ego  delicias  et  mollia  carmina  feci^ 

Strinxerit  nt  nomen  fabtda  nuUa  menai*  ws 

Nec  qnisqQam  est  adeo  media  de  plebe  naritatt^ 

Yt  dubius  vitio  sit  pater  iUe  meou 
Crede  mihi^  dsstant  mores  a  cannine  Boatros 

853.    mores  diistant  — *  nostii 

ntroqoe  loco  quod  Labebaf,  ct  ex  nostri»  Relandlnus.  qaod  ii^ 
«erque  Polit.  imod  fed  Bern.  quod  me  Cfey.  et  tres  Heinsiaiii. 
M  Mci  Palat,  uterque^  Guelferb.  PuL  Francof.  quatoorde^ 
HeiDsB,  duo  nostri.  qmd  tne  GaB.  Seguer.  Plurimi  igitur  cwr  ^ 
Uymme,  quod  revocamus,  qum  sequentibus  quoque  l«^**^Jli^ 
mbfenitar.    Vcr».  344.    JLtltora  eur  oc^  Berol.  Francrf.  L.  qina^o 

345.  HAicr  TiBi  •—  OB  ARTXS.  JVofi  Itftl  pr.  Vat  aaoe 
•ai  Leid,  utcrque.  Haec  tibi  me  Caesar  tasc.  Rel.  Burmanm»  nc- 
gabat  kec  Tascivia  fiabere,  quo  referri  possit  legendunwjue  puta- 
bat:  hs^vas  fecit  oh  avtes,  assentiente  Schradero^  NihiTo  consi- 
featius  hoc,  ac  si  neges  supra  1,  6,  9.  baec  alio,  quam  ^dsigna; 
1,  9,  53.  Qnae  aUo,  quam  ad  coniecturam;  1,  2,  105.  ^w  anv- 
iBW  neges  ad  Tersus  sex  praecedentes  csse  referendum.  Quis  enim 
.    .    e  ^  .        ^  X,  ..     ».,i •*i-^    -««•  puer 

340* 

eiplicatio  facit*  ne  quicquam  liic  desideresj.  cum  qui  ilKc  de  Amo- 
«tL  rk^.j..  _A.».__2i   r!?.  I u *„r-;^«.  f.   r  cod.  Pirckh.  et 


ita  locutarona   fuisse   OTiditam  putarerit:    lUterae:  tllae,  qtra» 
«Wfci,  Caesarem  innte  «rrieiirerwnr— tCaeterum  nosfa-a  vewus 
eiplicatio  facit,  ne  quicquam  liic  desideresj.  cum  qui  ill^^  de 
nmis  Ovidii  cogitaret,  facile  probare  potuisset  h.  I.  cod.  Pircl 
ed.  Bonon.    scripturam;    el  artes^  ortam   fbrtassis  olim  ex  istoa 


enore. 


346,     ^UAS   —   SOLWCITASSK    TOKOS.       fiu»    Goclf.       «oltwt- 

^,  quod  Bumiannus  recepit,  etsi  nuU^  sententiae  prarttantia,  ta- 
Qle  tamen  sesc  tuebitur  codd.  Pa!.  prim.  Bern.  et  duodecim  «em- 
Banis  cunx  vctt..  edd.  omnibus.  «oFttctfare  tameii  Guelfc  ct  rehqui 
<^oeS;  idque  Bersmanno  olim  potius  Tisum  est» 

348.  ouoDOUE.  0«aeqtt6  Busl.  Quod  minime  novit  mor. 
pro  T.  scr.  Vinc.  Bellov.  Sp.  li.  O^  119.  florileg.  Berolmense. 
W  350.  Sfrajperit  tel  Put  Serr.  Arguat  nt  Gali.  et  doo.  -^- 
fl»»«  Jun.    Laeeerii  Francof.  cum  Jup.  pro  v.  scr.  et  tres* 

353,        DISTANT     MORBS     A      CAHMIKE      HOSTRO.        CodlCUin 

ommum  et  vett*  edd,  scripturam  exhibemus,  quam  neque  opus  erat 
tentari  ab  Heinsio,  corrigendo:  carmme  nostriy  neque  a  Burmanno 
comimpi  secundum  ed.  prindpcm  ita:  mores  distant.  Hemsu  cmm 
ctoi  precaria,  dcgans  ccrte  est  mutatio,  BurmanBiana  wo  BCtt» 


tl9  S.OTIDUMA80(aB 

yUa  vercxmndft  est,  Mosa-iocosa  n^  } 

iSI  Magnaqne  pars  (^erom  mendax  et  ficta  meonim      1 

Plus  sibi  pennisk  oompositore  suo.  1 

Nec  liber  indicinm  est  animi,  sed  honesta  vola^aSi 

Plurima  mulcefl^  aoribus  apta  ferens.  ^ 

Accius  esset  atrox;  conviva  Terentius  esset$ 

MOt     Essent  psgDaces,  qui  f^a  bdla  canunt 

Denique  composui  traeros  non  tsolus  amores; 

Composito  poenas  solus  amore  dedi. 
Quid,  nim  cum  midto  Yenerm  confiindere  vioa 
Praecepit  Lyrici  Teia  Musa  senisl! 

praepostera;  de  Terbornm  post  caesoram  poatonmi  momento  aK«t 
.^pioties  iam  notaTimus.  ' 

364,    MiHi  ex  nno  codice  sese  recq>is8e  Heinsins  tesererat.^ 
9isa  esf  sedeeim  Heinsiani,  nostri  quatuor  cnm  rett  edd«  ommb^ 


i  Guelferbytanus  cum  reliquis«  excepto  Berolinensi,  in  quo 

bendi  compendium,  quod  tamen  notat,  alteri  yoeis  mlM  similliiBttfll- 
eKtabat. 

-356,  jARg  oBER,iTM  MtiTDAx  «T  FiCTA,  Hanc  Tersos  icn* 
pturam  Busl.  Crer.  et  septem  Hdnsii  exbiboisse  constat.  I^>Dff 
plorimi  codd.  et  Tett.  edd.  omnes:  Magnaquh  para  mendas  cf^ 
rum  esf  et  ficla  meorum.  Sed  comiptelae  originem  clare  ostm 
dunt|  quae  restant  Tariantes  scripturae,  Palat«  primi  et  Rel.:  iwwH 
ias  openm  ef  ficta^  Serr,:  Magna  openm  pars  est  nmdasti 
BeroL:  Magnaque  para  mendax  iyperum>que  el  ikta»  Yers.  s^ 
eiSn  ammmi  Palat.  prim.  BusL  Vers.  357*  indkUm  eet  Palatt* 
prinu  voluptaa  ex  prim.  Yat.  Barber»  GalU  Reliqui  cum  Tet^ 
edd. :  ooTtmtotf  •  ^  ^  , 

358.  FEnsKs  ex  BusL  et  duobas  aliis  recte  recepit  H&asim 
accedit  Seguerianus.  feres  pr.  Yat.  Guelf.  et  duo.  Flurimi  sciipa 
cum  impressis  omnibus :  apta  refert.  acta  refert  quatuor  Heiosiaoii 
et  tiern.  acta  ferunt  unus  Heinsii.  acta  fores  Palat.  sec  0^ 
tefert  Bud.  i$ta  fere  unus.  apta  feiret  prini.  Polit.  Leid.  uterqaei 
CrcT.  '  apta  damus  prin^.  ed.  et  duo  codd.  apta  dahat  Vba^ 
pro  T.  scr.    Ofta  tuh  Relandinus.  ^  \ 

359.  Accius  ESSET  ATRox.  Acdus  ecce  atrox  Palat  ifS% 
atque  ita  librarius  cod.  Guelf.  primo  scripserat^  mo\  correxit.  erfi^ 
alrox  ed.  Bonon.,  quod^  si  quid  in  boc  genere  arbitratui  trihueiH 
dum^  esset^  admodum  arrideret.  Pro  conviva  Fraucof.  et  BetS 
nensis:  operumquej  Seguer.:  opern^fue  cum  scribendi  compeBC^ 
•yllabamm  per  et  que.  Yers*  362.  poenas  ~  tuU  BusL  rirdik, 
Wm  Bonon. 

363.  coiTFuxDSRK  Tiiro.  confodere  Palat.  sec.  perfani^ 
cod.  Bersm.  confemnere  ed.  Bonon.  conf.  mero  Leid.  uteiquo  ^ 
duo,  uude  Hansius:  Baccfco  legendum  putabat. 

364.  TEU.    Tlkia  BeroL  et  vett«  edd.     Tegla   Palat.  sec. 


VBISTITM  LUk  U  119 

Miia  qidd  doeiitt  Sappko,  nisA  aniara^  poellaa?       365 

Tvto  tamen  S^ho,  lutus  et  ille  fuit. 
Kec  tibi,  Battiade,  nocuit,  quod  saepe  legeuti 

Delicias  verra  fasaus  es  ipse  tuas, 
l^abola  iucundi  nuUa  est  sine  amore  Meuandriy  - 

Et  6oIet  hic  pueris  virginibusque  legi.  ^ 

Ulias  ipsa  quid  eait,  nisi  turpis  adultera,  de  qua 

Inter  amat<Mrem  pugna  virumque  fuit? 
Qoid  prius  est  illi  flamma  Cbryseidps,  utque 

Fecent  iratos  rapta  puella  duces? 

L 

ikna  Leid.  pr.    Pott  hunc  ▼ersum  in  marg.  Ldd.  ntriusq.  et  Re- 
Indiiio  (de  Putemico  nftil  traditum  est,)  distichon  hoc  extabat: 
Mocus  (Rel.:  Akeui)  ingeHte$  movii  praeeejpl&r  amoree^ 
Moeits  tpee  tamen  transH  in  urhe  sna^ 
h  ^  tbycnsj  tnceetoa  et  numsit  Burmannus  et  Scliradenu  emen- 
itmtj  caeterum  Heinsio  snfiragantes  de  barliatulo  eius    auctore 
*  «igiiie  ei:  Cie.  Tu«c.  4,  33.   denTanda.    Ver»*  365.     JheMa 
Palat  sec.    Vers.  366.    Sappho  est  Firckh.  ed.  Bonon. 

367.  BATTiADS.  BacMade  Palat.  pr.  Francot  BocMcNb 
Mw  Berol.  Rel.  Badiide  Pirckh.  Badade  CreT.  ed.  Bonon. 
▼«».370.  Heins.  in  schedis  coniecerat:  haeCf  pro:  hic,  mox  ip«e 
•^'pserat:  male  et  ea  omnia  addiderat,  qaibns  «ibiectiii  nngax 
wBannaDDus  maximum  Yirum  oppugnat. 

371.      ^UID  EST,   NISI   TUAPIS   ▲DULTERA.     fiaCC  TeTSUS  SCn- 

ftera  nititur  Teterum  editionum  potissimum,  cum  primae  Heinsiiy 
tnm  Dostrarum  auctoritate ;  nam  codd.  Heinsii  duo  tantum,  nostro- 
nnu  Berol.  Rel.  illam  agnoscunt.  Plurimi  libri,  inter  quos  Paiat. 
(r.  et  Guelferb.  et  editiones  inde  ab  Aldina  secunda  omnes,  ex- 
O^  Grypbiana,  ita  habent:  quid  esi  aliud^  nisi  adidterai  ia  qua 
wn  scriptura  cum  Put.  Mor.  Crev.  aliud  omittant,  facile  p^et 
A  bftc  origine  aliud  potius  additum  esse  pev  librarios^  quam  turpie^ 
fc  cuius  Tods  elegantia  yid.  Ciofanum  et  Heinsium. 

373.  iLLi  ex  prim.  Vatic.  prim.  Polit.^  Palat.  stc  Put  hau 
jpi  Bersm.  recipiendum  putavit  Heinsius.  Accedunt  nostri  Gnelf. 
wra.  ReK  Reliqui  cum  vett.  edd.i  illic^  msi  quod  Crcv.:  «Umw 
IWieiJof  Guelf.  Palat.  sec.  Serr.  Leid.  uteroue^  et  prim..  ed..  AI- 
^^  plurimonim  codd..  praefereodum  duwt  Heiiisius ,  quia  ul(iue 
June  ex  pr.  Vatic  Guelf.  sec.  Palat..  Leid.  prim.  Becn.  et  tribus 
IJwtdmittendum  erat  propler  ilul  proxime  sequens..  Longe  tamen 
fWai  codd.  et  vett.  edd.  omnesi  aut  qme»  an  (^nae  Gall.  et 
?*.  •*  V^  Serv.  aut  qua  Francof.  Qiiod  quUaift  aUiue  et  aut 
Tnia  codd.  esse  asseverat^  sdre  velim^  qui  siat,  ueque  opus  esse 
|Wlo  iiagis  eommentitiis.  Vers.  374,  Fpcerai  Gall.  et  sex.  pudla 
«Mroi  Moreti,  Bern.  et  novem  alii.    halkk  movGTc  dHoes  Junii. 


19(1  P«  QTIPH  NASONIS 

3T5  Aat  quid  Odymea  est,  ni&rl  femina  propier  aniarlliL 
Dum  vir  abest,  multis  una  petita  virfs?  '• 

Quis,  nisi  Maeanides,  Veuerem  Mar^m^ue  ligatos 

Narrat,  iu  obseaeno  corpora  preusa  toro? 
Vude,  nisi  indicio  magni  sciremus  Homeri^ 
580     Hospitis  igue  duas  incaluisse  deas? 

Omne  geuus  scripti  gravitate  tragoedia  vincit: 

Haec  quoque  materiam  semper  amoris  habet. 
Nam  quid  iuHippoIyto  estj  nisi  caecae  flamma  novercaef 
Nobilis  est  Canace  fratris  amore  sui 
385  Quid,  nou  Tantalides,  agitante  Cupidiue  curms, 

576.    procis.        383.  ~  deest  est 

376.  vvA,  PETiTA  VIHI8.  solo  pciito  Gall,  iUa  fet.  BiwlL 
fMfenJc»  Seguer.  procl^  ex  codcl«  neque  multis  neque  praestantibor 
recepit  Heinsius,  i^iiniruin  Palat.  sec.  exc.  Voss.  Mor.  Serv.  Bosl, 
Jun.  octo  aliis  et  var.  scr.  Francof. ;  accedunt  Rel.  Crev.  «t  f^ 
edd.  nostrae  noTem.  At  Palatinus  primus,  Guelferb.  et  reliqui  iii* 
genti  numero:  peUta  vinSf  idque  Aldus  in  posteriore  editione  Ct 
Bersmannus  servarunt,  melius  intelligentes  Ovidianuin  istud  acumei^ 
quo  gaudet  in  eadem  Toce  diverso  significata  repetita,  cfr.  % 
3,  14:  Deque  fide  certa  slt  tibi  certa  fides: 
3,  12,  32:  lamque  suum  mihl  dat  pro  lare  poena  larem; 
Met.  10,  252;  12,  621.  Fast.  1,  516.  Cfr.  ep.  Sab.  1,  80.  Bfi-' 
litat  etiam  pro  scriptura  a  nobis  reducta  ulud  viros  ia  codd 
V,  374. 

377.  QUig,  Nisi  ex  Leid.  prim,  Bersm.  cod.  Bem,  quatuor 
scriptis  et  ed.  Bonon.  recepimus,  quod  pridem  ante  Heinsiimi  Mi- 
cjUus  et  Bersmannus  fecerant.  Nam  alterum,  quod  Heinsius  siuhI 
sit:  Quidl  non  libri  non  confirmant,  quorum  plurimi^  qui  restaoti- 
cum  vett.  edd.  octo :  Quid  nlsi. 

378.  FRENSA  TOAo.  fressa  toro  Palat,  prim.  Put.  Galt 
Busl.  Pirckb.  Berol.  Crev.  et  novem  Heinsii  cum  eius  prima  edi- 
tione.  passa  Seguer.  jwndta  duo.  nuda  unus.  ah  ohsc,  c.  capW 
ioro  ed.  Bonon.  Vers.  seq.  tna^no  Palat.  prim.  Vers.  3Sh' 
vincii  gr.  tr.  scripti  Jun.  prim.  ed.  vicit  Leidenses,  BeroU  Id 
hoc  versu  pictam  primam  litteram  habebat  Guelferb.  Vers.  382^' 
floc  quoque  Busl.  Aio  quoque  m.  scriptor  am.  habet  Francius  re«' 
fingebat. 

383.  HiFFOLTTo  KST.  Ita  codd.  longe  plurimi,  vett.  edd* 
omnes;  primus  Politiani  et  Francof*  post  caecae  verbum  inseruoti 
rolit.  sec.  Reg.  Gall.  Serv^  Rel.  Crev.  et  novem  alii  onnttiin^ 
saevae  exc.  Voss.  Mor.  et  quinque  cum  vett«  edd«  octo.  8caev0 
Palat.  sec.  cod.  Bersm.  et  ed.  Vicent.  Vers.  seq.  Cenaee  FalaU 
prim.    amore  soror  Francius, 

385.    fum,  Moii.    Sic  prim»  Foltt,  Guelf«  Francof*  et  plu^ 


TBISnfH  UB.  IL.  gf  I 

.  Pisaeam  Vkryj^  xetit  dbunnis  eqtibT 
Hogeret  at  ferriun  natoram  aaDgnine  iiiater^ 

Concitiis  a  laeso  fedt  amore  doior. 
B^ecit  amor  subitasr  voliicres  cum  peliioe  r^em^ 

Qaaeque  8uum  luget  nuno  quoque  mater  Ityn.       990 
Si  Don  Aeropen  frater  sceleratus  amasset, 

Aversos  Solis  non  legeremns  equos. 
Impia  nec  tragicos  tetigisset  Scylla  cothomos^ 
'  Ni  patriam  crinem  desecuisset  amor. 
^  legis  Electran  et  egentem  mentis  OresteH)  ^ 

A^istlii  crimen  Tyndaridosque  legis. 
Kam  quid  de  tetrico  referam  domitore  Cliimaerae 

Qnem  leto  fallax  bospita  paeue  dedit? 
M  loquor  Hennionen,  quid  te,  Schoeueia  virgOy 

^  immerQ  codd.,  edd.  iode  ab  Aldina  secunda.  Qmd  tdsi  Pa-, 
■*•  l»iiD.  Poiit.  «ec.  Pirckh.  Berol.  octo  Heinsii,  prima  eia«  editio, 
Mfba  Bononiensis.  Reliquae  nostrae  editiones :  Quid  fittm.  Qvis 
5»  «od.  Bersm.  Falat.  sec,  Leid.  sec.  Mor.  pro  var.  «cr,  Berol. 
^  Quid  nunc  Serv.  JVbtt  quld  BusK»  unde  Heinsius :  iVtifn<]ftfiii 
UJebaU  Gtepidine  flammag  Seguer.  ciir^tis  Leid.  pr,  Vers.  seq*. 
^edem  Guelf.  Pisidiiifn  pr.  PoMt.  et  duo^  Piwdiafii  Palat,  sec. 
^m  Serv.  PerstdiaDi  unus.  Vers.  387,  natarum  Guelferb. 
^*  588.  Co£riiitirs  ed.  Bonon.  Coiiscttt«  Busl.  vctiil  amor« 
^^  Vers.  389.  ctim  cofiiii^  reflfctn  Bem.  Vers.  390.  iliiii 
>v(lf«  et  plnres.    ytim  alii  cum  rett.  edd. 

^^h  si  KOH  ASROFEK.  8in€  efcfen  GueU.  Inter  JSkropoMy 
r^m^  Eurapem  plns  quam  dimidia  scriptonmi  pan  haerel» 
•wopen  solus  Seguer.,  at  vett.  edd,  omnes  babent.  Vera  scri- 
fm  in  rell.  codd.  et  editionibus  inde  ab  Aldina  flecunda  oo-» 
<imt, 

3d3,  KEc  TRA61C08.  ftofi  fro^.  Gall.  Pirckb.  ed.  Bonon.  et 
^conjecerat  Francius.  Soylla  Ubdloa  Mor.  pro  Tar.  tcr.  Veis. 
^*   crhnen  prim.  Palal. 

395.    SLECTRAK  £T  EG.    B  scnptnrft  Electram  cod.  Gudf. 

*  uvoTum  ortum  est :  itec  c^cftl.  codd.  Put.  Mor.  quatuor  aKorum 

^vett.  edd.  praeter  Bonon.  et;  t;cl  egent*  cod.  Bersra.  Jun.  Crev.  ^ 

*  »ex  aliorum. 

^^7.  NAM  ^uiD  BE  TSTRico.  Ctttd  libl  dc  Putean*  Jun. 
^»  Francof.  Bern.  Rel.  Berol.  tres  Heinsii.  de  lclricoo  Palat. 
*J|^alI.  de  dicrtco  Busl.  freUce  Guelf.  CreUco  Pirckh.  docte 
^*^  Tkraco  unus,  trtfo  alius.  Lycioc  Heinsius  coniSdebaf. 
'•*  qutd  dc  Therieo  p^f^retheram  pr.  Polit.    Venfc  398.    fiuid  lo* 

aS?^*  P"™*    ^^^^^^^  poena  Palat.  sec. 

^   HKRiiioMEK.    IfcntiioiiMi  Gudf.  d  quid«Bl  dii.    fiiNr. 


lit  e.  OVXDO  RtfOH» 

«»     TeqM,  Wycetaeo  PlioebM  wiata  dod? 

(^id  Dana^y  DanaSsque  oaram,  matrenique  Lyae) 

'Haemonaquey  et  noctes,  qaae  coiere,  daas? 
Qmd  geoenim  Peliae  ?  quid  Tbesea?  quidve  Pelasgiu^ 

402.    cui  e.  duae.  . 

WHmm  Palat;  prim»  AnirmfMdan  unut*  Ceneia  Paiat.  priaLel 
GiteMerb,  e|  amilia  alii  tum  tcripti,  tum  editi.  Ceph^  tto« 
Heiiisii.  ' 

401.  oAirA.ffir  DAKAKst^uE  iTURtrM.  Difffi0ti  DafMiigiie  fueiN 
Palat  prim*  Bfaior  codd.  numerut:  DanaBn  DanaUpie  tiuru«|  ({w4 
«t  DOD  absurdum^  ita  molestum  est.  lilam,  quam  exhibemus,  scn« 
pturam  idonea  librorum  multitudo  sancit :  pn  Vatic.  Gueld  Mor. 
exc.  Voss.  decem  HeinsiaDi|  priuia  Heiosii  et  Teteres  nostrae  octo 
•ctitiones.  Hnc  proxime  accedit:  DanaSsque  nurus  Polit  priiD. 
Serfiani,  Francof.  Bem.  et  alius  HeinsiaDi,  tum:  DanaSq^ie  wm 
eecundi  Polit ,  Daneeqne  nums  Reiand. ,  Danesque  (vtrum)  imrwi 
Berol.  Danaasque  nurue  Busi«  Barber.  Bersm.  unius  Hon^ 
ed.  Bonon.  in  cod.  Pirckh.  intentum  probabat  Gronovius  ^ 
Stat  c.  43.  Danaum  praeterea  GalL  et  Mor.  pro  t«  scr, 
Gudf.  et  Palat  sec.    SUei  Berot 

402.  ^UAK  coiXRB,  DCAs.    flomnofia  el  ed.  Rub.    Ah 
el  Jun.    Amenam  el  Gajt  Busl.  et  septem.    Alcmenam  et  I 
€od.  Bersm.    ^lmeiiamqftA  ef  Mor.  Leid.  uterque  et  quatuor. 
Msiumi^  el  Bem.  Rel.  Crev.    Alchmenam  in  noctes  iussa 
iuas  ed.  Bonon*    Habes  corruptiouis  historiam*     Hermoham 
mas  Polit    Hermotiicih  secundusy  unde  ipse  Politianus  Harmei^ 
Terum  putabat.    quae  coiere  dmif  tum  codd.,  tum  vett  edd.  i 
quaoi  nisi  io  quibus  typoei^plii  errarunt,  omnes  serTant ;  quod  i 
Tocamos.    Coniectura  HeiDsiaDa,  sife  potius  Jacobi  Roveri:  m  i 
isre  diiae  opus  dod  habemus.  j 

403.  OKjiERUM  FBLiAK.  ^emtti  ps^c^t  Guelferb.  —  Anj 
•mDis  mutandi  prurigo,  habet  tamen  1k>c  distichon,  <|nod  offeiKiera 
leviter  possit  Pelasgus  Frotesilaus  dici  potest  duplid  modoy  m 
qoia  Graecus  fuit,  aut  qaia  Thessalus;  Yerum  neutro  modp  aatl 
Theseo,  qoi  Graecus,  aut  ab  Jasone,  qoi  1'Iiessalus  fuit,  satis  isQl 
appellatio  tertium  disceriiit  Deinde  ista  re,  quod  naTe  sna  m 
9IUS  Protesilaus  Troadem  attigerit,  infortuoium  eius  parum  acciH 
?ate  indicatur;  poterat  enim^heri,  quod  uxor  praeceperat  Her.  l^ 
99:  Hoc  quoque  praemoneo:  de  nave  tiovissitntfs  exi!  lamveroi 
codices,  quos  potissimum  consnlendos  statuimus,  Gruelferb.  et  Pfllil 
primus,  id  ipsum  abuude  suppeditanty  quod  aut  utrumquei  aut  gM 
Tiorem  p<^remum  scrupulum  exiinat  Ille  enim  cum  Lei<l^ 
«troqne  hal»et:  derale  pro:  <|tfi  rate.  Hic  cum  prima  editioo| 
HeiBsiii  duobos  eius  codicibus  et  Tariante  scriptura  Moret:  ^ 
fede.    Legs^  igitur  licebit  aut  ceteris  servatis: 

luacam  ieHgii  c/tci  pede  primtis  kumtmi, 
•ut  tentato  irtiam  loogiore  versu: 


nuBTmiua  Ui  19« 


Hiaeam  t^git  qin  rate  primM 
poc  lele,  Pyrrbiqve  parens;  hoc  Herculia  qxory       101 

Bnc  aceedat  Bylas,  IUadesque  ptier. 
leBtpore  deficiar,  tragieoif  si  perseqaar  ignea» 

Yixqae  meus  capiet  oomina  nuda  liber. 
Est  et  in  obscaenos  deflexa  tragoedia  risusy 
^MQitaqae  praeteriti  verba  pudbris  habet  ^i^ 

Rfec  Docet  auctori,  mollem  qui  fecit  AchiUemy 

hfr^ii^  suis  fortia  facta  modis. 
buLit  AristUes  Milesia  crimma  secum: 

408«    capiat. 

~  qiffd  nesea^  qulm  PdasgA 
Bkusam  teUgit  de  rate  primm  humum* 
«W,    iLiADKs^UE.     tUacueque   qiiiDdecim    H^nsianly    m»tA, 
feWo  Crev.  et  vett  edd.  omues.     Alterum  Aldus  in  pwtreroa 
Wwwe  et  Bersm.  pridem  rerocarunt. 

,  ^M,  TKMPORs  DEFiciAR  iu  Aldina  posteriore  primom  con- 
T^r  ^  codd«  deproroptum,  quorum  satis  multi  id  agnoscunt:  ex 
jJ^BeroL:  deficiat;  Gottorpb.  et  Seguer.:  iesittuar.  Reliqul 
toen  npstri  quatuor,  Heinsianomm  maior  pars:  Palat.  prim.  ct 
g*  Pot  Gali.  Mor.  Serv.  Busl.  Leid.  uterque,  Jun.  et  tredecinl 
fficum  veteribus  edd.  omnibus s  Tempor«  de/iciam,  unde  auod  di- 
pjtHeinsius:  Tempora  deficianty  tantum  non  confirmatur  cod; 
Wwieib,,  qui:  Temporae  deficiam  habebat;  tempora  ita  dicuntur 
U  ^tJ!^*  ^®^'  ^>  ^^*  V^osemar  trium  codd.  Heinsio  place-^ 
W.  Pro  ignihue  Bern. :  mnesj  Crev. :  arfet . 

&408.    CAPIET.    capiat  Heinsius  ex  duobu»  scriptis  receperat. 
K6er  Moret.  Bernens,  Francof.  pro  r.  scr.  Beroi.    tanta  K5e# 
«uda  l|^K  Palat,  nr. 
L    ^    DEFLEXA.    defleta  Leid.  uterque.  cofiversct  iidem  pro  n 
Elv^^*  uiius.     contmissa  pr.    Vatic.     contmtjrfa  Palat.  sec. 
gHaf.  Rhinthonem  intelligo,  qm  %a  rguyixa  uixuiiv9^fUt,m  Ig 
»  yaoiov  dicitur  apud  Steph.  Byz.  s.  v.  TuQog. 
'    w    pRASTERiTi.    praeterea  Palat.  sec,    neglecH  Ldd.  pro 
[♦8cr.   pfaepo«t«  nnus  fleinsii.    praetereundi  Guelf. 
i    411.    AuCTORi,  MOLLEM  oui.    acion  Palat.  prim.  et  ReU 
pgloiwm  addit:  OK,  «.  Statio.    «lollem  quod  fedt  Jun.   Goelf. 
Pw*   quod  molkm  Seguer.    Yid.  Serv.  et  Heynii  exoarsom  ad 
H  Aen.  1,  474. 

L  /?•  ^>»^»K«i«s«.  -B«  fregfJwe  Put.  Ttf  fr^tsse  Busl.  m<^ 
*  r»c«o  Busl.    fortia  memhra  tres. 

ilHi.i  '  ^^^^"  —  «KcuM.  Iuti|;if  Busl.  Imfiistl  Crev.  -4rt- 
«wwttespnm.  Polit.  et  duo  Heinsii,  noster  Seguer.  ilrtslomdeg 
S^j  Afelesta  Guelf.  miesia  Seguer.  Berol.  MUetia  Mor. 
««eftcte  Jun.  Reland.    carmina  Gall.  Serv.  tres  Heinsu,  Segiacr. 


1 

1 


tH  ^*  OTIDU  mSQNB 

^  Pulsiid  ArisUdes  neo  tam^n  tirbe  ma  est         '  i 
411  Neo  qoi  descrlpsft  corronipi  4seiiuna  matnuDy  4 

414.    deesi  est  j 

et  Bernens.  ^mma  Rel.  pro  r.  scr.  camuna  Bocro  Biisl.  coN 
fnitui  secus  Relaod.  Hinc  natae  doetorum  Tiromm  correcttones,  Tft> 
naquiii  Fabri  in  epp.  1,  3: 

FmxU  (vel,  PanxiO  ArisUdei  JUtleria  crkmtta  c^rtl«; 
Nic  Heiosii:  Ltisii  ^ristides  Mllesia  camme  foedo; 
Petri  Fraocii :  Troxil  C^el,  Veofit)  Arisiides  M.  crtmitta  «eciim} 
Jani  Broekhusii : 

Flttj^  AriMUdes  Afilesia  crittiiita  sooco; 
Burmanni:  Imxit  ArisUdesMilesia  crimina  scenoe; 
Joliannis  Scliraderi: 

lunxit  (Tf^  Strinxif)  Artstides  Milesia  crimtna  soripUBf 
vel:    lunxit  A.  Miiktide  crimina  foeda;  .       .     jf 

ut  idem  dicatur^  quod  t.  444.,  MiletL  historiam  Miletida  inscriptai 
illum  condidisse  in  modum  llbri:  7MSfoire  galanie  des  Gaulesj 
Tersu  444.  evinci  putabat.    Yerum  si  quid  mutandum  esset, 
nego,  multo  fadlius  ita  poterat: 

Junxil  .^lrtelidef,  Mlesia  crimitta,  sexumt 
Itffixil  sextmiy  li.  e.  coniunctos  exhibuit,  cfr.  Horatianum:  Alfk 
iugulat  dum  Memnona;  sexum  h.  e.  sexum  eundem,  eiusdein  sen 
amatores,  Manil.  1,  778:  tota  acies*partus;  mares  maribus  iuBeT 
dr.  Mart.  1,  91:  turha  tui  sexus^  sive  potius  feminas  feminist 
fQifiaai  Milesiis  rid.  Suidara  s.  v.  ^'OXiSoq»  Milesia  ctnmina  ,e 
inorem  vocat  per  appositionem  satis  usitatam^  cfr.  Fast.  2,  115  9 
211.  Haecy  inquam^  teotari  non  inepte  poterant>  sed  niliil  <q^^ 
^t.  Rectius  explicari  tradita  scriptura,  quam  ab  interpretibus  ImI 
tenus  factum  est  et  debet  et  nou  uno  modo  potest:  primum  ' 
ut  dicatur,  Aristidb  nomen  a  fabulis,  quas  tractavit,  separari 
posse,  cuius  generis  multa  in  Amor.  lib.  1,  el.  15.  leguntur. 
lerri  possit  Sen.  ep.  21 :  iiiler  tam  magna  nomina  tac&tetwr^ 
Cicero  iMum  appUcuisset;  —  possum  mecum  duratura  nomina  ei 
cere.  Atque  aut  hanc  ipsam  rationem^  aut  similem  secutus  est  W< 
berus  D,  V.  in  notulis  Corpori  Poetarum  Latin.  subiectis:  nefl 
obstat  huic  rationi  hypallages  figura.  Verum  praestat  haec  into 
pretari  ex  peculiari  loquendi  genere  tum  Ovidii,  tum  imitatoni 
eius,  quo:  iungere  cum  aUquo  usurpant,    Confer  modo  Fast.  3^  67! 

Mense  meo  colerie,  iunxi  mea  iempora  tecum; 
Statii  Silv.  l^  2,  257:  tecum  similes  iunctaeque  Camoena^^ 
mhl  etc;  Trist.  4,  1,  26: 

Cum  mecum  iuncti  crimims  acta  rea  esl. 
Bi  bci,  sed  praesertim  tertius,  aliter  explicari  nequeunt,  mst 
nomine  possessivo  pro  substantivo  subintellecto :  crimini«  rea 
estj  cum  meo  ipsius  conititicli.  Cfr.  Met.  13,  204.    Itaque  hoc 
jHtlesiis  crtmiitibus,  quae  descripsity  suum  adiedi  ArisOdes. 

414.    AaigTiDEB.     Aristonides  Put.    .^ristoriclee  GalL    J^ 
simedes  Segu^.    aofi  fomaii  Bem.  Rel.    infm  Fiancius.    es$  a^ 


Eobia^  ftiipiipae  eanditor  Inrfor&iiei 
jifec  qai  cOmpoarmt  noper  Sybaritida,  fugit^ 

Nec  qai  coQcabitus  oou  tacuere  suos. 
Ibtque  ea  dpctoram  moaamentifl  mixta  virorom^   . 

[  418.    Nec  qaae. 

bodam  erat  secandasi  liliros  ntrosqoe,  tolo  Moretano  excepto. 
ren.  seq.  erimina  mafnm  Guelf.  Leidenses.  jfmina  pairum  Jo« 
nuraderus  cooi. 

ti  416.  mmivs.  RAwa  prim.  Palat,  et  dao.  EUiit  pr.  Vatic 
mtks  8ec«  Palat.  cod.  Bersm.  EuheM  Mor.  Emhous  Crev. 
^iM  Busl.  Efuus  Leid.  prira.  £umiis  Leid.  sec.  impune  Be  - 
Glosia  cod.  Seguer.:  JEtibius  qftiidam  fuil,  qui  descripsHy  quO" 
muUeres  pwttug  suos  uecareHh  quod  uDicum  ett  de  hoc  acrif* 
jtore  testimonium. 

l  417,  KUFSR  STBARiTiDA.  SubafecMdct  Palat.  pnm*  «ulor* 
iltt  pnm.  ed.  Heins.  SuhariMa  Jun,  Saharifida  cod.  Rel.  ed* 
bBOD.  SSbaritica  prim.  Vat.  Serv.  duo  Heinsii^  Guelf.  Siban^d 
Leid.  prim.  SahariUea  GaH.  Beroi.  £laraba^a  Busl.  Saharetim 
^er.  «akfrica  Cren  In  voce :  nuper  non  immerito  offenderunt 
iisAm  atque  fiurmannus*  Nam  quod  Angelus  PoHtianus  Miscell. 
k  15.  kec  iDteliigenda  esse  contendit  de  Hemitlieone  Sjbarita,  a 
beiaBO  TtQog  anaidtvxov  c.  23.  commemorato,  de  tempore,  quo 
bnit  et  de  titulo  operis  ab  eo  scripti  nihilo  certiores  sumus* 
"innn  itiiper  in  scriptore  et  ignobili,  nec,  si  vv.  419,  20«  accurate 
|uitBr  poeta,  admodum  recenti,  male  Heinsium  babuit.  Eiua 
^•'-^^rae:  ftirpetn  Sybaritida^  cui  obstare  quicquam  nemo  de« 
?erit,  nisi  fortasse  titulum  operis  historici,  uti  videtur,  vel 
|Ki,  a  turpitudine  alieni,  aliam  addam ,  quam  adiuvari  a  sequen-; 
^,  vers.  418.  >  quo  scriptorum  genus  integrum  designatur,  timi 
9<y  in  quo  ea  mixta  non  satis  stricte  ad  priora  refertur ,  paulo 
kigmor  iudex  fateatur.  Legerem  partim  ex  coniecturay  partini 
tiu>ns;  Neo  qai  compoeuii  numerus  Sybaritica,  fti^l^ 

Nec  q^  concuhiiaa  non  tacuere  suos» 
tjmus  est  mtdtitudoy  ut  Her,  8,  24:  numerusPanat  miUtlSy  Hor. 
P>  1,  3,  40:  Nos  numerus  sumus^  iurha  Arte  Am«  1,  175.    Sy« 
Niea  sant  Syharitid  UhelU^  quos  multos  scripsisse  dicit  Martialis 

[418.  KEC  ^tyi  omnes  libri  tom  scripti,  tmn  editi,  praeter 
pet  Jun.  et  duos  Heinsii,  qui:  quas  suppeditabant;  idque  Hein- 
P  de  Philaenide  et  Blephantide  eiusque  notae  mulierculis  acci- 
Mat,  Vemm  non  memini,  muliei^em  unquam  exiiio  multatam 
mhk  antiquitate,  quod  fieri  potuisse  oporteret.  fion  faosl  Aena 
^cod.  a  Bartluo  commemoratus  Adv.  50,  5.  Fossis  admonerf 
■l^orionis  oiaxvv%oyQaq>ov^  Aeno  vel  Aenea  oriundiy  de  qoo  V*- 
I.  Meinekias  de  Eupb.  p.  B,  4, 

I  419.  8UMT9VK  XA.  Buttt  sa  Palat  nterqaey  Gatt.  Busl.  Juo«> 
m.  Qter*  et  vett,  tdd.  nostrae^  proteDte  Francio*    PriuMis  qus- 


|9i  9.  Omn  NA80NIS 

«90     Miiii€ir9biis(|ae  daemn  pnbllaa  fketa  patent 
Neve  peregniiis  tantam  d^endar  ab  armisj 

Et  Bomaiiiis  habet  mnlta  iooosa  Hber. 

Vtqae  sno  Martem  cecinit  gravis  Enniiis  orCy 

Ennius,  ingenio  maximus,  arte  ntdis; 

4DS  Explicat  nt  caussas  rapidi  Lacretius  ignis^ 

Casammqae  triplex  vaticinatiir  opns; 

Sic  saa  lascivo  cantata  est  saepe  Uatallo 

.   Femina^  cai  falsum  Lesbia  nomen  erat» 

Nec  contentus  ea,  moltos  volgavit  amores^ 

^     In  quibus  ipse  suum  fassus  adulteriun)  est»        . 

Par  foit  exigui  sknilisque  licentia  Caivi,  J 

Detexit  variis  qui  sua  farta  modis.  J 

Quid  referam  Ticidae»  quidMemmi  carmen,  apud  (M 

cs  codd.  adcBdit  Aldos  in  posteriore  ei.  Uxki  vkomm  piim*  w 
Ik.  sec  Paiat.  Comb.  Gnelf.    «eripla  virorim  Lddaises.    VM 

421.  fer§ffrinuB  prinu  Palat  Busl.    itenm  defmdar  S^er.  Vil 

422.  En  Bom.  Moret.  pro  v.  scr.  edd.  vett.  omnes*     JSe  M 
Ven.  425.    UUpte  fero  FranciiM.    Marfe  ptim.  Palat.  J 

4M.  CASURVM^UK  codids  a  Memla  usurpati  et  alftis  Bl 
lilensis  ab  Heinsio  inspecti  auctoritate  nititor^  quod  tamea  t« 
esse  prae  reliquornm  omnium  librorum  scriptura:  C!ittfSfinMi 
doicti  tiri  consentiunt  et  abunde  docuerunt.  Adde  iliorum  obmH 
l^onibus  Acronem  ad  Hor.  od.  1,  34:  Epkurei  omnia  affni 
casura,  Vers»  seq.  laedvo  contempia  e$t  Muea  CattMo  Sep 
tu  pr«  m. 

429.  C0NTKXTU8  XA,  coftfettius  eo  Palat.  prim.  exc.  VA 
Prancof.  pro  ▼•  scr,  quinque  Heinsii  cum  prima  eius  editioi 
Frandus  tentabat :  conimUte  eOf  mnltonm  mlgat  am»  Vers.  « 
«Sf  in  iine  omittuot  Mor.  Busi.  Leid.  prim.  et  quinque;  ia  (fif 
diato  Tersu  Pirclcb.  et  Berol.,  post:  fosstis  Crev.  inserunt.  Vel 
431«    samul^  Zicstil.  prinu  Palat^    Ucentia  Bacdhi  Busl. 

432,  vuaTA  ex  Gruteri  conieetura  et  tribus  scriptis  ab  Hi 
sio  receptum  Guelf.  eonfinnat^  atqtte  ita.laudare  iam  DomHI 
Calderinum  ad  Pnmert.  2,  25,  80«  Botaverat  Santenius.  BM 
codd.  cum  vett.  edc£:  faclo,  niu  quod  Jim.  et  Seguer.:  fata^ 

433.  TicmAK,  9Uii>  mkiimi.  TIMem  Palat.  prim.  tWi 
Palat.  sec  Berol.  T^cidem  Gall.  Tioiden  Leidd.  ToehidsM  M 
VUidsRd.  ed»  Boasn.  Tffciden  prim.  ed.  Tindae  lett.  eM*  ocm 
oMie  Om.  ^  nkd  Leidd.  JMeniii  Hor.  ReU  Mene  fSNl 
Nmn  Berd*  JVitist»,  Jlfsrt,  Maen%  sinattli.  intiiiiiU  GreT.  4|tfidl  m^ 
fNS  s«nHsii  «L  priBceps.  Jfoiii  qim  Bud.  Jismiiii  tpM  mm 
Viod  pt^babat  HsiMMw  is  «hedii»  .  .     ^ 


^ 


TBISTXni  UB.  tk  Itf 

Bdbw  adese  Booieii,  ^iioidnibiiMiie  podorf  ^ 

rmua  qnoqiie  bis  comoe  wt^  Cioiiaqiio  proeadorii 

Anser, 
Et  ieve  Cornificiy  parqne  Catonis  opnsf 
it  quoram  libri»  modo  diAfsimulata  Perillae 
Nomine  nunc  legitur  dictai  Metellei  too. 

434.    Eebus  abeit       438.    Metella  suq*     , 

434.  tLMMV»  ADMT  CTe.  Teteres  edhbties  nostnie  «d  Aldinam 
kqoe  pnmam:  N<nnm  0ie$t  r«6ii#;  ita  etiani  DanieUs  HdosU  cdl- 
b,  ad  quam  Nicolaus  suos  codices  eoDtulit ,  nuUa  annotata  discre» 
lAotia.  In  uno  exemplari  tantum  indicaverat,  malle  se  kgt:  Be^ 
Ki  oilest  nomeii:  quemadmodum  ante  iHum  Berimanoos  contra  lU 
«w,  Aldos  in  posteriore  ed.  fortasns  non  sine  Ubris  correxerant» 
Uegantiorum  eum  ordinem  c^ipsi  censerous  atque  Pirckh*  Gueifl 
kra.  BeroK  Rel«  Crer.  eom  confirmant.  Frim*  etiam  Palatinus  t 
Bfl6iii  odsfl  rebtis  nofiNftidcs^  p.  Yerum  aheit^  quod  qoicunque 
k  lot  loco  disptttamnt,  tauquam  solam  tibrorum  scripturam  per 
iMDat  tradidminti  certom  est  aut  Heinsiiy  aut  typograpM  Eizevl* 
mn  enore  irrepsisse.  Al>iicienda  i^tur  pnmmn  Rottendorfii  td 
Giaew  (SyU.  epp.  4,  p.  578,  388.)  coniectura:  B.  obesl  omfiis 
MmtsibiiM|uc  fmdor,  quam  immerito  Heinsio  placuisse  demonstravil 
Meiitt  aU  Hor.  ed.  2^  12,  13.  Deserenda  deinde  Bentieii  inter» 
Intado  scripturae:  Bt£u$  aht9$  nomm^  naminihu$que  fncdory  sei 
idiiid»  iis,  quae  flle  de  oppositione  rsmm  et  nofKiitiim  disseroitf 
h  kterpretaodum ,  io  C.  Ticidae  et  C.  Memmii  Gremelti  carmioi* 
PitiuQ  res  sporcissimas,  tum  rerom  appeUationes  impudicas  fuisse| 
p  re^  obscaeno  senso  vid.  Orell.  aa  Amob.  3,  10.  de  fiomifii* 
m  dr.  Met.  10,  468. :  scskri  ne  nomina  dssinli  piidorsm  odsss* 
fflkk^  Fast.  6,  115: 

.  Baee  laca  lucis  hahent  nknts  ef  ctim  luos  ptidoKs. 
^  tota  re  audi  Martial.  epistola  ad  lector.  tib.  L,  qui  iUam  losoi^ 
tai«arl»onim  HcsRltam:  lalins  loqui  appeliat.  Yers.  seq.  prolaclio^ 
fMer  BusL  prolsrvior  Barb«r.  jmcatiar  Guelf.  ilnGiis  Firckh. 
.437.  KT  9U0EVM.  In  lyuonim  Busl.  £1  ItWs  quortim 
^tkh.  Rel,  quorum  in  Ubrie  prim.  Palat.,  quod  cooiecit  Fran- 
w.  mmc  disstmiil.  Gall.  et  alius.     dieeknutata  per  Uloe  prim* 

^  Guelf.  Fotean.  GalL  Serv.  BusL  Jon.  Leid.  pr.  undeviginft. 

reUqui  oostft  praeter  Bemensero,  piima  et  vett.  nostra^ 

Conruptam  hanc  scripturam  videri  concedimus:  ineptam 

^  certe  ineptiQrem,  atque  nescio  cuius  cooiectonHn :  I^ifwss^ 

"^8*    psr  tpsos  ttoos  cod»  • 
438.    Muiic  Im  D.  MEraLLs,  Tuo.  noii  ls{ftliirBusl.BerQl.Hbr. 

^  ▼•  tor.  «Mtis  ki^ltir  Booon.  l^tl  'dkla  Gm^i.  Heins.  soadebat: 
>  stfo,  otpote  ele^otius^  rioe  tibris  tanMo^  nbi  qood  edi. 
•i  MerdU  tuo.     Ddode  propter  locon  notissimom  Apulci 

'Apologia  p.  270.  tba.z  et  C.  IMdim»  poslmii  iimilifir  («ssn^ 


^28  ^*  OVIDn  NASONIS 

.b  qnofll^  Pfaafiiacas  Argo  qoi  dmat  !a  iindas^ 
Non  potiiit  Veneris  farta  tacere  saae* 

Nec  minosJSortensi,  nec  sunt  minus  improba  Ser 
Carmina.    Quis  dubitet  nomina  tanta  sequi? 

Tertit  Aristiden  Sisenna:  nec  obfuit  illi 

€enf)p  quoi^  quae  Metetta  erai,  PerUlam  dixerii,  totam  di^clion  3| 
adiungeDdum  esse  censuit,   quo  de  Tidda  et  Memmio  agitary  ^ 
quos  nimirum  haec  pertineant.    Utromque  boc  placitum  iiecessil 
^uadam  coniunctum  est.     Nam  n  yevsuum  orainem    noo  mul 
inutile  esse,  immo  temerarium,   scripturam  mutare,  Beotl^us  di 
]oco  demonstrat:  Burmanni  illud  est  peccatum.    Si  vero  distii 
transponas,  quod  Jabnius  v.  d«  in  Annal.  phii.  et  paed.  tom.  9, 
\    .61.  suasit,  Editor  in  usum  scholarum  Lips.  fecit^  niliil  proficit 
nisi  Heinsianam  correctionem  redpias.    A  nobis  absit  contra  tot 
l)ros  norare  quidquam  adversante  8e|||eDtia,  grammatica,   elegantii 
Primum  enim  languet  distichon  Tersui  434.  subnexum:  nihil  quip 
grayius,  sed  aut  idem,  aut  superracuum  additun     Deinde  noB 
Terisimile  per  se,  ex  Apuleio  yero  multo  minus  e£6icitur,  aut  1, 
dam  aut  Memmium  modo  Metellam  modo  Perillam  in   carmiiAl 
auis  nuncupasse.     Constantiam  in  bac  re  et  mos  poetarura  et  Am^ 
leius  poscunt.    Hinc  probabile  fit,  de  aliis  poetis^  MeteUae»  BOHI 
Bcord,  (vid.  interpp.  ad  Cic.  ad  Att.  11,  23.)  amatoribos,  non  il 
gue  modestis  in  hac   quidem  re,   atque   Ticidam    loqui    OvicBflril 
pam  de  Memmio  nihil  constat.     Haec  vero  Micylli  olim  sentei^ 
Vera  sit,  ideo  necesse  est,  quia  si  Heinsii  sequaris  consilium  in  mii 
tando  ordiDe  versuum  et  virgula  post  t.  434«   ponenday   neque  II 
men  in  corrigendo  v.  438«,  dissmiilaia  et  dicia  nequit  esse 
aubiecto,  nisi  suppleas  cogitatione:  femna^  vel,  aUqm^  quod  i 
est.    Noli  igitur  .aut  mutare  ordinem,  aut  in  vulgato  de  sent 
desperare,  h.  e.  noli  «lodo  dissmulata  et  nunc  dicta  de  diversb 
iisdem  scriptii  locis  acdpere,   sed  fuodo    intellige:    paulo    ai ' 
imud  Ticidam,  nunc:  in  posterioribus  illo  poetis^  qui  eattdem, 
mm  fkto  nomine  dissimtuata   fuerat^  mox  suh  vero  ac  nohtl' 
iiffamaverunt :  puta  ita,  ut  Licin.  Calvus  Quinctiliam    celel 
Isti  qui  et  quales  fuerint,  fortasse  praestat  ignorare,  certe  pra( 
ignorare  fateri,  quam  Ovidium  corrumpere.    Bentleii  ingenioso 
^nto  possis  carere. 

439.    x^Bo.    Argon  omnes  libri  praeter  solos  Bononi< 
et  Relandin.    Primus  correxit  Bersraannus  et  aote  Heinsium 
Roverus.    ad  undae  Moret.    Yeni.  seq.    mgna  iacere  GalL 
docere  Berol. 

441«    KKC  Mnrus,   J^on  minue  duo  libri.  Nunc  minus 
improha  Laevi  Heinsius  kt  scbedis  coniecerat,  Draenominis   £ 
tione,  ut  videtiir,  offeosua.     Vers.  seq*    gtiia  duhiiem  Moi 
pro  v.  scr. 

443.    ▲RiSTioBir.    Arleiides  Palat.  pr.  et  Guelf.    Reliqol 
bri    praeter  qMatuor  Heiosianos    et   totidem    nostros:  ArisHie^ 


TBISnVM  LIB,  n,  |29 

EEustoriae  tnipes  ioserai^se  iocos; 
Kon  fait  opprbbrio  celebrasse  Lycorida  Gallo;  445 

I  Sed  Ungaam  nimio  non  tehnisse  mero. 
Credere  iuranli  domm  putat  e88e  TibaUwsr^   • 

8ic  etiam  de  se  qnod  ueget  illa  viro: 
l^aUere  costodent  demum  docuisse  fatetur, 

ue  sua  miserum  nunc  ait  arte  premi:  45q 

ipe,  velut  gemmam  dominae  signumve  probare^ 
'  Per  caussam  meminit  se  tetigisse  manum: 
fUpe  refert^  digitis  saepe  est  nutuque  locutiiSy 
I  Et  tacitam  mensae  duxit  in  orbe  notam: 
Et  qaibus  e  succis  abeat  de  corpore  livor,  455 

445.    Nec. 

cod»  Bersm.  ed.Bonon.    Gisenna  reliquae  vett.  edd.  octo« 
BusL     SUeueia  Leidd.     P&rcissa  Leid.  sec.  prp  t*  scr. 
fi|«|li<  Guelf.    Vers.  seq.    eripuisse  iooos  Busl. 

445.  HON  ruiT.  Nec  fuit  Heinsius  ex  GalL  ct  tribus  aliif 
««nprima  editione,  cui  veteres  nostrae  accedunt,  contra  reliquos 
^  libros  receperat.  opprobrium  Palat.  prim.  Putean.  Mor.  Serr. 
F^.  Firckli.  Jun.  Francof.  septem  Heinsii  et  nostri  omnes  codd. 
tecepto  Guelfl 

446.  KOK  TKNuissE.  tton  tenuasse  Gali.  conUnuasse  Busl. 
tt  qnatuor.  conUnuisse  Serr.  et  tres  cum  vett  edd.  ligam  nim* 
N  iacuisse  Reland.  conticuisse  Berol.  non  iemerasse  Putean.  m. 
^*  ^iremuisse  ed.  Bonon.  Heinsius  contemerasse  coniiciebat. 

.  448.  sic.  Hinc  Gall.  et  alius.  Hic  Comb.  prim.  ed.  et  duo 
'ri;  longe  plurimi  cum  vett.  edd.:  Hoc.  Haec  Reland.  et  paud.  • 
</<rt  aliquot  Heinsii  et  nostri.  Hoc  de  se  dudum  quod  negat  ed. 
BonoD.  quid  negat  Francof.  ctcm  negat  sec.  Polit.  Recte  Dousa 
Pedd.  ad  TibuUum  c.  3.  et  Heinsius:  Sic  correxerunt  exTib.  1, 
J>7.  Nam  ipsa  Tibulli  verba  allegare  voluisse  Ovidium  vox  Uto 
toonstrat,  qua  offendebatur  Jo.  Sdiraderus,  quia  nihil  de  domina, 
Wa,  praecessisset ;  ipsa  viro  Bern. 

fc  449.  cusTODXM  BEMUM.  custodss  tandsm  Guelf.  Palat.  sec 
?«l«  duo  alii.  dominam  docuisse  J.^  F,  Gronovius,  sed  absque  co- 
K  Tolebat;  custodes  idem  doc.  Frandus;  demen»  doculsse  Bur- 
Jannus,  non  improbante  Jo.  Schradero.  custod.  se  condocuisse  vir 
^ctu»  in  Act.  Lips.  6,  2,  p.  79.  Sed  de  pronominum  ellipsi  vid. 
2jy  ^  53;  4,  1,  46.  Vers.  461.  dominae  gemmam  Gueff.  Gall. 
Wn«m<juc  dimidia  fere  pars  codicum  ct  vett.  edd.  omnes.  profroril 
^ol;  absque  Tibulli  verbis  essct  1,  6,  26.,  non  inepte.  Ven. 
*^3.  dicHs  saepe  Guelf.  nutu  s.  e.  digitisque  Busl.  mutusqfia  > 
^*  Wd.  prim,    nuptumque  loc.  Bem. 

9 


Impresso  fieri  fp&  solet  we^  doeet: 
,v  Deniq|ie  ali  ijaoauta  niH^iom  petit  iUe  xaarito,  v 
Se  quoque  uti  seryet,  p^eeet  ut  illa  miuus: 
Scit,  cui  lafaretur,  eum  sohis  olbambulety  ipse 
460     Cui  totiesi  elau^as  excubet  ante  fqres: 

Multaque  dat  fuiti  talis  praecepta^  docetque, 
(        Qua  nuptae  possint  faUere  ab  arte  viros. 
Nec  fuit  hoo  iUi  fraudi^  legiturque  TibuUus 
Et|)laeet,  et  iam  te  Principe  notus  erat. 
465  luventes  eadem  blaudl  praecepta  Properti; 

459,  460.    ol)ambulAt  ille:  Cur  t  cli  excreet        461.    talis  furd 

457.  XLLE  MARiTo  uDUs  taQtum  Vaticanus  et  ed«  Bonoi 
servarunt;  sed  correxerant  ita  anteHehasium  lamAldus  in  postrenl 
ed.,  Bersmannus  et  Gruterus  in  schedis,  illa  muriio  omnes  libi 
ftcripti  et  impressi  praeter  FuteaiK  Serv.  Seguerianum  et  duo^ 
qui:  ^sa» 

459,  460.  8(?iT,  cui  —  ANTE  FOREf.  8tt  cui  Reland.  8d 
ciel  ed.  princ.  Sds  cui  ed,  Bonon.  Scii  cur  Francof.  obouiBttW 
Gall.  Busl.  Leid.  prim.  Rel.  et  rett.  edd.  nostrae.  ohanibvki  ^ 
Putean.  ct  prim.  ed.  ille  cod.  Bersm.  et  quinque  Heinwi.  Cyf  ^ 
iks  Pirckli.  Mor.  t.  scr.  et  octo  Heinsii,  nostri  Bem.  CnfT.  8" 
toUes  Leidd.  Berol.  Rel.  Cum  toties  ed.  Bonon.  escuhat  Palal 
prim.  Rel.  et  novem  Heinsii.  exdiet^  Fut.  et  duo.  ea^b^  recep^ 
rous  e  Palat.  sec.  Jon.  Leidd.  excVoss.  Pirckh.  Gall.  Mor.  Biii 
Fradcof.  Bern.  Berol.  Crev.  octo  aliis  et  ed.  Bonon.  CoduH 
certe  secuti  sumuss  imprimis  excreeiyqwyd  Gujplf.  et  pf^ud,  pa^ 
Itali  liabebaat,  iure  expulimus ;  nequ^  enim  Tibulli  locus  l^  5,  74^ 
unde  irrepsit,  huc  pertinet.  Caeterum  virgulam  ad  Dostrum  arbj 
trium  posuimus  j  interpretamur  ita :  Scit,  cui  latretur,  nimirum  foB 
Ji.  e.  adultero»  clr.  Cic.  de  orat.  2,  54*  §.  220.  Amor.  3,  4,  2lw 
scit,  cui  ipae  h.  e.  iHmcem.  «tcubet,  scilicet  alt^i^s  ti^^oru  R«« 
habebis  apud  Tib.  1,  2.,  et  6.  Adulterii  notioni  ita  inculcatae  se- 
.  quens  distichon  apprime  conyenire  tidetur.  , 

461.  FUKTi  TALis.  taUs  furtif  Juniani  et  quatupr  HaiJ 
.librorum  scripluram,  temeritas  Burmanni  induxit  pro  ef^,  quam  W« 
reliqui  omnes  et  lex  metrica  melius  perspecta  commendat.  Neqi^ 
«nim  furti  appellationem  tralaticio  et  leni  illo  significatu,  scd  prtl 
prio  accipi  poeta  vult.  C^terum  vett.  edd, :  furtim  ial^.  Vtfl 
s^fl»  possent  cod.  Bersm.  Pirckh.  Leid.  sec.  possunt  Gall.  Mo^ 
Beruens.  / 

4^3.  NEC.  Nott  Guelf.  cod.  Bersm.  Put.  Gall.  Mor.  S^ 
Pirckh*  Jun.  Tiginti  alii  Hemsiani,  Bern.  BeroL  et  prinK  ed,  Bj 
hquis  lihris  Palatinus  ioterest.  tlU  damno  BeroL  Vew,  seq.  * 
tante  prificip^  BeroL    motns  etat  pro  ?ar.  scr.  alius,  f<fftai»e,  ^om 


j  TRISTIVM  UB.  lU  j[3| 

Districfiifir  mmhmi  neo  ttfmen  ffld  nota  esi 
^is  ego  saeeessi,  quoniam  jpraestantia  eaudcHr 

Nomina  vivornm  dissimnlare  inbet 
Non  timui,  fateor,  ne  qua  tot  iere  carinae, 

Naafraga,  servatis  omnibus,  una  foret  170 

ISunt  aliis  seriptae  quibns  alea  luditur,  artesj 

Haec  est  ad  nostros  non  leve  crimen  avost 
Ooid  valeant  tali,  quo  possis  plurima  iacta 

Fingere^  damnosos  effugiasve  canes: 
Tessera  qaos  habeat  numeros,  distante  vocato    '      47S 

47S.    qnot  numeros  habeat» 

BeiDsii,  de  Arunddiano  error  est.  Vers*  466.  DegUrtdui  Gaelf. 
Vitlmlus  Bern.  AfflkUts  Moret.  Rd.  imma  Palat.  sec  GaU« 
N.  Mc  fmt  iOe  noU$  Gall. 

468.  nvoRuivi.  tantomn  prim.  Vatic  et  duo  alii.  tamto^ 
pmGuelf.  maionitn  FraDcof.  wultorwm  unosHeinsii.  dUi,  iuvat 
P^    vetet  Relaud.    Vers.  471.    alea  discltur  exc.  Voss. 

L  472.  HAEC  ssT  XD  M08TR08.  Hoec  fmt  Rel.  Hoc  est 
Talat  uterque^  Gall.  Serv.  Francof.  Busl.  Berol.  octo  Heinsiani, 
pnnia  et  vett.  edd,  nostrae.  Frobabat  Gruterus.  in  nostros  Pirckh. 
k  nostro  ed.  Bonon.  ad  vestros  dimidia  pars  codicum,  nuUus  ta- 
Ben  paulo  Tetustior,  et  vett.  edd.  octo.  Vers.  seq.  valeant  alu 
^  utX.  excepta  Bononiensi.  posses  Palatinus  uterque,  Guelferb. 
P^.  Leid.  prim.  Mor.  Serv.  Busl.  posset  Seguer.  praomia 
^  Schraderus  coniiciebat. 

'  474.  FiKreERE  optimi  libri :  Palatinus  uterque,  Guelf.  uterqoe 
W.  exc.  Voss.  Bujd.  Lddd.  Heinsii  trededm,    nostri    quinque, 

Ema  et  Bpnoniensis    editiones.  .   Reliqui   libri:    F%gere.^    Vuicere 
ugerius  et  Merula  coniiciebant.     effugiasque   Heinsiani  ex   do« 
"ante,  noster  Reland.  vett.  edd.  omnes.    effugletve  Segoer. 

475.     TKSSERA   9U0S   HABEAT  NUMEROS.      qtlOt    numerOS  hOr' 

F'  ex  sois  sex  ignotis  codicibus  Heinsius  recepit ,  quod  Bersm. 
!*n»ensis  et  ed.   Bonon«  agnoscunt.    Verum  Palat.  prim.  Guelf. 

^^^«^^6  maior  codd.  Heinsianorum  numerus,  vett.  edd.  plerae- 
)  qood  revocavimus,  nisi  quod  Guelf. :  mimero.  quot  "haheat  n«- 
0»  Heinsiani  Serv.  Francof.  et  quatuor,  nostri  ReL  BeroL  Crev. 
'ett.  edd.  Veneta  et  Vicentina.  quos  numeros  hdbeat  Put:  Jun. 
fet  dao  alii^  vocando  Moret.  pro  var.  scriptura.  vocata  BusL  Hein- 
^  de  voce  distantej  in  qua  difficultas  versatur,  nihil,  sed  tantum 
i^^cato:  rotatOf  vel  notato  coniecerat.  Alterum  sublegit  Bur- 
^nus,  satisque  temerarie  corrigebat:  pyr^o^  rotato»  Ingeniosa 
^Jo.  Scfaraderi  ratio,  qui  in  scliedis  mana  scriptis  conferebat 
*«»onii  carmen  2.  in  profcss.  t.  27. 


Itt  C  OVXDO  MaOBOi 

«Ki     Teqm,  Mfeemto  Pboebas  nmata  diioi? 

Qoid  Dwafoy  Danadsque  ourani,  matremque  Lyael 

Haemonaquet  eC  noctes,  qiiae  coiere,  duas? 
i^iid  gemramPeliae?  quid  Thesea?  quidve  Pelasfgom 

402.    cui  e»  duae» 

I 

mHmem  P^t.  priim  Asiir9medan  uoui.  Cenma  Palat  priake 
Gttelferh.  e|  «imilia  alii  tom  scripti,  tum  editi.  Cephma  wa^ 
Heiosii. 

401.  oanxSk  dakaks^us  ititrum.  Danen  BBnaiqne  wtm 
Palat.  piim.  Blaior  codd.  ouoierus:  DanaSn  Danaique  nurus^  qoo^ 
«t  000  aiMurdumt  ita  molestum  est.  Illam,  quam  exhibemusy  sctv 
ptoram  idooea  librorum  multitudo  saocit :  pr.  Vatic.  Guelfl  Mor, 
eic*  Vosi.  decem  Heiotiaoi,  prima  Heiosii  et  reteres  oostrae  odo 
•ditioDes.  Hoc  proxime  accedit:  DanaSsque  nurue  Polit  priin. 
Serfiaaiy  Fraocof.  Bero.  et  alius  Heiosiaoi,  tum:  Dana€que  wm 
oecuodi  Polit,  Daneeque  nunis  Relaod.,  Danesque  (pkwm)nimm 
Berol.  Danaaeque  nurus  BusL  Barber.  Bersm.  uoius  Heio<ii  d 
ed.  BoDoo.  10  cod.  Pirdih.  ioTeotum  prohabat  GroooTius  Dian 
Stat  c.  43.  Ddnaum  praeterea  GaU.  et  Mor.  pro  t«  scr,  IM^ 
Godf.  et  Palat.  sec.    8m  BeroU 

402«    90AS  coiiRK,  DOAs.    Haemona  ^f  ed.  Rub.    A\ 
#1  Juo.    Ahnenam  el  GaU.  Busl.  et  septem.    Alcmenam  d 
€bd«  Bersm.    Almenamqim  el  Mor.  Leid.  uterque  et  quatuor. 
enenomq^  e$  Bero.  Rel.  CroT.    AlclHnenam  in  noetes  iuesa 
duae  ed.  Boooo.    Habes  corruptioois  historiam.     ffermoftam 
mus  Polit    Hermofiiati  secuodus,  unde  ipse  Politiaous  Harms 
Terum  putabat.    quae  coiere  duae  tum  codd.,  tum  Tctt.  edd. 
quae,  oisi  io  quibus  typogi^phi  erraruot,  omoes  servaot;  quod 
irocamos.    Cooiectora  HeiDSiaaa,  sire  potius  Jacobi  RoTori:  wi 
lere  dtiae  opus  ooo  habemus. 

403.  OKRKROM  FKLiAK.  generum  pelagi  GueUerb.  *-  Al 
omois  mutandi  prurigo,  habet  tameo  hoc  distichoo,  (|uod  oflreoo< 
leviter  possit.  I^lasgue  Frotesilaus  dici  potest  duplici  modo,  ^ 
quia  Graecus  fuit,  aut  qaia  Thessalus;  Terum  oeutro  modp  aut 
Theseo,  qui  Graecus,  aut  ab  Jasooe,  qui  Thessalus  fuit,  satis  v 
q>pellatio  tertium  disceroit.  Deinde  ista  re,  quod  noTe  sua  pi 
Hdos  Protesilaus  Troadem  attiserit,  infortunium  eius  parum  accu-^ 
»atc  indicatur;  poterat  enim^heri,  quod  uxor  praeceperat  Her.  13j 
99:  Hoc  ^o^ue  proemoneo:  de  nave  ftotnseitntfs  ex%!  lam  v^rojj 
codices,  quos  potissimum  consnlendos  statuimus,  Gruelferb.  et  Pa' 
primus,  id  ipsum  abuude  suppeditant,  quod  aut  ntrumque,  aut  '^ 
Tiorera  pqstremum  scrupulum  exiioat  Ille  eoim  cum  Lei^ 
«troqiie  habet:  derate  pro:  qui  raie,  Hic  cum  prima  edftio^ 
Heiosu,  duobus  eius  codicibus  et  Tariante  scriptura  Moret:  4^ 
fMde«    Legs|s  igitur  licebit  aut  ceteris  servatis: 

lUaeam  feHgli  cfui  pede  prttniiff  kumtcm, 
aut  tentato  trtiam  loogiore  Tersu: 


TRSnTMUaili  199 


niaeaiii  fetigit  qni  rate  priBiiis 
|hc  lele,  Pyrrhiqiie  parens;  hiic  Herculifl  i|xer|       IM 

Huc  aooedat  Hylas,  liiadesque  poer. 
lampore  deficiar,  tragicoM  si  perseqaar  igoesy 

Yixque  meus  capiet  nomina  nuda  liben  ' 

tsA  et  in  obscaenos  deflexa  tragoedia  risusy 

Moitaque  praeteriti  verba  pudhoris  babet  ^i^ 

Kfec  Docet  auctori,  mollem  qui  fecit  AcIiiUenii 

hir^isse  suis  fortia  facta  modis. 
hsaxt  Arififltides  Milesia  crimina  siecmii: 

408«    capiat. 

~  quii  nesea^  qttlve  Pda$fA 
Hlaam  tetigH  ie  raie  j^imus  fctimum.     ^ 

M,  U.IADS89UE.  tUacusque  qiiindecim  Heinslaoly  nostn, 
2^6  Crer,  et  yett.  edd.  omnes.  Alterum  Aldus  in  postrcroa 
wwne  et  Bersm.  pridem  rerocarunt. . 

,  ,407.  TEMPOBK  DKFiciAR  in  Aldiiia  posteriore  primum  con- 
V^i  cx  codd,  depromptum,  quorum  satis  multi  id  agnoscunt:^  e% 
•••wBerol.s  defidat;  GottorpL  et  Seguer.s  destiiuar.  Reliqul 
tKoen  njostri  quatuor,  Heinsianorum  maior  pars:  Palat.  prim.  et 
W.  Put  Gall.  Mor,  Serv.  Busl.  Leid.  uterque,  Jun.  ct  trcdecinl 
«a«mn  reteribus  edd.  omnibus :  Tempore  de/tciom,  unde  quod  di* 
W)atHeiosiuss  Tempora  deficianij  tantum  non  confirniatur  codi 
wielferb,,  qui:  Temporae  deficiam  babebat;  iemvora  ita  dicuntur 
«fr.  r.  484.  Met.  4,  696.  proseqtiar  trium  codd.  Heinwo  place^ 
wt.  Pro  ^hus  Bern.  s  omnes,  Crev. :  aries. 

^.  CAPiKT.  capial  Heinsius  cx  duobus  scriptis  receperat. 
P»  Mwr  Moret.  Bernens.  Francof.  pro  t.  scr.  BeroL  iania  Mtet 
w«L  iittda  lyml/.  Palat,  pr. 

409.  DKFLEXA.  defieta  Leid.  oterque.  conmrsa  iidem  pro  n 
».  awftro  unus.  commissa  pr.  Vatic.  commijpla  Palat.  seci 
Jj»«a*  RhiDthonem  intelligo,  qm  To  tQUYix&  fMu^^vd^fit^m  lc 
W  yaoiov  dicitur  apud  Steph.  Byz.  s.  v.  TuQO^. 

410*  pRAKTKRiTi.  praeterca  Palat.  sec.  neglecU  Lad.  pio 
^•«T,   proepo^tU  unus  Heinsii.    praeieremdi  Guelf. 

411.  AuCTORi ,  MOLLKM  9U1.  actori  Palat  prim.  et  ReU 
Pdoiiam  addits  iUt,  s.  Siatio.  moUem  quod  fecil  Jun.  Goelf. 
S?w«  quod  niolhm  Seguer.  Vid.  Serv.  et  Hejnii  excursmn  ad 
'«&  Aen.  1,  474. 

^  412.    ixFRKGiggx.    Ei  fregisse  Put,    Vd  fregisse  Busl.  mot- 
•«  facto  Busl.    fortia  memhra  tret. 

413, ,  lUNxiT  —  SKCUM.  lungii  Busl.  Inm^i  Crev.  ArU- 
«'««aaesprim.  Polit.  et  duo  Heinsii,  noster  Seguer.  Aristonidei 
JJ^jn.  Melesia  Guelf.  M*l!e«ia  Seguer.  Berol.  iWtlefia  Mor. 
««Wa  Jun.  Reland.    cariiiilia  Gall.  Serv.  tres  Heinsu,  Segticr. 


IM  ^t  OTIDU  NASQ9QS 

^  Palsns  Aristides  neo  tam6D  nrbe  ma  est 
411  Neo  qoi  descripBit  corrampi  4seiiiina  aiatnuiiy  ^ 

414.    deesi  est  u 

et  BerneDS.  iemina  Rel.  pro  r.  scr.  carmifta  «ooro  Basl.  eaf« 
mina  secvs  Reland.  Hinc  natae  doctorum  Tiromm  correctionefy  Ta- 
naquiii  Fabri  in  epp*  1,  3: 

Flnxit  (vel,  PanxU)  ArieMei  JUifofia  crkmna  iSharHki         J 
Nic  Heipsii:  Lusit  Arisiides  Milesia  carmme  foedo;  j 

Petri  Fraocii:  TraxU  (vel,  Vexit)  Arisiides  M.  crinnna  MCtMi;  | 
Jant  Broekhutii : 

VmxU  ArieUdes  Mileela  crimina  eoeeo; 
Burmanni:  lunxit  Arietidee  Mileeia  crimina  ecenaei 
Joliannis  Scbraderi: 

lunxit  (rel,  Sirinxif)  Aristides  JUtlesta  orMnino  ecrifUSf 
vel:    lunxit  AL  MHetide  crimina  foeda; 
Qt  idem  dicatur^  quod  v.  444.,  MiletL  historiam  MtMda  ii 
iUum  condidisse  in  modum  libri:  iMSiotre  ^laitle  des  Gaules, 
\ersu  444.  evinci  putabat.    Yerum  si  quid  mutandum  esset, 
negOi  multo  facilius  ita  poterat: 

lunxit  Aristideey  MUesia  crHtiiiia^  sexum; 
lunxit  eexumy  h.  e.  coniunctos  exhibuit,  cfr.  Horatianum: 
fu^fulaf  dum  Memnona;  sexum  h.  e.  sexum  eundem,  eiusdemi 
amatores,  Manil.  1,  778:  tota  ades>fartus;  mares  maribus  iw 
cfr.  Alart.  1,  91:  turba  tui  sexus^  sive  jDotius  feminas  feminis; 
fQifiuai  Miiesiis  yid.  Suidam  s.  y.  ^'OXic&oq.  Milesia  crimina  e 
morem  vocat  per  appositionem  satis  usitatam^  cfr.  Fast.  2,  115; 
211.  Haec,  inquam^  teotari  non  inepte  poterant,  sed  niliil  ~ 
^t.  Rectius  explicari  tradita  scriptura,  quam  ab  ioterpretibus 
tenus  factum  est  et  debet  et  nou  uno  modo  potest:  primum 
ut  dicatur,  Aristidis  nomen  a  fabulis,  quas  tractavit,  separaci 
posse,  cuius  generis  multa  in  Amor.  lib.  1,  el.  15.  leguntur. 
lerri  possit  Sen.  ep.  21 :  iitfer  tam  magna  nomina  taceretWTj 
Cicero  iHum  applicuisset;  —  possum  mecum  duraiura  tiomifia 
cere.  Atque  aut  hanc  ipsam  rationem,  aut  similem  secutus  est  W< 
berus  D«  V.  in  notulis  Corpori  Poetarum  Latin.  subiectis:  neqv 
obstat  huic  rationi  hypallages  figura.  Yerum  praestat  haec  intec 
pretari  ex  peculiari  loquendi  genere  tum  Ovidii,  tum  imitatond 
eius,  quo:  iungere  cum  aUquo  usurpant.    ConfermodoFast.  3^671 

Mense  meo  colerts,  iunxi  mea  tempora  tecum; 
Statii  Silv.  1,  2,  257:  tecum  simtles  iunctaeque  Camoenae^  Sldh^ 
mihi  etc;  Trist.  4,  1,  26:  ^ 

Cum  mecum  iuncti  crtmtfits  acta  rea  esl.  ^  ^      a 

tH  loci,  sed  praesertim  tertius,  aliter  explicari  nequeunt,  nin  pm 
nomine  possessivo  pro  substantivo  subintellecto :  crimttiie  rea 
estj  ctim  meo  ipsius  contuticU.  Cfr.  Met.  13,  204.    Itaque  hoo 
JHtlesiis  crtmiitl&us,  quas  descripsity  suum  odiecil  Aristides. 

414.    AKigTXDKs.     Aristonides  FuU    Aristorides  GalL    Ati'} 
s4mede$  Segoer.    fiofi  lofiieii  Bero.  Rd.    inim  FiaDcius. 


f 


masam  ia  a.  Its 

IMnns,  impfme  eonditor  bfaforSsiei 
[ec  qai.e<mipo9mt  nuper  Sybaritida,  fn^ 
Nec  qui  concubitas  nou  tacuere  saos. 
|btqiie  ea  doctorom  monumentis  mixta  Tirorom^   . 

>  418.    Nec  quae. 

jndam  erat  secandom  libros  titrosqiie,  tolo  Horetano  excepto. 
[en.  seq.  crhnlna  tnalrtfm  Guelf.  Leidenses*  semina  fiafnffit  Jo. 
pebraderas  coni. 

I  416.  KUBIU8.  EnihwiB  prim.  Palat,  et  dao.  fUiia  pr.  Vatic. 
IMtff  sec«  Palat.  cod.  Bersm.  Euheua  Mor.  Emhoua  Cren 
001»  Busl.  EtuuB  Leid.  prim.  Eunius  Leid.  sec.  imputte  Be  - 
bl,  Glossa  cod.  Seguer. :  Euhius  qtiidam  /uil,  ^i  descripsif,  qfua- 
pkr  mnlteres  porfif»  etioa  iifcarifil:  quod  uDicum  tst  de  hoc  ftcri* 
^  tesdmonium. 

r  417,  MUPER  ftTBABiTiDA.  Su&arec%ida  Palat.  prim.  sulof- 
Mbprim*  ed.  Heins.  SuhariUda  Jun.  Sa&arilida  cod.  Rel.  ed. 
MOD.  Siteriftcii  prim.  Vat.  Senr,  duo  Heinsii,  Guelf.  Sihantica 
\jaA,  prim.  filabarifiea  Gall.  Berol.  Saraha^a  Busl.  Sa&areHca 
^er.  sabaffHa  Crer.  In  voce :  nuper  non  immerito  offenderunt 
ml»  atque  Burmannus,  Nam  quod  Angelus  Politianus  MiscelU 
^15.  liaec  iotelligenda  esse  contendit  de  Hemitlieone  Sjbarita,  a 
UKiano  ngog  anaiStviov  c.  23.  commemorato,  de  tempore,  quo 
i^t  et  de  titulo  operis  ah  eo  scripti  niliilo  certiores  sumus. 
pom  ituper  in  scriptore  et  ignobili,  nec,  si  tt.  419,  20«  accnrate 
p|aitar  poeta,  admodum  recenti,  male  Heinsium  babuit.  Eiua 
■iiectarae:  furpem  Syharitida^  cui  obstare  quicquam  nemo  de« 
p^)8tm?erit,  oisi  fortasse  titulum  operis  faistorici,  uti  yidetur,  ycI 
1^9  a  tarpitudine  alieni,  aliam  addam ,  quam  adinyari  a  sequen-; 
pis,  Ters.  418.,  quo  scriptotum  genus  integrum  designatur,  tum 
P^  in  qao  ea  mixta  non  satis  stricte  ad  priora  refertur  ,  paulo 
p%uof  iudex  fateatur.  Legerem  partim  ex  coniectura,  partim 
■  Kbrisj  JVec  qiui  comfiomii  numerus  Sybaritica,  fugit^ 

Nec  qui  cottcubi^s  non  tacuere  suos. 
[[|»«««  est  multitudo,  ut  Her.  8,  24 :  numerus  Danat  militl^y  Hor. 
1*1)  3,  40:  Nos  numerus  eumtfe,  iurba  Arte  Am«  1,  175.    Sy" 
Nica  sont  Syharitid  UhdUj  quos  multos  scripsisse  dicit  Martialia 

l418«  nkc  9171  omnes  libri  tum  scripti,  tom  editi,  praeter 
P^  JuD.  jet  duos  Heinsii,  qui:  quae  suppeditabant;  idque  Hein-' 
^  de  Philaenide  et  Elepfaantide  eiusque  notae  muliercolis  acci» 
'^t,  Yerum  non  memini,  nmlierem  unquam  exiiio  multatam 
in  antiquitote,  quod  fieri  potuisse  oporteret.  fioft  foce^  ^etta 
cod.  a  Bartlno  commemoratus  Adr«  50,  5.  Possis  admonert 
orioms  ttiaxvvzoyfdq>ev^  Aeno  tcI  Aeoea  oriundi, .  de  quo  ¥• 
ieioekios  de  Euph.  p.  3,  4. 

419.    8UNT9VK  xA.    Suni  ea  Palat.  uterqaev  Gall.  Bu^.  Juii.> 
&eT*  et  Tett.  «Id.  nostrae^  prohante  modo*    Primns  ^ifo- 


lit  9.  Omn  NA80NI8 

«9t>     Mtiiier9btis(|iie  daemn  pnMlea  fketa  patmt 
Neve  pere^nifl  tantmii  defendar  ab  armi8{ 

Et  RomaQQs  habet  multa  iooosa  liber. 
Ytqiie  SQO  Martem  cecinit  gravis  Ennias  orOi 
Ennius,  ingenio  maximos,  arte  mdis; 
425  Explicat  ut  caussas  rapidi  Lucretius  ignis^ 
Casufumque  triplex  yaticinatdr  opus; 
Sic  sua  lascivo  cantata  est  saepe  Catullo 
.   Femina>  cui  fabum  Lesbia  nomen  erat 
Nec  contentus  ea,  multos  vulgavit  amores^ 
^     In  quibus  ipse  suum  fassus  adulteriuni  est 
Par  fuit  exigui  sknilisque  licenda  Calvi^ 

Detexit  variis  qui  sua  furta  modis. 
Quid  referam  Ticidaey  quidMemmi  carme%  apud  qfll 

«s  codd.  addidit  Aldm  In  posteriore  &i.  Uapia  vkcfum  piim*  ^ 
^.  8ec  Pidat  Comb.  Guelf.    «eripfce  vtromm  Lddenses.    Vd 

421.  feregrinuB  priin.  Palat.  Biisl.    itmm  defendar  Seguer.  Vm 

422.  j&i  Eom.  Moret.  pro  v.  scr.  edd«  vett.  omnes.    fiie  M 
Vers.  4^^.    Uique  fero  Franciue.    Marie  prim.  Palat.  J 

426.  CASURVMQUK  codids  a  Merula  usurpati  et  alibs  l^ 
liJlensts  ab  Heinsio  inspecti  auctoritate  nititur^  qood  tamen  ^l 
€sse  prae  reliquomm  omnium  librorum  scriptura:  GfuaofiMl 
^octi  viri  consentiunt  et  abunde  docuemnt.  Adde  illoram  oh^m 
tionibus  Acronem  ad  Hor.  od.  1,  34:  E^pkurn  omtiia  a/)!iiifl 
«asura.  Vers.  seq.  laedm  contempta  esl  Musa  CatuUo  Segm 
a.  pr.  m.  '      1 

429.  coNTEKTvs  SA«  conienfus  eo  Palat.  prim.^  exc.  Tm 
Prancof.  pro  v.  scr»  quinque  Heinsii  cum  prima  eius  editi^ 
Frandus  tentabat:  contenius  eo^  multorum  mlgat  nm.  ^f"*  *l 
09t  Uk  fine  omittunt  Mor.  Busl.  Leid.  prim.  et  quinque;  in  Sm 
diato  versu  Pirckfa.  et  Berol.,  post:  fassuM  Crev.  inserunt.  Vc4 
431.    ^mulque  llcent,  prim«  Pamt^    Ucentia  Baccki  Busl.  i 

432.  wvKTX  ex  Gruteri  coniectura  et  tribus  scriptis  ab  m 
rio  receptum  GueU.  confirmat,  atqne  ita.laudare  iam  Domm 
Calderinum  ad  Pnmart.  2,  26,  99.  aotaverat  Santenius.  BdH 
Qodd.  com  vett  edcL:  facta^  nisi  quod  Jun.  et  Segiier.:  fokk    1 

438.  TiciDAK^  9UID  MBMMi.  TOtdem  Pali^.  prim.  IWM 
Palat.  sec.  Berol.  Tiddem  Gall.  T^ioidefi  Leidd.  ToMdmn  M 
Tilids  Rdi.  ed»  Boaon.  T^ffnden  prim.  ed.  Tindae  vett.  edd*  om 
mMeCmr.  ^  TkM  Leidd.  Afsitiil  Hor.  ReU  MM  Vkm 
JJTatH  Berd«  JVoai»,  Meriy  Maeni  sinauli.  ntmtiiii  Grev.  ^tni  M 
fNs  «irmin  «d.  priacepai  N4ni  qm  BnsL  JfMiimi  tpnd  mm 
faod  fnhAol  ntiatias  i^  «hedi^. 


TBISTini  UB.  tk  tlt 

Bebw  8&8t  Mmen,  iiosdnibiiMiie  jmdorf  > 

^iiua  qnoqiie  bis  comas  est»  CiniiaqM  procackiriM 

Anser, 
Et  leve  Cornificiy  parque  Catonis  opm^ 
!t  quoram  libris  modo  di^simiilata  Perillae 
Nomine  nanc  legitar  dictai  MeteUoi  toa 

434.    Rebut  abetf.       438«    Hetella  8uq»     . 

434.  AiBUB  ADKgT  tT«.  Veteies  edhioDes  nottrae  «d  AMfaiam 
KjQe  {Hrimam :  N<mei%  ade$$  uibu9;  ita  etiam  Danielis  Heiosii  edP 
io,  ad  quam  Nicolaus  suos  codices  contulit ,  nuUa  annotata  discre» 
Botia.  In  uoo  exemplari  tantum  indicaverat,  malle  se  legi:  Aa- 
u  (uiefl  ftotnei»:  quemadmodum  ante  iHum  BerimaniMis  contra  N* 
to6,  Aldos  in  posteriore  ed«  fortasMs  non  sine  libris  correxerant» 
ikigaatiorom  eum  ordinem  l||ii>si  censemus  atqne  Pirckh.  GueUl 
Kttu  Beroi.  Rel,  Crev.  enm  confirmant.  Frim«  etiam  Palatinus  t 
flAu  aiei$  Tiims  fiomfnibiisi]fife  p.  Yenim  ahegi^  qood  qoicunque 
Ib  Im  loco  disputarant,  tauquam  solam  librorum  scripturam  per  - 
Mnot  tradideraoti  certom  est  aut  Heinsiiy  aut  typograpU  ElzevU 
Hmb  enore  irrtipsisse.  Abiicienda  igitur  primom  Rottendorfii  tel 
Biaeni  (SjU.  eDp.  4,  p.  378^  388.)  cooiectura:  B.  obesf  omitla 
^^viMmqws  jNidor,  quam  immerito  Heinsio  placuisse  demonstratil 
Meitts  ad  Hon  ed.  2.  12^  13.  Deserenda  deinde  Bentieii  inter» 
)^|io  scripturae:  Bmis  ahtH  nommj  ttomlitibiisqiie  fadoff  sed 
"^iW»  iis ,  quae  ille  de  oppositione  rerum  et  iiomiitum  disseroitf 
ioterpretanaum ,  io  C.  Ticidae  et  C.  Menuoii  GremeUi  carmioi* 
itum  res  spurcissioias,  tum  rerum  appellatiooes  impudicas  fuisse) 
rekit  obscaeoo  sensn  Yid.  OreU,  aa  Aroob.  3,  10.  de  nomtiii* 
t  cfr.  Met.  10,  468. :  tcebri  ite  nomioa  desinl;  pndorem  odesa* 
(¥(»>' ex  Fast.  6,  115: 

Haec  looi  hicts  hahmi  nknig  el  cnm  luoe  ptidorif  • 
M  tota  re  audi  Martial.  epistola  ad  lector.  Ub.  L,  qoi  illam  lasoi^ 
jaRvarWimi  Itcetiliom:  loltne  loiyiii  appellat.    Yers.  seq.  proledio^ 
^^  BusL    proleroior  Barber.    procoltor  Guelf.    ^oue  Firckh. 

437.  KT  9i7onvM.  Iii  quarum  Busl.  £1  librte  quorum 
f^Uu  Hd.  quorum  m  libHt  prim.  Palat.,  quod  cooiecit  Frao» 
n*  mmc  dieetmul.  Gall.  et  aUus.  dUitmuiata  per  ilioe  prim. 
*^»  Guelf.  Poteao.  Gall.  Serv.  Bosl.  Juo.  Leid.  pr.  underigioti 

"'^*  rdiqitt  oostfl  praeter  Beroeosem,  prima  et  Tett.  nostra^ 
Corruptam  baoc  scripturom  ?idon  coocedimus:  ioeptann 

»  eerte  ioeptiovemy  atque  nescio  cuiui  cooiecturam:  Pmleit| 

^8»   per  ipeoe  uoos  cod* 

4)6.    HUMC  Im  d.  Mim.Lx,  Tuo.  noii  lejyiliir  Bosl.  Berol.  Mor. 

^  lor.  «uiio  U^lmr  Bonoo.  UgU  dielii  God£  Heias.  iuadebat: 

^  Mo,  utpote  el^mtiuS)  sioe  libris  taoMD,  nisi  quod  «d. 

^iUt  JlfereHn  luo.     i)tiodo  propter  locom  ootisiiniam  Apuiei 

^pofegia  p.  279.  lOau:  eC  C.  VlMam  fotkm  eimilifir  iamH 


^26  P«  OYIDn  NASONIS 

1b  qnoqfe^  Pkasiacas  Argo  qoi  dnxit  !q  tindas^ 
Ald     Non  potuit  Yeneris  farta  lacere  sna^. 

Nec  Biinus  Hortensi,  nec  sunt  minus  improba  Seri 

Carmina.    Quis  dubitet  nomina  tanta  sequi? 
Yertit  Aristiden  Sisenaa:  nec  obfuit  illi 

^enf),  quoij  quae  Metella  erai^  PerlUam  dixerUj  totam  diiticbon 
adiungendum  esse  censnit,    quo  de  Ticida  et  Memmio  agitar, 
quos  nimirum  haec  pertineant*    Utramque  1k>c  placitum  necessital 
^uadam  coniunctum  est.     Nam  m  Tersuum  oEdinem    non   mut 
inutile  esse,  immo  temerarium,   scripturam  mutare,  Bentldus  (li< 
loco  demonstrat:  Burmanni  illud   est  peccatum.    Si  vero  disti< 
transponasy  quod  Jabnius  v.  d.  in  Annal.  pbil.  et  paed.  tom.  9^ 
\    .61.  suasit^  Editor  in  usum  scholarum  Lips.  fecit»  nibii  proficit 
nisi  Heinsianam  correctionem  redpias.    A  nobis  absit  coatra  tot  li 
Iros  norare  quidquam  adversante  8e||&ntia)  grammatica^   elegantui 
Primum  enim  laoguet  disticbon  versui  434.  subnexum:  nihil  qiun| 
gravius,  sed  aut  idem,  aut  supervacuum  additur.     Deiode  noo  9 
verisimile  per  se,  ex  Apuleio  vero  multo  minus  efficitur,   aut  Hi 
dam  aut  Memmium  modo  Metellam  modo  Perillam  in  canmQih 
auis  nuncupasse.    Constantiam  in  hac  re  et  mos  poetaruna  et  Apl 
leius  poscunt.    Hinc  probabile  fit,  de  aliis  poetis,  Metellaey  ndMJ 
scorti,  (vid.  interpp.  ad  Cic.  ad  Att.  11,  23.)  amatoribus»  Don  m 
^ue  modestis  in  hac   quidem  re,  atque   Ticidam    loqui    Ovidioil 
|iam  de  Meramio  nihil  constat.     Haec  vero  Micylli  olim  senteal 
Vera  sit,  ideo  necesse  est,  quia  si  Heinsii  sequaris  consilium  in  nn 
tahdo  ordine  versuum  et  virgula  post  v.  434.   ponenda,  neque  M 
tnen  in  corrigendo  v,  438.,  dissmidaia  et  dkia  nequit   esse  || 
aubiecto,  nisi  suppleas  cogitatione:  femina,  vel,  aUqmy  quod  nnl 
est.    Noli  igitur  aut  mutare  ordinem,  aut  in  vulgato  de  senteool 
desperare,  h.  e.  noli  modo  disslmulaia  et  nunc  dicta  de  diversis 
iisdem  scpptis  locis  acdpere,   sed  tnodo    intellige:    paulo    anU 
m)ud  Ticidam,  nunc:  in  Dosterioribus  iilo  poetis,  qui  eandem^  ^ 
l^tim  ficto  nomine  dissimifiato   fuerat,  mox  suh  vero  ao  nohiUsik 
iiffamaverunt:  puta  ita,  ut  Licin.  Calvus  Quinctiliam   celebrai 
Isti  qui  et  quales  fuerint,  fortasse  praestat  ignorare,  certe  praest 
ignorare  fateri,  quam  Ovidium  corrumpere.    Bentleii  ingenioso  coi 
^nto  possis  carere. 

439.    A^eo.    Argon  omnes  libri  praeter  solos  Bononi( 
et  Relandin.    Primus  correxit  Bersmannus  et  ante  Heinnam 
Roverus.    ad  undae  Moret.    Vers*  seq.    mgna  tacere  Gall. 
docers  Berol. 

441«    NBC  MiKng«   jybtt  minue  duo  libri.  Nunc  mnus  Pii 
tmproba  Laevl  Heiosius  in  scbedis  coniecerat,  praenominis  a 
tione,  ut  videtor)  offensus.     Yers.  seq*    ^fifla  duhitem  Moi 
pro  V.  scr. 

443.    AiusviDBir,    ArisMee  Palat.  pr.  et  Guelf.    Reliqi^ 
bri    praeter  ^iiatMor  Hetosiaoos    et   totidem    nostros;  Arisr" 


TRISnVM  UB.  It  129 

Historiae  (nrpes  ioseniiisse  iocoSi  '^ 
^on  fait  opprbbrio  celebrasse  Lycorida  Gallo^  44S 

[  Sed  fangaam  niniio  non  tehnisse  mero. 
tredere  iuranti  dorum  putat  esse  TibaUus^   : 

Sic  etiam  de  se  quod  neget  ifla  viro: 
Mere  custodemi  demum  docuisse  fatetur, 
^Seqne  sua  miserum  nunc  ait  arte  premi:  450 

paepe,  velut  gemmam  dominae  signumve  probaret, 
^  Per  caussam  meminit  se  tetigisse  manum: 
ftqne  refert^  digitis  saepe  est  nutuque  locutus, 
i  Et  tacitam  mensae  duxit  in  orbe  notam: 
It  qoibus  e  succis  abeat  de  corpore  livor,  455 

445.    Nec. 

pwmitt  cod.  Bersm.  ed,Bonoii.    Gis&nna  reKquae  vett.  edd.  octo« 

^ocMma  Busl.     Sihucia  Leidd.     Porcissa  Leid.  sec.  prp  t.  scr, 

i§ujii  Guelf.    Vers.  seq.    erijmisse  iooos  Busl. 

446.    NON  ruiT.    Nec  fuii  Heinsius  ex  Gall.  ct  tribus  aliis 

«m  prima  editione,  cui  veteres  nostrae  accedunt,  cqntra  reliquos 

^Bt  libros  receperat.    opjtrobrium  Palat.  prim.  Putean.  Mor.   Serr. 

^l.  Pirckli.  Jun.  Francof.  septem  Heinsii  et  nostri  omnes  codd. 

|fcceptoGuel£ 

^     446.    HOK  TENUissE.    fton  ienuasse  GaU.    conUnuasse  Busl. 

W  quatuor.    conimuisse  Serv.  et  tres  cum  vett   edd.    ligam  nm. 

pn  iacuisse  Reland.    conticmsse  Berol.    non  iemerasse  Putean.  m. 

Nc  eoniremuisse  ed.  Bonon.  Heinsius  coiitemerasse  coniiciebat. 

[^  448.  fiic.  Hinc  GalL  et  alius.  Hic  Comb.  prim.  ed.  et  duo 
>ri;  longe  plurimi  cum  vett.  edd.:  Hoc,  Haec  Reland.  et  P^"^'  * 
igolaliquot  Heinsii  et  nostri.  Hoc  de  se  dudum  quod  negai  ed. 
non.  quid  negai  Francof.  cum  negai  sec.  Polit.  Recte  Dousa 
aedd.  ad  Tibullum  c.  3.  et  Heinsius:  Sic  correxerunt  exTib.  1, 
7,  Nam  ipsa  TibuUi  verba  allegare  voluisse  Ovidium  tox  t/*(» 
anonstrat,  qua  offendebatur  Jo.  Schraderus,  quia  nibil  de  domma, 
^ella,  praeceSsisset ;  ipsa  viro  Bern. 

S449.  cusTODEM  DEMUM.  cusiodes  iandem  Guelf.  Palat  sec. 
»11.  duo  alii.  dominam  docuisse  J.  F,  Gronovius,  sed  absque  co- 
ce,  volebat;  custodes  idem  doc.  Francius;  demens  docmsse  Bur- 
annus,  non  improbante  Jo.  Schradero.  custod.  se  condocuisse  yir 
pjctoj  in  Act.  Lips.  6,  2,  p.  79.  Sed  de  pronominum  ellipsi  vid. 
^  3,  5,  53;  4,  1,  46.  Vers.  451.  dominae  gemmam  Guelf.  Gall. 
^mque  dimidia  fere  pars  codicum  ct  vett.  edd.  omnes.  jwobonl 
»!*ol.5  absque  Tibulli  verbis  esset  1,  6,  25.,  non  inepte.  V«w* 
^3.  dic««  saepe  Guelf.  nuiu  s.  e.  digiiisque  Busl.  wuiusque 
."^•ieid.  prim.    nupiumque  hc,  Bem. 

9 


13Q  P.  QVIDn  NASC8KB 

I 

Impreaiso  fieri  fai  $oIet  <Mre^  doeet: 
,v  Deuiq|ie  aft  inoauta  nii^ium  petit  iUe  marito^  n      \ 
Se  quoque  uti  seryet,  p^<^t  ut  illa  minus: 
Scit,  cui  lairetur,  eum  solus  obambulet,  ipse 
460     Cui  totiesi  elau9a&^  excubet  ante  fores: 

Multaque  dat  furti  talis  praecepta  docetquOy 
(        Qua  nuptae  possint  fallere  ab  arte  viros. 

Nec  fiiit  hoQ  iUi  fraudi,  legiturque  Tibullus  { 

Et  ^laeet,  et  iam  te  Principe  notus  erat. 
465  Inveul^  eadem  blaudl  praecepta  Properti; 

459,  460.    obambulAt  ille:  Cur  t.  cli  excreet.        461«    talis  furtl 

457.  iLLE  MARiTo  nous  taQtum  YaticaDus  et  ed«  Bon(A 
servarunt;  sed  correxerant  ita  anteHehasium  lamAIdus  in  postreo* 
ed«,  Bjersmannus  et  Gruterus  in  schedis.  Ula  murito  omnes  lii4 
ftcripti  et  impressi  praeter  Futeaih  Serv.  Seguerianum  et  duoi^ 
qui:  fpsa. 

459,  460.  spiT,  cui  —  ante  forks.  Sit  cui  Reland.  M 
cfil  ed.  princ.  Scis  cui  ed.  Bonon.  8cit  cur  Francof.  ohaaiMi 
Gall.  Busl.  Leid.  prim.  Rel.  et  yett.  edd.  nostrae.  ohcmbM  ip0 
Putean.  ct  prim.  ed.  ille  cod.  Bersm.  et  quinque  Hcinsii.  Gir  <* 
iks  Pirckh.  Mor.  t.  scr.  ct  octo  Heinsii,  nostri  Bem.  Crev.  ^ 
toties  Leidd.  Berol.  Rel.  Cum  toUes  ed.  Bonon.  excuhat  Pi 
prim.  Rcl.  et  noyem  Heinsu.  exciteP  Fut.  et  duou  ea^^h^  rec 
mus  e  Palat.  sec.  Jon.  Leidd.  exc.Voss.  Pirckh,  Gall.  Mor.  Bi 
Fra^cof.  Bern.  Berol.  Crev.  octo  aliis  et  ed.  Bonon. 
certe  secuti  sumoss  imprimift  esfcreet  y  qnod  Qu^]i,  et  paad,  . 
Itali  liabebant^  iure  expulimus ;  neque  enim  TibuUi  locus  1,  5,  74. 
unde  irrepsk,  huc  pertiuet.  Caeterum  virgulam  ad  Dostrum  ar*^ 
trium  posuimus ;  interpretamur  ita :  Scit,  cui  latretur,  nimirum  A 
h.  e.  adnltero,  cfr.  Cic.  de  orat.  2,  54.  §.  220.  Amor.  3,  4,  " 
scit,  cui  ipsie  h.  e.  invicem.  excubet,  sc^icet  altm^s  ^kpori. 
babebis  apud  Tib.  1,  Z^  et  6.  Aduiterii  notioni  ita  inculcat^e 
.  quens  distichon  apprime  convemre  tidetur. 

461.    FURTi  TALis.     toUs  f«K*i,  Juniam  et  quatupr  HeN 
.librorum  scripturam,  temeritas  Byrmanni  induxit  pro  ea,  quam  12« 
relic|ui  omnes  et  lex  metrica  melius  perspecta  conunendat.     Ne^r 
enim  furti  appellationem  tralaticio   et  leni  illo  significati*,  sed  pr 
prio  accipi  poeta  vult.     C^eterum  vett.  edd. :  furtim  talis,    Vi 
seq.    possetil  cod.  Bersm.  Pirckh.  Leid.  sec.    possunt  Gall  Moi 
Beroeos.  ^ 

4€3.  NEC.  Noii  Guelf.  cod.  Bersm.  Put.  Gall.  Mor.  Sef^ 
Pirckh.  Jtm.  viginti  alii  Hemsiani,  Bern.  BeroL  et  priom  ed,  Bl 
hquis  libris  Pa1atinu&  ioterest.  UU  damno  BeroL  Veis.  seq..  ^ 
tante  prmcipe  BeroL    motm  etat  pro  var.  scr.  aliusi  fQrtacse.  <0(M 


n 


TRISTIVlil  UB.  lU  131 

I  ■     ^ 

I  Districtiifir  minhmi  neo  ttfmen  Hle  nota  est* 
Bis  ego  suceessi,  quoniam  praestantia  caudor 

Nomina  vivorum  dissimulare  iubet 
Non  timui,  fateor,  ne  qna  tot  iere  carinae, 

Naafraga,  servatis  omnibus,  una  foret.  470 

ISimt  alils  scriptae  quibus  alea  luditur,  artesj 

Haec  est  ad  nostros  non  leve  crimen  avos: 
Quid  valeant  tali,  quo  possis  plurima  iacta 

Fingere^  damnosos  effugiasve  canes: 
Tessera  quos  habeat  numeros^  distante  vocato    '      47S 

47S.    qnot  numeros  Iiabeat» 

AiDsu,  de  AruDcldiano  error  est.  Vers*  466.  DegUrkfvM  Gaelf. 
^clua  Bern.  Afflickis  Moret»  Rd.  nimia  Palat.  sec  GaU, 
ml  nec  fvii  iOe  noki  GaU. 

468.  nvoRuivi.  tantonm  prim.  Vatic.  et  duo  alii.  iamto^ 
ran  Gnelf.  maiorum  FraDcof.  multorum  unus  Heinsii.  dlsi.  iuvat 
WmW.    vetet'  Relaud.    Vers,  471.    alea  discitur  exc  Voss. 

472.    HAEC  ssT  XD  M08TR08*     Haec   fmt   Rel.     Hoc  e$t 

lalat  uterque,  GaU.  Serv,  Francof.  Busl.  Berol.  octo  Heinsiani, 
Jnma  et  vett.  edd.  nostrae.  Probabat  Gruterus.  in  nostroe  Pirckb. 
p  nosWo  ed.  Bonon.  ad  veetros  dimidia  pars  codicum,  nuUus  ta- 
jwn  paulo  vetustior,  et  vett.  edd.  octo.  Vers.  seq.  valeant  alu 
|w.  Tett.  excepta  Bouoniensi.  posses  Palatious  uterque,  Guelferb. 
peKm.  Leid.  prim.  Mor.  SetY.  Busl.  posset  Seguer.  praemia 
pu  Schraderus  coniiciebat. 

'474.  FiKreERE  optimi  libri:  Palatinus  aterque^  Guelf.  uterqae 
rolit.  exc.  Voss.  Busl.  Lddd.  Heinsii  tredecimy  nostri  quinque, 
Noia  et  Bpnoniensis  editiones.  Reliqui  libri:  Figere,  Vincere 
Ngerius  et  Merula  coniidebant.  effugiasque  Heinsiani  ex  do« 
«Dte,  noster  Reland.  vett.  edd.  omnes.    effugietve  Segaer. 

t475.  TEssERA  9U0S  HABEAT  MUMERos.  quot  numsros  hOr* 
ex  sois  sex  ignotis  codicibus  Heinsius  recepit,  quod  Bersm. 
ensis  et  ed.  Bonon.  aenoscunt.  Verum  Palat.  prim.  Guelf. 
Monge  maior  codd.  Heinsianorum  numerus,  vett.  edd.  plerae- 
P^quod  revocavimus,  nisi  quod  Guelf.:  iMMnero.  quot  "haheat  n«- 
Jj^  Heinsiani  Serv.  Francof.  et  quatuor,  nostri  Rel.  Berol.  Crer.  • 
^  edd.  Veneta  et  Vicentina,  quos  numeros  haheat  Put;  Jun. 
Nao  alii^  vocando  Moret.  pro  var.  scriptura.  vocatoBusl.  Hein- 
*w  de  voce  distante^  in  qua  difficultas  versatur,  nihil,  sed  tantum 
^  Wioalo :  rotato  j  vel  notato  coniecerat.  Alterum  sublegit  Bur- 
^nus,  satisque  temerane  corrigebat:  pj/r^ogue  rotato»  Ingeniosa 
•^Jo.  Schraderi  ratio,  qui  in  scliedis  mana  scriptis  conferebat 
wnii  carmen  2.  in  profcss.  t.  27. 


138  P-  OVIDn  NASONIS 

Mittere  qno  doceat,  qno  dare  missa  moclo: 
Discolor  ut  recto  grassetur  limite  miles, 

Cum  medius  gemino  calculos  hoste  perit; 
->-yt  mage  velle  /sequi  sciat  et  revocare  priorenii 

AltemU  vmbus  quoa  praedipUante  rotafiM 
Fundtini  excist  per  cava  hiuca  gradue; 
deiBde  Senecae  versus  sub  iiDem  Apocoloc: 

Nam  quoties  miseurtis  erat^  resonante  frltHhy    . 
Utraquesubductofugiebatteeserafundo; 
et  ex  utroque  loco  quasi  stipe  rogata  nostro  in  versu  restituebat: 
tesonante  rotatu,    Nobis  vocare  eodem  significatu  positum   hic  ti- 
detur,  quo  Art.  am.  3,  356. t 

Et  modo  tres  iactet  numfros,  modo  cogitei  apte, 
Quam  suheat  partem  callida,  quamque  vocet. 
mmerus  distans  quoque  contrarium  esse  videtur  tribus  numerjiSy  qcn 
i&tic  dicuntur.  Yerum  eum  de  his  neque  Salmasius  ad  Hist.  Aiig. 
p.  459  —  472.,  cuius  de  dandi  signiiicatione  ^in  hoc  nostro  et  ill» 
Artis  am.  loco  expositionem  p.  464.  D.  concoquere  nondum  po9- 
sum,  neque  posteriores  satis  facere  videantur,  cryphiam  vel  phron- 
tida  hdc  loco  apponimus.  Yers.  seq.  doceat  Francof.  Leid.  sec 
Berol.    peccat  vett.  edd.  nostrae. 

4T7.    UT  RECTo  6RAS8ETUR.    ut  rocco  Berol.    ut  iorto  Re- 
land.     crassetur  prim,  Yatic.  Guelf.  Serv.  Pirckh.  Seguer.  Crer. 

2aatuor  alii  et  vett.  edd.  omnes.    ut  ordine  Gall.    tramite  Benm.^ 
.eidd.  et  alius,  unde:  tecto  tramite  Heinsius  suadebat.    Yers.  seq* 
gemino  medius  Pirckh.    geminus  me^io  duo  Heinsiani. 

479.      VT    MAGE   VELLE    SEQUI     SCIAT    ET    RETOCARB   PBIO- 

AEM.  Haec  versus  vulgata  scriptura  aperte  vitiosa  est,  ut  de 
emendatione  necesse  sit  cogitare,  cuius  fundum  facimus  librorooi 
diversas  scripturas.  Ut  mage  velle  sequens  uterque  Polit.  sec.  Fa- 
lat.  Serv.  Pirckh.  exhibebant;  Ut  male  veJle  seqiuens  primus  Yati- 
canus  et  duo  Heinsiani )  hinc  proxime  distat  Guelf.,  qui :  Ut  wM 
veUe  sequetis  sdat.  Ut  mage  velle  seque  sciat  Orevennae.  Hinc  e^i 
ficitur:  sequens  olim  lectum  fuisse,  cuius  postremam  litteram  se* 
quenti  vocabulo  adhaesisse  postea  Crev.  demonstrat.    Lege  igitur: 

Ut  male  bella  sequens  cieat  revocetve  priotem; 
heUa  et  veUe  leviter  distant;  cieat  in  ciat  et^  mox  in  sdat  etit^^ 
abiit,  ut  Fast»  6,  86:   suadet  at  in  suadeat;  revocetve  in  revoQdT^ 
inutaverunt,  quia  a  et  et  simillima  sunt,  quod  monet   Markland.  ad 
Stat.  Silv.  2,  1,  58,    Ita  Fast.   2,  787.   ex:    Collatina  feceront:! 
coUa  tenetque.     lam   de  sensu  videamus.     In  ludo  latrunculorum, 
de  quo  postremus  disseruit  Wernsdorfius  ad  Poet.  min.  tom  4.,  exr 
curs.  H,  p.  405.  sqq.,  primaria  lex  erat,  ne  quis  calculus  incomi- 
tatus  procederet,  maximum  periculnm ,   si  par   aliquod   calculomni 
disiungeretur.    Si  disiuncti  taraen  essent,  artificium  erat  cum,  <i^ 
in  liostes  incidisset,  ii^ter  illos  aliquantisper  tueri,   cfr.  Art.  am*  h 
359.  Bellatorque  suo  preitsus  sine  compare  heiUet; 


TBISTIVM  LIB.  U. 


133 


Nec  tu(o  fugieos  inconiitadis  eat.  48o 

Parva  sedet  ternis  instructa  tabella  lapillis^ 

In  qaa  vicisse  est  coutinuasse  suos : 
Quique  alii  lusus,  neque  enim  nunc  persequar  omnes^ 

Perdere,  rem  caram,  tempora  nostra  solent 
Scce  canit  formas  alius  iactusque  pilarum:  485 

Hic  artem  uandi  praecipit,  ille  trocbi:        ' 

480.    Ne. 

Pancg.  iD  Pison.  t.  189.  sq.s 

Ancipitei  s^hit  ipsQ  moroBy  rimilisqHe  ligaif> 

Ohligat  ipse  duos; 
tMixa  Tero  adhuc ,  eum  lapidein ,  qui  relictus  nec  ipse  quidem 
hto  fageret)  alteri  rursos  admoYere  et  aoxilio  mittere,  cfr.  Art. 
vn.  y.  360.      In  Paneg.  in  Pisdnem  hoc  pro   magna  laude  ita 
paedicatar  t.  187:  hic  6e  comnnttere  rixae 

Jitdet  et  in  praedam  venientem  dedpit  hostem, 
^c  igitur  modo  sequentem  hella  ciere  et  socium  revocare^  in  per- 
^to  lusore  admirandum,  imperito  Tero ,  cui  praecepta  scribuntnr, 
caieBdiim  erat:  male  hoc  cedere  solebat.  Numquid  pro  hac  Toce 
Ciqnisitias  lateat  in  scriptura  tot  codd. :  magej  rei  Combiani  libri : 
^^dy  Tel  trium  Heinsii,:  mavelley  haud  ausim  diiudicare.  Reland. : 
^^  pede  pro  Taria  scriptura  habebat. 

480.  Kxc  TUTo.  Quae  modo  disputavimus  argu^ento  sunt^ 
V^us  cum  Hbris  longe  plurimis  legi:  NeCj  quam:  Ne,  quod  quidam 
Bdosii  habuisse  dicuntur,  ne  nominati  qmdem  in  schedis  y  quodque 
^  nostris  tam  scriptis ,  quam  impressis  solus  Relandi  agnoscit^ 
yl  in  priore  Tersu  non  est  praecipientis ,  sed  demonstrantis  et  ex- 
^oentis,  ut  apud  Yirg.  ecl.  6,  64.  ad  81.    Non  tuto  Junian. 

481.  pAiiTA  SEDET.  Porma  secunda  ed.  Aldi  et  tertia, 
|Dam  Naugerius  procurarit.  sed  ut  tem,  prima  ed.  et  unus  Heinsii. 
^  i»  *emw  Guelf.  sed  intemis  prim.  Vatic.  sed  interius  sec.  Pa- 
^  Prinis  Prickh.  terUs  Herculan.  teneris  unus  Hdnsii.  con- 
J^  hp.  unus  eiusdem.  latemis  CreT.  Vers.  seq.  eonUnuasse 
"^  onus  Heinsii.    continuisse  Berol. 

483.  ^ui^vs  ALii  ETC.  aliis  cod.  Bersm.  nec  enim  octo 
^osii,  nostrorum  Berol.  et  CreT.  prosequar  Bonon.  probante 
«ansio.  ^  pros0^fuor  nnus  Vatic.  Vers.  485.  Ecce  docet  formas 
■BQs  Heinsii.  conifin  formas  unus  Heins.  thermas  olim  Heinsius 
^t.    iaetatusque  Guelf. 

,  486.  Hic  ARTEM  KANDi.  artcs  prima  editio.  artem  amanii 
^'HJlf.  Artem  hic  venandi  Hamburgepsis.  arte^n  disci  Francof. 
"^  namdi  sec.  Palat.  artem  amri  Rel.  pro  t.  scr.  ille  chori 
^us  Heinsii.  Burmannus  corrigebat :  Sdllandi  hic  artem  praeclpitj 
**«<*ori;  Jo.  Schraderus:  Hic  an^teni  canM  etc. 


134  P-  ovron  NASONis 

Composita  est  aliis  facandi  cura  colorls : 

Hic  epulis  leges  bospitioque  dedit: 
Alter  humum,  de  qua  fingantur  pocula,  inonstrat, 
490      Quaeque,  docet,  liquido  testa  sit  apta  mero. 
Talia  luduutur  fumoso  inense,  Decembri, 

Quae  iam  non  ulli  composuisse  nocet. 
His  ego  deceptus  non  tristia  carmina  feci; 

Sed  tristis  nostros  poena  secuta  iocos. 
495  Denique  nec  video  de  tot  scribentibus  unum, 

Quem  sua  perdiderit  Musa;  repertus  ego. 
Quid,  si  scripsissem  mimos,  obscaena  iocantes,        ' 

Qui  semper  vetiti  crimen  amoris  habent? 
In  quibus  assidue  cultus  procedit  adulter,  i 

491*  fumosi  1.  m.  Decembiis.    492.  damno  nuUi  c.  fuit.    498.  fictii; 

487.  7UCAKOI  recte  Heinsius  ex  Francof.  Pirckh.  et  duobui 
aliis,  quod  nostri  Guelf.  et  Bern.  confirmant.  Rell.  U.:  fu8canik\ 
9ausa  coh  CreT.  et  ed.  Bonon. 

490.  9UAE9UE  DOCET.  Quaeque  date  Uquide  prim«  Palati^ 
iocent  Francof.    decens  sec.  Palat.  et  cod.  Bersm.  I 

491.  LUDUNTUR  FUMoso  MENSE,  DECEMBRi.  formoso  meMe 
tres  Heinsiani.  famoso  Serv.  Decemhns  Medonii ,  et  alius.  fH 
moso  UiduntxiT  prima  editio  et  quidam  codd.  In  hoc  yerborum 
positu  Heinsius   cod.  Barberin.  nostri  Reland.  et  ed«  Aldinae  pii-^ 

.   mae  scripturam  exhibuit:  fumosi  Decembris*  ^  \ 

492.  9UAE  lAM  NON  uLLi  coMF.  KOCET.  Prim.  Vaticy 
Guelf.  Bersm.  Palat.  sec.  GaU.  Leidd.  Moret.  t.  scr.  Reland.  quiiM 
que  alii  et  prima  editio.:  Quae  damno  nulU  composuisse  fuitm  com 
fosuisse  Ucet  unus  Heinsii.  Reliqui  llbri  omnes  8<;ripti  et  impren 
ita,  uti  exhibemus,  nisi  quod  Bern. :  Quod^  Ber. :  nonnuUis,  SerTiij 
nocent,  Pirckh. :  docet.    Caeterum  adi  dss.  Hand.  Turs.  t.  3.  p.  13| 

496.  NEC  TiDEo  ex  Put.  Serv.  sec.  Palat.  Leidd.  Franc^ 
octo  Heinsianis,  nostris  Guelf.  Rel.  Berol.  Crev.  Rell.  11. :  non  «i 
de  tot  Bersmannus  ex  suo  codice  et  Heins.  ex  Gall.  Busl.  undeo 
aliis  et  prima  editione,  quibus  adde  Bern.  Rel.  Crey.,  maluera 
seqni,  quam  quod  reliqui  libri  Dmnes  senrant :  tot  de  scr, 

496.^  PERDiDERiT.  pTodiderif  Bonon.  deieoi^,  vel,  dejecei 
M.  Bern.,  unde  Stellerus:  decepit  suadebat.    damfmavit  M.  Qrev 

498.  TETiTi.  f^  ex  Jun.  et  duobus  Heinsii,  tum  vett.  ed 
Bostris  praeter  Bonon. ,  quae:  facti^  edebatur.  wcU  Guelf.  sc 
Palat.  Serv.  et  tres.  vecti  Francof.  pro  y.  scr.  vincti  pr.  Pali 
alius  et  prima  editio  Heins.  noster  Berol.  vetifi  cod.  Bersm.  Gal 
Francof.  ut  et  Moreti,  Leid.  pr«  et  Rel.  pro  yat.  sct.  et  septe 
Heinsii.  iuttcfi  sec.  Polit  Leia.  prim.  Francof.  Rel.>  reliqui  lid 
omnes  et  edd.  ab  Aldina  inde  secunda.    iuneUm  orimeit  prinu  F 


TRIStlVM  Ua  IL  135 

Verbaqiie  dat  fitulto  oallida  napta  viro.  500 

Kubilis  hos  virgo,  matronaque,  virqae,  puerque 

Spectat  et  ex  magna  parte  seoatus  adest. 
Nec  satifii  iucestis  temerari  yocibus  aures: 

Assaescunt  oculi  multa  pudenda  pati. 
Cuinque  fefellit  amans  aliqua  novitate  maritum,  505 

Plauditur  et  magno  palma  favore  datur. 
*^Qaodque  minus  prodest,  poena  est  lucrosa  poetao^ 

502.    e  magna»    507.    Quoque  m«  p.,  scena  est  1.  p. 

St  Ven^  seq.  culter  pr«  adulter  prim.  Palat  eauUti,  vel^  tnti?- 
k(s  Hdosiiis  malebat. 

500.  GALLiDA  vvTTJL  ViRO,  qudibet  arte  vlro  Pirckh.  et 
dnu  Heinni;  ed.  Bodoo. 

501.  Hos  ex  Leidensibus  et  duobus  aliiSy  quibus  Berfl.  et 
Bttd.  accedunt  recepit  Heinsius.  hoc  Guelf.  Francof.  SerV.  Pirckh* 
Iwc  FateAneus.  haeo  cod.  Bersm.  Rel.  Crey.  et  editio  Aldi  po- 
jrterior.  hic  vett  edd.  nostrae  omnes.  vvrque  paterque  prim^- 
Paladn. 

502.  Ex  MAGKA.  e  magna  BusU  et  tres  Heinsiani.  Vers. 
^  Non  satis  Gall.  et  tett  edd.  omnes.  extrma  Rel.  pro 
r.  scr. 

'  604,  ocuLi.  ocuU«  Putean.  Sery.  uterqu6  Polit.  Frahcof. 
^  tres  alii  Heinsiani.    multa  videnda  Serv. 

507.     ^UOD^ui  MINUS   FR0DE8T,   POENA  EST   LUCIlOSA  POlC- 

'Ai.  Librorum  scriptorum  longe  plurimorum,  impressorum  vett. 
»iDoiaiD  baec  est  lectio.  Quoque  prim.  ed.  et  tres  sciipti  Heinsii, 
J»ter  Berol.  editio  Bersm.,  incertum,  an  ex  MS.  Quaeque  duo 
BeiQsii,  noster  Relandinus.  magis  prod,  unus  Heinsii.  initms  unus 
^ceus.  filena  est  Junianus.  De  boc  loco.  qdid  doctb  viris  libi- 
«Q  fberit,  iand  accipe.    Dan.  Heinsius  suadebat : 

Quoque  minue  prodeet^  paene  est  l*  p*» 
ranaquilas  Faber  lib.  1.  epp.  37.  legebat : 

Quaeque  mihi  poenae  csf,  fraus  est  lucrosa  poetael 
^  F.  6rono?ius :     Quae  mmls  prodest ,   scena  est  lua^osa  poetae^ 
N  Salmasio  acceptum  referebat  SjU.   epp.  t.  2,  p.  640.  vel, 

Nec  minus  et  prodest  scenay  et  lucrosa  poelae  est; 
««wnnus,  Parerg.  Crit.  p.  163: 
_        Quoque  miniis  prodest  scena,  est  lucrosa  poetaei 
afldebr.  Withofius  in  schedis  a  Scfaradero  descriptis : 
.  Quoque  minus  prodest^  plm  est  lucrosa  poesis, 

!^/  Quaeque  nurus  prodit^  poena  est  lucrosa  poetae. 
■^  aac  farragine  non  immerito  facUlima  neque  mdocta  Heumanni 
^'^datio  plurimis  placuit.  Demonstratum  enim  ab  illo  erat,  in 
"""^bus  locutionibos  post  quoy  quo  mmus  omitti  eo^  eo  magis^ 
!Pod  iam  Gruterus  in  schedis  notaverat.  Sed  tamen  unice  veram 
^rputemus,  causa  non  est:  prodesse  isto  significatu  mores  emfn- 


I89  P»  O^U  NASQNIS 

Tantaqne  non  parvo  crimina  praetor  emit 
Inspice  ludoriim  sumptus,  Auguste,.  tuorum; 
510     Empta  tibi  magno  talia  multa  leges» 

Haec  tu^spectasti^  spectaiidaque  saepe  dedisti; 
,  Maiestas  adeo  comis  ubique  tua  est. 
Luminibusque  tuis,  totus  quibus  utimur  orbis, 

Scenica  vidisti  le^tus  adulteria. 
515  Scribere  si  fas  est  imitantes  turpia  mimos, 

Materiae  minor  est  debita  poena  meae. 
An  genus  hoc  scripti  faciunt  sua  pulpita  tntamy 

Quodque  licet,  mimis  scena  licere  dedit? 

6X8.    Quodque  libet* 

iandi  ra  exemplis  poterit  adstrui:  mimos,  quo  turpiores,  eo  malore 
pretio  yeuiisse  rerum  fortassis,  sed  scenae  appellatio  latius  pate^ 
Vide  igitur,  sitne  aeque  facilis,  quamad  seosum  melius  conTenturadi 
paene  spoponderim,  emendatio  haec: 

Qmdqm  minti^-yrodest  palma  est;  lucrosa  foeiaej 
Tantaqm  lion  parvo  cVf  pr.  e.  *  1 

palmaf  quia  modo  praecessisset ,  compendiose  exaraverant  librarli 
phnay  uti  saepissime  solent.  Hinc  est,  quod  Junianus  serTaTifrj 
flena,  Dicit  poeta  palmam,  quam  mimorum  scri^tores  ferre  so^i 
leant,  vel  minus  esse  emolumentum^  quod  capiant^  si  cum  lucro  cooh 
paretur.    Prodes^e  pro  iuvare  usitatissimum ;  infr.  5,  1,  66^.  ' 

Eocy  mihi  jquod  prodest,  «l  tihi  Uctor  ohest, 
Sen.  ep.   2:    Nihil  tam  utile  estj    quod  in  transitu  prosit.    W 
constructione   verborum  ipde  ab  interpunctione ,    quam  posuimot: 
lucrosa  foetae  etc.  cfr    3,  JL4,  49»  50 :  ,1 

C^ede  tni/ii,  timeo,  ne  sint  immlxta  Latinis^ 
Inque  meis  scriptis  Pontica  verha  legas. 
1,  8,  16.    amidtiae  nomen  — 

Re  tihi  fro  viUy  suh  pedibusque  iacet. 
Senec.  ep.  56 :  Leoe  'Mud  ingenium^  nec,  se  aShuc  reduxtZ  infroT' 
9us^  (moa  ad  vocem  et  accidentia  eri^fifur.  lam  aut.  docti.  lectores^j 
aut  libri  posthac  conferendi  inter  nos  atque  Heumannum  iudicct| 
sunto.  Vulgatam  interim  exhibuimus,  quam  ferri  u^lo  roodo  possf 
desperamus.  i 

510.  TAI.IA  MVLTA.  taUa  scripta,  Jun.  iaUa  nen\pe  Berib 
talla  mte  Seguer.  Vers.  seq.  spect,  multa  dedisti  Serv.  BusU| 
Jun.  Reland.     Vers.  512.    mitis  uhique  Bern. 

613.    irTiMUR  ex  Gottorpbian.     Reliqui  libri  omness  tiUftff»    , 

514'.     LENTUs  Heinsius  recte  expressit  ex  Palat.  sec.  Franco^, 

Leid.  utroque  et  tribus  quatuorve  aliis.    Reliqui  libri:  laetus^  sires 

letus.    Vers.  516.    nuxteria  —  tnea  Barber.  Reland. 

\  518.    9UOD9UE  LicET.     Quodque  Uher  mm.  sec.  Falat.    imi- 

nus  Pirckb.     Quodque  Uhet  Mor.   PircUi.   BersmaBni  cod.  Bem. 


TRISTim  LIB,  IL  13^ 

i  mea  mnt  popnlo  saUata  poemata  saepoi 

Saepe  ocalos  etiam  detinuere  tuos. ; .    ^^    ,  ^ 

Dilicet  in  domibns  yestris  ut  prisca  virOrum 

'Attifici  fulgent  eorpora  picta  manu: 

ic  quae  concubitus  varios  Yenerisque  figuras 

I  Exprimat,  est  aliquo  parya  tabella  loco. 

itqae  sedet  vultu  fassus  Teliamoqius  iram,  ,.  $25 

I  Liqae  oculis  facinus  barbara  mater  habet:. 

pKc  madidos  siccat  digitis  Yenus  uda  capillos^ 
Et  modo  maternis  tecta  videtur  aquis. 

Rel.  noyem  HeiiuiaDi  et  edido  BonoD.  At  Guelf.  priin.  Palat.  et 
Rliqd  libri  omnes:  Ueet^  qnod  exbibemus.  Alterum  illud  Ben- 
^amias ,  D.  Heinsins ,  N.  Heinsius  perperam  probasse  yidentur. 
Beqoe  eoim  quaeritur,  quid  liceat  mimis,  boc  enim  et  satis  notum^ 
ft  saperioribus  expositum  erat,  sed  cur  liceat.  Multo  efficacior  est 
«pposito,  nostro  quidem  iudido:  quod  Ucety  ideo  Uc^,  quia  %n 
ffXMfU^  quam:  quod  libetf  Ucet^  quod^de  jpersonis  dici  et  solet 
<itdebet.  Yers.  519.  papulo  recUata  poem.  Bus}*  i  poemata  eemr» 
||rMor.  pro  ▼•  scr.    Yers.  520.    detin.  auos  cod.  Bersm.  et  sec 

^21.  TZSTRis.  nostris  Busl.  Pirckb.  Rel.  CreT.  et  sex  Hein* 
^*  ftrieca  parenium  Guelf.  et  Barberinianus.  f^riscia  ieorum  Bur- 
Jnanm»  Sec.  ad  Prop.  2,  6,  9. 

o22.  ARTiFici  F.  coRPORA  picTA.  Jrtificia  Putean.  GalL 
ieid,  prim.  Bern.  Crev.  et  undecim  alii  cum  vett.  edd.  pectora 
»^*  ^  fectora  fida  unus  Yaticanus,  unde  Heinsius  ficta  toniidebat, 
quod  ipsunj  noster  Crevennae  habebat.  Vers,  seq.  coric.  mrios 
^idfmque  fig,  Leid.  sec.  conc.  Veneris^  variosque  fia.  sec.  Palat. 
''wc.  .Fenerts  mriasque  Pirckb.  et  quatuor  scripti,  cdd.  vett.  omnes 
>nte  Aidinam  secundam. 

^  524«  xxFRiMAT.  .  Exfrvmli  Berol.  et  vett.  edd.  omnes  ante 
Udinam  posteriorem.  vario  pida  Gall.  a\io  Heinsius  coniiciebat. 
Wa  ioco  Serv.  Mor.  pro  v.  scr.  Yers.  seq.  Uiq^e  si«  in  vwtt. 
^.  Bersm.  Firckh.  iMktmonie  Guelf.  Yers.  526.  Inque  ochIo« 
"aladoas  uterque,  Put.  Busl.  Serv.  Leidd.  duodecim  Heinsii  cum 
Mem  prima  cditione,  nostri  Guelf.  Bern.  Rel.  BeroL  Crev. 
i^  ug\i  Heinsius  coniidebat^  quod  esset :  meditatiir; 

527.  siGCAT  DiGiTis^  diQitM  evccat  Busl.  et  tres  Heinsiiy 
^^*  Tett.  ante  Aldinam  secundam ;  idque  pro  elegantiori  Bersman- 
w  recepit    » 

528.  TECTA  TiDETUR.  mta  «Hcfefur  Pirckh.  alius  Heinsii 
^  ed.  Bonon.  orta  videUir  Gottorpb.  pro  var.  scr.  docta  indefur 
>efoI.  In  Kelandino  erat :  ci^cto  ^idetur  cum  glossa :  naia ,  sed 
ttrumqiie  in  rasura  manu.  recentissima ,  fraude  cuiusdam' docti  viri, 
l^  euffl  codicem  possedit.    «Mcto,  vel,  nwre  tHd^tur  ileinstus  tenta- 


ISd  Pi  OVIDH  NASONIS 

Bella  souant  aUi  tells  instnicta  crneDtis, 
S30     Parsque  tui  geueris,  pars  tua  facta  canunt. 
'    Invida  me  spatio  natura  coercuit  arcto^ 
Ingeuio  vires  exiguasque  dedit. 
Et  tamen  ille  tuae  feMx  Aeneidos  auctor 
Contulit  in  Tyrios  arma  virumque  toros: 
535  Nec  legitur  pars  ulla  magis  de  corpore  toto, 
Quam  non  legitimo  foedere  iunctus  amor. 
Pfayllidis  hic  idem  teneraeque  Amaryllidis  ignes 

Bucolicis  iuvenis  luserat  ante  modis. 
Nos  quoque  iam  pridem  scripto  peccavimus  uuo; 

637«    tenerosque. 

bat.  Burmanoi  commentum  priori  rersu:  ^ccansy  iohoc:  Uiwol» 
«—  mia,  vel,  ftoto  legentis  post  Schraderi  demum  comprobatioDem 
fUgnum  visum  est,  de  quo  referretur.  Cfr.  igitur  Am.  3,  12,  6: 
Quae  modo  dicta  mea  est,  Ii.  e.  dicebatur.  Yid«  Hand.  Turselt. 
3.  p.  645,  n.  6.,  nisi  mavoles  p.  644,  n.  3.  Vers,  629.  Bdk 
canattf  Senr.  faveni  sec.  Palat.  soneni  Leidenses.  GuiiecturaiB 
qualemcumque:  ionani  Burmannus  Heiosio  sublegit. 

530.  FACTA  CAKVNT  secundum  Heinsium  ex  Falatino  priinOi 
Gall.  Leid.  sec  Crev.  quinque  aliis  et  prima  editione  dedimus. 
canani  Leidensis  primus.  Reiiqui  tamen  codd.  et  edd.  vett.  no- 
strae  omnes:  canif^  nisi  quod  solus  Bernensis:  capiij  dignam  scri- 
pturam,  quae  Bunnanuo  alicui  propter  sequentia  placeiat,  certe 
non  indignam,  quae  ab  iilo  annotaretur.  Vers.  533.  in  Guelf.  a 
pn  m. :  Ule  iu  felix, 

535.  Ds  coRPORB.  Ae  carmtne  solus  Moret.  pro  Tar*  scr. 
corpore  ianto  duo  Heinsiani.  * 

636.  IU1CCTU8  AMOR.  lo  excerptls  ex  vetere  codice  ab 
Isaaci  Yossii  manu:  iundus  amans  pro  veteris  editionis,  ad  qu<im 
codex  manuscriptus  conferebatur ,  tunctus  Hymen  aut  pro  codicii^ 
scr|ptura,  aut  Yossii  coniectura  annotatum  erat. 

537.  TEKE11AE9UE  vett.  edd.  et  plerique  codice^  praete^ 
Bersmannianum ,  sec.  Palat.  prim.  Politian.  Gall.  Leid.  otrumquef 
Guelf.  a  m.  sec,  Rel.  et  tres  cum  ed.  Bon.,  qui :  ienerosque,  tene- 
raque  Guelf.  a  manu  pr.  ieneroque  Berolin.  hk  ieneroe  ieneroi» 
que  Am  Buslid.  AmarylliAos  tres  Heinsiani ;  ita  Ovidius  in  liis  li- 
oris,  non  Virgilius,  vid.  Wagner.  v.  d.  ad  ed.  3,  12;  92.  tgnt 
Guelf.  a  manu  pr.  ignem  U  A.  ideoi  Seguer. 

539.  scRiFTo  FECCATiMus  UNO.  fox^  p6ccat;imus  Gall. 
fieccat^imtis  tsto  omnes  libri  tum  scripti,  tum  impressi,  exceptis 
^uidem  Palatino  primo,  altero  Heinsii,  quem  non  mdicavit,  et  edi- 
tione-  principe:  quos  libros  aliquanto  coniidentius  sequimur,  qoam 
Heinsius  potuit,  qui  quanti  pretii  Palatinus  esset,  nondum  satis  per- 


TRISTIVU  UBt  IL 


18» 


640 


i  Snppliciom  patitnr  non  nova  culpa  novom. 
Darmiuaqae  edideram^  com  te  deiicta  nblantem 

Praeterii  toties  iore  qoietos  eqoes. 
Ergo  qtiae  ioyeni  mihi  non  nocitora  putavi 

iptxerat.    Vers.  seq.    cuha  fnmim  cd,  Bonon.    Ver^  641.    Car- 
inwa  qme  edideram  Pirckh*    quae  deilcram  Francius. 

542.    lURE  9UIETU»  E^uES.    Ita  Heins«  cdidit  cx  Put.  Gall. 
^Lddensi  atroque,  admonitus  a  Lipsio^  qui  de  milit.  Rom.  1,  5. 
pe  guietus  tentavcrat    inreqweUis  Moret  prima   editio   Hcinsii  ct 
BOTein  eiusdem  codd.   nostri  Bern.  Crer,    irrequmfus  Bcrol.    Re» 
Bqui  libri  omnes:  irreqnkius,    Si  Tera  est  Heinsii  scriptura,  sive 
cum  illo  coniungas  iure  quHehu^  (qui  potuisset  oonferre  Cirin  t. 
iO:  me  requiesoere^)  sive  cum  Ouwensio  N»  H.  p.  159.  iwre  pra*-  ' 
terii,  ex  boc  loco  docerour,  quod  aliunde  minime  constat,  post  an- 
ftum  ab  U.  c.  752  tcI  753,  quo  Ars  amatoria  cdita  cst,  ad  annum 
tJ.  c  761  ]4uries   censum    aut  equitum  recognitioncm  a  Cacsar» 
Aagosto  institutam  fuisse.    Nam  historici  bis  tantum  id  factum  esse 
tradiderant    Ipse  Augustus,  siquidem  eius  orationes ,  legit  Dio  Caa* 
siQS,  cam  libri  56.   initium  scriberet,  in   seTcra  Ordinis  Equestm 
coirectonc   anno  tJ.  c«  762  in  bunc    modum   locutut    est   (Dio 
Ca».  56,  c.  7.):  to  f^iv  ngwTOV  iQia  Ittj  oXa  nQog  nagagxtvij;v 
ifiiv  idcDxay  70  di  SivtiQov  dvo^  quae  Tcrba  falso  interpretes 
cxpEcaDt  ex  illis    l.  54 ,    c.   16. :    ngoghal^e    f^tjSe^lav    lyyvrjv 
io)(im',  (4td'^  'Jjv  ovSi  SvoTv  ijoiv  SuXd^ovtcov  yafir^au  ng,  cum 
spectent  ad  recognitionem  equitum  anno  760,  et  legitimum"  ceu* 
sniD  aDDO  757c^8pecie  quidem  proconsularis    imperii   Labitum,  de 
qnibus  vide  diserte  narrantem  Dionem  lib.  55^   c.  13.   et  c.   31» 
AiDc  liqoido  pat^t,   si  tcI  mense  Julio  anni  761   transvectio  equi- 
tum  fuerit,  quam  annuam  fortassis  Augustus  ab  anno  760  instituit, 
(vid.  Dion.   Cass.  55,  31.  Schwarz.  ad  Nieupoort.  p.  110.^)  re- 
cognitioDem  non  fuisse,  quam  frequenterj  non  quotannis  fecisse  eum 
SuetoDius  narrat  Aug.  c.  38.    Ouwensius  N.  H.  p.  158.  hac  in  re 
mecQm  scntire  Tidetur,  sed  nec  transvectionem  annuam  agnoscit. 
^ut  igitur  ignoratur  hodie,  si  quid  eiusmodi    annis    quinque  ante 
757  gestum  est,  aut  toties  nostro  in  loco  significat:  Ins^  aut  locu§ 

rcooiecturac,  quam  cn  facillimam: 
Praeteriit,  Mies  vrrequietuSy  eques. 
littera  bis  scribenda  semcl  scripta  fuit,  quod  sacpissime  commissum 
alibrariis;  similis  crror  fecerat,   ut  locus  Fast.  6,  755.  comimpe- 
f^.    Equitemy  h.  c.    Ordinem  Splendidum  toUes  irrequietum  mc- 
nto  duLerit  poeta,  quia  praeter  graves  animadversiones  prioi^  post 
i^egationem  suam  denuo  anno  762  Tcrborum  castigationem  me- 
nient,  de  qua  rc  cum  haee  scriberet,  Ovidium  ex  amicorum  littcris' 
cettiorem  facttim  fuisse  oportct.    Ita  sors  Wrequieta  Mct.  2,  386» 
et  eaadem  Tocem  in  eadem  re  supra  habes  t.  236. 

543.  BRGo  9UAE  lUTENz.  Ergo  ea  quae  duo  Heinsiani. 
quae  twenls  Falat.  prim.  Put*  Basl.  Jun«  Crev,  et  undedm  alii. 
P*rt«m  Put  man.  pr. 


140  r<  OVIOU  NASONIS 

Scnpta  parum  prudens,  nunc  nocuere  seni?      | 
545  Sera  redundavit  veteris  yindicta  libelli, 

Distat  et  a  meriti  tempore  poena  sui.  i 

Ne  tamen  omne  meum  credas  opus  esse  remissniD, 

Saepe  dedi  nostrae  grandia  vela  rati. 
Sex  ego  Fastorum  scripsi  totidemque  libeUos; 
550     Cumque  suo  finem  mense  volumen  habet  t 

Idque  tuo  nuper  scriptum  sub  nomine,  Caesar, 

Et  tibi  sacratum  sors  mea  rupit  opus.  \ 

Et  dedimus  tragicis  scriptum  regale  cothiurnis,       ^ 

Quaeque  gravis  debet  verba  cothurnus  habet    ^ 

S55  Dictaque  sunt  nobis,  quamvis  manns  ultima  coepiOii 

Defuit,  in  facies  corpora  versa  novas. 

Atque  utinam  revoces  animum  paulisper  ab  ira^ 

Et  vacuo  iubeas  hinc  tibi  pauca  legi: 
Pauca,  quibus  prima  surgens  ab  origine  mondi 
560     In  tua  deduxi  tempora,  Caesar,  opus: 
Aspiciesy  quantum  dederis  mihi  pectoris  ipse^ 


561«    Adspicias. 


544«  Kuirc  KocuERs  skki.  suni  ftocUura  seiii  Leid,  nUs^ 
que.  nocuere  mihi  Crev.  Vers.  546«  et  admissi  tempore  uterqo 
Polit.  ef  cmissi  Moret.  Jun.  merito  ^  suo  prim.  ed.  peeM  /« 
prim.  Palat.  Vers.  547.  Non  tamen  Gall.  BusL  Jun.  Rel.  et  ^ 
Nec  Guelf.  Leid.  pr.  et  tres. 

549.  8BX  Eeo.    Tres  e^o  Auratus  legebat,  notanteJan.Pt^us^ 

3IK>d  yehementer  placebat  Schradero :  nimirum,   ne  dolendom  essej 
e  dimidia  ingeniosi  operis  parte  amissa.    Nam  quod  alii  negaof 
sex  totidemque  esse  dtiodecim,  >atis  id  refellitur  ex  Fast.  6,  725: 

lam  sex  et  lotidetti  luoes  de  mense  swpersunt; 
et  Ih,  V.  376:    misit  violentns  in  alhtm  i 

Corpora  cum  senis  altera  sei\a  rogxm. 

550,  TOLiTMEx  HABET.  UbeUus  hahet  Moret.  Busl.  Juik 
Crev.  et  octo  Heinsii.  Ex  Fast.  1.  extr.  Vers.  551.  lamqtte  f^ 
Palat.  prim.  scrvptum  ntfper  Busl.  Seguer.  Crev.  et  novem.  cvM 
nomifte  ed.  Bonon.  Vers^  553.  scriptum  relegare  cotumis  Guelf.  <^ 
vtrum  regaU  Camoenis  audacter,  sed  solito  ingeniosius  teotanv 
Francius.    Cfr.  de  boc  versu  Weichert.  de  Cass.  Parm.  p.  150.  s(]f^ 

555.  GOEFTo,  coeptis  sec.  Palat.  ct  alius»  coepU  Serr.  Ve«» 
560.    In  tua  defiuxU  secundus  Polit.     deflexi  unus  Heinsii.    ^  .   ^ 

561.  ASFiciES.  Aspicias  e  solo  Moreti  receperat  Heiosifl^ 
Aspicies  Palat.  uterq.  Put.  GalL  Serv.  Busl.  nr.  Vatic.  Guelf.  i^^ 
Leid.  prim.  Bel.  Berol.  Seguer.  Crev^  et  duodeviginti  alii  cuin 


TRISTIVH  m.  It.  141 

Qaoqne  favore  animi  teqne  taosqiie  canmik 
flon  ego  mordad  destriDxi  camiine  qnemqiianii 

Nec  mens  nllius  crimiua  versos  Iiabet 
pandidHs  a  salibus  suffiisis  felle  refugi;  86S 

Nnlla  yenenalo  litera  mixta  ioco  est. 
^lnter  tot  populi^  tot  scripti  millia  nostri 

nnaetTett  nostris  edd.  AtpicienB  Bero.  Reliqai  libris  Asfl* 
miy  qaod  Aldns  in  secunda  editione  et  Bersm.  probarant,    ^ 

563.  DESTBiKxi.  digirinxl  plarimi. .  dMnxi  Pirckh.  deitinxi 
k.  Vatic.  sec.  Palat.  Serr.  Leid.  pr.  Berol.  diffuH  Gail.  detruA 
li  BoDon»    detraxi  cuiquam  unus  Heinsii. 

565.  A  SALIBT7S  siTFFUBis.  o  fiimto  sti/f.  tret  Heinsiani. 
iiM|o  Hamburg.  pr.  m.  et  CreT4  fitinimo  emendatum  in  Hamburg^ 
MWof  Pot.  m.  sec.  Mor.  exc  Yom.  Jun.  Leidd.  Bern.  B^roU 
Cky.  et  quinque  Heinsii. 

566.  LiTKRA  MixTA.  lUeta  vkwta  Barber*.  Itmeto  alius 
Beiosii,  unde  ille:  ilncta  coniiciebat,  quae  confusa  etiam  Met.  4f 
i03.  et  efr.  Markland.  ad  Stat.  2,  1,  47. 

567.  TOT  POFULi^  TOT  SCBIPTI  .ifii.i.iA.  tot  populos  Bersm» 
Bero,  tot  ecriptaque  mtlL  Palat.  prinu  iot  ecripta  mUlia  Palat. 
Mc,  Sed  Yulgatam  quoque  tolerari  non  posse  fuerunt,  qui  intelli- 
^nt.  Scrtpfi  mUlm  noetri  sane  Burmanni  tantum  osdtantia  igno* 
tabat,  qoid  esset,  cfr.  ys.  387,  517.  Yeram  quid  illud  dicam  esse:, 
^  tot  millia  openmi  meormi  mea  CaJUope  me  eoUm  Ineeitl 
^e  illa  Calliope  inter  carmina?  Correxerunt  igitur  Tarii  Tarios  in 
Nos.    Tanaquilus  Faber  epp.  1,  37: 

.  Jnter  iot  popuUy  iot  eoriptiey  tntRla,  noetriBm 

pdarum  in  Toce:  miUia  bjpperbaton,  dure  etiam  illa  ^cuntur: 
Wiepe  iot  ecriptie  noetrie,  Meibomius  in  epistola  ad  Heinsiimi 
pnt.2.  p.  820: 

IfOer  ioi  popuUy  quoi  eeripU  mXlUa  noetri;  , 
iKoosiderate  eatenus,    quod  carminum  numeras  non  debtut  eum 
kmeosa  populi  Romani  multitudine  conferri.  Burmannus: 
!  Inier  iot  popuUy  ePudii  ioi  miUia  noetri; 

Mu^erus  in  scbedis  autograpbis: 
,  Inier  iot  popuU  eoripiorum  miXUa  ito^frt; 

Vithofins  in  annot.  orat«  funebr.  Pagenstecheri  p.  67: 

Inque  iuo  populOf  ioi  ecriptie  m^ihue  eiUm, 
m»  correetiones  aliam  alia  Tioleqtiorem,  probabilem  nullam.  PnH 
pe  Teram  tamen  Tanaquilus  Faber  fuit,  qui  si  una  littera  sibi 
merasset,  certe  effecisset,  ne  quis  ultrft  ingeniosus  esse  Toluisset. 
b  eoim  legendum  puto : 

Inter  iot  popuUj  ioi  ecripOe^  mUUa  ftosfrt; 
ialTa  est  carminis  ratio,  optime  congruentibus  bemisticbiis ,  cfr.  3, 
h  ^3.  saWa  ab  omni  parte  locutio :  scripfa  saepissime  libros  suos 
»eta  dicit:  1,  7,  30;  6,  1,  16.  ioi  miUia  popuU,  ut  apud  Sene- 
^  ep.  18 :  multa  milUa  eervorum^  multa  mmia  nauperum.  Cal* 
^  tnea  toi  eoripUe  ita  dicitur»  ut  aptius  Tix  possit. 


148  P.  OYIDIt  NASONIS 

Qaem  mea  Catliope  laeseril;,  uiras  egou 
NoD  igitar  nostris  ullum  gaadere  Quiritem . 
570     Auguror,  at  multos  indoluisse  malis. 
*    Nec  milii  credibile  est  quemquam  insultasse  iacenti| 
Gratia  candori  si  qua  relata  meo  est. 
His,  precor,  atque  aliis  possint  tua  numina  flectiy 
0  jpater,  o  patriae  cura  salusque  tuae* 
575  Non  ut  in  Ausoniam  redeam,  nisi  forsitan  olim, 
Cum  longo  poenae  tempore  yictus  eris. 
Tutius  exsilium,  panloque  quietius  oro: 
.  Yt  par  delicto  sit  mea  poena  suo. 

668.  ^EM  MEA  —  vnfVB  TOo.  Quem  siia  cod.  Crev.  el 
Francius  coptra  senteDtiani.  intus  ero  priiii.  PalafiD.  tiftt»  en 
omnes  libri  seHpti  et  editi  praeter  Serv.  exc.  Yoss.  Reland.  et 
tres/  quos  cnm  Heinsio  sequimur.    Vers.  570.    ac  muUos  Gruelf. 

571.  ixsuxTAssB  meliores,  h«  e.  Palatinns  uterque,  GoA 
Pot  cod.  Bersmanni,  Gall.  Moret.  Serv.  Leidd.  decem  et  w*| 
ptem  Heinsiani  et  nostri  quatuor.  Rdiqui  cum  vett.  edd.:  ifi- 
stdtare.  ^ 

572.  81  ^vjl  kklata.  reMita  k  qua  Bpsl.  sl  qua  riM\ 
«^d.  Bersm.  sec.  Palat.  Pirckh.,  quod  Bersmannus  recepit,  Gmte^ 
rns  in  schedis  probabat.  ■ 

577,  TUTiors  ~  ORO.  JHRtiut  prim.  Polit.  Serv.  et  tertiail 
Heinsii.  paucoque  Moret.  paulumqite  Busl.  Seguer.  quietius  opt^ 
uuus  Heinsii. 

578«    FOEXA  8U0.    poem  meo^  Busl.  Serv.  a  prima  manu. 


TRISnVM.  UB.rlt.  |iB,  HI.  BL,  L  |4^ 


LIBER  TERTIYS. 


m  hanc  venio  timide,  liber  exsnlis^  iirbenk 
Da  placidam  feisso,  lector  amice,  manum; 
Nm  rejronniday  ne  sim  tibi  forte  pudori}. 

1.    timidl.  ' 
ADNOTATIO  IN  UB.  IH. 


ftolam  decimam  tertiam  Pfrckli,  nomerabaty  dedmimi  quln^ 
pn  Reiand.  Inscrr.:  Pro  se  UdoTeth  Vihir  oro*,.  pro  ^atxe  twea^ 
pwkh.  Berol.  Lectorem  liher  aUoquifur  edi  yett.  septem.  JtJt^rtT 
F^orem  dhqmPur  Ald. 

L  !•  T£Nio  TiMiDX.  Ilmide  venio  primus  Polit.  et  duo  Bein- 
D'  ttmldutf  Leidensis  secondus  et  alius.  Umid^  BeroU  tian^ 
^^j  prim.  Oranes  reliqui  Heinsiani,  nostri  et  yett.  edd.:  timide. 
JJWS  qued  post  Heinsium  editiones  omnes  babent,  illius  est  cor- 
*ctio,  non  magis  necessana,  quam  Burmanni:  iandem^  rel,  tar^ 
F*)  ex  scriptura  cod.Leid.pr.  negUgentius  eaotata,  aut  Sclici&deri: 
mu  Vulgatam  rectius  distinctam  interpretaberis :  timide  muo. 
I^otftliber  exulis.    cfr.  1,  1,  4:  ... 

u,  InfeUx  hdbitum  iemporis  huius  habe» 

w  Mpul  iti  urhem  Serri  et  Bernewwb 
2.   Fisso.    faaeo  tves.  {^nsii.. 

^*     NK    8W    TIJH    IQORTV     rVD.OBI.       qnod    «1111    Pirckk       Iftt 

^  pudoris  Francof.  tres  Heiosii  et  noster  Rel.  mua  timarm. 
I^  pro  T^  Kfii^  ^t  aUiM^   «apm  dobrto  Bud,  ^t  abfir.    eo^ 


144  JP- 

NuUus  in  bac  cbarta  yersas.aniare  docet 
6  Haec  domini  fortona  mei  est^  ui  debeat  illam        | 

lufelix  nullis  disslniulare  iocis. 
Id  quoque,  qnpd  .yiridi  quondam  male  lusit  in  aev^ 

Hei  nimiui^  sero  danpat  et  odit  ppus. 
Inspice^  quid  portem :  nihil  hic,  nisi  triste  videbis,  4 
10     Carmine  temporibus  conveniente  suis. 

Clauda  quod  altemo  subsidunt  carmina  versu:      \ 

Yel  pedis  hoc  ratio,  vel  via  longa  facit 
Qupd  neque  sum  cedro  flavus,  nec  pumice  levis:  ^ 

Erubui  domino.  cultipr  esse  meo:  ; 

iSLitera  suffusas  quod  habet  maculosa  lituras:       . 

Laesit  opus  lacrimis  ipse  poeta  suum. 
SS  qua  videbuntur  casu  non  dicta  Latine^  1 

Iq  qua  scribebat,  barbara  terra  fuit.  m 

5.    Nec    6«    uUis.  j 

' '   '  -        ^ 

5,  6.     Hi.i;c  DoMiKi  — -  iNFSiix  K1TI.I.IS.     Sic  eodd.  il 
et  retusti  Palat.  primus,  Guelf.  Francof.  Bersxsamii  et  praeter  m 
Gall.  Moreti,   Jan.  Leid.  prim.  Berol.  et  Crev.;  multi  prae^ 
alterum  utrum,    Hom  yei  nulUs.     Ubrorura  ^des  potior  est 
elegantiae  spede,    quam  altera  librorum   scriptura:  jY#c  — '* 
prae  se  fert;  quoniam  Heinsius  utramque  coniungere  infdiciter 
ta?it  ita:    Haec  domini  foriuna  mei  e^  tte  debeal  iUwn 

knfeUx  ullis  etc. 
Bt  cfr.  1,  9,  37: 

'  Hic  stdtus,  baec  rerwn  nwnb  est  forhina  meartm, 
^Diheai  vi  lacrimie  nullus  adesse  modus. 
*  9,    iirspiCE.    Aspice  vett.  edd.  omnes. 

11..   8UBSIDUNT.    suheidani  eaedem  omnes  nostrae  et  nnll 
seriores.     Yers.  seq.  .  haec  raUo  Francof.  Bersm.  Putean. 
Jun,  Bem.  Berol.  'ReL    ratio  esi  Busl.  Jun. 

13.    FLAYUS*.  fulma  Palat.  prim.  Guelf.  Palat.  sec 
uterque,  Gall.   tree  alii.    convptm  duo.    flavus  cedro  Serr. 
lenis  Paiat.  prim.    Yers.  16.    Levii  Francius  suadebat    swe 
Seguer.  Rel. 

17.  I.ATIMI.     latino   Guelferb*  Bersm.  Putean.  Gall. 
Busl.  Firckli.  Berol.  Rel.   Crev.  et  novem  Heinsiani;  iderii  ab 
manu  suprascriptum  in  Segner.  erat  et  ita  yett.  edd.    In  Guelf. 
aatiqua  manu  additum:  pro  latine. 

18.  seiunBAT.     eoribe6am  Strozzae»  ecribebar  Hi 
et  Rd.  Hber. 


TBisnvif  tiB.  nr.  vl.  i  14^ 

l^ite,  lecioref,  si  non  gravey  qna  ait  etindain^ 

!  Qimsqoe  petam  sedes  hospes  in  Vrbe  liber.  20 

|beo  ubi  siun  fartim  lingua  titubante  locntas^ 

Qui  mifai  monstraret,  vix  fait  nnns,  iten 
R  tibi  dent,  nostro  quod  non  tribuere  poetae^ 

MoUiter  in  patria  vivere  posse  tua. 
^c  age:  namque  sequar,  quamvis  terraque  marique  2^ 

LoDginquo  referam  lassus  ab  orbe  pedem. 
^aruit;  et  ducens,  baec  sunt  fora  Caesaris,  inquit: 

Haec  est  a  sacris  quae  via  nomen  faabet: 
^clocns  est  Yestae,  qui  Pallada  servat  et  ignem: 

|.liogaa  fartim.        2S.    parenti        25.    sequor.        29.    focus. 

'    19.   j^vA»    quo  Palat.  tec  Bersm*  Francof.  Pircklk^et  quin- 
^  Honsiani  cdm  ed»  Bonon. 

21,  uBi  suM  FURTiM  LiNGUA.  fiM  8um  Falat  prim.  lin^ 
N  {wim  ex  8olo  Busl.  ne  admonito  qoidem  lectore  edidit  Heia- 
^.  Reliqui,  quotquot  innotuerunt,  cum  edd.  yett.  eo  ordiQe^ 
peDi  seqaimur.    Vers.  seq*    monstrassei  Leid.  uterque. 

23.  poKTAE,  Sic  omnes  libri  veteres  praeter  tres  nesdo 
f^  qui  pro  var.  ser.:  parmU^  repetitum  scilicet  ex  r.  57. 
I  25.  SE^UAB.  Sic  iterum  omnes  libri  scripti  et  editi  praeter 
nm  HdDsii,  qiii:  secfuor^  CoQiuDCtivus  autem  ciir  potior  sit,  se- 
kDtia  osteDdunt,  quamris  duc  «equor  pro  formula  quadam  saepie 
b  recte  Heinsius  aotaverit  ad  Fast.  4,  525.  nempe  seqttar  GeJL 
me  tequar  Bern.  Vers.  seq.  Mjmginquwn  Leid.  uterque.  Vers. 
K  Baee  a-  Caesards  ed.  prim.  Heins. 

\  29.  I.0CU8  EST.  BurmaoDus  ex  solo  Herculani  cddice  pro 
Ugato  boc  omnium  librr.  edidit:  focus  est,  quod  non  oportuit  e^ 
icum,  aot  lingnae  latinae  Teteris?e.  bistoriae  peritum.  Nam  lioc 
'nondici:  focus  PcMa^um  ei  ignem  serva^  Sciiraderus  vidit. 
|(1  vero  ipsum^  quod  Burmannus  notavit,  foeum  Vestae  proprie 
'deeius  deae  sacrario,   efficit,  ne  hoc  loco  ita  scripsisse  Ovi- 

existimemus.    Nimirum  ipsa  Vesta  viginti  fere  anois  antequam 

«criberentur  ex  regioae  Urbis  octaya,  qua  de  loquitur  poeta, 
<)eciffiaiD  ipsumque  Falatium  migraverat.  Istic  iam  focus  Veskie 
■*.  Cfr.  Virg.  Georg.  1,  498.  Ovid.  Fast.  4,  949.  6,  455. 
^tiquo  eius  s^cello  locus  taatum  restabat,  quo  olim  culta  fu6- 
jcfr.  Fast.'2,  280: 

lltc^  vhi  nunc  Urhs  esf ,  iunc  locus  urlns  etah 
J-  8,  805:  Ventris  erat  pro  ventre  locus. 
9  iHe  tamen  locus  et  ignem  sacrum  et  Vestales  suas  hab^ba^ 
'.Foggjnium  ad  Verrii  Flacci  Fastos  p.  70.  Pailadium  illic  re- 
^Bse  ex  Herodiani  lib.  I^  14,  4.  cognosces,  ubi  in  ineendio 
^^^i^«ta  Commodi  illud  potissimum  ex  ftagrante  Vestae  aede  ere« 
^  per  sadram  viam  in  Palatium  delatum  narratur. 

10 


30     Hia  fult  imtlqiii  regia  patva  Nmiiae.  / 

Inde  petens  dextram,  porta  est,  ait,  ista  P^ati: 

Hlc  Stator:  boc  primum  condita  Roma  loco  esL 

Singula  dum  miror,  video  fulgentibus  anms 

Conspicuos  postes^  tectaque  digna  deo. 

3^  Et  Jovishaec,  dii^i,  domus  est?  quod  ut  esse  putarei] 

Augorium  menti  querna  corona  dabat. 

Cuius  ut  accepi  dominum,  non  fallimur,  inquam, 

£t  ,magni  verum  est  banc  Jovis  esse  domum. 

Cur  tamen  apposita  velatur  ianua  lauro, 

^^     Cingit  et  augustas  arbor  ppaca  comas?       , 

.95.    Ad«        40,    fores.  r. 

30v   jaic  cx  Palat.  priiD.  GueHerb.  Pufean*.  Reg.  Bu^  h 
.   Lei^.  priQi/  Berol.  Rel.  octo  Heius.  pnm«  ed«  et  Dostiris  vett.   ^ 
liqui  libri:  Haec. 

32.  STATOR.  OnHies  codd. :  mtar  praeter  Combii^  Hercoll 
et  unum  PotitiaDi  librum,  qui:  Stator^  io  postrema  forsitaD,| 
coniectura  adscriptum  exhibebant.  Idem^  ante  Heipsium  assea^ 
fiierat  J.  F.  iGiroDovius.  Im.  prmum  quidam  Heinsiaoi  et  noaa 
Boma  fM  uous  ab  illis  diversus.  est  paucissimi  et  minimae  aiKl 
rit^tis  omittuDt» 

35.  ST  lOTis  HAEC  STC.  PalatiDus  primus:  En  ioctts  U 
ibpi  Joms  esi^  Guelferbytanos :  Et  iovis  est  dixi  drnius  7ioc»  El 
4lem'  modo  reliqui  libri.  ordinem  yariaot :  Et  dpmus  hase  dixi  ' 
sst  prinu  Yatic.  .et  duo  alii,  Bern.  Et  domtts  est  dia:i  Jovis 
Busl.  Jun.  En  domus  haec  dixi  Jovis  est  vett.  edd.  omnes* 
liqui  codd,  fere  cum.  Francof. :  Et  Jovis  haec  dixi  domu9  est^ 
het^  quo  se  commendet  prioris  classis  scriptura :  voci  Jovis  moi 
tum  additur,  quod  convenit.  Sed.  in  prima  versus  vocula 
mutandum  esse  videtur.  Nanti  Et  nibil  offensionis  habet^  ^r, 
9,  149 :  Et  quid  adhuc  haheo  facti,  cur  HercuUs  uxqr  etc^ 
En^  quod  praeter  modo  recensitos  Pirckh.  exhibet^at,  sensu  ca^ 
An  librorum  auctoritate.  Solus  Herculani  id  habebat,  cui  libroj 
.Heinsius,  qui  oHm  in  schedis  adscripserat :  forte,  Ha^c  dM  m 
oftne  dofnii«  vd,  An  dixi  Jovis  istd  dmms^  unde  sua  Burman 
4}erivavit,  postea  diiifisus  esse  videtur.  Yers  seq.  cqrona  .4 
Reg..prim.  ed.  duo  Heins. 

37.    AccEPi  DOMiNUM.    accepti  Palat.  prim<    numen  sec 
dus  teste  Heinsio,  numerum,  vero  Jano  Grutero,  qui  illum  contd 

39.     AFPosiTA  ex  Jun.  Leid.    prim.   exc.  Yosa,  Gall».  | 
j^eptemdeeim  aliis  et  prima  editione  recepit  Heinsius;   accedunti 
istri  codd.  et  vett.  edd.  omnes«    Reliqui  hbri:   oiyposita^   quod  < 
abitciendum  sit,  ex  Heinsii  et.  LoersU  npds.  ad  Uer.  7,  100. ^  fl 
«X  iiS)  quae  ad  versum  sequentem  dicemus,  facile  apparebit*  Jflefl 

etiam  adscripserat:  f.  vatlaJur.  : 

40.    OPACA  C0MA8.    Discedunt  codices  in  partes.    Fi&atioi 


T&ISTTTM  LHL  tn.  BL.  L  I47 

limn^  BlsgiiM,'  Hbrtti',  Botlidienus,  HercoIeiM,  ttRqo^t  Gofaoi  ff( 
luioque  HeiD2)ii  cuid  nostro  Berolioensit  opaca  fores*  Cootra 
lelferbjtantis  et  reliqui  omnes  Heinsii  et  nostri  libri,  etiam  inif- 
hsi  Teteres :  opaca  comas.  Huc  adde  Pirckh.  et  alium  cum  edr 
>aoD.,  qui:  domos  et,  umim  Heinsiamim,  qui:  dotmif  exliibebant. 
abique  sola  librorum  auctoritate  res  gerenda  esset,  PalAtino,  ut 
»i  saepissime,  obtemperaremus.  Yerum  nonnunquam.  penitius 
discrepantiae  sunt  excutiendae.  Accedit,  quod  ea  scriptura, 
codd.  ioterpolationis  suspecti  exbibent,  ab  editoiibus  hcfy 
diem  omnibus,  Naugerio^  Ciofano,  Jac.  Rovero^  Heipsio»  reli- 
>,  ideo  posthabita  cst ,  quia  intellectd  difficih*s ,  icerte  altera  ill^ 
108  perspicua  esset.  Num'  igitur  qui  int^oIaruAt  obscuritoten^ 
Qti  sunt  f  Num  scripturamexeogitar^  illos  potbisse  pntemnir  do-  ' 
'rem,  quam  pro  intellectu  tot  ingeniosorum  nominum  ?  Nam  Au^ 
Uie  cmae  sensu  nequaquam  carent:  comae  quid'  sint,  docet  Rn- 
I)  115|  16:     isemimquM  smaH 

VeiH^  i»  vmdes^  JSemo^  rseil^j^;  ^omfis* 
ptito  proprie  dici,  quae  ad  Jovem  pertinent,   patet  ex  Fast.  I, 
y»       Hk  (AugQstus)  soc>wm  cum  Jove  namen  habeU      ,  / 
io  eoiiD'  Idibus,  loviali  die ,  illud   nomen   in  Augustum   coilatuin 
!nt«  Porro  quercum  in  lovis  tutela  esse  ex  ipsius  fauius  elegiae 
».35l36,  Pbaecjr.  3,,  17,  2,  Serv.  ad  Virg.  Ed,  1,  17  5  7,  24, 
f^t    lam  si  mhil  impedit,  quominus  augustas  comas  de  cqrpna; 
^  ex  quernis  foliis,  quae  foribus  Palatioae   domus  afjfi^ia  erat, 
^amus,  quae  sit  arhor  opaca^  quemae  coronae  circumdatja,  lo-  • 
lindicat  Met.  l^  662:  1  • 

Poslakus  Augusiis  eadem  piissma  custos 

Ante  fores  stahis  niedlamque  fuehere  queroum, 
fflo  autem,  ex  nostro,  tum  e  Fastorum  loco  4,  953.   et  Dionis 
>ii  verbis  53,  46:  'to  zag  ddqfvag  tiqo  twv  fiaatXeicav  7100x1- 
^a/)    quomodo    vestibulum    Caesareae.  domus    lauru    dejcorata. 
Bt^  tibi  informabis.  si  viva  ea  arbore  fuerit,   quod   Fastorum* 
K  miDime   solos  evincit:  potest  enim  illic  indicari  simiil  illud,. 
yob  Servius  ad  Aen.  6,  230.  Opacam  dicit  laurum,  quia  frpndem 
iper  iudeciduam  habet :  quemadmodum  siccam  arcton  alibi^  quia 
iqaam  occidit*  *  Aut   enim  illud   adiectivum  apud  alios  quoque.^ 
I  FI.  3^  533,  Sen.  Herc.  fur.  689.  ita  intelligendum  est,  a^t  si' 
R  eit  Ovidius ,  eadem  certe  metalepseos  (Charis.  1.  4.  p«  244.) 
n  dixit  umhrosfum  Haemtfm  Her.  2,  113,  Virgilius  Ecf.  %  20  j. 
n  fontes  induceret  umhra^  Georg.   1,   156:  rwris  tpaci  Falce. 
^simibras,  342:  densaeque  fn  montibus  umbrae,  ubivid.  Serv.  et  ^ 
^eo.  1,165.   Cir.  Fest.  s.  v.  Umhrae,    Hactenus  prb  veteri  scri-- 
S  militavimus.    Illa,  quam  impense  omnes  probaveruot :  or bor 
<f\fores2  ^^^  suspecta  sit,  et  unde  in  libros  adeoque  primum 
■tioum  irrepserit,  monstrandum   est.    AdscripsetAnt  librarii  ooa 
^  versum  Fastorum  1,  614: 

Protegat  et  vesPros  quema  corona  fores. 
B  in  trefl(Heinsii  codd.  et  primam^eius  editionem:  quema  corona 
<«We  opoca^  in  illos  vero,  quos  supra  receosuimus  ^^  libros;' 


• 


1»' 


148  P'  OYIDn  NA80NIS 

An  qma  perpetnos  meniit  domns  ista  Mimiphos? 

An  qnia  Leucadio  semper  amata  deo  e^t? 
Ipsane  quod  festa  est,  an  quod  facit  omnia  festa? 

Quam  tribuit  terris,  pacis  an  ista  nota  est^ 
45  tltqiie  viret  semper  laurus,  nec  fronde  caduca 

Carpitur,  aeternum  sic  habet  illa  decus? 
Caussa  superpositae  scripto  testata  coronae 

Servatos  cives  indicat  huius  ope. 
Adiice  servatis  unum,  Pater  optime^  civem, 
50     Qai  procul  extremo  pulsus  in  orbe  latet:  ^ 
In  quo  poenarum,  quas  se  meruisse  fatetur, 

Non  facinus  caussam,  sed  suus  error  faabet* 
Me  miserum,  vereorque  locum,  vereorque  potentei% 

41.    I^um  — •  domas  uba.       50.    iaeet.        53.    vereorqae  — ifr 

Derorque* 

fiores  eodem  a  llhrariis  coosUio,  quo  postea  ab  editoribasy  adndl» 
sum  esty  ne  de  intellectu  laborandum  esset. 
/  41,    AN  qvix,    Num  ex  codd.  pr.  Vatic.  pr.  Polit.    iec  ?»• 

lat.  Jun.  Serv.  et  novem  aliis  cum  prima  editione,  quibus  noittl 
Guelferb.  accedit,  recepisse  videtur  Heinsius,  quia  y.  35.  An  prolft 
Yisset.  Palatinus  priraus  cum  ingenti  reliquorum  numero":  Aiij  oi 
tantum  Heinsiani  r utean.  Gall.  et  duo ,  nostri  BeroHnensis  et  ^ 
land.  decedunt:  Non  exhibentes,  Vid.  Hand.  Turs.  1.  p.  355||| 
18.  Cic.  in  Verr.  3,  80,  §.  186.  domtis  una  Burmanni  levitasj 
utroque  Leid.  arripuerat:  idem  Puteaneum  nominat  pro  Regio. 

42.    LEUCADio  —  DEO  EST.    leudio  Palat.  prim.    est  i&  1 
versns  addidimus  idoneis  auctoribus  Palatino  primo,  Guelferb.  I 
tean.  Francof.  Palat.  sec.  Regio,  Busl.  Jun.  Leid.  pr.  Bern. 
roU  CreT.  prim.  ed.  et  veteribus  nostris   omnibus;     Vers,  seq. 
feita  GuelU    est  omittit  Palat.  prim« 

45.  sKMPER  LAUKVS.  lawTus  smpeT  Palat.  prim.  cum 
quot  Heinsii  et  nostris.  Vers.  seq.  aetemo  Palat.  prim.  Paf 
et  quidam  peiores.  Relandinus  a  pr.  m.:  aetemum  sic  vM 
iomus.  ^  ^    ^ 

47.  SCAiPTO  TISTATA.  Palatinus  primus  cum  yiginti 
bus  libris,  quos  enumerare  non  attinet^  tum  vett.  edd.  omi 
Mcripio  iestante^  quod  intelligi  rix  satis  potest.  testaia  omnes 
qui  habuerunt,  quorum  Heinsiaoi  nominantur  GallicuSj  Palat; 
Francof.  Polit.  uterque,  nbstri  Guelf.  Bern.  Crev. 

50.  I.ATST.  iacet  Heinsius  e  primo  Politiani,  Moreti  et 
que  aliis  codd.  recepit^  quibus  accedit  nostef  Berolinensis.  1 
plis  septem  ab  illo  exdtatis  unum  detrabo,  Pont«  l^  8|  8.| 
oppono  Ib.  T.  12.    Vers.  seq.    In  qua  Palat.  prim. 

63.     TMXOatVX    I.OCOM9    TXEKOA{VJB    rOTXMTXM*      tMTMl 


TEI8TIVV  Ulk  IH.  EL.  L 


l^ 


Bt  qoaiitiir  ferepido  litera  nofitra  meta; 
Aspicis  exsangui  chartam  paUere  colore?  M 

Aspicis  alternos  iDtremoisse  pedes? 
QaaDdocuuque,  precor,  nostro  placata  parenti 

Isdeu  sub  dominis  aspiciare  domus. 
Inde  tenore  pari  gradibus  sublimia  celsis 

Dncor  ad  intonsi  candida  templa  dei:  60 

SigDa  peregrinis  ubi  sont  altema  columnis 


^e  —  tmerorqfie  ab  Heintio  editum  e$t  ex  uno  Vadcano.  «0110- 
twt^  —  venerorque  Seryii,  pr.  Polit.  sec  Palat.  et  tres  alii.  Re- 
Iqoi  omnes  libri,  Palatino  primo  et  Guelf.  ducibus,  id,  quod  ex- 
yresnmus,  tuentnn  Cur  retinuerimus,  caosa  est,  quia  reltqua  etiam 
nDissima  censemus,  neque  aut  ex  Naugerii  quibusdiim^  Herculani 
et  UDO  Yaticano ,  nostroque  Berolinensi :  pareniem ,  aut  ex  Heinsii 
icoDiectora:  petiates  corrigi  facile  pateremur.  £x  usu  loqnendi  mi- 
fiiiDe  iofrequenti  ad :  poieniem  subaudies :  loct.  Sic  apud  Statium 
Bilv.  ly  1,  dO :  Tantum  dkai  equoSj  quantvm  distare  re^enieey 
Jd  ngafifet  accusatiTum  repete:  illaSy  quod  .Tulgatissimum  est  ge- 
1109.  Apud  Horatium  in  epistola  ad  Tibullum: 

Di  Ubt  dmtias  dedervmt  artemque  frneniiy. 
sUatiTom  intelliges:  fruendi  iis.  Apud  ipsum  OTidium  Pont.  4,  89 
71:  8ed  dare  materiam  nolis^  quam  carminaj  maius^ 
pidm  prorsus,  quo  bic,  modo  gc^iitiTom  cogitatione  supptcbb: 
PMlertam  carmifium:  aliter  enim  sententia  non  procedtt,  lam  rero 
h  lib  tribus  exemplis  unum  Terbum  duobus*  substrtDtiTJs  mnctuiQ 
^es;  quo  fit,  ut  hoc  etiam  loco  idem:  vereor  TepL^ii  tanlimus, 
<|n:un.  duobus   diTersis  perpetuam  quasi  orationis  iuLicCtiram    inter- 

elari.    potens  loci  ut  potens  maris  Hor.  od.  l^  5,  l5,  16,  Jm^ts 
mque  ianuae  coelestis  potens  Macrob»  Sat«  1,  1»  Tid*   Kopp.  ad 
N..  Cap.  p.  231. 

^'  M.  ^uATiTuii  TREPiiio.  queritvr  Palat»  priro»  doo  Heins. 
^Berol.  rapido  Guelferb.  pr.  Vatic.  uterque  rolit.  sec.  Palat. 
ratean.  Francof.  Gall.  SerT.  Busl.  Pirckb.  Leid.  uterque^  Jun..  Se- 

Bir.  CreT.  duodecim  Hein»ii  et  ed.  Sonon.^  unde  Heinsius:  pa- 
0  coniiciebat  in  scbedis ,  postea  in  codice  quodam  iuTentum. 
»«5.  seq.  exiguo  —  crtfore  Palat.  prim.  Alii  Tulgares:  ruhore^ 
Hnore,  Iremore,  ri^ore,  quas  scripturas  perperam  ad  y.  59.  Bur- 
mim  distulit. 

.  57.  PLACATA,  Palatinus  primus,  Guelferb.  et  duo  Hein- 
^oi:  placare,  Puteaneus,  Regius^  secundus  Palat,  et  duo:  placere. 
^  ipsi  Tetusdores  libri  iidem  interdum  fallunt,  deteriorum  iii- 
Koditur  annona.  Yers.  seq.  llsdem  Palat.  pr.  Hisdern  Gnelf. 
I  59.  TKiroRE  PARt.  tmxore  Palat,  prim.  cum  tribus  aliis,  qui 
^am:  jfraiH.  Franciana  est  coniectura:  tremwe^  BotbiaDa>  YindiG^ 
|f*  7*1  g^oMus  Umgis. 


Belides  et  sMcto  barhanis  ettde  pftfer^  .    ^     ^ 
Qoaeqae  viri  docto  veteres  cepere  noviqiie 
Pectore,  lectims  inspicienda  patent. 
65  Quaerebam  fratres,  exceptis  scUicet  illis, 
Quos  suus  optaret  non  genuisse  parens. 
Quaerentem  frustra  custos  e  sedibus  ilUs 

Praepositus  saucto  inssit  abire  loco. 
Altera  tenipla  peto,  vicino  innota  theatro: 
70      Haec  quoque  erant  pedibus  non  adeunda  meis.  || 
Nec  me,  quae  doctis  patuerunt  prima  libellis, 

Atria  Libertas  tangere  passa  sua  est. 
In  genus  auctoris  miseri  fortuna  redundat, 
Et  patimur  nati,  quam  tulit  ipse,  fugam. 
75  Forsitan  et  nobis  oUm  minus  asper,  et  ilii 
Evictus  lougo  tempore  Caesar  erit 
Di,  precor,  atque  adeo^  neque  enim  nuhi  tnrba  i» 

ganda  est, 
Caesar,  ades  voto,  maxime  dive>  meo. 

67.    me  sedibus. 

62.  BARBARirs  Palat.  prim.  Guelferb.  et  optimi  qoiqaeHi 
^enrant.  Correctio  Italorum  est,  quod  pr.  Polit.  sec.  Palat.  Bj 
Juu.  et  noTem  Heinsiaoi  cum  prim.  ed.  et  yeteribus  nostris  praell 
Bonon.  ostendunt:  stat  ferus,  ^ 

63.  CEPERE,  Sic  Guelferb.  Polit.  nterque,  Palat  sec  Im 
uterque,  Francof.  Jun.  Pirckh.  Reg.  Put.  Gall.  Mor.  Serv.  Bw 
Bern.  Berol.  Rel.  cum  septemdecim  aliis  et  prima  edidone.  Vii 
Gronov.  Obss.  2,  3.    Palatinus  pr.  taroen  cum  reliquis   utriosq* 

*artificii  libris:  fecere,    Cfr.  1,  1,  45.    Nolim  hanc  rem  diiudicare.' 

66.  oPTARiT.  optarat  Palat.  prim.  et  duo  librL  parii 
ex  uttoque  Palatio.  utroque  Politiani  et  sex  aliis  cum  vett  efl 
omnibus  edidit  Heinsius.  Accedunt  Berol.  Crer.  Gnelf.  tamen  cA 
reliquis:  pater.  ^  5 

67,  cusTos  E  8EDIBU8  iLLis.  Quam  scripturam  danMul 
brorum  e^  vett.  edd.  est  omnium,  nist  quod :  detidibus  Pirckb.,  4 
sedihus  Seguer. ,  a  sedibus  Relandinus.  nte  sedibus  correctio  ^ 
Neinsii,  quam  damnemus  oportet,  cum  ad  vivum  baec  resecaotj 
Mam  e  sedibuB  eibire  aptius  liber  dicitur^  quam  custos  sedihusm 
brok^um,  v.  20«)  jtraeposltus,  £t  rursns  sancto  loco  melius  cooTel 
cuetos,  quam  severa  repulsa  supplicum ;  nam  nuU<ts  summovit  4 
manus.    illos  editiones  veteres  praeter  Bonpn.    Yers.  seq.    m 

.  Palat.  prim.    Vers.  76.    ert«  Regius  pro  v.  scr.  ' 

77.    Di,  PREcoR.     De  precor  levi  errore^ut  fit,  Gadft* 

Patean.  Francof.  et  sededm  alii  cum  prima  editiooe.     Hine  I 


i 


TBisimiijB.  iilel.i;bl.u.         tim 

InlefM,  qnaniam  «totio  nibi  pnUira  dama  eat^         w 

Pritato  liceat  delituLsrae  loco. 
Vo8  quoque)  si  fas  est,  oonfusa  pudore  repatsae 

Somite  plebeiae  carmina  nostra  maiias. 


U- 

wgo  erat  iu  fatis  Scythiam  qnoqae  visere  nosfrisy 
Quaeque  Lycaonio  terra  sub  axe  iacet? 

Nec  vos,  Pierides,  nec  stirps  Latonia,  vestro 
Docta  sacerdoti  turba  tulistis  opem? 

79l    atatb  quoDiam.        3.    Lateia. 

pw  Palatiiuit  priou  DOYem  HeiosiaDi  et  ed.  fioDooienns*  No- 
itri  codd.  omnes  iii  has  mendas  disceduot.  Siogulos  recensera 
1100  attiDet. 

79.  iNTEREA,  9170KIAM  STAtio.  Intranti  PuteaD.  et  duo. 
*M  quoniam  Heinsio  placuit  iDventum  in  libris  vulgaris  notae 
Gall.  Mor.  Firckli.  Leid.  utroque,  Jun.,  quibus  Bern.  Seguer.  Rel. 
lccedunt.  Palatinus,  Guelferb,  et  reliqui  omnes  inverso  ordine, 
poem  eiHeaciorem  re?era  esse  iam  aliquoties  annotavimus.  Vers. 
leq.  detuUsse  Guelferb.  Vers.  81.  repulso  Palatinus  prim.  et 
GiKiferb.  Vers.  82.  filebee  Berol.  Phebeiae'  Serv.  Fhaebeae 
|nnu  cd.  Heioaii. 

I  -       ^ 

r  " 

i  n. 

I  Cohaeret  superiori  in  Palat.  prim.  Putean.  Francof.  Pirckli. 
Krr,  Busl.  Berol.  prima  cJditione  et  Bonoti.  In  Francof.  in  mar- 
N  erat  additum:  Ad  Musas.  Vel  hoc  <!onUnuaUir  ad  jiraecc-  ^ 
»«»,  tt(  stt  una  epistola  et  modo  victus  (leg. :'  tnodo  Ovidius)  h- 
M(r,  poetquam  Viber  suus  fuit  locutus.  Inscribitur  in  Aldina 
pnja:  Queritur  se  in  exilium  missum.  In  reliquis  libris  separatur 
ne  ioscriptione.    Primum  distichon  abest  in  Serviano. 

1.  BCTTHiAM  ^uo^UE  TisERE.  sdthianCque  Guelf.  iiiscro 
Wat.  prim. 

^  3.  LATOHiA.  Latoia  Heinsius  sibi  Tidebatur  pro  consuetu- 
■jje  Ovidiana  correxisse.  Verum  neque  lib.  5,  1,  67.  codd.  a 
^^  forma:  Xratont^is  discedunt,  et  hoc  in  loco  Heinsium  faU 
^  esse  video  in  duobus  ex  quatuor,  qnos  laudat,  codd.  numero, 
■•f^t,  ei  Ser?.)  qui:  Laibia  babebant:  de  reliquis  duobus  nibil 
^tat.     Omnes   igitur  codd.    praeter    duos^  de  quibos  iocerta 


:i6t  w.ornxatiAsma 

6  Nec  mShi  ^od  losi  vero  siiie  crimliie  prodest^ 
Quodqne  magis  vita  Masa  iocosa  mea  est? 
Plurima  sed  pelago  terraque  pericula  passoai 

Ystus  ab  assiduD  frigore  Pontus  habet 
Quique  fugax  rerum  securaque  in  otia  mtas 
10      MoIIis  et  impatiens  ante  laboris  eram^ 
yitima  nunc  patior,  nec  me  mare  portubos  orbum 

Perdere,  diversae  nec  potuere  viae. 
Suffecitque  malis  animus;  nam  corpus  db  iUo 
Accepit  vires,  vixque  ferenda  tulit. 
15  Dum  tamen  et  ventis  dubius  iactabar  et  undls, 
ITallebat  curas  aegraque  corda  labor. 
Vt  via  finita  est,  et  opus  requievit  eundiy 
Et  poenae  tellas.est  mihi  tacta  meae) 

omnia,  et  Reguiin^  qui;  JLafoica,  rett.  item  edd.  omnes  !cl  taeDtorr 
^uod  reYocaTimus.    nec  iu  Laioie  Franciiis,    noftro  Guelf. 

6.  TERo  gixE  CRiMiKE,  Regius  pfo  var.  scr. :  carmen  «w 
ertnilne.  Bemensis:  verho  sine  cr.  Hinc  Barmannus  coniecturamj 
versue  sine  crimine  non  potuit  reticere,  Capillum,  puto,  prorf 
iisset,  Iiariolum  sese  iactavisset,  si  Berolinensem  libruiii  yidisse^ 
qui  a  pr.  m. :  qtwd  lusi  nunc  sum  eine  cr. ,  quod  per  compeuJl 
exaratum,  uti  extat,  proxime  abest  a :  versum  sine  cr^,  sed  quaa 
longissime  ab  elegantia  Ovidiana.  versu  sine  cr.  ex  isto  olim  soo 
codice  Santenius  coniiciebat.    predesi  Palat.  prim. 

6»  viTA.  visa  Reg.  Put.  Mor.  Jun.  Leid.  prim.  FraDCoC 
(omisso  in  fine  esi),  duodecim  alii  et  prim.  ed.  Glossator  cod.Leidi 
tamen  adscripserat:  Inde  illud:  Vita  verecunda  est,  Musa  iocoti 
mea.  viso  et  deinde  correctum:  iusto  in  Berolinensi  extabaf.  wW 
esi  Musa  praeterea»  deleto  in  fine  est^  Palatinus  uterque,  BeTsm. 
GalL  Ser?.  Busl.  Pirckh.  Leid.  sec.  Bern.  Rcl.  et  duo  ignoti 
Musa  visa  Crev.  Musa  est  visa  vett.  edd.  omnes.  iocaia  pniBi 
Vatic.    i^casa  Guelferb. 

8.  vsTus.  Ftncftitf  RicLel.  Pirckh.  et  alius  cum  ed.  BoDOf^ 
lunctus  Jun.  Utrumque  ex  Pont.  3,  1,  16.  repetitum,  notaDteil 
libro  8U0  Gronovio  patre«  Yers.  14«  ttcc  paiienda  iulii  Moret.  4 
alius  Heinsii. 

15.  BT  TENTis.  ei  terrts  Guelferb.  Patean.  Regiui,  GaH 
Senr.  Palat.  sec.  Leid.  nterque,  exc.  Voss.  Jun.  Bem.  Rel.  et  «e- 
decim  Heinsiani  cum  prim.  ed.  et  iemis  uterque  Politiani.  €l  i^ 
Moret.  cum  duobus.  inveniis  duhius  Busl.  oensus  et  codd«  Fais* 
tinus  primus  cum  reliquis  et  vett.  edd.  illud  satis  tuentur,  qaod 
exhibemus.  Vers.  seq.  dolor  pro:  labor  Palat.  ^dm.  Jon»  et  quS" 
>   tfion    Vers.  18.    facfa  Tett.  eod«  praeter  BQDomeiMem^ 


^         TBISfmU  UB»  llt  EU  IL 

|93  nim  flere  Ubet^  Deo  noitro  parcior  bnber 

Lamiiie^  de  vema  qaam  niye  nanat  aqoa.  20 

Koma  domusque  subit,  desiderinmque  locorum^ 

Qaidquid  et  amissa  restat  in  urbe  mei. 
Bei  mihi,  quod  toties  nostri  pulsata  sepulcri 

lanaa,  sed  nullo  tempore  aperta  fuit! 
Dm*  ego  tot  gladios  ft^^  totiesque  minata  2S 

Obmit  infelix  nuUa  procella  caput? 
Di,  qoos  experior  nimium  constanter  iniquos^ 

Participes  irae  quos  deus  unus  habet: 
Sxs&nnlale,  precor,  cessantia  fata,  meique 

Interitus  clausas  esse  vetate  fores» 


23.  nostri  tottes. 


19.  UBXT.  Ucet  Putean,  palat.  aec  Bemiw  BeroU  Bek. 
Crer,   imcat  Hafoiensis. 

20.  BE  TERKA  9VAM  cx  Palat.  prim»  GoeH.  Patean.  GaB. 
FwDcof.  Mor.  Juo.  Leid.  prim.  Seguer.  Berol.  deceto  et  «cptem' 
Bliis*  ie  vema  quae  Palat.  sec.  Reg.  Senr.  Pirckb.  prim.  ed.  et 
fett.  nostrae  octo.  Reliqui  codices,  ed.  Aldi  et  pleraeqaa  aote 
ffeinsiam:  q^am  vrnia  de, 

22.  MEi.    fiiiTii  duo.    %nea  Guelf.  a  sec.  m. 

23.  HKi  MiHi,  9U0D  TOTiBs  NosTRi.  Et  Puteao,  Guelferb« 
Uem  a  sec.  m.  cum  multis :  Heu«  ioiiens  nosiri  omnium  paeoe 
M*M  Tett.  edd.  ex  unius  Medicei  auctoritate  in:  nosiri  lolte» 
^nt  H^insius.  Magis  pro  nostro,  quam  quo  ipse  alibi  usus,  iu- 
^  et  addiceote  cod.  BeroL,  fort^juis  etiam  Bero.  Noodum  ta^ 
oen  Kquet. 

24.  sm  NULLo.  sub  nuTlo  Palat.  sec.  ct  Guelferb.  a  pr»m« 
^  ab  eadeni  correctum.  suh  iiiulo  Leid.  pr.  $ed  iiiulo  secuaduf  • 
9^a  fuiiy  Tel,  suhiiy  Vel,  premii  Regius. 

28.  ^xros  DKUs  Paiat*  prim.  Guelferb.  et  Putean.j  qumim 
Jrocil  auctoritas,  oe  viginti  sex  alios  eoumeremus,  qui  idem  tueo- 
^^    Keliquus  tamea  oumerus   cum   prima  ed.  et  Tett*   aoftrui; 

30.    xxsTiMUirATX.     Exienuaie    Palatin,  pn     ExsHmasam 

wwlferb. 


"jLjlaeci.inea  si  casu  miraris,  epistola  quare 
AUbrius  digitis  scripta  sit:  aeger  eram: 
Aeget'  iu  e^^tremis  iguoti  partibus  orbis 
Inc.erfusque  meae  paene  salutis  eram. 
SQuid  mibi^^unc  animi  dira  regiotie  iacenti 
luter  Sauromatas  esse  Getasque  putas? 
Nec  coejifm  patior,  nec  aquis  assuevimus  istis, 
T^arraque'  nescio  quo  non  placet  ipsa  modo. 
Non  domus.  apta  satis,  non  bic  cibus  utilis  aegro, 
10      Nulius,  Apollinea  qui  levet  arto  malum. 

6«    putes.        7*    patimur* 

MU 

Kpistobim  decioiam  qnartam  pumerat  Pirckb.  Int crr.  (hio9  palt* 
liff  Ciosus  Thc  nanrc^i  Naso  fugatus'^irckKBero\.  BesulM  advermUh 
libtM  BeroU  ^Ad  uxorem  Putean..  Prancof.  Ad  uxorenif  quod  ae- 
ger  esset  Ald.  Ad  uxorem,  quod  aegrofus  esse$  septem  vett.  edd. 
Nescio  an  unus  Heinsii  superiori  adiunxerit. 

!•  si  CAsu.  ^  coniunX  BusU  et  sex  codd.  cum  Tett.  edd. 
sed  Ald.  pr. :  eoniux.  quare  m.  e.  casu  unus  Heinsii*  Vers.  4. 
nescio  quo  nomine  suspectus  erat  Heinsio.  asger  eram  OYidiaouffl 
esse  juegabat  Jo.  Schraderus. 

5.  9UID  MiHi  NUNC  ANiMX  BTC.    Ita  bunc  versVim  cond- 

Siebant  Leid.  uterque,  Berol.  Rel.  et  Crev.,   nisi  quod  Leidenses: 
ura  et  Berol. :  tunc  a.  d.  r.  lateniU    Palat,  prim.  Guelferb.  cam 
reliquis:   Quem  milH  nunc  animum^  praeter  Jun.  et  Francof,,  qoi 
.  cum  prima  et  yett.  nostris  edd;:    Quem  miM  ixmc  an^um,    dwra 
regt^ne  Palat.  ,pr.  Gall.  Pirckli.  Seguer.  et  quinque.    Edd.  vett: 
iura  in  regione, 

6.  PUTAs.  puies  Leidenses,  Jun.  Gall.  Mor.  Berol.  Rd. 
Crpv.  et  pcto. 

7.  PATioR  pmnes  codd.  et  vett.  edd.  praeter  unum  Hein- 
sianiim,  qui :  <pafimur.  Frequentissima  numeri  ista  inaeqnalitas  est 
apud  poetaS)  notissima  etiam  librariorum  ista  vulgaria  sectantium 
libido^  Tid.  de  qtraque  re  ed.  Burm.  ad  Ibin,  v»  6.  <  UU»  Pa« 
fatin.  pr. 

8.  zpsA.  isia  Reg.  Gall.  S^rv.  Jun.  Bern.  Berol.  Rel.  Crer. 
tindenginti  Heinsii  et  vett.  edd»  onmes. 

9.  APTA  sATis.  ampla  saiis  Moreti.  ipsa  saU»  Guelferi)* 
$atis  et  non  ahus  Pirckh.,  quo  abuti  Francius  potuisset  pro  mala 
coniectura,  quam  adscripserat :  non  est  ctbu9. 

10.  MALUM.  In  vett.  edd.  et  omnihus,  puto^  ante  Heinsiaai 
addebatur:  est^  quod  ille  secundum  PaL  pr«  et  v^inti  quatuor  oodd. 


TRKmVBL  UB«  UL  EL^  IIL  |SS 

Non  qm  soletiir,  non  qut  labentia  Xdttd» 

Tempora  namnde  f^lat,  amicns  adei^ 
Lassns  in  extremis  iaceo  popuUisqae  looisqney 

Et  sobit  affecto  nnnc  milii,  qoidqirid  abest 
Omnia  cum  subeant,  vincis  tamen  omnia,  coniiiXy       15 

Et  ^Ius  iu  nostro  pectore  parte  tenes. 
Te  loquor  absentem,  te  vox  mea  nominat  nnamt 

NoUa  venit  sine  te  nox  mibi,  nulla  dies. 
Qoin  etiam  sic  me  dicunt  aliena  locutum, 

Vt  foret  anientis  nomen  in  ore  tuum.  ^^ 

Si  iam  deficiam,  suppressaque  lingua  palato    . 

20,    amenti.        21.    deficiat  suppresso. 

Merh;   Ignorat  etiam  Gnelferb.  et  nostri,  qaos  solemufl  appellare^ 
quinqae.    Vers.  seq.    qui  «olaftff  Senr.,  unde  Heinsiuf  coniidebat: 

13.  LA88U8.  Lapsus  Palat.  sec.  pr.  Vatic.  exc»  Vost.  Se* 
pwf.  Crev.  Bersm.  et  quatuor  Heinsii.  Laesus  Jun.  Reg.  Pu^ 
BbsJ,  etduo.  Soli»  Bemensis.  estemis  Tolebat  Santenius,  quia 
^tm  3.  exiremis  praecessiss.et;  non  audio.  Duodenis  versibui 
wmpositis  ter  quasi  lassus  subsistens  versu  13.  ad  vers.  3. ,  verail 
25.  ad  vers.  4.,  versu  37.  ad  vers.  6.  recurrit. 

14.  AFFKCTO9  <luod  verum  esse  apparet^  in  libris  compluribus 
NdDgerius  et  Heinsius  pater  aiunt  invenisse.  Nicolaus  in  uno  tan« 
^}  et  itt  altero:  affikto.  affecUim  sec.  Palat.  et  Crev.  GuelA 
cti  nostri  omnes  cum  vett.  edd.  vulgatnm;  affeclu  senrant.  Pas- 
wratias  ad  Propert.  p.  361.  et  J.  Gruterus  in  scliedis  autographi» 
fljfedo  probaverant.  sic  mthi  Frandus.  Vers.  seq.  Omnia  si  sub- 
wnf  Gaeiferb.     t^inces  Francof. 

16.  iPARTE  TENBS.  fMiHi»  Itabes  Reg.  Butl.  Pirckh.  Leid. 
titerque,  Jtin.  prima  ed.  et  quatuor.  tenes  pro  v.  scr.  Reg.  cam 
^f»  Bersm.  sex  Heinsii,  Rel.  et  Berol.,  quorum  illi  omnis  varians 
^ptura,  huic  vera  adscripta  erai,  quam  Palatinus  pr.  Guelferb. 
Francof.  et  vett.  edd.  tuentur,  probat  Zinzerling.  Prom.  Crit.  p* 
J^.  Vcrs.  seq,  vox  et  mea  Francof.  Vers.  18.  Seguerianus? 
^«fti  mt^i  9tne  te  nox  venit  ntiWa  die»  et  in  margine:  NuUa  dxes 
"^"^  te  nox  mihi  nulla  venit.  Discet  bioc  aliquis,  qui  nescit»  quo 
"■^^0  in  transponendis  v^rbis  rem  gesserint  librarii. 
,  20.  A^EMTis.  Hoc,  quod  in  libris  et  edd.  vett.  extat,  Hein- 
«i«8  correxit  ex  primo  Vatic,  ubi:  amanti  legebatur.  Potest  satis 
J^endata  videri  vulgata,  et  probabat  certe,  sat  scio,  non  propter 
Jororum  eonsensum,  Petrus  Francius.  Vaticano  tamen  suffragatur 
^elferb.,  in  quo:  dtnenti  addita  superne  9  ab  eadem  quidem  mano, 
^}  utapparebat,  timida  et  haesitabunda,  legebatur. 

21.     DEFiciAM,   BUPPHESSA9UE    LIM6UA.     Sic  Hbri   omues 
piBeter  tmam^    Heinsius  corrigdml  satis  «odacter:   depdal  sup-   , 


Vix  instillata  rei^iteeiida  mero;  \ 

Nuntiet  huc  aliqnis  domiuam  venisse:  resoi^aniy 

Spe^^ue  tui  nobis  caussa  vigoris  erit  | 

25Ergo  ego  sum  vitae  dubius:  tu  forsitan  illic 

Ipcundum  uostri  nescia  tempus  agis?  I 

Non  agis,  affir^io:  liquet  boc,  carissima,  nobui 

Ten^us  agi  sine  me  non  nisi  triste  tibi^  \ 

21.    o  cariss* 

fresBO  etc  Editores  omnes  rec^perant  in  ordinem,  tanqafim  prae- 
staret  Heinsium  non  intelligere,  quam  Ovidium.  Burmannus  qao<l 
res  est,  fatetur,  sed  coniectat,  quod  tum  denique  exciMatioDein 
haberet,  si  Heinsiana  emendatio  ia  codd»  extaret:  sub  fesso  Iw-j 
gua  palato;  ac  miror  hoc  placere  potuisse  Schr^dero  in  schetfit 
fiutograpbis :  nusquam  enim  de  fesso  jpalato  me  legere  memiiiL 
Yulgata  scriptura  nlhil  habet,  quod  onendere  possit.  pdlah  da«| 
tivus  est:  Ungm  h,  e.  vox,  loquela  restituitur  palato.  Cfr.  He^ 
iSf  111 :  Et  laorimae  deerant  ocuUs  et  rerba  palato ; 
mippressa  vox  legitur  Met.  5,  193.  cfr.  ib.  I,  715.  Hoc  In  loco 
ita  intellige,  ut  semesam  el  tenuem  atque  ellsam  ielunlo  vocem  Se- 
neca  rhetor  dixit  Cootrov.  1,  1.  p.  80.  Gron.  cfr.  Sen.  ad  Aea* 
7)  533.  Restat  igitur  verbi  ellipsis  coniunctivo  modo  aabaudieodi, 
Verum  talia  occurrunt  Fast.  1,  ^48: 

— r  patiens  cum  terra  ieorum 
Essetj  et  humanis  numma  mixta  locis; 
KeU  10,  651 :    Docuique,  (^is  usus  in  iUis;  cfr.  14,  2, 
Frqpert.  1,  8,  27: 

Quamvis  magna  daret,  quamvis  maiora  daturus^ 
Non  tamen  Ula  meos  fugit  avara  sinus» 
Certe  hanc  molestiam  ne  tum  quidem  subterfugies,  si,  quae  oliffl 
jnea  fuit  sententia,  cum  cod.  Berolinensi  legas:  supremaque  ItiHyHi 
coll.  infr.  v.  87. ,  ubi  idem  Berol.  et  Guelf, ,  uti  hlc  semper»  svf' 
premo,  Met.  8,  521;  11,  547;  Her.  2,  97. 

23.  nuKTiET.  Nunciat  Palatin.  prim.  Jun.  et  BeroL  hk 
Bersmanni,  Firckh.  Jun*  et  quinque*  nuic  Leidensis  prim*  Knc 
•ecundus* 

25.  XR60  X60  siTM.  Dumquo  ego  sum  Putean.  Gall.  Mor. 
2era.  ReL  Guelferb.  m.  sec  in  vulgata  erasa  et  duodecim  cum 
Tett.  edd.  Dum  quoque  sum  Jun.  flic  ego  sum  Plrckb.  En  (^o 
9um  Crev.  dulnus  vitae  Serv.  Busl.  Leid.  uterque,  Firckh.  Bero. 
duh.  cum  tu  fors.  Rub.  Yic,  sic  forsitan  Francof.  Fostremo  libii 
aequo  utrinque  numero^  editionum  quoque  ab  altera  parte  Rubeaoa 
et  quae  illam  e  vestido  sequuntur,  ab  altera  Bononieosi  stante: 
lUio  et  aftc,,sed  illud  fide  Falatioi  primi,  Gueiferb.  et  Futeaa^ 
quoniam  reliquos  praestantiores  Hemsius  reticuit,  exhibemus*  Teis* 
•eq.    Jocundum  Guelferb.*  Jocunde  Berol. 

27«    hiqvzj  uoCf  cARisgiMA.    o  coriMiiiia  ey  Palataoo  mc 


TRirrmi  UB.  10.  EL.  m.        «    loy 

Ptameil  implevit  iiiea  Bots  qnos  debolC^  aniiosy  '     .^ 
Et  inihi  Tivencli  tatn  cito  finis  adest:  ao 

^aantum  erat,  o  magni^  moritnro  parcere,  diyi; 

Yt  saltem  patria  contumularer  Iiumo! 
Yel  poena  in  tempus  mortis  dilata  fuiosret, 
Yel  praecepisset  mors  propcn^ata  fugam. 
hteger  hanc  potoi  nuper  bene  reddere  lucem;  S5 

EishI  ut  occiderem,  nunc  mihi  vita  data  eat. 
Tam  procul  ignotis  igitur  moriemur  in  oris, 

31«    peritoro»        33.    mortis  tempus» 

et  flooWs  Heinsius  ediderat*;  Bernensls  videtar  cnm  tas  ftcere. 
hfoet  hk  Leid.  priin.  Uquei  haec  Berol.  et  vett  edd.  praeter  Al^  ' 
dmaiD,  quae  cirai  Palatino  primo,  Gnelferb.  et  reliquis  omnibns: 
liqvet  hoq,  quod  cur  almcienaum  sit,  causam  nondum  Tidemus.  co^ 
Hwims  cmtux  Serv.  Bern.  Vers.  seq.  Tempora  vett.  edd.  prae* 
ter  Aldinam.    Yers.  30.    E$  ttbi  prim.  Palat.  v 

31.  MOBiTURo  non  sane  fere  ^mnes,  quod  Burmannus  opi<^ 
natir,  sed  dimidia  parte  paulo  plures:  Palatinus  primus^  GueUerb» 
Putean.  Francof.  Keg.  Gall.  Mor.  exc«  Voss.  Leidenses,  BeroU 
Ben.  Crev.  et  trededm  cum  prima  ed.  Heinsii.  Neque  propter 
DQmenim,  sed  propter  codd.  in  eo  numero  et  sententiae  bonitatem 
admisimus.  Alteri  scripturae:  perituro  non  inest  iktalis  necessitati^ 
Dotio,  qaae  tamen  propter  praecedens  distidion  requiritur.  Atqu6 
eam  propnetatem  adeo  elegantiam  interdum  esse  mteUiges^  si  ia 
loco  Met  9,  607:  potui  moritura  videriy 

periculQni  fadas  legendi:  perilura»    Habebis  sententiam  langoidia* 
rem  et  illic  et  nostro  in  loco. 

32.  vT  8ALTEM.  Et  stittem  Patat  prim.  4^  malebat  Hdn^ 
tias,  Francius:  saltem  ttt  pairia* 

53.  TEMFUS  MORTis  Palat.  prim,  Guelferb.  Putean.  Fran- 
cof.  Reg.  Mor.  Serv.  Pirckh.  Leidenses,  Segu6r.  Reland.  Crev* 
^ti  uDus  alii  cum  pr.  ed.  Idque  expressimus  flagitante  opposi« 
tioDis  acumine.     Vd  poend  in  htigum  no&ts  Jun.     dilata  fuisse^ 


34,  FiiAiCEnsiET,  praecessissel  Mor.  Leid.  uterque,  Junit 
€ic.  Toss.  Bern.  Rel.  decem  et  septem  alii  cum  vett.  edd.  onmi- 
bus,  Reg.  pro  var.  scr.  Guelferb.  a  ^ecunda  manu,  ita  tamen,  ut 
^teruniy  quod  vetusti  et  emendati  fortassis  onmes  habebant^  haud 
aegre  dignoscatur. 

35.  i,ucEM.  Omnes  codd.  et  vett.  edd.  reddere  vttam  pra^ 
t^Vatic.  primum  et  Leidensem  utrumque^  qui:  lucem^  Haerebit 
f^Qantisjper  haec  res.  In  Gaeliierb.  enim  otlom  a  sec  maau  ini 
nnprobissmia  rasura  erfit.  Int^rim  vix  est,  ut  vulgata  scnptura  exi» 
^tor.   Yen.  seq.    itoii  mihi  Comb.,  uade  Heinit.:  wm  mkL 


.  *l 


KQwmvtasmm  r 


Et  fi«iit  ip^a  tristift  lata  looo?  ^ 

'.lijrec  mea  coufiroeto  langaescunt  corpora  lecta?^ 
40     De^sUam  uec  me  qui  fle^t,  ullus  erlt?  « 

Nec  dominae  lacrimis  in  nostra  cadentibus  ora 

Acc^dent  animae  tempora  parva  meae? 
Nec  mandata  dabo?  nec  cum  clamore  supremo 
LabONtos  oculos  condet  amica  manus? 
45  Sed  stne  fun^ribus  caput  hoc,  sine  Jbonore  sepulcr^ 
Indeploratum  b^bara  terra  teget?     ;  ... 

Ecquid,  ubi  audieris^  tota  turbabere  mente, 

£t  feries  pavida  pectora  fida  manu? 
Ecqujd^  ju  has^  frustra  tendens  tua  bracliia  partesi 
50  *  Clamiaybis  miseri  nomen  inaiie  viri? 

39»    laDguescent       47»    Ecquid  ut 

38,  FiENT.  /ian^uteirqjDe  Leid.|  unde  HeiDsiai  etiam  in  loo- 
g^ore  versu:  morlamur  repositurus  erat. 

39.  LANGUEscuMT  dqo  optimi  Palatinus  primus  et  GoeUerb. 
^c  praeter  hos  Mor.  SerV.  B^sU  Heinsii  tredecim ,  nostri  quinqne 
^t  princeps  editio.  His  fideiussoribus  Tulgatum:. /an^ftiescettl  loco 
ippyimus.  Vide  ad  1,  1,  9.  langnescant  duo  Ubri.  Viers.  seji 
^  me  nec  Palat.  prim. 

42.  ACCEOENT.  Accedani  Leid.  uterque  et  ed.  princ.  Aeo^ 
4uni  MoteU  Berol.  ^rev,  et  sex  Heinsii.  tempora  grata  duorom 
librorum  olim  placebat  Heinsio.  • 

44.  i:.ABEMTKS  ex  Guelferb.  Putean.  duobus  Crofanji,  Palat 
sec.  Jun.  Leid.  pr.  firckb.  tieg,  Serv.  Seguer.  Herol.  octo  HdiK 
ab^oai  prindpe  et  vett.;edd*  Languentes  ex  t.  39.  repetitum  Pa-' 
latinus  pr.  et  reuquii  D^ihde  rursus  condel  ex  Palat*  prim.  Pa« 
tean*  iisdem  Gofani,  exc  Voss.  Leid.  utroque,  Jun.  Reg.  Serv»  Se* 
guer«  Bern.  Crev*  ( sed  iSi  dno :  cutn  aet)  uqdecim  Heinsianisj^ 
principe  et  vett;  edd.  claudet  apertam  glbissam  Gueli^b.  cam 
iceliquis.  condat  BusL  et  alter.  Yer^*  46.  .  harhara  furha  doo 
Beinsii*  et  Berneusis. 

47«  xcQuiD  UBi  edendum  nobis  erat,  qui  Palatinum'  primotii 
dt  pridiam  Guelferb.  manum  sequi  soleamus.  Accedunt  codd.  pia- 
nmi  cum  novem  Tett.  edd.  Ecquid  ut  Heinsius  ex  Folitian«  ^ec 
Jun.  et  octo  libris  recepit,  quibus  Bernensis  et  Crer.  (sed  ^f: 
i^occ  ffiiid)  accedunt.  Haec  simul  Puteah.' Gall.  Pirckh.'  Reland. 
et  quatuor  cum  ed.  Bpnoniensi.  Hac  simul  Moret.  tnoftt  menit 
et  ex :  mirAere  unius  -codicis :  miserahere  oiim  cogitaTerat  Hetnsias. 
Ters.  seq.    feries  panda  Berol. 

49.  xc^uiD.  Nunquid  Gatl*  Leid.  sec.  Firdcli.  Meu  qmi 
ed«^BonoB.  £1  quid  plures.  iende$  Cruelferb/  Leidensls  pr.  Gall. 
pr.  cd;  ••  . :  ^.  i . '  ;  .     .       •    •,    :  • 


TjuBnm  ija  10.  bl.  iil  ^B^  . 

^rce  tamea  laoerare  genas,  nec  sciiide  (eaptDoiN 

Non  tibi  nanc  ptimum,  Inx  mea,  raptns  erOi     • 
€um  patriam  amisi,  tum  me  periisse  putato: 

Et  pdor  et  gravior  mors  fait  illa  mihi» 
NoDG  si  forte  pote»,  sed  nou  potes,  optima  coniux^  55 

Fioitis  gaude  tot  mihi  morte  malis. 
Quam  potes,.  extenua  fdrti  mala  corde  ferendo, 

Ad  quae  iampridem  non  rude  pectus  habes. 
A(que  utinam  pereant  animae  cum  corpore  nostrae^ 

Effiigiatque  avidos  pars  mea  nuUa  rogosl  60 

Nam  si  morte  carens  vacuam  volat  altus  ia  auram 

}  ,         ...  i    .  «     .       i. 

60«    pars  mihi. 

51;    BCtNDS  CA.PILCOS.  '  ienie  captUoB  Palatio»   pHm«  nnv^'    "^ 
Tatlc.  et  alias,  ^ve  forsitao  idem  ab  Hofisio.  ii>Uatii8.  •     ^ 

52.  NUMC  PRiMUM.  fuitc  prtinifm  Mor»  et  ita  volebat  Fran- 
dos;  rapUu  ego  Heiosius. 

53.  TUM.  Omnes  codd.  Heinsii^  nostri  et  vett*  edd. ; ,  imCf 
(M^r  Put,  Jun.  Leidens^  pr.  et,  si  accurate  conatil^  est/Bet^ 
mim,  *  '         ; 

57.  9UAM  POTss  ex  Palatino  prirao^  decemHeinsfams,'Bem« 
Berol.  Re).  Quodpoies  Guelferbjtanos. et  plurimi  cum  tett..edd.i 
qood  Fraocio  placebat*  Qua  poies  Moret.  Firckh.  et  duo^  Qm 
0003  HetDsii. 

58.  AD  9UAE.  Yulgata  in  codd.  scriptura:  Ad  nnaht^  quani 
edd.  tett  tenent,  nisi  quod  Rubeana,  Vicentina  at  Yeoeta:  Ai^ 
glossam  utique  traxisse  Tidetur.  Igitur  Guelferb*  Regius ,  Gall* 
Moreti,  Buslidianus,  Pal.  sec.  Seguer.  BeroL  et  septem  s  Ad  €piae* 
Palatinus  prim.  Putean.  Serv.  t.eid.  uterque,  Jun.  Rel.  et  duode- 
cin|:  Ui  (foae.  Uiq^e  Bern.  Ei  quae  Francof.  Crev.  Correctioni 
BoosiaDae:  Quorwnh  iampr.  longe  praestat,  quod  exhibemuii  ^  cfr« 
Ket.  11,.  313.  Font.  3,  7,  18.  Ita  avidus  ad  a7k/uid  Scneca 
trag.  Herc  Fur^  839.    pouper  ad  dUquid  Sen.  ep.  25. 

60.  PARB  MEA.  pars  miM  Heinsio  placuit  inventum  in  Gall* 
I^irckb.  L^d.  utroqoe  et  fortassis  alio.  Nobis  praestabiliias  videre- 
tor,  quod.reliqui  omnes  ingenti  numero  servant:  pars  mea,  etiam4 
paucissimi  tuerentur*  lam  vero  in  ordinem  recipiendum  erat,  si 
^d  miaus  placeret. 

61.  TACUAM  —  AURAM  Heinsius  edidit  ex  Putean.  Politianl 
otroque,  Reg.  Mor.  Serv.  Jun.  Francof.  decem  aliis  et  prim.  edit. 
AcceduDt  Bern.  et  Re].>  neque  k>nge  discedunt  Palatinus  primiis^ 
qui:  vacua  —  awra,  et  Guelferb.,  qui:  vaciia  —  auram  habeband 
*fl««t  —  afifom  Gall.  et  ^rev,  •  Rebqui  omnes  ckim  vett  edd. : 
^KiUM  — -  aurasj  im  quod  Pirckh.:  vacutis  —  auras.  wiai  aduj 
Francius  tentabat.    transSni  in  a.  Reland.       ' 


160  P.  OYIDII  NASONIS 

jSpirltus,  et  Samii  mmt  rata  dicta  senis; 
Inter  Sarmaticas  Boniana  vagabitnr  nmbras, 

Perque  feros  manps  hospita  semper  erit. 
65  Ossa  tamen  facito  parva  referantur  in  urna; 

Sic  ego  non  etiam  mortuus  exsnl  ero. 
Non  vetat  boc  quisquam :  fratrem  Thebana  peremptoni 

Supposuit  tumulo  rege  vetante  soror. 
Atque  ea  cum  foliis  et  amomi  pulvere  misce^ 
70     Inque  suburbano  condita  pone  solo. 

Quosque  legat  versus  oculo  propera^e  viatbr^ 

Gxaudibus  in  tumuli  marmore  caede  notis: 
Hic  ego  qui  iaceo,  tenerorum  lusor  amorum^ 

Ingenio  perii  Naso  poeta  meo. 
75  At  tibi,  qui  transis,  ne  sit  grave^  quisquis  amastiy 

DicerCi  Nasonis  molliter  ossa  cubent» 

67.    Nec 

63.  SAaMATicAS  ~  UMBRA94  SauronvatoB  PalatiD.  pnou 
Firckh.  Seguer.  Bera.  et  tres  cum,  ed.  Booon.  imhra  Palat.  prifli* 
GueUerb.  exc  Vom.  Reg.  Busl,  Leidens.  uterque,  Jun.  et .  qua- 
tuor.  Vers.  65.  parva  feranfur  Falat.  prim«  ex  unlus  virgulae 
bmissibne. 

66,  810  £60  KOK  ETiAM*  Sic  ftofi  ex  tofo  uuus  HeiQsiL 
non  nt  tam  Francius  coniiciebat.  /  «  . 

67.  Mow  TKTAT.  Nec  Heinsius  ediderat  ex  Pirckli.  et  qoin* 
que  aliis,  quibus  nbster  Crev.  et  edd.  Bonon.  et  Ald.  accedunt. 
Heliqui  tamen ,  inter  quos  Palatin.  .et  Guelferb. ,  id,  qiiod  revo* 
caTimui* 

70.  iNQUic  suBiTABAixo  XTC.  Atqm  unus  Heinsii  et  ?ett* 
edd.  praeter  Aldinam :  idque  Jos«  Scaliger  in  marglne  iibri  sui  ad« 
«cripstraU  creds  soh  vett.  edd.  oranes,  codex  nullus,  uti  videtuf. 
solo  €odd,  Falatinus  uterque,  Guelferb.  R^.  .Gall.  fiferv.  LeideoSi 
uterque,  Jun.  Francof.  decem  et  septem  HQinsii  cum  eius  prim. 
ed.  nostri  praeter  Bern^  et  Seguer.  pr.  m.  Reiiqui :  loco*  A  vers* 
seq.  novam  elegiam  orditur  Palatinus  primus.  Vers.  72.  tn  UM 
Hamburgensis.  . 

73.  HiG  E60  XTC,  Guelferb.  sequentia  pre  integro  cannioe 
seiungit.  Litteram  raaiorem  initialem  SegueriamuS|  fieroliDeosisy 
cui  in  margine  adscriptum:  J^taphUmj  et  Crev,  habebant.  Re* 
laqdinus  hunc  et  sequentem  versum  tantum  paulum  subducel^aC 
a  regula. 

75.  Quis^rts.  qincquiS  pr.  Vatic«  quioquid  tres  Heiosn. 
^c^tti^  Seguer.  et  Leid.  pr.  «  pr.  m.  ,  quisqmd  Medooii.  «i^ii 
Tel  «•  qiftd  Heinsius  tentabat. 


TBISTIVM  Lta  III.  EL.  Ut.  |0| 

fioc  satis  jii  tamiilo  est;  etenim  maiora  Ilbelll 

Et  dlutorna  magis  sunt  monumenta  mei« 
(|ao8  ego  confido^  quamvis  nocuere,  daturos 

Nomen  et  auctori  tempora  longa  suo.  99 

^  tamen  exstincto  feralia  munera  ferto, 

Deqae  tuis  lacrimis  humida  serta  dato. 
Ooamvis  in  einerem  corpus  mutayerit  igniisr, 

Sentiet  officium  moesta  favilla  pium. 
Scribere  plura  libet:  sed  vox  mihi  fessa  loquendo    8S 

Dictandi  vires  siccaque  lingua  negat* 
Accipe  supremo  dictum  mihi  fbrsitan  ore, 

Quod  tibi  qui  mittit  non  babet  ipse,  vale* 


77.    in  titulo* 


77.  iN  TUMULo  isT.  in  tUuh  est  ex  Puteaneo,  pr.  Vatic. 
«ecPalat.  utroque  Politiani,  Serv.  et  quatuor  aliis,  quibus  Berol. 
etRel,  cui  est  deerat,  accedunt,  Heinsius  ediderat  et  coniiciebat: 
'^Mos;  Francius:  in  UtuUim.  Sive  de  interpolatibne  snspican- 
«jainsit,  sive  sicilicum  errorem  creasse  putes,  yide,  quam  iliepide 
libelli  maiora  monumenta  vocentur  cum  tetrasticho  illo  comparati, 
non  cum  toto  lapide  sepulcrali.  Rectius  ergo  Palat.  prim.  Guelf. 
ttreliqui  omnes  cum  vett.  edd. :  in  ttmulo  e»*,  praeter  Bern.  ct 
Crer.,  qni  est  omittunt. 

78.  MoNUMENTA  MEi.  monummta  mlU  Guelferh.  Pal.  sec. 
Leid.  uterque,  Jun.  Serv.  Busi.  Francof.  Rel.  novem  Heinsiani 
ft>m  prima  editione. 

81.  rv  TAMEN.  Et  tamen  Putean.  Jun.  Pro:  ^sstlncto  Re- 
Nlnus  monachale  commentum:  aetemoy  pro:  feralia  Regius: 
^oftittap  liaec,  pro:  munera  quinque  Heinsiani,  Berol.  Rel.  Crev. : 
frf«ra,  prim,  ed. :  funera.  munera  semper  vett.  edd.  omnes  et  co« 
^  Leidensis  primus. 

Tuxg.    suls  lacrimis  Heinsii  coniectura  posthac  in  Bern. 


W.  FATttLA  piuM.  favUla  fuum  Putean.  Gall.  Busl.  ct 
^  Heinsii.  '  , 

85.  vox  MiHi.  vox  mea  Palat.  prim.  Vers.  seq.  Un||«<i 
^hn.  Secuer.  Crev.    Vers.  88.    hahet  ill€  vtOe  Jun.  Bern.  ct 

^««.  edd. 


11 


|0f  P.  OTTOII  NASONIS 

IV. 

O  mihi  care  qaidem  semper,  Bed  tempore  daro 

Cognite,  res  postqoam  procubuere  meae; 
Ysibus  edocto  si  quidquam  credis  amico, 

Yive  tibi  et  longe  nomina  magna  fuge; 
5  Yive  tibi,  quantumque  potes  praelustria  vita: 

Saevum  praelustri  fidmen  ab  arce  venit. 
Nam  quamquam  soli  possunt  proclesse  potentes, 

Non  prosit  potius,  si  quis  obesse  potest. 


mronan 
riori  adj 


IV. 

Ad  amtcum  Francof.  BeroL    lAnquere  ftoMlttim  coetus  horkh 
iur  amicunh  Pirckli.  et  Berol.    Ad  amicim^  ut  magnorum  virwnm 
consueiudinem  fuglai  vett.  edd.  octo.     In  Cre?enn.   superiori 
haerebat. 

2.    PBOCUBUEAB.    Buccubuere  Jun. 

6.  AB  ARCE  TEKiT.  ob  igne  venii  Guelferb.  Putean,  Palati 
sec.  Leid.  uterque,  Pirckb.  Reg.  Gall.  Mor.  Serv.  Seguer.  Bed 
Rel.  Berol.  Crev.  quindecim,  iloril.  Beroi.  et  prima  editio.  m 
hosie  Jun.    igne  fuii  unus,  unde  Heinsius  faciebat:  ruii.  I 

7.  possuNT.  possini  Serr.  Jun.  BeroU  floril.  BeroL  o 
priraa  editio. 

8.  NON  —  poTEST.  Palatinus  primus  et  Vatic.  Ciofan) 
Kon  poUus  fyrodesiy  si  quis  obesse  poieei.  Guelferbytanus :  Vi 
non  prodesi^  si  quis  ohesse  poiesi;  prima  tox  erasa^  sjUaba:  dst^ 
si  quis  et:  polesi  in  rasura  a  seriori  manu  scripta  erant,  sub  quil 
suni  plurimum  et:  soletti  fuisse  dignoscebatur.  In  ea  scriptor^ 
quam  exhibemus:  JVon  f)rodesi  Francof.  Reg«  Mor.  Busl.  Pirckl; 
Jun.  Bern.  Rel.  Cre?  iloril.  Berol.  ed.  Bonon.  prosuni  Gal 
Ser?.  Reliqiiorum  codd.  quinam  eam,  quam  secuti  snmus,  seA 
pturam>  quive  alteram,  quae  vett.  edd.  oct»  insedit,  quamque  fli 
Murmell.  babet:  Non  prosuni  poHus;  filurvmum  ohesse  solent 
buerinf,  nohiit  annotare  Heinsius,  quia  suppositium  esse  disdc 
sibi  persuaserat.     Meliorem  scripturam  Leidenses,    quorum   tai 

.alter:  si  quid^  alter:  sed  quid,  Politiani  utrumque,  sed  in  postremo 
tantum  hemistichio,  Berol.  unum  Ciofani  et  Aldinam  secundam,  ■ 
deteriore  Palat.  sec. :  Non  ftoUus  prodesi  exhibuisse  constat.  Fraw 
cius  Heinsii  iudicium  sequebatur,  I5urmannus  singula  ddendere  OH 
natus  est,  quem  non  recte  tamen  rem  gessisse  Schraderus  cenMj 
bat.  Nobis  ab  his  omnibus  discedendum  est.  Neque  enim  aut  cor 
spurium  esse  debeat  distichon,  aut  qna  defensione  indigeat,  aut 
quomodo,  si  opus  sit,  aliter  deiendi  possit,  atque  a  Burmanno  &- 
ctum  est^  intelligere  nos  fatemur.  Si  de  codicibus  melius  consta* 
ret^  paucissimos  fortasse  incorruptam  praestantiorem  scriptunoi 
ostendere  pateret^  quod  argumento  esse  dixerim  a  recentiori  ipter- 


kffi 


TmSTIYM  L1&  UI.  EL»  IV.  |^ 


'ugit  bibernas  demissa  antenoa  procella^y 

Lataque  plus  parvis  vela  tiinoris  babent.  10 

icisy  ut  summa  cortex  levis  innatet  unda, 

Cnm  grave  nexa  simul  retia  mergat  ouus. 
Bis  ego  si  luonitor  mouitus  prius  ipse  fuissem^ 

In  qua  debueram,  forsitan  Yrbe  forem. 
Dom  tecum  vixi,  dum  me  levis  aura  ferebat,  15 

Haec  mea  per  placidas  cymba  cucurrit^  aquas. 
Qui  eadit  in  plano,  vix  hoc  tamen  evenit  ipsum^ 

Sic  cadit,  ut  tacta  sur^ere  possit  bumo: 
it  miser  Elpenor  tecto  delapsus  ab  ^to         ^ 

Occurrit  regi  flebilis  umbra  suo.  20 

,  13«    Haec  ego.        20.    debilis, 

^latore,  vel  ioterpolatorum  potias  yersuam  correctore  illam  pro- 
lectam  oon  ewe, 

9.   DEMissA.    dimtfsa  Palat.  prim, 

11«  IMMATET.  innatat  rett.  edd.  omues,  Pirckb.  et  floril, 
KinDell.  Vers.  seq.  nexa  sJhi  Francius  tentabat* 
,  13.  Bis  SGO.  Haec  ego  Burmannus  edidit  et  optimas  edi- 
hoMs  ita  habere  annotayit.  Nos  in  sola  Bartb.  Merulae  illud  re- 
pwimns,  Terum  in  codd.  diversae  ootae,  Guelferb.  a  prima  manu, 
prancof.  Politiani  utroque,  enotante  Grbnovio,  Sertiano  Heinsii, 
^landioo  Dostro,  qui:  monitis  tnoniitfs  habebat.  Nostram  scri- 
^ram  babuerunt  ralat.  prim.  Gall.  Mor.  Busl.  novem  Heinsii, 
wrn.  Berol.  et  ed.  princeps.  Nimirum  ita  ad  duo  priora  disticba 
fratio  refertur,  suavius  quidem,  quam  apud  Burmannum  ad  omuia, 
loae  praecesserunt.  His  ego  si  monitis  monitus  Reg.  Putean.  Jun. 
pinque  Heinsii,  Seguer.  Crev.  et  Tett.  edd.  nostrae;  probabat  hoc 
«liraderus.  His  ego  si  nioitittfs  moni^  Leid.  uterque.  His  ego 
f06  mneo  monittis  exc.  Voss.    priti^  ante  fuissem  Francof. 

14.  oEBUEfiAM  cx  Palat.  prim.  tribus  Heinsii,  aliquibus  Cio- 
^  Relaodino.  Guelferb.  cura  reliquis  et  yett.  edd. :  dehebam; 
foiraderus:  degeham  diTinabat. 

I^.  TECUM  vixi.  mecum  vixi  Heinsius  coniiciebat,  pro- 
•^Dte  Tan.  Fabro  epp.  2,  10.  Scilicet  ita  SeAeca  ep.  2. :  secum  - 
^^arij  ep.  25.:  sectrm  esse  oixit.  Vers.  st^,  Tunc  mea  Tan. 
'**c?l.  1.,  Et  mea  Francius  in  ora  libri  sui  suadebant.  Vers. 
^^:  Alfl^enor  Palat.  pr.  Guelferb.  Ahenor  quidam  Heinsii^  no- 
^  «t  ed.  Rubei. 

20.  FLEBiLis.  debl^is  utinam  in  Falatino  primo  legeretur! 
^^  codd.  Guelferb.  pr.  Vatic.  utruraque  Polit.  sec.  Palat.  Pirciib. 
itrumque  Leid.  Reg.  Serv.  Busl.  Bern.  Crev.  editiones  princlpem 
?^Bononiensi,  in  quibus  extat,  suspectos  ioterpolationis  iiabemus ; 
IftJbabat  in  sehedis  Gruterus.    Gronoyius  pater  annotaverat:  vi- 


ie4  P-  ovron  NASONis 

Qutd  faity  ut  tutas  agitaret  Daedalas  ala9, 
Icarus  immensas  uomine  signet  aquas? 

Nempe  quod  liic  alte,  demissius  ille  volabat; 
Nam  penuas  ambo  non  habuere  suas. 
25  Crede  mihi,  bene  qui  latuit  bene  vixit,  et  intra 
Fortunam  debet  quisque  manere  suam. 

Non  foret  Eumedes  brbusi  si  filius  eius 

21.    agitarit        24%    suas? 

tlata  ea  parte,  qua  cwjms  lamm;  eleganier.  Cfr.  Met  10,  49t 
Debiiitatem  de  pediiqa  vitio  dixit  Sen.  ep«  55.  de  gestatione  in  le- 
ctica:  DMitateni  nohis  indixemni  delicuie. 

21.  AGiTAAET.  Sioe  libris  Heinsius  correxit:  agitarU^  qntA 
nec  ex  nostris  ullus  confinnat.  De  Francof.  et  Bernensi  nescio  an 
obliti  fuerint  annotare,  qui  contulerunt. 

22.  iMMENSAs.  Icareas  Busl.  Bem.  et  duo  Heins. ,  quod 
Bentleius  ad  Hor.  carm.  2,  20^  13.  probabat.  aequoreas  duo  iibii! 
immersas  Leidensis  uterque,  Serv.  Berol.  et  prim.  ed«  Hanc  enal- 
Jagen  videtur  probasse  olim  Heinsius,  qiii  adscripserat :  nxersis  IJJ 
h&nnus  in  wnfe?,  quomodo  Fast.  2,  389.  ex  Hamburg.  et  Vatii| 
codd.  legi  Yult  in  scbedis  suis.  emensasj  yel  Aegaeas  Frajncfai 
eouiecit.  stgnat  Reg.  Mor.  Leid.  uterque,  Jun.  et  quatuor.  fedt 
Gall.  Bnsl.  Pitckh.  quinque  Heinsii,  Bern.  Segiter.  Rel.  et  ed.  B*^ 
non.  Barberinianus  ita  versum  condpiebat:  Icarias  aequor  M, 
mine  sumat  a^uas.  l 

23.  PEMissius.  demiss^ts  ille  Palat,  prim.  Bern,  dimtMiif 
ai  ille  Pirckb.  ed.  Bonon.     demissus  et  ille  Gall. 

24.  NON  HABUERE.  nounc  li^hucre  Heinsius  suadebat;  KW 
pennas  Brukhusius.  Interrogationis  notam  sustuli  suadente  JahnK 
Y.  d.  in  Annal.  paedag.  t.  9.  p.  62. ,   quem   tamen  nolim  Bentldl' 

I  ol)!oqui  de  structura:  non  suas,  Flagitat  eam  constans  poetama 
4ISUS,  qiro  adiectiva  et  verba  addita  negandi  particula  non  negaiA 
sed  contrarium  affirmant.  Cliartam  perderem,  si  ycI  ex  bis  Ubifi 
exempla  adscriberem;  copiose  rem  tractavit  Marklandus  ad  Stat^ 
«Iv.  1,  1,  82. 

25.  iNTRA*  infra  Palat.  prim.  Mor.  Busl.  et  duo  Heins^ 
quod  iHe  probabat.  Discriminis  quid  sit  inter  utramque  scripturas^ 
Seneca  commonstrat  ep.  26:  supra  omnem  potenUam  est^  certe  e9^ 
Pra  omneni.  Sententiae  tamen  ratio,  frequentior  scriptorum  nsi& 
^os  vide  apud  Burmaunum,  et  libronun  ingens  numerus  id,  quit 
praeter  Heinsium  ab  omnibus  criticis  probatum  exbibemus,  conK 
inendant. 

27.  EUMEDEs,  veram  scvipturam,  Regius  et  Servii  tantnm  |t 
fortasse  Bemensis,  si.  accuratius  Francpf.  sit  collatus,  servabaBt 
Enmerides  Palat.  prim.  Guelferb.  Francof.  et  multi  cun^  vett.  M 
Emitrides  Putean*  Alii  alias  ineptias,  quas  referre  tanti  non  est 
Glossa  Pirckb.:   Panodes  Euments  filius.    Num  Patroclum  volok^ 


TRISTIVM.  LIB.  IIL  EL.  IV.  Hjg 

I 

Stoltus  Acbilleos  Don  adamasset  equos: 
Nec  natum  in  flamma,  vidisset  iu  arbore  iiatas^ 

Cepisset  geuitor  si  Pbaetbouta  Merops.  3o 

Tu  quoque  formida  uimium  sublimla  semper^ 

Propositiqne,  precor,  contrabe  vela  tui. 
Nam  pede  inoffenso  spatium  decurrere  vitae 

Dignus  es,  et  fato  candidiore  frui. 
Ooae  pro  te  ut  voveam,  miti  pietate  mereris     ^        35 

Haesuraque  mibi  tempus  in  omne  fide. 
yidi  ego  te  tali  vultu  mea  fata  gementem^ 

Qaalem  credibile  est  ore  fuisse  meo. 
Nostra  tuas  vidi  lacrimas  super  ora  cadentes^ 

Tempore  quas  ono  fidaque  verba  bibL  40 

32.    memor  cootrake. 

v^tKbraritis  Qiiius  codicis,  qui  seq.  Tersu:  a^ltaret  e^^^osscripsit? 
jpwi  oUm  Francius  emeodabat,  dia  antequam  Bentleius  ad  Hor* 
^*  3,  11,  l&  commentatus  esset. 

29.  FLAMMA.  Palatinus  primus,  Putean.  Reg»  Mor.  Busl. 
^OB.  octo  Hetnsianl  et  editio  Bononiensis:  flemmas.  Soius  GalF* 
«  omittit,  neque  satb  eleganter  coniiciat  quis:  Ncc  natum  flammaM 
^c.  fiammam,  duo  cum  prim.  edit.  flammis  Palat.  sec.  PirckTu 
Gall,  Cre?.  et  tres.    Interpunctionem  vett.  edd.  exbibemus. 

30.  cspxssET.  Tan.  Faber  ep.  1,  38:  flexisset  emendabat. 
wue  Hebsium^  neque  Ovidium  capiebat  Burmannus ,  qui  negaret 
M€c  ita  intelligenda  esse  ,  ut  Senec.  ep..  20.  extr. :  ah  his  initiis 
^  Tegna  aien  capwnt,  Vide  alia  exempla  apnd  Markl.  ad  Stat. 
™J^«  1,  2,  107.  Manil.  4,  541.  fiheioonta  Palat.  prim.  fihetonta 
«^elferb.  Phaetonta  suum  unus  Heinsii^  qui  quae  annotaTerat  sua 
feot  Burmannus. 

32.  PRoFosiTiQUE ,  PAECOR.  Sic  omnes  libri  cum  fiorileg. 
Munn,,  praeter  Bosl.  Pirckb.  et  unum  alterumve  Heinsii  cum  ed. 
Boiion.,  qui:  memor.  Sensus  praestantia  auctoritatis  imbecillitatem 
^«Qdare  non  videtmr.    Lataque  fropositl  etc.  Francius  scribi  posse 

33.  WAM    PEDE    INOFFENSO    SP.   BECURREHE.       Nam   pCT  Ml- 

wiiiai  Francof.  pro  v.  scr*  percurrere  Pirckb,  procurrere  Palat. 
•^  ^t  Yett.  edd.  omnes. 

35.  ^UAE  PRo  TE.  QuoA  pro  U  vett.  edd,  omnes.  «t  uout 
^^xHeinsii  et  editio  Aldi  prima  omittunt^  veouste^  Heinsii  iudicio. 
*oc  pro  te  ut  Berol.  et  Jun.  tanXl  pietate  Leid.  uterque  a  pr.  m. 
Wftto  putabat  Heinsius  latere.    iMeriti  piet.  ed.  Bonon. 

^.  FiBAQUE  TERBA.  verhaque  pda  Palat.  prim*  ct  quio- 
R"e  alii.  verha  dahas  Gall.  Bero.  quinqu^  Heinsiani,  Moret.  cum 
**€!•  pro  var.  scr.  et  vett.  edd.    ded^  BusL  pr.  m.    fuK  Regios. 


166  P.  OVIDU  NASONIS 


1 


Nunc  qnoqne  summotum  studio  defendis  amicunii 

Et  mala  \ix  ulla  parte  levanda  levas. 
Yive  sine  invidia,  mollesque  inglorius  annos 

Exige,  amicitias  et  tibi  iunge  pares: 
45  Nasonisque  tui,  quod  adhuc  uon  exsulat  uuum, 

Nomen  ama.    Scythicus  caetera  Pontus  habe  • 
Proxima  sideribus  tellus  Erymanthidos  Vrsae 

Me  tenet,  astricto  terra  perusta  gelu. 
Bosporos  et  Tanais  superaut  Scjthiaeque  palades, 
^      Vixque  satis  noti  nomina  pauca  loci. 
Vlterius  nihil  est,  nisi  non  habitabile  frigus: 

Hei  quam  vicina  est  ultinia  terra  mihi! 
At  longe  patria  est,  longe  carissima  coniux 

49«    Scjthicaeque* 

41.    svMMOTUM.    iemotum  noster  Reland*  et  decem ,   ni  fab 
lor^  Heinsiani. 

47.  FRoxiMA  ETC.  NoTum  carmen  incipiunt  noster  Rel 
et  quidam  Heinsii,  quos  quia  nominatim  noluit  indicare,  eiusd< 
«tque  illum,  notae,  boc  est,  non  egregiae  fuisse  putaverim.  0[ 
mos  non  fiiisse  constat,  Glossa  Francof. :  AUi  aixerunt  hic  tm 
jpere  epistolamj  in  qua  aUQquHur  omnes  suos  amicos,  Hoc 
falsum  iest:  quae  sequuntur  ad  eundem  scribuntur,  ad  quem  Foi 
3,  6:  argumentum  duco  ex  locutione  anceps  esse  nominare  otnki 
Tersu  huius  epistolae  69.,  illius  60.  ob?ia,  qoa  illum  ipsum^  qui 
quis  est,  usum  identidem  puto.  lam  vero  quae  modo  absolTuni 
optime  io  eundem  quadrant;  cfr.  v.  15,  16.  et  illic  v.  53.  Add 
quod  si  carmen  di?idatur,  ut  ad  diversos  baec  scribantur,  ad  qts 
tuor  amicos  carmina  ex  ordine  et  ad  quintum,  quem  1,  7.  etta 
alloquitur,  ultimum  imiua  libri  poeta  dirigit,  quos  duos  tantoi 
tresTC  1,  5,  34.,  siTe  quatuor  3,  5,  10.  se  nabuisse  profiteta 
Heinsius  tamen  et  Frandu9  non  improbabant  librorum  pauculora 
rationem. 

49,  B08F0R08  —  8CTTttiAE9TrK«  Boffonit  Palatin.  pi 
Boephorus  Guelferb.  et  multi.  edthieqtte  Palat  pr.  et  Gueneri 
Saycieque  Pntean*  riginti  quatuor  Heinsiani,  tres  nostri.  Sqfihiaem^ 
Bern.  Jun.  Leid.  pr.  et  TCtt.  edd.  omnes.  Reliqui  non  ita  mm 
Soythicaeque^  quod  Heinsius  praetulerat. 

50.  Tix^irx  8ATI8  KoTi.  Vtx  $ati8  et  noti  Palat. 
novi  Busl.  Pirckb.  Jun*  Bern.  Berol.  ed.  Bonon.  ftolo  n.  p. 
SerTii.  nomkia  tuta  Putean.  itom.  plura  Reg.  pro  Tar.  scr. 
'tafit  est  nato  n.  p.  I^t  Leid.  uterque.  Vis  eatie  est  noto. 
loci  Palat.  sec  itoniina  rauca  eoU  Heinsius^malebat  Sed 
nus  ineptiis  rcTerentia  praestanda  erat:  Bunnannianat  Tide 
iptam»%  Yen.  ieq«     Mterme  F^laU  prim.     Yers.  63.     long/e 


TRISTIVM  UB.  UL  EL.  IV.  157 

Qoidquid  et  Iiaeo  nobb  post  duo  dulce  fuiU 
ISic  tamen  haec  absunt,  ut  quae  coutiugere  non  est  55 

Corpojire,  sint  animo  cuncta  videnda  meo. 
Ne  oculos  errat  domus,  Yrbs  et  forma  locorumy 

Sacceduntque  suis  singula.  facta  locis. 
Coniugis  ante  oculos  sicut  praesentis  imago  est; 

llla  meos  casus  ingravat,  illa  levat  60 

bigravat  hoc,  quod  abest;  levat  hoc,  quOd  praestat 

amorem, 

Impositumqae  sibi  firma  tuetur  onus. 
Tos  quoque  pectoribus  nostris  haeretis,  amici^ 

Dicere  quos  cupio  nomine  quemque  suo; 
Sed  timor  officium  cautus  compescit,  et  ipsos  ^ 

In  nostro  poni  carmine  nolie  puto. 
Ante  volebatis^  gratique  erat  instar  amoris 

Versibus  in  nostris  nomina  vestra  legU 

57.    errant.       67.    honoris. 

Gall.SeiT.  Berol.  vett.  edd.    Vers.  66.   (miingere  noti  «unlFran- 
CQfbitanus.  ^ 

57.  iRiiAT.  errani  Gall.  Jun.  tres  Heinsii,  Bern.  Berol. 
Rtl.  idque  expressit  Burmannus.  od^rat  Busl.  extai  Leid.  pr.  a 
F-  m.  haerei  unus  Heinsii.  domtis  urhsque  ei  forma  BeroU/  Me- 
*Dii:  Ante  oculos  urh$  ac  haerei  fortuna  locorum,  domus  ei  for^ 
^fl  locomm  Seguer.  et  Crev.  cum  duobus  Heins.  Hamburg. :  Ante 
•^«  dmus  urhis  erai  et  forma  locortini.  Heinsius  tentabat:  Jnie 
^hs  wUsque  domus  ei  forma  locorum  est.  Nos  Guelferb.  et 
Palat,  cum  plurimis  aliis  et  vett  cdd.  sequimur.  oberrore  similiter 
fcit  Sen.  Her.  fur.  1146,  1281. 

58.  sucqEDiTiiT^uE.  Accedunique  Leidens.  pr,  ralat.  sec. 
Krckh.  et  rett.*  add.    iecta  locis  Francius. 

59.  iMAGo  E8T.  esi  Guelf.  a  pr,  m.  ciim  permultia  codd. 
Bt  edd.  Tett:  omittebat. 

60.  iKGRAVAT.  aggrami  Serv.  tres  et  vett.  edd.  Yers. 
■^*  Aggravai  Serv.  et  alter  cum  Tett.  edd,  haec  Palat.  pnm, 
ttm  maiore  codd.  numcro  et  vett.  edd.  fcoc  Gueiferb.  Put.  cum 
•^m  aliii  tuentur. 

.  62.  FiRMJL  TUKTiTR.  /Ma  iuetuT  Guelfcrb.  opus  Palatin. 
pttn.  cum  nonnullis  Ciofani  et  Heinsii.  Vers.  sequentem  littera 
*)re  picta  Guelferb.  indpiebat.  Vers.  64.  ctipiani  Heinsius  et 
''^raDcius,  cupimtfs  editor  felector.  Etonens.  malebant.  Vers.  oj. 
•wnprewi*  Pirckb. 

.    67.    AMORis.    Ex  uno  Vaticano  praeter  necessitatem :  liono- 
JwHdniius  admiserat.    In  scbedis  autogr.  ad  Fast.'2,  633: 
"^'"(Nii  scribendum  esse  co:  Vatic.  codice  annotaverat. 


omen 


|69  P.  OVIDII  MASONIS 

Qaod  qnoniain  est  anceps,  intra  mea  pectora  quem^ 

70  '  AUoquar,  et  nulii  caussa  timoris  ero.  ; 

Nec  meus  iudicio  lalitantes  versus  amicos  | 

Protrahet    Occulte  si  quis  amavit,  amet. 
Scite  tamen,  quamyis  longa  regione  remotus  I 

Absim,  yos  animo  semper  adesse  meo. 
75  Et  quam  quisque  potest,  oro,  mala  nostra  levate^  ^ 

Fidam  proiecto  neve  negate  manum. 
Prospera  sic  maneat  vobis  Fortuna:  nec  uuquam 

Contacti  simili  sorte  rogetis  idem. 


V. 

Vsus  amicitiae  tecom  mihi  parvus,  ut  illam 
Non  aegre  posses  dissimularei  fuit: 

76.    potest,  aliqua.        77.    vobif  maneat.         78.    rogetb  opeafc 

72*  r&oTAAHXT.  ProUrahli  Palatinus  prim.  et  duodecim  toI* 
^ares. 

73.  8CITS  XTC.  Hoc  distichon  pro  spurio  notant  Heiosias  e( 
Scfaraderus. 

'74.  QUAM  9VI8QUK  ex  Falatin.  pr.  Jun«  Leid.  pr.  Brckk 
GaU.  Bem.  Berol.  Rel.  Crev.  et  decem  aliis.  Guelferb.  cam  reli- 
quis  et  vett.  edd :  qua,  dliquaf  quod  pro  Tul^ato :  oro  ez  prio» 
ct  alio  Yatic.  Rottendorph.  sec.  Palatin.  Heinsius  receperat,  l 
Guelferb.  agnosdtur. 

77.  MAHBAT  TOBis  ex  Guelferb.  Falat.  pr.  Francof.  GA 
Leid.  pr«  tredeciin  Heinsianis  et  vett.  edd.  recipiendum  putaYimoi 

78.  conTACTi  —  loEM.  ConUrocti  Guelierb.  opem  ez  Cooi> 
biano,  Hamburgensi  et  aliis  nonnullis  sese  deprompsisse.  dicit  HoA* 
aius;  in  scliedis  Combianum  tantum  adscripserat.  Nobis  dooee 
certius  de  illis  codd.  cohstabit^  reiiquorum  librorum  omflium  is 
•criptura  ininime  iueleganti  consjensus  potior  habetur. 


V. 

Ad  amkum  Francof.  BeroL  ^etft^tiiitd  eonUnidum  Kaio  stt 
laudat  aimcum  Pirckb.  Berol.  Ad  Carum  Aldina.  Reliquae  e^ 
tion^  inscriptiones  abbinc  nuUas  babent. 

1.  vsug.     Osu8  €i\ielferb,    ^lusu^  Leid.  sec. 

2.  P0S8ES.  possiM  Falat.  primus,  inaitr  Heins.  numentf) 
noster  Rel.  et  tett.  edd,  praeter  Bonon.  et  Ald. 


iO 


TRISTmi  UB.  m#  EL.  V.  199 

16  me  complexns  vinclis  propioribas  esses 

Nave  mea  vento  forsan  ennte  sno. 
Vt  cecidi,  cnnctiqne  metu  fugere  rainaBi^  ( 

Versaqae  amicitiae  terga  dedere  meae; 
hms  es  igne  lovis  percussam  tangere  corpBff, 

£t  deploratae  limen  adire  domos. 
Uqae  receus  praestas,  nec  longo  cognitos  uso^ 

Quod  veterum  misero  vix  duo  tresve  mibi. 
fidi  ego  confiisos  vultus,  visosque  notavi^ 

Osque  madens  fletu  pallidiasque  meo:  ' 

60    ruinae. 

S)  4.  irx  Ms  C0MPLKXTT8  —  FORSAir  euntk  bvo.  Bcimuui- 
tm  ct  dao  nostrates  editores  haec  non  intellexerant;  quare  aut 
onendare  conati  sunt:  Qui  me  coniplexus,  Nec  me  comphxus,  aut 
interpretando  sategerunt  Lubet  breTbsime,  quamvis  nostrae  non 
^t  proyinciae,  tubnotare,  construendum  esse  ita ;  Ni  me  complexus 
csses  (mmirum  post  relegationem) ,  Tinclis  propioribus ,  quam  fprsi- 
ton  complexus  esses  navem  meam  vento  secundo  actam,  Navem 
«uam  pro  se  ipso  posuit,  uti  etiam  4,  6,  6;  1,  5,  17.  Structurae 
eandem  immutationem  et  declinationem  a  persona  ad  metaphoram 
na^es  1,  9,  17,  19.    Dum  stetmus  — 

At  eimul  imptilsa  esf,  (domasO 
«iror  baec  latuisse  Handium.  Y.  D.,  de  hoc  loco    dliipiitaiiteBl 
Tn«€ll  2,  p.  719.  ^ 

&•  METir  FVGERK  RuiKAM.  mdu  rukiae  ex  solo  Palatino 
^ndo  non  optimo  recepit  Heinsius.  ruinam  optimi  fere  con* 
^nso!  Palat.  prim.  Guelferb.  prim.  Vadc  Mor.  Pirckh.  Leid.  prio^ 
^^ol.  Seguer«  Rel.  quinque  Heinsii  et  vett.  edd*  omncs.  Cfr. 
*^.  7,  133.  Fast.  3,  645.  meam,  nitfiam  Bern.  Crev.  et  plurimi« 
J«  ruinom  Francof.  et  Gall.  Vers.  6.  dedere  fugae  Pirckh.  dei^ 
w«  «we  Seguer.  pro  v.  sov  Vers.  9,  praestoiis  Palat.  pr»  et 
W.  BonoD. 

.  n.     TIM  E60    C0NFVS08    VULTUS     TI8OSQ0I    KOTATl.      S^» 

^ittont  Putean.  et  ed.  Bonon.  softftfsus  Gallicus.  mliu  Palat* 
pno).  viueque  Guelferb.  a  manu  sec.  cerrecjtum  in:  vitusque^  quod 
PJ''  Polit.  Mor.  Leid.  pr,  Reg.  pro  v.  scr.  et  octo  vel  novem  Hein* 
^^  habebant.  Fugit  H^nsium  ratio,  cum  omnes  fere  codd.  id 
^  scriberet,  coniiceretque:  viauque  fiofat^i;  Scbraderus:  vi8oequ& 
V^'^  diTinabat;  poterat  etiam  quis:  vieusque  natantes^  scil. 
^>  coius  locudohis  exempla  Markl.  ad  Stat.  Silv.  2^  1,  17.  col- 
J^t«  Et  eadem  audacia  emendavit  idem  criticus  1,  2,  105.  Sed 
^ata  scriptura  vera  est:  videre  et  notarey  quae  coniungi  aegre 
*^t  Heinsius,  coniuncta  leguntur  Stat.  Silv.  2,  6,  21  s 

vidi  ipse  animosque  notavi. 
P^ginenon  iUud :  vidi  mosque  ubique  fere  obvittm  apud  Ovidium. 


130  ,  !"•  OYIDa  NASOMIS 

Et  lacriinM  cernens  io  singala  verba  cadenteer 
Ore  meo  lacrimas^  auribus  iila  bibi: 
is  Brachiaqvie  accepi  moesto  pendentia  coUo^ 
Et  singultatis  oscnla  mixta  sonis. 
Sum  quoque,  care,  tuis  defensus  viribus  absens: 

Scis  carum  veri  nominis  esse  loco. 
Multaque  praeterea  mauifesti  signa  favoris 
90     Pectoribus  teneo  non  abitura  meis/ 
Di  tibi  posse  tuos  tribuant  d^fendere  semper, 

Quos  in  materia  prosperiore  iuves. 
Si  tamen  iuterea  quid  in  his  ego  perditus  oris^ 
Quod  te  credibile  est  quaerere,  quaeris,  ag^: 
25  Spe  trahor  exigua,  quam  tu  mihi  demere*  noli, 
Tristia  leniri  numina  posse  dei. 
Seu  temere  exspecto,  sive  id  contingere  fas  eiM; 

Tu  mihi,  quod  cupio^  fas,  precor,  esse  proba. 
Quaeque  tibi  est  linguae  facundia,  confer  in  illud, 
30     Yt  doceas  votum  posse  valere  meum. 

29.    tibi  lioguae  est. 

Vers*  seq.    meo  GaeHerb.  io  rasura  liabebat  &criptuni.    Vers.  14. 
laaimas  quae  oecicUre  hlbi  Reland.  pro  var.  scr. 

15.  AccEFi  meliores  et  plures  codd.  ex  dodrante  fere  coin 
prima  editione.  Reliqui  et  ead.  vett.:  excepi.  nosiro  pendefi|ia 
JLeid.  uterque,  Jun.  et  tres,  presso  pend.  Palatinus  sec.  et  alius 
com  vett.  edd. 

16.  siNGiTLTATis  Palat.  pr,  et  plurimi,  ex  editis  Bononicnsis 
lervavit.  IimnguUantis  Guelferb.  singultantis  Francof.  teste  HeiD- 
810,  Putean.  Palat.  sec.  Serv.  Busl.  Jun.  Leid.  pr.  Bern.  Rel.  Be- 
roL  >Crev.  dnodecim  Heinsii,  vett.  edd.  octo.  singulUma  GalL 
Vers.  seq.     defeasus  Paiat.  primus. 

19.  S16KA  FATORis.  signa  puioris  pr.  Vatic.  Putean.  Bnsl. 
Reg.  pro  V.  scr.  et  tres  Heinsii.  doloris  Reland.  et  alius,  sre 
fortasse  idem  ab  H«iiisio  inspectus.  Vers,  seq.  posteriorem  in 
tneis  syllabam  in  rasura  habebat  Guelferb. 

^6.  LENiRi.  moUiri  Gall,  Firckh.  Mor.  pro  v.  scr.  et  dao 
Heins.  fosse  dud  alter  Polit.  Heiosius:  deo  volebat,  qaod  non  io- 
telligo. 

27.  siTi  iD  codd.  dimidio  numero  aliquanto  plures,  ioter 
quos  Palat.  pr.  Guelferb.  Putean.  Francof.  Reiiqui  cum  vett*  edd.: 
sivs  hocm    contingere  certum  Francius. 

28.  BssE  p&oBA.  ssse  fave  Barberin.,  unde  foce  Heinsiitf 
eliciebat» 

29.  TiBi  xiT  i.iX6UAX«    ItK  fihguae  ssi  Heinsius  ex  solo 


TRISTim  UB.  ni.  EL*  V.  171 

Ooo  qiiis  enim  maior,  magis  est  placabilis  irae; 

Et  faciles  motus  mens  geoerosa  capit. 
Corpora  magnanimo  satis  est  prostrasse  leoni} 

Pugna  suum  finem  cnm  iacet  bostis  babet 
At  lopas  et  tarpes  instaut  morienlibus  ursi  3S 

£t  quaecnnque  minor  nobilitate  fera  est. 
Haius  apud  Troiam  forti  quid  habemus  AchiUe? 

Dardanii  lacrimas  non  tulit  ille  senis. 
Qnae  dncis  Emathii  fuerit  clementia,  Poros 

Praeclarique  dqcent  funeris  exsequiae.  ^ 

MedoDii  libro  correxerat;  Francof.  et  Bern.  ita  habnisse  tIx  credo. 
CreT.  tamen :  Itfi^ifa^  siai  facundia.  e$i  Leid*  uterque  et  quatuor 
omittaDt.    Yers.  seq.    doceat  Putean. 

31.  9U0  9ms  EMiM  MAioR  ex  primo  Yaticano  et  tribus 
meHorihas  se  edidisse  ait  Hdnsius:  borum  unns  erat  Leid.  primus^ 
m  babebat:  Qvo  qui»  enhn  ui  maior,  Sub  rasura  Guelferb.  idem 
iQisse  credo.  Quo  qutsquam  maiwr  Senr.  Reliqui  omnes  cum 
florileg.  Berol.  et  Murmell.  vett.  edd.:  Quo  quisque  eei  maior$ 
ViDC.  Belloy.  Spcc.  bist*  7,  119.  et  Spec.  doctr.  5,  68.  ita  babet: 
Qwnio  quis  maior  magis  esi  eic.  Favet  boc  scripturae  Heinsia- 
luie;  enm  in  excerptis  locum  non  babebat.  Quidquid  sit,  de  CQn- 
«tmctione  \ide  supra  ad  2,  607.  et  cfr.  Met.  11,  437,  38. 

36.  FERA  EST.  esi  Guelfcrb.  a  pr.  m.  cum  pr.  Vatic.  Fa- 
fet  «ec,  Mor.  Serr.  Busl.  BeroL  et  alio  omittit. 

37.  9UID  HABEMUs.  quid  haheiur  Busl.  et  alius  Heinsu. 
forttqwe  vldeiur  Seguer. 

39.  9UAE  Ducis  — •  FORos.  Quod  duci$  Eumachii  Bem* 
Pmis  Leidensis  uterque  servarit,  coniectura  assecuti  fuerant  Nau^ 
gerius  in  notis  ad  postremam  Aldinam,  MicjUus,  Georg.  Fabriciuf^ 
Bersmaonus,  Tan.  Faber.  epp.  I,v38.  forot  Gallicus.  fiharet^ 
Qnus  Heinsii  et  Berol.  Reliqui  cum  yett.  edd.:  p^aro«,  Goelferb.: 
(dros^  uous:  pharus, 

40.  PRAECLAR19UE  DOCENT.  Istoc:  JYdecfiin  besterna  rosa 
languidius  esse  quivis  criticus  iudicet  oportet.  Pro  quo  Putean.  ] 
J^rianiique,  SerTii:  Pliariiquey  duo  Heinsiani:  Pottipei<|tff,  florileg. 
Murroell,  et  v.  scr.  in  Francof. :  Praeclareque.  "  Heinsius  Darnqu4 
^ocmi  etc.  corrigebat,  acclamante  Scbradero:  feliciier!  de  eo  agi 
n«  dttbtkt.  Posterius  certlssimum  est,  sed  duo  genitiri  moleste  le« 
guntur,  adiectifum  Daretf«  esse  non  potest,  quomodo  SaWagn* 
Boess.  ad  Ib.  ▼•  317.  Darei  pro  Dariaei  dictum  putabat  Sed 
Deqae  felidus  ipse  Scbraderus :  Regalisifue  repositurus  erat,  neque 
IHM  ioTenimus  propter  quod  suovetaurilia  faceremus.  Potest  nomen 
onpidi  latere^  vin*  igittlr  Hiara^l  illud  ultimum  in  foga  Codomao* 
Dnsatti^t:  potest  regionis;  nom  ibrtasse:  Bodrtn»?  cfr.  Appian« 
1*  3,  c.  21,  (.  9.    Apulei.  Metam.  p.  472.  Oud. :  potM  adiecti- 


|7t  P-  QYIDII  NASONIS 

Neve  hominam  referam  flexas  ad  mitius  iras, 

lunonis  gener  est  qni  prius  hostis  erat. 
Deuique  non  possum  uullam  sperare  salutem, 
Cum  poenae  non  sit  caussa  cruenta  meae. 
KNon  mihi  quaerenti  pessumdare  cuncta  petitum 
Caesareum  caput  est,  quod  caput  orbis  erat: 
Noq  aliquid  dixi,  violentaque  lingua  locuta  est, 

Lapsaque  sunt  nimio  verba  profana  mero: 
Inscia  quod  crimen  vid^nt  lumlna,  plector, 
90     Peccatumque  oculos  est  habuisse  meum. 
Non  eqnidem  possum  totam  defendere  culpam; 
,  Sed  partem  nostri  criminis  error  habet 
Spes  igitur  snperest,  facturmn,  nt  moUiat  Ipse 

51,    totam  possum. 

Tmn*  Tel  participium,  sed  doctius  et  efficactus,  velutt  IVaeibll 
cfr.  Prisc.  8,  6.  funus  tuac  esset  cadaveTy  cfr.  Marklaud.  ad  Stat 
silv.  3,  6,  52«  Collatique  si  concedis  in  Tulgatum  abire  potuisse 
explica  duce  Marklando  ad  Stat.  3,  3,  134. 

41.  FLEXAs  AD  MiTius*  twsas  iras  Francius  malebat.  /b 
»a$  modo  amitiiis  pr.  Palat.  ad  amidus  tres  Heins,  Cren  ad  Ur 
nius  unus«    ad  mitius  aures  Seguer. 

43.  xnLLA.M  sFERAiiB.    mlBsom  sper*  pr.  Paht. 

44.  cuM  poENAK  NON  siT.  (km  nofi  Mit  culpae  Palat  pri 
tnus  et  unus  vel  duo.  Cum  non  $it  poenae  decem  fere  codd.,  qiio< 
rum  Bersmanni  et  Bernensis  optimi^  edd.  vett.'omnesj  Vinc«BeUoT 
sp«  List.  7,  120.    Poenae  cum  non  sit  Leid.  sec. 

45.  NON  MiHi.  Nec  mihi  Reland^  cuiicta  parenfum  Berol 
Vers.  seq.    Augus^im  caput  Reland.  pr.  v.  scr. 

47.  KOM  AL19UID  Dixi  ETC.  Num  dixit  codd.  exhibueriat 
zninus  constat.  Nostrorum  certe  et  impressorum  veterum  nuUui 
agnoscit.  violataque  lingua  loquendo  eit  pr.  Yatic.  et  Guelferb* 
unde  Heinsius  coniiciebat:  loquent^^  memor  fortasse  iUius  in  Fait 
2,  474:^  Nec  molant  iimidi  piscihuM  ora  Syri. 
velandaque  lingua  Laurentius  Santenius  tentahat. 

48.  LAPSA9UE  nostri    quatuor.     Ldpsave  Tett  edd. 
Heinsianorum  pauio  plures  iUud,  quam  hoc. 

50.  HABUissK  MEUM.     haoutgse  meos  GueHerb.  et  plui 
cam  vett.  edd*   octo.    mlhi  Reg.  cum  Moret.  pro  v.  scr.  et  t 
tneum  Paiat.  sec.  GaU.  Mor«  a  pr.  m.  quinque  Heins.  Bern.  Beral 
ed.  Bonon.  et  Vincent.  Bellov.  Sp.  h.  7,  120. 

51.  rossuM  TOTAM  ex  Palat.  pr.  Leid.  utroque,  Bosl. 
quinque  aliis.  ReUqui:  totam  posstmt,  nisi  quod  tmitam  def»  cofH 
sam  Barber.  totam  possim  Berol.,  quod  in  schedis  divioavenf 
Ueinsius.    coram  possum  ed.  Bonon.    def.  vitam  Busl. 

53.    FACTUKUM)  UT  MOLLiAT  iPSE.    Quam  servavimus  scri* 


r  » 

TRISnVH  LIB.  UL  EL.  1».  17$ 

Mntati  poenam  conditlone  locL 
pnnc  ntinam  nitidi  Soli»  praennntias  ortuio  55 

Afferat  admisso  Lucifer  albus  equo* 


btimun  HeiDsiaDl  codd.  plnHmi,  nostri  et  rett.  edd.  omnes  exliifie- , 
baot.  iacturam  BusU  hal)ebat,  fjpttortfm  sec.  Palat. ,  ut  tres  Hein- 
liaBi  omiserant.  Igitur  in  vulgata  scriptura  pronomen  illod  Ipse 
Kctissime  sese  baberet:  niore  enim  satis  consueto  pro  darioris  ca- 
mis  nomioe,  qiiod  inteliigitur,  poneretur,  velut  Met.  1, 178.  Fast. 
2,744.  Cic.  de  nat.  deor.  1,  5.  Sen.  Herc.  Fur.  798.  vid. 
Loers.adHer.  2,  20;  si  modo  facturum  baberet,  quo  referri  posset^ 
nisi  ad  dmm  versu  abhinc  duodetricesimo.  Nec  ad  obsoletam  illam 
fequendi  formam^  quam  illustrat  Gell.  N.  A.  1,  7.,  quaque  ipse 
stitur  13,  5.  et  17,  9.  confiigiendum  existimo.  Qua  de  causa 
HeiDsius  cod.  Hafniensis  scripturam:  mperestj  iti  nosiram  molHat 
«jMe  non  malam  iudicabat ,  es  Combiani  Tar.  scr. :  fuiurum :  «u« 
fKrefl,  ut  molliat  ipse  futurum  eliciebat,  postremo  vel  sine  codd. 
facturum>  ut  molliat  ipsum  suadebat.  Burmannus  quae  hoc  loco 
diipQtatare,  quae  agitur,  aliena  sunt:  coniecturam,  quam  protulit^ 

Spes  igitur  supereatj  ut  duram  moUiat  ipse, 
aSdiradero  probari  potuisse  admiror^  Nam  spes  esty  wt  veteres 
tose,  Ausonii  uno  versiculo  vix  evincitur.  Ignota  hactenus  fait 
Jotephi  Scaligeri  de  hoc  loco  sentientia,  qui  adscripserat:  facturumj 
^  «Gilicet,  Quae  ioterpretatio  istis  correctionibus  facile  praestat: 
^  pronoroeo  ubivis  iere  omittitur ,  si  sponte  intelligi  possit,  cfiw 
^  6,  393:  Posse  fame  tnnci  epes  ejrcldil;  Met.  9,  445:  cre- 
^^9  9ui$  insurgere  regnis;  ib.  11,  787:  Indignatur  amans  invi- 
^vwere  cogi-,  14,  203,  204;  Manil.  1,  414;  donique  ut  Iiic  se- 
wndae  personae  apud  Sabin.  ep.  3,  18:  Laederif  et  laesam  «cii* 
^omore  tamen.  Tamen  non  mtelligitur,  quomodo  Carus,  poeta 
^t  causidicus,  neque  dum  vel  iila  dignitate  Caesaream  domum  at* 
^g^ns,  quae  Pont.  4,  13.  indicatur,  id  praestare  potuisset,  quod 
l^abius  Maximus  totque  multo  potentiores  Nasonis  amid  non  va^ 
laerunt.  Neque  versibus  29,  20.  hoc  posdtur,  sed  longe  aliud,  ut 
^"ivis  intelligit.  Restat  igitur,  ut  hunc  locum  aut  qnoad  eius  fieri 
P^it  interpretemur,  aut  emendeinus.  Simplicissimum  forsitan  fuerit 
fttractionem  agnoscere  eius  generis,  de  quo  doctissimus  G.  T«  A. 
'^'^nis  disseruit  libri  de  Attractione  L.  L.  p.  179.  sqq.  ubi  ta« 
^n  cum  de  enunciatis  tantum,  altero  primario,  altero  per  prono* 
^  relativum  adiuncto,  agatur,  hoc  exemplum  peculiare  id  nabet, 
^  tribus  ordine  enunciatis  coniunctis  vox  tpse,  qqae  ad  secun* 
^  pertinet>  tertb  additur,  ^uod  per  ut  coniunctionem  a  se- 
^>^  suspenditur.  Coniectura  si  opus  sit,  quod  dubito,  fadllimam 
^  fore  Bon  dnbito : 

.  Spes  igit^  superest  fauturom,  ut  moUlal  Ipse. 

r«rtttnim,  scil.  fe,  uti  Scaliger  voluerat:  favere^  «1,  ignota  lexi- 


I 

17«  P*  OVIDO  NASONIS 


P. 


VL 


oedas  amicitiae  nec  vis,  carissime,  iiosrtrae, 

Nec  si  forte  vebs,  dlssimulare  potes. 
Donec  enim  licuit  nec  te  mihi  carior  alter, 

Nec  tibi  me  tota  iunctior  Vrbe  fuit. 
5  Isque  erat  usque  adeo  populo  testatus,  ut  esset 

Paene  magis  quam  tu,  quamque  ego,  notus  amor. 
Quique  erat  in  caris  animi  tibi  qandor  amicis 

Cognitus  est  ipsi,  quem  coUs,  iste  ^iro. 

8.    illi  q.  c.  ipse. 

cograpliis  locutio,  Teteram  exemplis  satis  constat,  cfn  Font*  5,  2^ 
22:    JH  meus  excatai  caros  ita  candor  amtcos, 

IJtque  haheant  de  me  crimma  nuUa^  favet 
Seneca  CoDtroY.  1,  2,  p.  98.  Groo. :  favetis  tUi^  ut  quam  pritniiM 
mrmhttem  nwteU    TibiTJlas  4,  6,  7.  (edd.  praeter  Lachm.): 

At  tUy  sancta^  fave,  ue  nox  divdlai  amantee. 
cfr.  Serr,  ad  Virg.  Georg.  1,  18:  favere  enim  vetere$  efcam  YeOe 
dixerunt.    Certe  ex  bac  scriptura  illa  Ters.  28.  ia  libro  Barber. 
orta  Tideri  possit^  Yel  adeo  debet. 


VI. 

Inscr.  M  amicum  Francof.  Leudat  amicum  BeroL  Iffnotm 
jMn  feduB  cMaudat  amid  Berol.  Pirckb.  Ad  amicum^  quo  fam' 
Uariseime  ueue  Aldus. 

1.  Kxc  Yis,  CARissiMK.  tiobis  caf.  Palat.  pr.  Putean.  cod. 
Bersm,  Pirckb.  Rel.  Crey,  et^ex  Heinsii.  non  vis  Tiginti  fortasse 
et  vett.  edd.)  excepto  tamen  Guelferb.  Fraucof.  Bern.  et  qui  illii 
simiies  sunt.  Vers.  seq.  Non  si  Bersm.  Firckb.  Vers.  3.  notkf 
alter  Moret. 

7.  9iri9Ui  ERAT  se  tueatur  licebit  auctoritate  Palat.  prinv 
exc  Voss.  Busl.  et  cod.  Bersm.  Qui  fuit  Leid.  uterque*  Qwi" 
quie  e»  tfi  BeroU  Reliqui  omnes  scripti  et  editi  Heinsii  et  nostri: 
Quique  e$U 

8.  ipsi,  91TEM  C0LI8,  isTs.  ipst  Palat.  uterque,  cod.Benzn* 
Guelferb,  Francof.  Reg.  Mor«  Senr.  Leidd*  Jun.  quatuordedin  alii 

^  meliores  Heinsii  cuin  prima  editione,  Seguer.  Rel.  Berol.  CreT. 
iUi  paucissimi:  Putean.  Gall.  cum  duobus  aliis  et  vett.  edd.  Rell- 
qui  cum  Politianeis:  tsti*  —  iete  viro  ex  prim.  Vatic  Guelferb.  Pa- 
lat.  sec.  Senr.  ipse  reiiqui.  Si  quid  bic  difficultatis  est,  est  id  ia 
eo,  utrum  ex  bb  pronominibus:  iste,  an:  ipse  locum  babeat,  Pri- 
ores  critict  minus  recte  rem  gesserunt.  Heiosius  emendabat:  ipn 
deoj  ?ei  sic  tamen  do  mendo    alio  suspicatus^   interpretem  postea 


TBISTITBI  UB.  m  EL.  TI.  175 

Nil  ito  celabas,  iit  non  ego  consciiis  essm^ 

I  Pectoribosqae  dabas  mdUa  ^egenda  meis.  10 

loactQs  Jo.  Scbraderum  Emend.  p.  225,  qui  Immanem  illam  mntil* 
tiooem  appellaDs  totum  disticboD  aboleDdum  oenset  his  argumentis: 
Mfiiorm  tn  amkia  non  esse  Ovidianum,  si  vel  Latinum  sit:  in 
praecedentibns  et  in  sequentibus  agi  de  amore  inutuo  Ovidii  et 
aoiici,  nibil  igitur  de  Caesare,  sed  de  candore  Ovidii  exspectandum 
faisse:  denique  turbari  denuo  orationis  decursum  temporum  nuta- 
tiooe  —  erat  —  erat  — .  esl  —  celdhaSf  etc.  Nam  quartum  fri* 
Tolum  est,  iterari  voces:  notus,  cogmtusj  erat,  eraty  corior,  caris: 
primae  enim  non  litteris  tantum  diversae  sunt,  secandae  ex  codd. 
Tariari  poterant,  tertiarum  certe  in  boc  Tersu  propria  est  significa* 
tiO)  si  quasi  fratemum  amorem  indicare  Toluit  poeta.  Reliquas 
obiectiones  uno  verbo  licet  eludere:  candor  ifi  amictt  non  est  can- 
dor  eiiga  amicos,  ipsi  Augusto  cognitus,  qui  ilium  ideo  amabat^ 
quae  Burmanni  interpretatio  est,  sed  candor  in  amicitia,  cui  oppo« 
nitor  candor  in  clientela  vel  in  potentiorum  cultu.  cognoscere  e$t 
expeiirj)  probatum  babere,  quod  notissimum,  cfr.  Met.  14^  l5x  ^ 
Quanta  mt  herharumy  Titamj  potentiay  nuUi^ 
Quam  mihi,  cognitius,  qui  eum  mutatue  ah  UlUe} 
An.  1,  8,  105.  Met.  9,  727.  lam  sive  ad  Celsum  hoc  carmen 
(pectat,  Fabii  Maximi  clientem ,  quod  Folitianus  sese  arbitrari  ia 
feciicdis  Florentinis  notaverat,  sive  ad  alium  apud  Augiistum  ipsum 
gratiosiorem ,  quam  rem  yix  diiudicaTerimy  tota  hac  ecloga  nihii 
£»t  poeta,  nisi  quod  ad  illum  finem  collineet,  ut  ad  auxilium  sibi 
ierndum  alterum  permoreat.  Prima  igitur  pars  est^  ut  posse  enm 
<b)oostret:  poterat  autem  ille  salva  existimatione  sua,  quia  notis-» 
(ima  erat  familiaritas  cum  Nasone,  quia  gratia  pollebat.  Al- 
te»  pars  est  precatio,  ut  Dttnc  telit,  cum  olim  quo  minos  to-» 
|Qerit,  per  poetam  steterit.  Tertia  part  est  culpae  excusatio.  His 
ita  eipositis  mirum  non  est  Scbraderum  ofiendisse  in  iis  inter* 
raptis,  quae  coniuugenda  esse  sibi  citra  necessitatem  persuaserati 
iptimro  quomodo  interpreteris ,  Senrius  docebit  ad  Virg.  Buc  4^ 
^:  ipse  ariee:  ipse  autem  quodaddidit^  non  vacat:  namsuntquae^ 
fa  ftronomina,  quae  addita  nominibiis  fadant  dignitatem  efc.  iMte^ 
qaod  edidimus,  refer  ad  condoftfm  et  versum  licet  accenseas  iis^ 
^Qos  tihidnes  appellarunt  Teteres  grammatici,  cfr.  Serv.  ad  Aen* 
%  1S6.,  modo  ne  tam  ineleganter  abundare  Toculam  credas,  atque 
in  Tuigata  scriptura:  ipsey  sed  ita,  nt  ille  3,  12,  39;  Met,  8,  497; 
10,  328  j  Pont.  1,  1,  12.     Cfr.  Her.  20,  90: 

Tam  hene  qui  servit,  serviat  iste  mihi; 
^*  4,  4,  3,  4:    —  patrii  candoris  imago^ 

Non  careat  nervxs  candor  ut  iste  suisi 
I^ont.  2,  5,  14:    Moriihus  ista  ims  tam,  mitia  vota  dedM^i. 
^.  am.  2,  415:  Sunt  qu%  praecipiant  herhas,  satur^j  hocentes 
Smnere^  itidiciis  ista  venena  mei«.  ^ 
9.    HiL  iTA  XTC.    Nil  mihi  cd,  Berol.    quod  no»  ego  unua 
^Aticanns:   glossemata  apertissima;  noli  cum  Burmanno  posteriori 


176  P-  OTIDII  NASOKIS 

Caique  ego  narrabam  secreti  qniclqaid  labebamy 

Excepto  quod  me  perdidit,  unos  eras. 
Id  quoque  si  scisses,  salvo  frnerere  sodali, 

Cousilioque  forem  sospes,  amice,  tuo. 
15  [Sed  mea  me  in  poenam  nimirum  fata  trabebant: 

Omne  boriae  claudunt  utilitatis  iter.] 
Sive  malum  potui  tamen  boc  vitare  cavehdo,  ' 

Seu  ratio  fatum  vincere  nuUa  valet; 
Tu  tamen,  o  nobis  usu  iunctissime  longo^  I 

^     Pars  desiderii  maxima  paene  mei, 

Sis  memor:  et  si  quas  fecit  tibi  gratia  vireSy 

lUas  pro  nobis  experiare  rogo. 

Bcriptura  cotnmendari  ptitare  Heinsii  correctionem :  'cul  noti  ^ 
Vers;  seq.  Fabri  commentom  propositum  io  epistolis  iode  ab 
Heinsio  omnes  commemorant:  cuncta  iegenda.  Schraderus  dui^tMl 
•e  atiscripserat^  cum  damnare  debuisset  non  una  de  causa* 

15.  S£D  MEA.  Sic  mea  Jun.  tnea  tne  poenam  Leid.  prirBi 
facla  irah.  Palat.  prim. 

16.  oMNB  BONAE  cx.AUDUNt*     OmnB  hmum  claud.  Palafc 
'    prim.   Guelferb.  Serv.   Bersm.  et  Vatic.  apud  Ciof.     Omne  nM 

ckfUd.  Bem.  Jon.  Rel.  Omne  honae  et  claud.  editiones  pleraeqoft 
•  nost  Aldinam  secundam.  Multa  in  iioc  disticho  tentata  sunt  poil 
lanum  Doezam,  qui:  Omne  honae  haec  claitdunt  et  Jacobura  Rdf^ 
rum,  qui  sequente  Heinsio  patre:  honae  ut  clauduni  suadebaot 
Bormanni  altera  coniectura  solito  minus  est  inficeta: 
Dum  pronum  qlaudmi  utUiiaiis  iter» 
^08  tamen  in  Nic.  Heinsii  et  Jo.  Sckraderi  concedimus  seDten- 
tiam  y  spurium  omnino  yideri  distichon  ^  rocis  poenae  potissimmi 
iignificatu,  qui  requiritor,  minime  latino,  quem  nec  supra  2,  r« 
607«  tulimus,  admoniti.  Causa  autem  interpolandi  vocuia  IcmmI 
Ters.  seq.  a  librariis  minus  intellecta  fuisse  videtur. 

18.  SEU  AATio  ETC.  Seu  fatum  ratio  nulla  vliare  poUd 
Bem.    nuUa  poiegi  Reg.  pro  v.  scr.  Gall.  Firckb.  Jun. 

19.^  rv  TAMBN.  Quoniam  non  immerito  Heinsius  offendft 
in  repetito  tantulum  per  interTallum  iamen^  et  quoDiam  stiperion 
in  loco  vix  est,  ut  alm^  quid  lectom  fuisse  videatur,  Iioc  in  TenV 
fortassis  sobstituendum  est:  tonfiim,  levissima  certe  mutatioitfi 
Istas  particuias  nuUus  non  vel  autiquissimos  codez  per  compendil 
scriptas  oliffl  habuit;  ac  plemmque  in  significat:  tomeii,  interdaM 
autem,  velut  in  codice  Reiand.  Fast.  semper:  im,  quod  aUas  soM 
notare:  ianium.    ueu  iucundieekne  prim.  Yatk. 

21*    81  ^uAs  FECiT  TiBt.    «t  quas  ItU  fecil  Leid,  -uterqtieb 


TRISTIVM  Lm.ni.BL.  VL 


m 


Hnmm  nt  laesi  fiat  mansaetiar  ira, 

Mutatoque  iniDor  sit  mea  poena  loco. 
Idqne  ita,  si  nuUum  scelus  est  iu  pectore  nostrO|     2S 

PrinlBipiumque  mei^criminifii  error  Iiabet. 
^ea  breve,  nec  tutum,  quo  sint  mea,  dicere,  casa. 

Lnmina  funesti  conscia  facta  mali; 
Heosqae  reformidat,  veluti  sua  vulnera,  tempos 

Illad,  et  admonitu  fit  novus  ipse  dolor.  80 

Gt  qaaecunque  adeo  possunt  afierre  pudorem^ 

Illa  tegi  caeca  condiita  nube  de^et 

27«    Nec  leve,  nec  tutum  est       32.    nocte* 

Jers.  23,    JVumini»  iHaesi  Seguf  r.     fiai  mihi  mitior  ira  Comb. 
lers.  26.    Facque  ito  Bern.    ai  missum  sceUu  Palat.  prim. 
^  ^  26.    PRiNCiFmM^uB.     Princiniumve  Guelferb.  Seguer.  Reg. 
fm  omium   editio  et  septem  <alii  Heiosii    codices.     Principium 
»o«tri  crim.  Moret.  Pirckb.    Praedpuumque  suadebat  Heinsius. 

27.     HEC   BRETK,  NEC   T.UTUM,   9UO    glNT.      esl    loCO  movimus 

«DCtoritate  optimorum  et  plurimorum  codd.  Palat.  prim.  Guelferb. 
fpr.  m.  Reg.  Gall.  Serv.  Leidd.  Bern.  Bero).  duodecim  ^ioru^i 
«^^l;  atque  ita.sine  discrimine  Jegitur  Pont.  1,  6,  21.  Quod 
^  iili^  post  Heinsium  legunus :  Nec  leve,  nec  tuium ,  factum  id 
l^ideo,  qnod  Jioc  in  loco ,  in  suis.  sibi  scbedis  erravit  Heinsius.  i 
«^ptQm^^  nimirum  invenio:  „JVec  leve  Gk)ttorpb.  befteunus."  Vi- 
«batur  igitur  sibi  oh'm  probasse  scripturam  unius  libri,  quae  ia 
WBticig  aliquorom  babetuiv,  verum  sensu  aeque  pae;ae  cassa  estj 
jt^ue  altera :  Nec  hene.  Reliqui  libri  seripti  et  un^ressi^  omnes  ia 
wentnp,  ^uotl  revocavimus.  '       '     . 

.  ^.  ADMoNiTU.  FiT  KOTug  ipst  DOLOR.  amonltu  Palat. 
Jrun.  ipf^  pudor  Vatic  prim.  Falat.  sec.  Moret.  pro  v.  scr.  et 
^o  alii  eiusdemi  opinor,  notae,  quippe  ab  Heinsio  meliores  ap* 

31«  ST  ^uAKCUK^inB  ETC  Ei  quodcunque  Palat.  prim. 
fj^nqueat  eo  Yatic.  prim,  quaecuuque  deo  Servian*  et  margo 
""^onis  Micjli.  et  aliarum'.  poesini  Falat,  prim.  cum  codd.,  si 
^ecomputo.  decem,  mediocris  notae  omnibus,  et  rett  edd.  a/- 
•'«  Morem  feern. 

.  ^*  :rKGi  cAECA  coirniTA  KUBK  DKCET.  tegi  eera  cond. 
^  BoQoo.  nvhe  pro  Tulgato:.tiof(e  Palatini  primi  potissimum  fide 
^tqm  existunari  Te)im,  accedentibus  Bersm.  Busl.  Purddi^  Leid# 
r^*  Moret.  et  Rel.  t.  scr.  quatuor  aliis  Heinsii  cum  ed.  Bo- 
^}  quamvis  oHm  iam  Grutero  placuerit,  quamvis,  si  ad  Tivum 
1'^'^^  reseces,  babeat  fortassis,  cur  unice  nlaceat  Nam  coeca  et 
^^9£t  nos,  et  fiu&ee  passim  dicitur  apnd  Ovidiiun :  cotidere  autem 
f*^  aeqoe,  ac^nuhem  aliquid,  nisi  addito  alio  snbstantiTO^  velut 
^^*  ^y  187:    Nox  uU  me  thalamu  *-  Cottdidif; 

12 


178  P-  OyiDH  NASONIS 

V 

Nil  igUor  referam,  nisi  me  peccasse,  sed  ilik>         j 
Praemia  peccaio  nulla  petita  mibi:  J 

W  Stnltitiamqute  menm  crimep  debere  vocari, .  \ 

j       Nomina  si  facto  reddere  vera  velis. 
Quae  si  non  ita  sunt;  alium,  quo  longius  absim^ 
Quaere;  suburbana  est  hic  mihi  terra  locus. 


^8.    tubarbana  baec  sit  imbl  terra,  locom. 


\ 


seque  ab  hoc  poeta  dici  \nieiiiini ,  neque  ab  aliis  dictam  esse  pnfl 
Terim.    decent  Palat;  prim.    Caeterum   Heinsius  et  Schradenis  til 
tum  hoc    distichon    interpolationis    suspectum  babuerunt.     Vell( 
aperte  impugnassent,  uon  tectei  insiraulassent  magni  viri.    Nam 
emendatione  Burmanni  niHU  aptins  dici  possit,  quam  hoc  ipsum 
chon.     Hoc  si  inter  verba  Ofidiana   placere  nobis  yei  dis] 
dixedmus,  cum  argumenta  in  neutram  partem   parata.  haix 
liiliil  dixerimus.    Floril.  Berol.  cum  codd.  omnibus  agnosdt; 

.  34.    psTiT4>  MiHi.^  fieUta  meo  Busl.  et  exc*  Voss.     Tl 
0eq.    meawi  crim.  solus  Moret.  pro  y*  scr. 

36.  n6mixa  st  FACTO.    Heinsii  scripturam  retinuimat^ 
promptam  e  sex  illius  Cpdicibus   nostrisque  Guelferb.   Bern«  Bi 
Keland.     Aliquanto    plures  .cum   vett.    edd.    habent:    Nofmikm 
factis^;  non  prohibito  hemistichiorum  concentu^  LaChm.  ad  Prop. 
5,  20;  quamquam  aequaHtate  illa  in  nominilms  et  factis  sibi 
positis  facile  carendum  est,  cfr.  supra  2,  434: 

'Komen  adest  rdms^  nominibusque  pudor^ 
et  infra  5,  12,   12:    Bemque  piam  firaestaSy  et  tni/u  verha 
fato  Falat.  sec.  Leid.  sec.   '  si  fatis  addere  Pirckh.     NomiM 
ficto  Palat.  prim.  Crev.^  Nomina  sic  fido  cod.  Bersm.    Nomine 
fi^o  sedecim  aut    viginti   quatuor  Heinsiani,    inter   quos   Pute£ 
Francof.  et  ex<J.  Vos».  praestant.    reddere  verba  Palat.  prira,    Pi 
litian.  sec.  Reg.  et  alius.     Nomine  si  vero    reddere-  verbc^ 
Seguen  •  ^ 

37.  9irAS  si  NON  ita  sunt  ktc.    ita  sini  quatuor 
et  prima  eius  editio.    aUum  ([uoque  longius  Palat.  sec.  Jun*    n] 
quoque  longius  orhem  Pirckh. '  Ungius  ahsum  Serr. 

38.  9ITAERK;      SUBtrRBAKA      E8T     HIC     MlHt     TKRRA     LO^ 

€08.     Vnlgatam,  quam  in  malam   rem  ablegatam  rolnimus,  da- 
rissimos  numeros  habere  indicabat  Schraderus,  explicari  noo  poMi 
•  qui?is  sentire  "debebat :  nititur  auctontate   octo  veterum  editiooaflU 
quarum  origO  est  Rubeana  anni  1475.    Si  ab  ista  scriptpra  disce 
seris,  quodcunque  arripias  ex  iis,   quae   Heinsius  in  scbedis  nota 
neliqnit,  plus  habebit  iiaei,  pleraque  erunt  elegantiorailla;  ad  Teni 
autem  agnoscendum,  vel  certe  inv<;niendum,  nnlla  opus  est  sagac 
tate.     Scripturam   partim  a  Bersmanno,   partim  a  Dan.    HeiBi 
confictam:  suhurbana  1m  sit  mftt  ierra  Ucum  paaculi,  aliqoi  taiae 


I^, 


TBISrmi  UB.  UL  EU  VI.  EL.  TA         179 

vn. 


ade  salatatum  snhito  perarata  Perillam 
Litera,  sermouis  fida  ministra  meL 

todj.  habaerant.  stAwhana  eH  haec  mihi  terra  hcum  Gaelferb, 
»d.  BeniD.  et  sex  Heinsiani.  e*!  haeo  mthi  terra  locus  B^rn.  Be- 
ri.  SeiT.  Jun.  est  hic  ttit^i  ierra  locum  Busl.  et  aliquot.  «ubtir* 
m  est  mihi  terra  locum  Crev«  es%  Mc  m\hl  ierra  lociie  Palat 
tim.  Folitian.  uterqae,  Putean.  Francof.  Reg.  GalL  Moret.  Rd. 
^er.  et  novem  alii  cum  prima  HeiBsu  et  Teteri  Bononiensi  edi- 
ODibus.  suhwrh.  esi  hoc  miU  ferra  loco  Pirckb»  Qui  restant: 
fMma  hic  sit  mihi  Urra  locue.  Harum  scripturarum  cum  una 
lituin  per  se  absurda  sit,  damnandae  ante  omnia.  eae  erant, 
Me:  Umm  habent.  £0  enim  recepto  enunciatorum ,  quorum 
Irbasuot:  quaere  et:  $ity  leU  esi^  ea  sancitttr  ratio,  quae  impro- 
tofa  est:  Si  mentiorj  alio  a  ie  relegari  voUf:  boc  erat  impuoe 
in^,  Bam  ab  amico  illo  relegari  non  poterat;  yerba:  «iibtfroiifta 
jM^fntfu  ton^a  sensum  nulTum^  ne^  absurdum  quidem  babent* 
^tra^amulac  probaveris:  locus^  verba:  aUumj  quo  long.  ahs. 
Mmis  enunciati  loco  erunt ,  primarium  vero  iUod :  8i  mentior, 
lir  km  miki  suhurhanus  est  vel  sit.  Sed  posteriorem  modum 
i^  libri  optimi  jet  plarimi  admittunt,  neque  aut  sententia^  aut 
pi Jtfaecessit,  indicativus.  Nibii  enim  jmprecationis  bis  inest)  si- 
Medbasi  qualis  in  illis  Fast.  4,  227:^si  tndtUiar,  inquity 
*  Ultimaf  qua  faUdm^  sit  Venus  iUa  mHiij 

M  siniplex  contestatio:  tam  rera  dico,  quam  vere  in  suburbano 
iHisam.  Ita  per  indicativos  locutus  est  Eurip.  Medea  t.  411* 
^  ^Avm  notai4&v  uQdhf  ^foypoviri  nayal  etc  Claudiao.  in 
Ktop.  l^  350:       ^  —  si  talihusj  inquity 

«    Crediturj  et  nimiis  turgent  tnendocut  monstris; 
Jam  Hestudo  VQlat,  profert  iam  comua  vulturj 
Prona  petunt  retro  ^uvii  iugaj  Gadibus  ortum 
ArmenU  tesere  diem  etc. 
W^i  smum,  quo  lon^tus  absim,  quaere  significant  inventum  alium 
P^locum  non  iri;^  supplendum  enim  cogitatione:  si  poles.    £a 
poia  regniit.in  iis  praesertim  imperativis,  quibus   praeponitur:  X 
N  Am.  1,  7,  35.    Art^  am.  2,  222.    Pont   1,  ^y  61.  et  alibij 
Pert  etiam  illis  Met.  6,  201 :  "       ' 

^  Ite  sacrisy  jproperate  saiiris  laurumque  capUlis 

■   Ponite; 
acerbam  perorationem  minus  cepenmt  interpjretef. 


VII.     , 

'  lofcr.  Ad  suum  Uhrum  Francof»  Ad  Pertlfom  BeroL  lAhros 
P^dot  suadet  modo  Naso  piieUam  Firckb.  Berol.  Juhet  episto^ 
^  u«  PerhtUam  adeal  Aid. 

12' 


180  ^-  OYtm  NASOJOS 

^Aut  inam  invenies  dulci  cnm  matre  sedentem, 
'    Aut  inter  libros  Pieridasque  suas. 
6Quidquid  aget  cum  te  scierit  venisse,  relinquet; 
N^c  mora,  quid  venias,  quidve,  requiret,  aganu 
Vivere  me  dices;  sed  sic,  ut  vivere  nolim: 
Nec  mala  tam  longa  nostra  levata  mora. 
Et  tamen  ad  Musas,  quamvis  nocuere,"  reverti, 
10     Aptaque  in  alte^nos  cogere  verba  pedes. 
Tu  quoque,  dic,  studiis  communibus  ecquid  inliaerefli 

Doctaque  non  patrio  carmina  more  canis? 
Nam  tibi  cum  fatis  mores  natura  pudicos 
Et  raras  dotes  ingeniumque  dedit. 
i^Boc  ego  Pegasidas  deduxi  primiis  ad  undas, 

4. '  FxssiDASQUE  suAs.  Pierldusqife.  fuas  Vatic.  piini.  Vdt 
tian.  prim.  et  forta^sis  Palatinus  secundus,  lapso,  cum  enefaAty 
Grutero.  Pierideiquey  ut  solent^  reteres  editi  cum  uHo  vel  idlplp 
scripto.  \' 

-  '    7«  DicKs,  SKo  8X0,  uTTiTsEE*    dtces  8*0  ui  we  vw»*cA 
Bersm.  Pirckh. 

11.  Tu  9U09UE*  ,Haec  tpioque  Patean.  dic  JMTtisis  comwpi 
Reg.  Put.  Busl.  Jun.  Pirckli.  Bersm«  tredecim  alii  et  ed.  BoiMli 
dh.  scrtpUs  ccmm.  Bem.  dic  iu  diis  Reg.  pro  t.  scr.  dic  «l  tk 
comm.  Crer.  dic  musis  et  carminibus  quvA  inh*  Seguer«  MlB 
qiftd  tnh.  Guelferb.    e$  quidj  ut  ^id,  inquit  alu« 

12.  KON  PATRio.  num  patrio  Vatic.  unus  et  Seguer. 
fofno  Leid,  prim.  Ditciaque  Francii  Tel  Hoogstratani  fuit 
mentum. 

13.  NAM  TiBi  CUM  FATis.  Codd.  trigiuta  duo ,  Inter  (pBM 
Palat.  prim.  Guelferb.  et  meliores  omnes,  cum  veit.  edd.  oamibois 
fatis,  reliqui  libri :  facie.  Hli  in  scbedis  Heinsius  olim  adscripsecat: 
male,  boc  Scbraderus  probabat  propter  v.  33.  sqq.,  ita  tameo,  irt 
coniiceret:  cicm  vitOy  coIL  l^  6,  24.  Burmannus  ctim  Eatis  kim^ 
|>retabatur  non.  indocte,  cfr.  Mythogr.  Vatic.  p,  40.,  quod  taoet 
simplicius  fit  in  Tulgata  scriptura  ex  locis,  quales  bi:  Pont.  4, 9y9t 

Atque  ego  sl  fatis  genitus  melioribus  asem; 
Fast.  4,  232 :    fatum  JN^aidos  arhor  eraU  / 

14.  ET  AARAs.  Et  caras  Guelferb.  Yatic.  prinn  Gottoipk 
Rottendorpb.  Clarjtas  coniiciebat  Heinsius,  improbante  recteScnn- 
dero  propter  ea,  quae  sequuntur.    ingenuisst  dedkt  Berol. 

15.  900  £60  FEOAsioAs.  iloc  fcgo^das  Guelferb.  a  pt»n* 
pegaseas  Palat.  prim.  pegasias  Moret.  m.  pr.  et  sex.  fdasfti 
jSCNiiri  Leid.'  prim.    pc^osidts  ab  undis  Gall.  ^  in  undas  Paiat.  se& 

'  Pirckb*  Bero* 


I  TBnmY»  ij».  m.  Ei«  VII.  isi 

Ne  male  fecimdae  vena  pericet  aqnae. 
'Priirus  id  aspexi  teneris  Jn  virginis  anuis: 
-»- Ylqoe  patety  venae  duxque  comesque  fui. 

16.  Ks  MALE  FECtJNpiJB*  Nb  mole  6  fundo  Palat.  priau 
Gaelferb.  ab  antiqua  maDu,  la  rasura  tamen  vnl^atae  lecttoDM» 
nale  effnndo  BerbL  fnble  e  /iiitde  Seguer.  molee,  ve)  fniileae  /iindo 
codd«  v^nti  tret ,  inter  quos  meliores  omnes  exceptis  Bern»  et 
.Bersm,  malee  in  fundo  ReL  maU  fundo  Crev.  '  Nemideni  noTi, 
«oiM^leam  pro  Taen^ro  dixerit:  coniunxit  utrumque  quodammodo 
'fenr.  ad  Virg.  Ge.  4,  467. 

17.  PAuavs  XD  AsvE^i.  IVninw  el  asf.  Buslid.  Palat.  sec. 
Bersm.  cit  septem  alii.  iVtmus  «il  a9fm  unus  Heiosii.  Frmiiis  tJ' 
ompfeapus  fo».  Pirckh. 

18«     UT^UX    FATET,  TENAE  DtTX^^lTB    ETC.     Sic    Palat*    pnm. 

Serr,  Moret.  Comb»    VUme  pater  venae  Gall.  Pirckh.  Francof.  pro 


fah 

■lcr  nemo  Polit.  prim.     per^  pafrias  Berol.    pater  naii  Putean. 

I  fifer  nofts  Crev.  Reliqui  codd.  omnes:  pater  nate,  iiisi  quod 
^lferb.;  fnaet  nate^  vett.  edd.:  pofer  ncikis,  —  His  ita  accui^ 
ws  propositis,  atque  a  Burmanno  factnm  fuit,  audi  praestantiorun 
tntiomim  de  hoc  disticho  iudicia.  Heinsius  nihil  nisi:  „latet  ul-' 
to^  adscripsit.    Schraderus  Emendationum  p.  225.  totum  pro  sup- 

{  (ontio  proscribit,  quia  mhil  in^  eo  dicatur,  nisi  quod  in   prioribuSy 

^oiaiDgrate  repetantur:  primtis,  venae^  duXj  quales  repetitiones 
^pna  esse  versuum' spuriorum  iadicia  constet,  quia:  patet  venae 


I  lotdhgi  nou  possit.  Huius  argnmentationis  pars  maxima  eluditur, 
A  cum  libris  plerisque  legas :  Uique  pater  nalae  et  Intelligas  do 
pnfigoa,  quam  Nasonem  habuisse  lidem  faciunt  Pont^  4,  8,  vv.  H, 
^'  Tr.  5,  5,  19.  Conferes  autem  locum  simillimum  Statii  Silv.  3^ 
y^S-  5ic,  ut  mMter  amas  etc. 

Je  ooverca  dictum.  Lucraberis  inde  meliorem  Heiosiana  versat 
^  interpretatiqnem :  illam  eoim  redarguit  cum  res  ipsa^  notissimis 
*«w  ous  aevi  poetriis,  Plotia,  Hostia,  Sulpicia*,  tum  sequens  versiis 
^.  aniffladvertente  iam  Withofio.  Sed  tamen  vel  sic  primum  ora-  - 
tioms  quaedam  scabritiesi ,  ac  deinde  miira  librorum  disco^dia  iudi- 
•«wm  xnoratur.  Verum  et  hos  et  Schraderi,  qui  restant,  scrupulos 
^%  nisi  coniectur^,^  posse  desperandum  est.  Potest  igitur  noster 
•'^'i^e:  Primus  ut  aspexl  ieneris  m  inr^inis  annisy  , 
.  Usque  perennanti  duxcfue  comesque  fui. 

Iw  anapLorae  figura  e;t  repetitionis  olFensionera  et  seutentiae  hiatum 
^ter  hoc  et  superius  distichon  qmolitur.  Ingenium  perennare  dici- 
"•f)  Pt  amor  Art.  am.  3,  42.  quod  verbum  cum  de  perenni  a(«ia 
*WiJperent  librarii,  sive.  quia  vena  substantivum  proxime.  praecea«<- 
I^)  glossam  adscripsere-:  venae,^  Hinc  atque  ex  erroribus  in  ipso 
wo  Terbp  commissis,  uti  et  Fast.  1,  721;  2,  265.,  istae  scriptorae 
^mxm  natae  sunt,  quorum  Putcaneus  proxime  a  vcro  abiest,  Po« 


189  p.  oviDnt«ASc»a8 

Ergo  Bi  remanent  ignes  tibi  peotoris  iden^ 
20     Sola  tnum  yates  Lesbia  viucet  opus. 
Sed  vereor^  ne  le  mea  nnnc  fortuna  retardet, 

Postque  meos  caisus  sit  tibi  pectus  in^rs. 
Dnm  licuit  tua  saepe  mihi,  tibi  nostra  legebam^ 
Saepe  tui  iudex,  saepe  magister  eram; 
25Aut  ego  pt*aebebam  factis  modo  versibus  aures^ 
^  Aut  ubi  cessaras,  caussa  rubOris  eram. 
JPori^itan  exemplo^  quia  me  laesere  libelli, 
Tu  quoque  sis  poenae  facta  ruina  meae* 

28r    poenae  faUi  secuta,  ' 

lit.  prim.  et  Berol.  soli   interpolationem   passi   videntar.    Reliqa^ 

quae  motavinius,   partim  ex  codd.  desumpta,  partim  levissima  eMB 

^▼tdes*    Post  lioc  distichoD  sequitur  isltoc:  , 

Tunc  quoquej  «i  forsati  nostrum  delevU  amorem         '   ■,', 

'     TempuSy  eram  magno  iHnchf^  amare  tUn 

in  Pala^Hno  primo  rouitisque  aliis  codd.   leriter  inter  se  discreMrfj 

Ihis.     Aiiest  in   Guelferb.  -Francof.  Bern.  Reg.   Put.  Serr.  omk 

Tirckh.  Berol.  Crev.    Ex  editionibus  primus  remorit  Aldus  ao  l^liSJ 

,€t  cum  denuo  irrepsisset  aut  Scaliger  ipse,  aut  qui  eius   autit^ 

obtemperaverunt.    Confictum  Schraderus   putabat  propter  st 

ram:  <;eneris  dwcque  etc.  in  priori  versu«    At  ego  ex  opiuione 

quam  Sidonius  Apollinaris  sequitur  epp.  2,  10.  his   Terbis: 

fliscere,    quod  aaepe  vergum    CoriHna  cum  suo  Nasone  cotkwim 

Hid  Perillam  de  Corinna,  Corinnam  de  lulia  maiore,  ut  puto^ 

-  interpretabatur ,  versu  tertio  huius  carminis  fortasse  de  Scriboiill 

somnians. 

19.  si  EEMAKCKT*  tl  monefint  Pntean.  et  duo.  Hancli 
sequentem  ^ersum  omittit^  Francof. 

26.  TiNCKT.  vijicit  Bersm.  Busl,  Pirckh.  Crer,  et  septefll 
cum  octo  Tett  edd.    vincaP  Leid.  prim* 

21.  SED  tcreor^nke  te  mea  nunq^  Huuc  Terborum  or- 
dinem  Helnsius  constituit  secundum  Putean.  et  duos  tantum  coddi} 
ex  nostris  accedunt  Guelferb.  Bero.  Be|*oI;  Sed  ne  nunc  titeaJl 
Hfneo  Mor.  Sed  te  ne.mea  nunc  tres  Heinsiam.  Reliqui  ottifl 
cum  vett.  edd. :  Sed  vereor  he  nunc  mea  te  fort,  Vers.  seq.  Ptt* 
que  meos  casua  Francof.  et  fortasse  Bern.  Vers»  23'.  tua  ecrifl* 
m%hi  Bu^I.  legebaa  Serr.  Vers.  24«  iuus  iud.  duo  Heios.  8,  fii 
itid..Reg«  ■ 

26.  CE8SARAS.     cessahat   Palat. '  prim,  '  cestares   Guelfi 
IjSkg*  Berol.  Crev.  et  ed.  princeps  Heiusiu 

27.  xxEMPLo,  ^vijL  me.    es,  quod  me  Bem.    qui  me 
Foreitan  ix  Ulo  qno  me  l,  l.  Schraderus, 

28«      rv  9UO9UE   SIS  70XKAE  FA^TA  liUlKA    MKAE.     Pi 

iiieptia»  librariommt  Nuno  quoque  $U  p*  Mor.  f.  Kr«    $m 


TBf8TITttU0«  HL  KL.  VU.  |8S 

|Pone,  PejriHa»  mcitfim:  tdQtoniiiiodo  fenmia  wm  mt 
I  Devia^  nec  scripU^  discat  aoiare  tuis.  , 

leg.  dnplex  est  in  Iioc  versa  scriptura:  altera  interpolatorani  li- 
Korum,  quorum:  facia  wctifa  Vatic,  prim.  Polit»  prim.  Gottorpb. 
Paht.  $60*  et  duo  .Heinsii :  fala  secuia  Guelferb,  cod.  Bersm.  aua 
neiosii  et  ed.  prtDceps  eiusdem;  altera  Palatini  pr^mi  et  reliquo- 
liin  codd,  et  vett.  edd.:  facta  ruina^  nisi  quod  Cre?.:  fata  ruina 
«t  Ser?. :  poenae  pars  Igna  facta  meae,  Si  neutra  istarura  lectio- 
^m  intelligi  posset,  excusari  possent  doeti  viri  nova  molientei, 
Daosios;  iacta  PerUla  meaey  Muretus:  facta  remisaay  editor  E\e* 
etonim  Etonensium :  facta  severa ;  si  par  esset  utriusque  auctoritas, 
(osset  verum  esset,  quod  utrique  simillimum  esseti  a  nobis  oiijQ 
(ropodtum:  facta  wpina,  ea  sensu,  quo  Seneca  ep.  49.  init:  '$u^ 
fiftu<,el  negligena  usurpavit.  lam  vero  utrumque,  fatn  aemta 
^/tfda  rtiina  explicatum  suum  habet,  modo  n/e  esen^plo  poenA 
jHpe  coniungantur,  quod  ab  omnibus  Lnctenus  factum  video,  sed^ 
^j^h  per  se  seorsim  iutelligatur:  eodem  exemploy  quemadmodum 
^Oius  AstroD.  1,  460:  Crediinus  exemploy  quod  analogia  explicat 
Sealiger,  Bentleius  non  intelligit,  ex  usu  linguae  latinae  ne  Jacobus 
{ttiMD  Yir  Dss.  ia  programm.  X.ubeceD5i  1833.  p/  22.  adstniitj 
IPftis,  Tristium  imitator,  1,  414:       '  ^ 

:  */,  ^  Cemimus  exemplis  oppida  posse  mori» 

|pv  cum  sit  codicum  impar  numerus,  fides  non  eadem^  origo 
|itwpolationis  apert^  in  scnptura:  fata  secutaj  denique  intellectus 
;|»  interpolata  forma  multo,  atque  in  altera  expedjtior;  re^  omnis 
l^i^erit,  ^ul  atque  demonstraverimus,  quid  sit;  Tu  quoque  ais 
llJWM  facta  mma  meae.  Figurate  locutus  est  poeta:  metaphora 
Ipar  «atis  ipsi  consueta ,  qua  ruinam  pro  infortunio  ac  supplicio 
p>  saepissifiae  posuit.  Porro  metonymia  nequaquam  insolenti  nd- 
**«  f^  dixit,  qui  ruinam  patitur  L.  e.  calaraitatem  accipit.  Hu- 
■s  figorae  in  hoc  ipso  vocabulo  exemplum'  in  prontptu  non  habeo, 
tenim  nego  eo  ,opus  esse:  rem  eandem  certe  babes  in  illis  ver- 
r^  1|  9|  17.  sq. :  J)um  stetimn$y  i/urhae  quaHtim  satis  essht  hahebat 

,  JVota  quidem^  sed  non  amhitiosa  domus; 
..  ^;  At  simul  impulsa  est^  omnes  iimuere  mlnam; 

!ioeDMp8um  stare,  domum  impelli?  numquid  cum  domus  ruina  fie- 
^(Met.  15,  424.)  ipse  fiebat?  lam  si  Perillam  ruinam  poenao 
^/Sm  dicit  poeta,  facile  eius  mentem  ^equ^,  «i  agaoTeris 
«wter  locutum  «sse  "Fast.  1,  623.  sq.:  ,  >       , 

^  Vlcta  iamea  vinces,  eversaque  Trola  resurges: 
Ohruet  hostiles  ista  ruina  domos; 
«ontrariam  autem  >sententiam  posuisse  infra  6,  14,  22.  sq.s 
Area  de  nostra  nunc  est^  iiU  facta  ruina : 
Cohspicuum  virius  hui*  tua  ponit  opus,. 

29.  ^oNx  PEHiLLA  XTC.  t)eme  Perilla  Jun«  iantummodo 
Wflo  nutla  omnes  libri  scripti  atque  impressi  praeter  Pirckh*  ReL 
^quipque  Heinsianos,  qui  receptam  ab  Heinsio  scripturam  habe- 
™j  ct  unum  eiusdem,  qui :  femina  rara. 

^*    DEYiA|  Ksc  SGRirtiff.     Quod  cum  Heinsia  cxhibeimis 


30 


184  F/omnmsQNis   • 

Ergo  deitdiae  remoye;^  doctissfnui,  caussa^, 

loqiie  bonas  arte$  et  tua  sacra  redi.  > 

Is(a  decens  facies  longis  vitiabitar  aimis, 
Rugaque  iu  antiqua  froute  senilis  erit; 
d5  Inilciet^ue  manum  formae  damnosa  senectuSy 
Quae  strepitum  passu  non  faciente  yenit. 
Cumque  aliquis  dipet:  fuit  haec  formosa,  dolebis^' 

Et  speculum  mendax  esse  querere  tuum, 
Sunt  tibi  opes  modicae,  cum  sis  dignissima  magaUri 
40     Finge  sed  immensis  censibus  esse  pares* 
Nempe  dat  id^  quodcunque  libet  fortuna  rapitqaei 

40.    dat  id  cuicunque* 

Futean.  Serr.  Pirckh.  Jun,  exc.  yoss.  Rel.  et  duo  HefnsiT  alu  lib4 
•uppeditarunt.     Dev\a  neH  tiall.     Dema  ne  scHptia  Palat.  mMi 

'  Polit.  sec.  Francof.  Bero]«  CreT'.  et  septem  Hansiani.  DemmM 
icripHi  Reg.  Mor.  Busl.  et  alius.  Deviane  a  acripiis  Polit.  jMlKi 
Keve  vir  nec  acriptis  Bern.  Neve'  tnr  a^  scriptis  Guelferb.  a  jtf 
m.  cum  reliquis   Ubris  omnibus,  praeter  tres  scriptos  et  ex  edH 

.  Bononiensero,  qui:  Neo  itivenis  ecripiii.  Unus  praeterea:  Neve^ 
a  ffitmim^  dtsc.  Yides  item  in  hoc,  ut  in  superiori  disticbo.,  dii<f 
plicem  interpolatiobemy  alteram  paucorum  impudentissimam ,  alte* 
ram  fraudulentiorem^integrae  Itaforum  familiae,  sed  plurium 
terea  libronim,  atque  paulo  adte;  notabis  etiam  hic^  ut  illic, 
tianeum  primum  raedinm  esse  inter  verum  et  fraudem.  Gron< 
Observ. '  2,  3.  legentem :  femina  ne  M  Deviaj  neu  ecr,  iustis 
causis  non  sequimur,  Reliquorum  commenta  obli?ioni 
cupimus.  S 

32.    BOKAs  ARTES.    t/uas  ortes  BeroL 
35«    MAMUM,    G)dd«  solus  Bersmanni  videtur  habuisse: 
msy  edd.  vett,  tamen  omnes  ante  Aldinam  secundam  et  nmltall 
posteriores. 

36.  sTiiiFiTUM.  strepitns  Guelferb.  Polit.  uterque^  ^^*^ 
cof.  et  octo  minoris  rei:  eqitiones  hoe  habere  temere  quidam  aHi 
firmat.  ' 

37.  B0LXBI8.  rubeli^  tlnus  Medic.  dolebil  floril.  BeroL  ll: 
Vinc.  BelloT.  Spec  hist.  7,  119.  ^ 

•  '  39«  suNt  TiBi  oPEs.  Palat.  prim*  Guelferb.  et  mdioqi 
omnes  codd.^  numero  trfginta  ^t  unum  secuti  ^umus.  Reliqui  ca|t| 
Tett.  edd«  nostris:  Sunt  et  opes. 

41« '  DAT   iD ,  9UODCUN9UB   LiBBT.    Aute  Heinsium  in  e^: 
tionibus  omnibus  legebatur,   queoiadmodum  etiam  codd.  looge 
rimi  liabent:   Nempe  dat  et  quodcimque.     Nam  spli  ex  tot 
Fut«  Gall*  Bem.  Jun.  X.eid,  pr.  et  dua  alii:   dat  id  qitodc 
dat  et  quaecunqve  Pirckh.  Rel.    et  cuicunque  unus  Mediceus. 
culam  idy  quam  tacitut  Heinsius  admiserat,  retiuemus,  alteri 


;  Ini9  et  est  saBifo  qm  moAo  Oroemi9  etat  ' 

BiDgula  qnid  referam?  nil  non  portale  teDemuflri 

PectQrls  exceplis  ingeuiiqae  bonis. 
h  egOy  cum  patria  caream,  yobisqne,  domoque;       4S 
^  Raptaque,  siut,  adimi  quae  potuere,  mibir 
[ngeuio  tamen  ipse  meo  comitorque  frv/orque: -^ 

Caesar  iu  faoc  potuit  iuris  habere  nibiL 
Duilibet  banc  saevo  yitam  mibi  finiat.eufl^} 
I  Me  tamen  exstiucto  famai  snperstes  erit  80^ 

Dnmqae  suis  ^ieptem  victrix  de  moutibus  orbeiBi 

Prospiciet  domitum  Bfartia  Boma,  legar»  •  * 

61.    8018  Tictris  omoein  de« 
l,    ■  .  . 

i^m  parti  nee  ipse  «atiii  confisus  saasit:  iai  ftot  cuicimqM*  f 
QuklQ  igitur  libroirain  podssimQni  sequamur  aoctoritatem  in  8cri« 
l^etper  se  booa,  et,  si  eum  altera  conferas,  condnnitatui^  aomiim 
inertabiliore?  Viocentiam  idem  legisse  in  Tetustiore  nostiis  omflM 
«libro,  certe  cinBnnque  non  inyemsse  eidstimo:  alioqoin  non  ita^ 
tfe^t^  interpolasset  buoc  yersum: 

Largiiw  quodcunque  Ubet  Fotiuna  rapUque* 

tt.,  iRTTs  «T  tsT  iiUBiTo.  CWu8  ct  est  suUto  Bcrol.  lU 
fcw»  suhto  Busl.  r%i  cenms  8ul.  Reg.  Fii  fuhiio  pauper  Rel. 
«tdoo.  Fiijracilia  suliio  Mor.  Vinc^  Bdlov.  et  septem.  JEsu8 
{•  ert  fiiteo  Putean.  J^elttif  esl  8ii&t(o  Crev,  Eodem  modo'f>ro:  . 
^m»  libri  alii:  crassusy  alii:  ffrossus^  singuli:  gos81i«,  CuruM^ 
*w»,  alia.  .      ^  . 

43.  siKGxrza.  ^vw  repkra^i.  Palatinus  primus  cum  dimi* 
4ato  iere  codd.  numerq  et  vett.  edd.  Iioc  tueturj  Guelf.  Franci 
lt  idiqai;,  ^ingiila  ne  referam. 

4i  CTTM  PATRiA  CARKAM.  ^  itoii  carsam  fairia  Guelferb* 
^"^  pofria  viginti  Ueinsiani  partim  meliores. 

49,  9V1L1BET.  Beg.  a  pr.  m.  Busl.  et  fortasas  unu»  px^  tl-» 
«Naugerii  correctionem  habebat:  Qui  Ucei. 

Si»     SUIS    SBPTEM    VICTRIX    DE   MONT.   jMlt8  Victrl*    omildm 

*^  wnsu  egregio^  neque  versus  conformatlone ,  cum  si  illum 
^^^  omnem  laogueat,  si  Lanc^  domilutn,  e  codicum  numeroi 
V^»  pluris  faciebat,  atquc  oportuit,  Heinsius  edidit:  Vatic.  prim. 
^«elf.  Politiann.  Paiat.  sec.  tribus  aliis  et  prima  editione.  «t*i« 
*?*««n  Se^^  et  aUus.  Dnmque  suum  i)icirix  Seguer.  Dum  eepterti 
***^  omiiem  de  iw.  Comb.  Reliquorum  librorum  neque  «criptu» 
^^^  impressus  quisquam  discedit  a  meliore  scriptura^  quameluga 
^•'ocatiinyg^ 


^. 


Tu  qoio^iiey  qmm  6fai4ii  maoeat  Sdliem  «fiW^ 
Hffuge  ventucos  qoa  potes  luiqae  rogps* 


VIH-  i 

J^uuc  ego  Triptol^  qaperem  couscendere  curraJ 

Misjt  itt  ignotam  qui  rude  semen  bumum: 
!^unc  egQ  JMtedeae  veUem  frenafe  dracones^  , 

Qoosi  habuit  fugiens  arce,  Corinthe^  tua:  ^ 

<»  Nunc  ego  iactandas  pptarem  snmere  pennas^ 
Sive  ttias,  Perseu;  Daedale,  sive  tuas: 
Vt  tenera  nostris  eedente  volatibus  aura     "  j 

Aspicerem  patriae  dulce  repente  solum,  1 

54.  ^vx  pons.  quo8  poie$  Foteaa»  qucm  poUs  GaU.  Uoc«j 
Pirckh.  Franc  Leid.  prim,  fiero.  et  tres  quatuorye.  Novanun  nJ 
i!viii  ^pidi  Leid.  primi  seripturaiD :  ip9a  rogo9  poteruat  proboni 
ne  aut  qino  usque^  aut  qua  artej  ut  oliin  quidani)  cooiectent» 


;    .  vni. 

Int cr. ;  Pafriam  </t  suos  vliere  ieeyderat  Ald.  A  snpeiiori  BOi 
ieparatur  in  cddd.  Palat.  prim.  Gueliferb.  Put.  Francof.  Mor.  BoA 
Jun.  Leid.  prim.  Firckh.  Berdl.  Seguer.  Crev.  <aliis,  atque  pnnii 
editione.  GIoss.  Francof.  a  sec.  nu:  Nova  episiola  secundxsi 
quosdam  et  aMoquittir  atrfor  quenilihet*  .  j( 

1.  coNjscXNDERE  cuRRus.  consUtere  curru  Tadc.  praK 
Guelferb.  a  prim.  man.  Palat*  sec.  et  unus  Mediceus.  * 

•     .  2.    iGNOTAM,    ignaram  Richelian.  probante  Burmanno.    T4 
confer  Met.  1,  134:  Fhictibus  ignotis  ineidtdvere  carmoe; 
Virg.  6eorg.   1,  60: 

At  priusj  ignotnm  ferro  quam  sciniimua  aequor*  ^  . 

8chraderus  tentabat:  immotam.  Santenius  denique,  probata  sdHfm 
in  versu  priori  Leid.  primi  scriptura:  currtm^  in  hoc  legebet:  ^i 
rude.  Sed  restabat^  ut  quis  rude  semen  mutatum  iret^  fort^ 
iRuxilio  scripturae  cod.  Seguer.:  rude  nomen.  Yerum  est  inteUigl 
^ec  illud  posse,  nisi  dnplicem  hjpallagen  animum  inducas^  igatitB 
apud  Virg.  Aen.  6,  268.  8,  542.  ', 

^. .  TELLKM.    maUem  Vatic.  prim.  Palfit.  sec.  <3roelferb. 

5.  IACTANDA8.  iac^nfes  Palat.  prim.  octo  Heinsfi  et  IkmMI 
fxcepto  Guelferb,    iactatas  Heinsii  quinque.    portamtes  duo. 

8.  PATAiAx  DULCX 'AErxMTt  soLUM.  pafHo^  Ifcki  ritM 
meae  Voss.  jro  v.  scr. 


I  TRnrmi  ua^  ul  ku  vm.  fgf 

^esertaeqiie  doiiras  Talttis,  menioresqife  sodalea^ 

I  Caraqae  praecipiie  coniugis  ora  meae»  lo 

iltulte,  quid  baec  frustra  votis  paerilibns  optas^ 

Qoae  mn  ulia  tibi  fertque  feretque  dies? 
Si  semel  optandum  estj  Augustum  nuroen  adora, 
.  Et  qnem  seusisti,  rite  precara  deum. 
le  potens  pennasque  tibi  curmsque  yolucres         -  15 

Tradere:  det  reditum^  protinus  ales  eris* 

^  Tuhunu    ^    10*    ora  tnilii.        11.    quido  frustra,        15.  Dle 
tibt  pennasque  potest  currus^ue  Tolucres. 

9.  DOMirtf  rjrLTVs*  Heint*  ad  o^iotAmror  Titaiiclcai%ine 
pins  correxit:  vnltum;  cuius  jgeneris  plnrima  in  poetis  moito  in  ta« 
vm  cqriodoribus  reperiuntur.  Nam  de  tensa  niliil  ^pericUtai^iil^ 
U  domttm  de  familia  accipiamus,  ^ 

10.  MEAE.    mihi  Busl.  ReU  Berot.  . 

\  H.^  fuio  BAEC  FRUsTaA.  qwd  hoc  qmnque  Hdnsiani^ypijma 
cmeditio  et  noster  JElelaDd.  Isti  neque  sunt  multi,  neque  Hein^ 
{^^''Ktio:  qfuid  o^  si  penitius  inspiciatur,  locum  hio  habet*  Adiuva* 
M  ettim  sententia  et  augetur  opppsitionis  eificaoia  pronoroine  de- 
DODstratiTo.  Burmanniani  sane  stnporis  est  putare  agi  hic  de  re- 
woqaocuaque  mod.o  eiHciendo,  sed  tamen  ne  ille  quidem  ineptire 
Jotaisset,  nisi  JJeiasiana  scriptura  ei  nocuisset. 
^  ,12.  VLLA  ^iBi  FERT9UX  li^FCRT^UE,  uUa  fuli$  ferfqui 
|iatic  prim.  Guelf.  Falat^  sec.  Rottendorf.  His  nominibus  lectis, 
l^  scio,  iapiiahi  iudicasti  de  scripturae  pretio,  niliil  nos  auditurus, 
^  ^l  eieg^ntissimara  esse  affinDaverimus.  Ac  iure  quidem ; .  tibi 
l^onomen  cave,  otiosum  esse  credas ;,  spectant  ad  illud  e  sequenti- 
P8  rerba :  quem  sensistu  Debilis  esset  ea  ratio,  si  sibi  opponeren- 
^vaoitas  illa  fabolarum  et  sensus  praesentioris  numinis.  fertque 
M^^fpie  Palat.  prim.  Guelf.  et  duodeTiginti  alii,  dies  f»  o.  r.  q. 
I**»  Francof,  Seguer.  et  unus  vel  alter.  uUa  siU  fertque  Bonon. 
V^  ^  mi  tdla  fertque  Krckh. 

■13.  jLUGusTUM  KUMEN  secundum  Hafn.  et  Sledon.  verura  el 
^oois  TidetMr.  Quamquam  reliqui  libri  «mnes:  Augueti*  nomen 
Ncof.  Putean.       ,       ^     * 

*    W,   «KugisTi.    loe^isti  Serr.  Mor.   pro  t.  scr.   et  quatuor. 
I^Heinsius  olim  et  Burmaunus  in  prima  editione  ediderant. 

15.  ^  11^1  —  cuRftus^UE,  .  Ita  codicis  Palatini  primi  auctb- 
*^te)  longe  illa  maiore,  quam  reliquorum  librorum  omnium^  tradi- 
^  W,  uno  quidekn^  apice  omisso  in :  pQtes  pro :  potens,  Tacit. 
^^^i  70:  neque  \uoendiy  neque  vetandi  potene,  lUe  iihi  ca- 
l^,  lH>le8f  Crev.  cureueque  volantee  Bersm.  currumjfue  tmlafi'- 
^Pirekb.  et  quatuor  codd.  cum  ed.  Bonon.  Reiiqui  libri  omnet: 
^  ^  fennaeqae  poteet  cuprueque  volucree^ 

^^*   BRI8.    ero  Serr*  et  Seguelr.  a  s.  m. 


prMHi 


18S  F«  Omn  N480NIS 

Si  precdr  Iiaeo}  Deqoe  eniih  possam  ni^itt  pt 

Ne  mea  mnt,  timeo,  yota  modeiita  parom. 
Forsttaa  hoc  olim^  cum  iam  satiaverit  iram, 
90     Tonc  qooque  sdlicita  mente  rogan^s  erit        ! 
Qnod  minns  interea  est  instar  mihi  moneris  am^l 

Ex  his  me  tQbeat  qnolibet  ire  loeis.  v 

Nec  coelnm,  nec  aqoae  facinnl^  nec  terra,  nec  mm^ 

Hei  mihi,  perpetuus  corpora  languor  habet        ; 
25  Sea  yittant  artus  aegrae  contagia  mentis^  I 

Sive  mei  caussa  est  in  regione  mali: 
Vt  tetigi  Pontum^  vexant  insomni^^  vixque 

OsHsa  tegit  macies,  nec  iuvat  ora  dbus. 

|7»   fMau         lA»   eum  se  tatiaTerit  iia,       dO.    Tmiu 

£t  milii* 

V 

17*    81  «^  paxejLiix.     8i  preUr  hoo  m  e.  poaswik^  nwkn 
Palatk  prim.     fcoc  etiam   Guelferb.   Bersm.   Rel.  et  pi^oce^ 
possim  ex  udo  Italico  admiserat  Heiosius.    maiora  rogare  Ti^d 
duo  codd.,  iDter  quos  Guelferb.  Palat.  sec.,  puto  etiaoi  reUqfni  "^ 
;      notae;  hod  Palat.  prim.,  FraDcof.,  Putean.  Burmannus  ^juasi 
ptur^m  ,,librorum  fere  omnium"  recepturus  «rat,  Bisi  statun  § 
retur^  in  hoc  uno  interpolatoribus  prisds  cautior, 

19.  Roc  —  XRAM.  haeo  olim  Puteao.  et  octo  HeinA 
oKm  tres  eiusdem.  £x  solo  Juniano  Heinsius  ediderat:  cum  $$ 
tiaverii  tro,  nuilo  ex  nostris  libris  agnoscente,  nisi  quod  Beio.f 
Stettleri  coostiterit  fides,  babuisse  oportet :  oum  se  satiaoeril  i  ^ 
Noi  quod  res  exigebat  fecinlusy  caeterum  Heiosii  iudicium  reT( 
tets,  quo  illud^  quod  librorum  consensu  excluditur,  leviter  prae 
,  perTidit,  scilicet  tainlevi  discrimine,  quo  Palatini  primi  script 
irae  Tulgatae:  iram,  quam  mutare  ausi  non  sumus. 

,  20.    TuNC.    Ita  libri  longe  plurimi  et  praeter  Goelfob. 
Futean.i  qui:  Tu/m  tu^ntur,  edam  optimi. 

21.    9UO0  MiKTJs  ETC.    Hoo  minus  interea^  quod  ai 
munerie  ampli  Barberin.     j^uod  minus  interea  eet  ad  instar 
nerie  ampli  I^landinus.     Hic  certe    librarius   Toluit:    eed  ai  ^ 
8tar  etc  '  «ai 

24.  Hxi  MiHi.  Praeter  Vatic.  prim.  et  Palat«  sec,  quof  m 
,  quendos  in  scriptura :  Et  mihi^  Heinsius  putavit,  et  dnodedm 
'  aii,  duos  nosfros,  qui :  Heu  mtlH,  omnes  iibri  aut :  Ei  cum 
a  pr.  m.)  aut  cum  Tett.  tdd. :  Hei  mihiy  quod  sensu  nostro 
tandum  non  fuit.  Sequitur  eoim  meum  malum;  quamobrem 
dicetur:  Hei  mi7U,  quam:  n^i  hahet.  Vers.  26« '  Siioe  mea 
oii  et  regione  Leid.  prim* 


TBISTint  UB.  OL  JUU  TIIL  |89 

biqoe  per  antiiminifli  percm&fo  fr^ore  pnmo 

'Est  color  in  fofiis,  qaae  nova  Imsit  hiemflr^  90 

B  mea  membra  teuet:  nec  viribiis  ^evor  oilis; 

Et  nanquam  qneruli  canssa  doloris  abest* 
^meUns  yaleo,  quam  corpore,  mente;  sed  aegra  est 

Vtraqne  pars  aeqne^  binaque  damna  fero* 
iaeret,  et  ante  oculos  veluti  spectabile  corpiui         n 

Astat  fortunae  forma  legenda  meae. 
^omqae  locum,  morf^ue  bominnm,  cultusque^  flo- 

numqne 

Cernimusy  et  quid  sim^  quid  fuerimque  subit; 
rantus  amor  necis  est,  querar  ut  cum  Caesaris  ir% 

'    29.  Puicvsuts  niBonJt  nmoh  fMretiMtff  Palat,sec.Bennu 

frimttmJun.  ^ 

30.    9UAB  NOTA.    (jffio  nava  Putean. 

S&  ABTAT  —  jitEAE.  A$tat  0011  quidem  meliores  omnef^ 
teeiPalat.  prini.  Guelferb.  et  duodeyigiDti  Heinsianu  Reliqui 
NiTett.  edd. :  J^ians.  Verom  forma  legenda  dod  taotmii  pta»- 
N»  imdetrigiDta  Heinsii,  oostri  onmes,  sed  etiam  optimi  cuiusvit 
Wiie,  Palat.  prim.,  Itali,  b.  e.  Yatic.  prim.  Politiani  ntenjue, 
Wab  sec.  Guelferb.,  tum  Francof.  Bern.  Putean.  etc'  Igitur 
Mb.  et  duo  cum  ed.  Bonoo. :  verenday  Hamburgentis :  lugendOf 
^n:  henday  ed.  princ. :  tacendd;  qui  restaot  libri,  ut  yides,  non 
ilti:  videnda,  qood  in  octo  vett.  edd«  nostris  extat^  De  int^rpre- 
ione  sitias  formcte  legendae  desperandum  noo  Tidetur,  qoamquam^ 
Hdnsium  audias  de  apographo;  Edicti,  quod  secum  abduxerit 
^fl)  abundant  illa  verba :  veluH  spectaUle  corpus*  Igitur  aut^  si 
l^pse  copiungas  legere  formam^  cbgitab^  quasi  de  pictura  aliqua^. 

E^  legi  docet  Serv.  ad  Aen.  6,  34 ;  aut  si  iigurate  dictum  acci- 
.  '  pru  forma  forPunae  legendae^  ut  forma  idem  sit  ac  «pectes 
■JDt.  3^  9,  30.,  ad  partes  vocabis  exempla  eius  verbi  insolentiora, 
■quo  ?id.  Markl.  ad  Stat.  Silr.  1,  2,  267.  Hejn.  ad  VirgrAeri; 
^  S15.    Valer.  Flacc.  4,  440. :    iProskna  quaeque  legens; 

tfidem  facere  videtur  eoriuo,  qoae  de  origioe  locutiooia  Serrias 
nit  ad  Aeo.  6,  34.. 
i  37.  I.OCUM  —  soKVM^tTS,  locos  com  edd.  tett  nostris 
■MediD  plus  minus'  codd.  cultumque  Moret.  Leid.  prim.  $ono$qtte 
^  wripti,  princeps  editio  et  veteres  nostrae* 
I  38.  ^uiD  8IM)  9UID  puEKiM^tTK.  ouis  ttm  qu%$  f.  Palat» 
P>B*  Res.  Segoer.  Crev»^  qtii  ttm  qui  /.  Guelferb.  Psdat.  sec 
pttcof.  JBem.  Put.  Gall.  Bnsl.  Bero).  et  ed.  prioc.  qm$  $m  qiil 
f^i  prim.    qu%  siw  quxd  exc.  Voss.    fuerimm  Serr. 

39.    9uiAAa  UT  cuM.    Haoe  scripturam  ex  HdosiaDis  libris 
«atlaus  primuS)  Fraoc.  et  fedecim  partim  TulgareS|  paxtim  ignoti 


t 


I9Q     '  f.  Omn  NiSONIS 

40,    Qnod  nbtt  offensas  vindicei;  eiise  «na% 
At  quoiiiam  semel  est  odio  civiiiter  uaos  j 
Mutato  levior  sit  fuga  nofstra  loco. 


IX. 

Jtlic  quoque  sunt  igitur  Graiae,  quis  crederet?  nrbesy 

Inter  inhumanae  nomina  barbariae. 
Huc  quoque  Mileto  n^issi  veuere  coloni, 

Inque  Getis  Graias  constituere  domos.  ^ 
&  Sed  vetus  huie  nome%  posiitumque  antiquius  mrb^' 

6.    positaque.' . 

cum  prima  edttioDe  tueotur,  ex  nostris  Guelferi).  Rel.  et  vett  ed4 
Reliqui:  «1  de  Gaes.^  vm  quod  tres:  u%  tkm  C*^  Jun.:  til  lt«% 
S^erv*:  tc*  iam.  '  _j 

40.  XN8B  suAS.  ipse  suas  Putean»  iUe  auas  Seguer.  nt 
MMw  exc.  Vqss.  . 

41.  AT  9V0NIAM.  Palat.  prim.  et  optimi  quique  Heinsla» 
iditer  jion  habueruntt  Aut  quan.  Guelferb.  Ser?.  et  sex  Haol 
cum*  prima  iUius  et  veteribus  Bostris  edd*  £1  quon.  Gall.  YeHf 
42«  «tl  mea  fMma  loco  Bersm.    aU  mihi  poena  Um  Leid.  prim. 


Inscrr. :  De  Medea  Francof.  Epla  ie  eadem  Berol.  ep*  XHm 
Purckb.  AheirU  terram  liarraf  nece  Naao  notatam  fierol.  Pirckb. 
Unde  Tomoa  dictus  Aid.  ^^Quosdam  codd."  superiori  connecteft* 
notaTerat  Heinjsius.  ^ 

1.  suNT  —  VABES.  suftl  wrbes  Gtaiae  quis^credere  posMl 
Moret.  et  sex  Heipsiani  cum  TCtt.  edd,  nostris.  sunt  nhis  greifi 
fiuls  crederet  urhee  Seguer.  sunt  unquam  Chraecae  quis  criM^ 
v/r^  Jun.  sunt  u/n<(uam  quis  Ctraiae  crederet  urhes^  Puteai^  ss9t 
urbes  Grdiae  quis  crederet  unquam  Palat.  prim.  Gueiferb.  in  raiuit 
et  punctis  suppositis,  Rei*  editio  princeps* 

3.    TENEAC.    incwere  Berol.  , 

5.  SED  —  URBK.  8i  vetus  Falat.  prim.  positaque  Gim' 
Palat.  sec.  FranCof.  et  rix  deceih  Heinsiani  cum  Tett.  edd.  nostril 
omnibus.  Si  qui  inter  illos  meHores  sunt  libri,  Italos  puta  ^d^ 
abnum  esse,  ,nam  de  Palatino  primo,  Putean.  Bero.  Bersm.  ezc 
Yoss*  alterum  constat.  Si  lCTis  videtur  discrepantia,  quia,  «ut  to^' 
leat)  proKkna  stbi  nomina  copulaverint  librarii,  obstant  scriptunes 
fmUqnfi^  tti  whii  nareiii  utraqoe  codidbus  tmdita^  non  iBdefl^ 


j  TRISTmi  UB.  IIL  SL.  IX.  {91 

'  Consfat  ab  Absyrti  caede  futsse,  loco* 

\^am  rate^  qnae  cura  pDgnacisi  facta  Minerivae 

Per  non  tentatas  prima  cucnrrit  aquas, 
oipia  desertum  fugiens  Medea  parentem 

Dlcitur  his  remos  applicuis^e  vadis.  10 

)uem  procul  ut  vidit  tumnlo  speculalor  ab  alto: 

Hospes,  ai(,  nosco  Colchide  vela  sequL 

17.    noflco,  Colcbide^  rela,  veoit. 

ed  ex  eoniin  nnmero,  qui:  fioalUmqueswvsint:  quamTls  lioc  de 
eptem  tantum  constet»  Credibile  autem  non  est  eos ,  qui :  poiU^ 
«m^  pro:  'po»ita((Ue  scribendo  ermyerint,  statim  reliqua  corru- 
«sse.  Probabilius  multo  est  modo  hac,  modo  iila  rati«nfe  locum 
entasse,  quem  ita  scriptum,  uti  exbibuimus,  non  caperent,  Nam 
Junnannus  quoque  dubitasse  Tidetur,  utrum  rectius  diceretur,  j)o- 
iw  nomen,  an  ponere  urbm  futrumque  dici  posse  intellexit;  da 
wstrtmo  Tid.  Fast,  4,  812.  Manil.  1,  783.  At  nos  utrumque  di- 
!^m  a  poeta  affh-mamus.  Nam  nisi  quis  forte  adverbium  anUqnUig 
wmparandi  gradu,  nam  ani^lquum  babes  Past.  1,  641.,  repreben- 
uat,  zeogma  illud  tam  Ovidianum  spoponderim ,  ut  quod  maxime, 
n^Fast.  2,  260;  3,  ^26;  Met.  13,  623.  Addo  acutum  Schra- 
aeriiadigiim  bis  verbis  pronundattim :  „Mibi  non  satis  latinumvi^ 
^f',  Sed  constat  huk  loco  fuisse  ftomen  ab  Abt^i  coMde}  ideo 
Nta  ffitsse  praestaret.?'  ->   n 

6.  AB  Abstrti.  et  Ahs.  Pirckli.  Rd.  et  ?ett%  cdd.  nostrae. 
^\  Palat.  prim;  ~  amrtl  Guelferb. 

^»   rjLCTA.     stucta  Seguer.  a  pr.  m.;  a  eec.t  fukt  Mi^ 

KTMtf, 

11.  5^UKM.     Quam  Polit.  prim.  Palat;  sec.  quataor  alii  et 

12.  BosPKS  —  iTE^ui.  Cotchide  ^ela  venit  Gnelferb.  Palat; 
^  BeroIinens|s,  Seguer.  et  pauci^  ttosco  ColclHde  vdd  dati  uter;- 
1"«.  Polit.  Bersmann.  Putean.  Moret.  Francof.  Reland.  Crer.  . 
'^*  «^d.  omnes.^  CokUdus  €eki  dari  Vatic.  prim.  Cokhidis  vela 
^jBem.  posco  Colchida  «eki  dari  Palat.  prim.  CfMida  vda 
*•»  R^.  Gall.  Serf.  Busl.  Pirckh.  Jun.  Leid.  prim.  Cokhidm 
Nterea -duodeviginti,  dort  quindecim.  Coldiictt '  Moret.  pipo  varia 
^Pfara.  Cotcliide  vela  dedit  duo  Heinsii;  veki  veUt  unus,  quem 
l^olitiani  primum  in  notis  impressis  dicit,  Gronovii  testimonio^  quod 
Jpra  posaimus ,  adjer$aDte.  Denique  Zulichemianus  liber:  Col^ 
Y^  ^ela  eequi,  Haec  po^trema  loci  pessime^  babiti  scriptio  sola 
^«ensum  tolerabihs  est,  et  meruit  in  ordinem  redpi.  Is  cnim  li- 
^«t  iB  hjs  libris  et  in  Fastis  non  nisiiegc^^a  exhibet.  Vulgata 
We  ab  Heinsio  huius  loci  conformatio  et  suspecta  est  propter 
*"^res,  €t  propter  scabritiem  nbn  mediocrem.  Hoepitem  did  yo- 
|iQtAeetam:  egregiel  puto,  etiam  socerum  dicere  oportebat.  At-. 
l^  comiQode  sane  ita  additurt  CeMkide^  (fiod  m  abesset,  quis  fco- 


198  P;  OYIDU^NASONIS 

Dam  trepidimt  Mlnyaey  dam  solTitnr  aggere  foi 
Dum  sequitur  celeres  auchora  traeta  raanud; 
15  Conscia  percussit  meritorum  pectora  Colcbis   . 
Ausa  atque  ausura  multa  nefanda  manu. 
Et  quamquam  superest  ingens  audacia  mentii  / 

PaUor  in  attonitae  virginis  ore  sedet. 
Ergo  ubi  prospexit  venientia  vela:  tenemqr^ 
20     £t  pater  est  aliqua  fraude  moranduid,  ait. 

,  18«    attonito. 

^pes  intelligatar,  omn^s  nesciremus;  si  sciremus^  Tel  A  legatnr:  i 
BtiSy  ineptissimam  esset:  Colchide,  Restat,  ut  orationis  insoleotit 
notemus,  cui  nequaquam  conferri  possunt,  quae  Heinsius  ad  P»9 
2,  370.  protiilit;  ilUs  in  exemplis  iiisto  sermonis  ordini  ihiperatil 
tantum  sioguli  vel  plures  interponuntur,  dialjsiii   Tocant  gramoM 

tid;   huiuscemodi  syncbysin  num  sensus    communis  ferat, ' 

Atque  banc  ob  causam  Heinsius  coniiciebat:  Hosfts,  a»l, 
Colchidi^  vela^  venit:  scilicet  dissectus  yersus  manet,  cuius  ante* 
spersa  erant  memhra.  Sub  tertia,  quam  posuimus,  scriptura,  h 
Falatini  primi  et  multorum,  qui  ieviter  inde  secedunt,  poterit  i 
tasse  verum  latere^ 'erui  ex  illa  farragine  vix  poterit  ideo,  qi 
corruptio  non  ex  litterarum  similitudine  derivanda  videtur:  quoo; 
fsset,  non  nisi  singulari  casu  legeremus:  vela  darij  usitatissii 
quamvis  boc  loco  ineptam  locutionem.  Quak^e  nibil  tribuentes 
IjBcturae  subnatae:  HospeSj  ait^  nosco  CokMca  vela  mari, 
cuius  farinae  multae  proferri  possunt,  nec  tamen  receptae  scripl 
ex  toto  fident^  id  tantum  monemus  Iwspitem  elegauter  dia 
deam^  quae  2,  526.  Arf.  Am.  2,  381.  Met^  7,  276.  Hor.  Ep« 
5,  62.  et  saepissime  quasi  prae  aliis  harhara  audit.  Femioino  g^ 
iiere  eam  vocem  semel  tantum  alibi  Fast.  6,  510.  Ovidius, 
t^en  usorpavit. 

14.     TaACTA.    facta  coniiciel>at  Schraderus  adducto  idoflfl 
Heroidum  versu. 

18,    ATToNiTAE*    attomto  ex  Leidensi  primo  (ia  no^ 
.  pressis  Gottorph.  nominatur)  Heinsius  receperat,  accedente  nc 
lleL    sedet  ex  Firckh.  I§eguer«  et  nno   alterove  praeterea  a  Gi 
novio  Obss.  2,  3.  et  Heinsio  adsdtum  noluimus  mutare^  quj 
relL  IL:  fuit  consensu  tuentibus. 

ld«    TSNEMva.    tetemw  Guelferb.  adscripto  saniore  tan^i 
Taria  seriptara* 

20.    FRAVDE  MoRANDirg.    oorfa.  morandua  exc  Voss. 
UnmidM  Polit.  prim.  et  GotterpL  pro  v.  scr.    Ceterum  H^ 
Aut  pater  legendum    putabaty    ne  hiscentibus  ouidem   intei, 
bus  praeter  Schraderum^  qui  probasse  videtur.    Opos  minime 
imere  nauticum  rerbum,  teste  Serv.  Aen.  9,  98.9  idem  est^ 
ftUre^  iter  diriuere  aliquo,  cfr.  Met.  3,  690: 
—  Diamquc  tenei 


TRTSTIVM  LIB.  lU.  BL.  IX.  I93 

hm  ^M  stgkt  qnaerit,  duin  versat  in  omnla  xviixiSf 

Ad  fratrem  casm  lumina  flexa  tulit. 
tms  ut  oblata  est  praesentia:  yicimus,  inquit; 

Hic  mihi  morte  sua  caussa  salutis  erit. 
Proiinas  ignari  nec  quidquam  tale  timeutia  25 

loDOCuum  rigido  perforat  ense  latus. 
^ue  ita  divellit,  divulsaque  membra  per  agros 

Dissipat  in  multis  invenienda  locis. 
Neu  pater  ignoret,  scopulo  proponit  in  alto 

Pallentesque  manus  sanguineumque  caput:  30 

^t  genitor  luctuque  novo  tardetur,  et  artus 

Dam  legit  exstinctos  triste  retardet  iter. 

23.    vincimas,        32.  moretur  iter, 

fet.  2, 140:  inter  utrumque  tene.  ib.  13,  721 :  slmulaiaque  Trola 
lenetur.    Vers.  seq.    dun\  vertit  Seguer. 

22.    FLEXA.     versa  Palatin.  prim.    Leid.  prim.   Reland.  et 


23.  viciMUs.  ViHcimua  meliores  habere  dicit  Heinsius,  de 
qwremihi  non  liquet:  Putean.  Gall.  Mor.  Busl.  Jun,  Leid.  priuu 
J^natuordecim  illius  libri,  Bern.  Rel.  Berol.  Crev.  ex  nostris  id 
Mbebant;  Palat.  prim.  Guelferb.  Francof.  et  reb'qui  cum  vett.  edd. 
omnibns  id,  quod  retinuimus.  Nam  quae  res  Heiusii  iudicio  farent,  • 
«m  elegantiae  species  et  quod  littera  n  per  errorem  facilius  omitti 
qaam  addi  videatur,  vix  tanti  sunt,  ac  sex  aliorum  Ovidii  ver- 
wam  exempla,  in  quibus  editores  veterum  librorum  observantissimi 
Nectam  maluerunt.    Vers.  25,    ignati  —  tlmetis  Palat.  prim. 

,  29.  8Cop0Lo^  FAOPONiT  IN  ALTo.  tumuh  prop,  Palatin. 
pnm.  et  duo,  ex  v.  11,,  uti  et  ah  alto  Jun.  Rel.  disponlt  exc. 
•oss.  Lei(j,  prim.  praeponit  Falat»  sec.  Bern.  et  duo.  suspendit 
JJ^»  Vers.  seq.  Exsanguesque  manus  unus  Heinsii.  Vers,  31. 
'•'*«^  «uo  Reland.  pro  v.  scr."  nova  iardet  et  Palat.  prim.  uno 
^ice  omisso, 

32.  DUM  LEGiT  KTC,  Dtii»  hgst  Palat.  prim.  Reg.  Gall. 
^*  Busl.  et  qoatuor  Heinsii;  legat  Leid.  prim.  Bern.  BeroU  et 
J^'  tnste  moretwr  iter  Vatic.  prim.  Polit.  prim.  Palat.  sec.  et 
p^o  Heinsii,  nuUus  praeterea ,  ne  Guelferb.  quidem.  retardat  Pu- 
^^.  Gall.  Illud,  quod  Heinsius  sine  haesitatione  pigneratus  est, 
"on  sine  haesitatione  loco  movimus ,  bis  tamen  argumentis.  Pri- 
^^1  quia  Danaos  timemus  et  dona  ferentes.  Deinde ,  quia  «10- 
''5'^  iter  de  eo  dictum,  qui  iter  differt,  Ovidianum  esse  non  videtur, 
?  ^pdo  Latinum  est :  dicitur  res  rem  morari ,  res  hominem ,  homo 
JoiDJoeni,  homo  seipsum,  Art.  am.  2,  690.,  homo  rem,  sed  noa 
^"J»  (luam  agit,  nisi  addito  infinitivo  verbi,  non,  quod  sciam^ 
^cu&atiTo  nomiois.      Quodsi  hoc  in  loco   iter  moratur    intelligas 

13 


294  '•  O^nW  NASONB 

lade  Tomis  diGtiia  lociis  hic,  qnia  fertar  iu  itlor   .( 
Membra  soror  fratrls)  coiiseciiisse  suiJ 


jSi 


X. 


n  quis  adhuc  istic  meminit  Nasonis  adempii^ 
Et  superest  sine  me  nomen  in  Yrbe  meum; 
Suppositum  stellis  nunquam  tangentibus  aequor 
Me  sciat  in  media  vivere  barbarie. 
^  Sauromatae  cingqnt,  fera  gens,  Bessique  GetaeqM 
Quam  non  ingenio  nomina  digna  meot 

tter  differtury  ut  alia  omittain,  prolepsis  illa,  quae  adiectivo;  Irtil 
inestf  elevatur  atque  ad  irritum  cadit:  iter  eoim  triste  dicttur  a 
animo  Aeetae,  qui  iilud  dififerebat.  Haec  res  Beinsio  probe  paj 
•pecta  causa  fuit  coniidendi:  iusta  morentur,  Contra  in  rulgit 
scriptura  quid  adeo  displicet?  repetitio  verbi?  at  levis  imikiutatM 
potius  est  et  ipsa  repetitio,^  si  adesset^  excusationem  haberet  ab  «^ 
positione  eorum,  quae  per  que  -—  et  copuiantur;  ipsum  hoc  <i|^ 
positionis  frigus?  at  pertinet  illa  ad  calliditatem  Medeae  exprinMi 
dam,  quae  ex  altera  re  alteram  captabat:  et  si  vel  maxime  a^ 
iigura  abusum  esse  ^oetam  confitendum  essct,  more  auo  fedsNl 
Cfr.  Fast.  3,  64.  Her.  9,  78.  17,  158. 

33.  TOMis*  Sie  Polit.  prim.  Guelferb.  et  quatuor.  ToiNH 
Yatic«  prim.  Putean.  Buslid.  Reland.  Bernens.  Crer.  et  quio^ 
Heinsii.  Reliqui  libri  omnes  scripti  atque  editi :  Tomos^  nm  qiioj 
Sery. :  Inde  Tomitanus  dictus  loeus  quia  {erhitj  et  Bero.  otf 
Rel.  et  schol.  Senecae  apud  Burm. :  \ocu$  est  quia,  1 

f  34.    coNSCcuissi.    suhsecuisee  Palat.  prim.  et  quatuor  ali 

conticuisse  .Guelf.  Ineptiora  alii.  Scholiastes  Traiectinus  Scneca 
trag.  apud  Burm.:  Menibratim  fratrem  dilacerasse  soror^ 


X. 

Intcrr.  De  frlgors'  ef  nonto  Francof.  De  suo  «jriKo  BeaL 
Qua  docet  Otndiu*  manet  otvis  parte  fugatus  Berol.  Pirckb.  Qdi 
fus  eum  gentihus  vivai  Ald. 

4.  BARBARix  Heinsins  ex  Hamburgensi  cod.  reeepit  scay 
dente  qualicunque  Cre? •  et  ed.  Bonon.  .ex  nostris  auctoritate )  r^ 
liqui  libri:  harbaria. 

6.  9UAM  iroif.  Quae  non  qoindedm  Heinsii  codd.  cam  f^ 
laiino  primo  et  Guelf.,  Tett.  edd.  omnj|>us.  Hof  omnet  fere  libitf 
iKdt  Burmannuf. 


raiSTITlL  UIL  III.  KL.  X.  195 

im  tmetk  aiini  tepet  medio  defemlittiir  btrof 

lUe  sois  liquidas  bella  repellit  aquis. 
kt  cum  trislis  hiems  squalenlia  protulit  on^ 

Terraque  marmoreo  est  candida  facta  geln,  *f9 

^Dam  patet  et  boreas  et  uix  iuiecta  sub  arcto, 

10.    marm.  c.  f.  gela  est. 

8.  Li9xrioiT8«  liquidi»  omnes  fere  libri,  teste  Burmanno:  ti 
nmeram  quaeris,  TigiDti  sez  septemve.  Yers*  seq.  scdlenHa  Pa» 
It  prim. 

10.    MARMORKO  EST.    Relicta  Burmanniana  scriptura,  quae 

r'  n  codicum  fuit,  GalU  Mor.  Leid.  pr.,  poteramus  cum  D.  Hein* 
Palat.  pr.  et  codd.  magnum  numerum  sequi,  verbum  omittere^ 
titi  Teterum  edd.  et  codd.  Guelf.  Put.  Polit  utr. ,  quindecim  alio* 
WDfatio  esset  simplicior. 

11*    DUM  PATET.    In  loco  intricatissimo  varias  scnpturas  com 
HilnscQlo  exliibeam,  qaas  inreni;  sed  sdto  periisse  complures  ab 
n^Dsb  in  schedas  separatas  redactas,     Tum  pr.  ed.  Heins.^   I>tifii* 
^  fokt  Pirckh.  ed.  Bon.     Tum  stottmtfr  ooream  Reg.    et  no» 
boQ))«)li,  teste  Heinsio.    el  tios  unos.    m>  tti^festo  Put.    n%x  ui'- 
wnte  Busl.    nix   advecta  Seguer.    nis  agitaia  Moret.  pro  r.  scr» 
l^  Mntata  Francof.  in  text.    nix  suhiecta  Leid.  pr.    nix  iactata 
^^*  Tett.   edd.    nis  haUtare  sub  a.    Palat.  sec.  Sery.  BeroL 
P^*  ed.  Heinsii  et  secundum  eius  notas   impressas  muid  Teteresi 
^m  i^umerus  infelici  casu  subtractus  erat  in  schedis  idiograpbis  t 
i^em  tamen  sub   rasura ,  quam  in   vulgata  scriptura  habet  Guelf., 
Mim  fuisse  ^uguror.     suh  aniro  unus.    In  Burraanniana  lectioue: 
•f*  addunt  Palat.  prim.  Put.  Jun.  Busl.  •—    Nemo  'hucusque   haecy 
^^  vulgantur,  inteliexit.    los.  Scaliger  abiiciendum  distichon  esse 
^sebat^  notante   Heinsio   et,  quod  mireris,   adstipulante.    Qui?is 
^UQ  Tidet,  nihii»  rectius  quae  sequuntur  pro   apodosi   es^e  posse, 
^  quae  ingenti  plus  quadraginta    versuum    intenraiio    distantv 
™**««  oe^oto  6tc.,  ut  illo  disticho :  8we  igitur  etc.  repetaotur, 
^oae  Tersu  10.  abrupta  fuerint    Emendationes  ab   Heinsio,  Schm» 
B^ro  aliisque  tentatas  praestat  reticere.    £go  iuterpretationem  pri* 
Bum  propono  dignam  certe  iis,  qui  medioeiiter  interpretari  ma» 
p)  quam  coniidentius   emendare.    Marklandus  ad  St^t.  Silv.  2, 
M^7*  docuit  ventos  a  veteribus  ore  hiante  pictos  fuisse;  BoreaB 
P^^  patetj  cipm  flat    Tehementissime.     Quis  ita  dixerit,    praeter 
P^aticos    sermonis  inelegaotis    Diomedem  p,  334.  Putscfa.  et 
^*  ad  Ecl.  4,  T.  20.,  hercle  nesdo.    £t  nix  num  patere  recte 
r^r,  dubito.    £rgo   nec  de  zeugmatis  eius  elegantia  quicquani 
^^a^ierim.    £mendationem  iam  olim  periditatus  sum  hanc : 
^         Dum  Tetat  et  hoteae  et  nix  haUtare  euh  aroto; 
^scotentiae  commoditate  dubium  non  esse  (>otest.    Aestate  a  ti  i 
2^nim  incursu  tutus  erat;  quales  illi  essent,  ignorare  Oridio  lico» 
^*  Verum  hieme  nunio  frigore  e  sedibus  superioribus  propulsia 
^^  infestabatur.    Dum  cabsale  habes  4,  S,  23.    prsmi  a(  a«# 

13  ♦ 


I9tf  p.  ovidiiUasoots 

Tctft  Mqvfjbt  hm  gentes  axe  treihenfe  premi. 
Nix  iacet,  et-  iactam  nec  sol  pluviaeve  resolvant^ 

Indurat  boreas,  perpetuam^ue  facit. 
i^  Ergo  ubi  delicuit  nondum  prior,  altera  venit, 

Et  solet  in  multis  bima  manere  locis. 
Tantaque  comm6ti  vis  est  aquilonis,  ut  altas 

Aequet  humo  turres,  tectaque  rapta  ferat. 
Peliibus  et  sutis  arcent  mala  frigora  braccisj 
20__  Oraque  de  toto  corpore  sola  patent. 
Saepe  sonant  moti.glacie  pendente  capilli^ 

19.    mde  frigora. 

est  habitare  ver&us  septemtrionem ,  vid.  2,  190.    Axis  iremU  cioi 
dffcumagitur^  velut  apud  Germanicura  v.  l5.  fortasse  legendom: 
i  /  Jxis  at  in  motu  eemper  vesUgia  servaU 

In  verbis  mutaodis  niliil  piaculi  commissum  est :  vetat  et  petat^  pelti 
ct  patet  certe  faciliime  confunduntur.     Simili  modo  Met.  11,  496 

Undarum  incursii  gravis  unduy  tonitrihus  aetherj 
reponendum  fuerit:  crepat  unda:  sjllabae  is  atque  et  per  compea- 
dia  scripta  haud  aegre  commutantur:  crapet  eodem  errore  exara- 
tum  erat,  quo  nostro  in  loco:  patet.  Yulgata^  scripturam:  imesf^ 
e  glossa  ortam  puto,  quod  mira  illa  eiusdem  vocis  variatio  osteft* 
dit:  id  genus  glossarum  exemplis  e  codicibus  collectis  olim  in  scKJn 
ptione  academica  illustravi ,  quae  repetere .  animus  non  est.  YeBI 
scciptura  casu  in  codicibus  alias  ^ane  quam  interpolatis  serYata  vt- 
detur:  nam  cerlle  neque  e  glossa  neque  ex  interpolatione  quomod^ 
oriri  potuerit,  intelligas.  i 

12.  TUM  Li^uET.  Praetcr  Palat.  prim.  Put.  ed.  prim.  Heiasn 
et  duos  codices  .  omnes  libri ,  scripti,  impressi,  Heinsiani,  nostd; 
patet  pro:  Uquet, 

13.  yix.  lACET  ETC.  Vix  iac,  et  i.  fiec  e.  pluviaeque  Palat^ 
prim.  ne  sol  Guelf.  man.  pr.  non  sol  idem  man.  sec  Bersa^ 
Kel.  vett.  edd.    pluviaeque  Rel.  et  quinque.  ' 

I  15.    TJBi  DELicuiT.     uU  decuit  Guelf.    uli  d^^ud^i^  Firckh.  el 

tres.    deUquit  ed.  Bonon.    necdum  pr.  Mor.    altera  crevit  Leid.  ^ 
«t  tres.  . 

16.  BiMA  MANERE.  hina  manere  Palatin.  pr.  et  plariffii^ 
hruma  tnan,  sex  scripti.    hkna  iacere  septem  scripti  et  vett.  edd.  < 

19.  PELL.  HiRsuTis  -r-  FRiGORA.  Pellibus  irsuUs  Palatiwn 
primus  cum  triginta  Heinsianis,  nostris  omnibus  et  Tett.  edd.  Qhni 
praeter  Putean.  Francof.  Pirckh.  BeroL,  qui  tamen :  et  sicdSj  e^ 
fortasse  Guelf.  sub  rasura,  uullus  liber  verum  ser?avit.  Nam  iit^ 
sutis  Ser?.  Bersm.  in  text.  7)ic  sutisque  Bersm.  pro  v.  scr.  a$- 
sutis  Francof.  pro  v.  scr.  liuc  stitiSy  et  longis  alii.  mala,frigM 
•mnes  libri:  n^que  mutandi,  quamvis  eleganter  Heinsius  id  fecerit^ 
^usam  video.    Font.  1,  3,  37: 

Scythico  quid  frigarc  peius. 


TRISTIVM  IJD.  tU.  EL  X. 


W7 


Et  miet  iodacto  candida  barba  gela: ^ 

Nudaque  coosisftunt  formam  servautia  les/ae.,      .   ' 

Vina,  nec  bausta  meri,  scfd  dala  frusta  hUmnl/  jt 
Onid  loquar,  ut  vincti  concrescstut  frigpre  riviV      '  ^  ^ 

Deque  lacu  fragiles  effodiautur  aquae?    ;     .   *    ,» 
Ipse,  papyrifero  qui  non  angustior  amne  .     * 

Nisceturvasto  multa  per  ora  freto^  :, 

Caenileos  yentis  latices  duurantibus  Ister 

Congelat,  et  tectis  iir  mare  serpit  aquis.  ,30 

Quaque  rates  ierant  pedibus  nunc  itur,  et  undas 

Frigore  concretas  ungula  pulsat  equi.  , 

Perque  novos  pontes  subter  labentibus  undis  '^ 

Dacunt  STarmatici  barbara  plaustra  boves. 
Vix  equidem  credar,^  sed  cam  sint  praemia  faki    «^  3& 

.Nfdl%  ratam  debet  lestis  babere  fidem:       .  •'      ^* 

23.    Udaqae..       sa    testis  debeU 

AiMi  hemmn  habes  v.  44.,  improbam  l^  11,  41. ,  pessttnam  Her. 
A  54,  fngorcu  genie»  ed.  Bonon.  et  cod.  Seguer.  similiter.  frt- 
|M^  Bes^  Reg.  loterpolatioDes  suot^  postquam  ?itium  in  .j^ribr6 
"^os  parte  perfulgatum  esset,  factae, 

2^.  NUDA^UE.  Udaque  Comb.,  perperam  ab  Hetnsb  probata 
•triptura  propter  Yirgilianum  Ge.  3^  364:,  caedunUitis  spc\mh\i» 
^ida  mna^  Simulattqil^  iQtel)exeris  c^nsistere  non  tta  esse  explf- 
tandum,  nt  t.  37:.  gtacie  consistere  pontim  et  pluriinis  locis  io 
••dem  re,  sed  ita,  utiMetam.  15^180:  neqtie  enun  cousisttre  fimnm 

Nec  leviejHtra  jfotesi;^ 
*♦  e.  stoe,  ut  r»  47.  Met»  3,  660. ;  sive  nuda  cum  Burmanno  in- 
^vetens  tegmnenfis  earenUa^.  si?e  conferas  nudani  Caesaris  iratn 
tarm.  prox.  v.  17.  18.,  nuda  ossa  Fast.  2,  376. ,  certe  oxymoroa 
v^bique  idem,.  neque  quidquam  vulgatae  seripturae  ddf^rsari  vid\s- 
^»  Yers.  seq.    nec  exhausta  sed  data  Palat.  pr. 

25*  UT  •viHCTi  ex  Rottendorpb.  arcessendum  putxverat  Uttin^ 
J»j  ego  Guelf»  auctoritate  retinendum  existiuio.  Katn  praeter 
■^*  Serr.  duos  scriptos  et  principem  ed.  Heiusii,  qui;  iirriett, 
JiDnes  libri:  cunctl  tuentur..  concrescuut  et  seq.  Yera.  pffodittntw 
^dat  prim.  atqne  prius  septem,  posterius  duodei^igititi  codd.  \iirs. 
^'  mranlihus  istec  Palat.  prim.  Vers..  30..  ei  macies  BusL  et 
^*^  Bonon.  et  Richel..    sPnctis  alius.    repit  amiis  Vkckh, 

31.  Ri^TES  XE&AKT.  ihant  Reg.  prim.  ed*  Berol.  icrant 
n^  Pirckh.  ed.  Bonon.  ped.  tuac  itur  Guelf.  Vers*  33»  snb^ 
^  latitanHbus  Leid.  prim.  suhterque  latentihis  BusK  stzlieiiHt 
^»  Berol.    MiBfti»  lob.  Hugen» 

36.    ssBBT  TESTM.    testk  debel  Gall.  FraacoL  Ber^m.  ReL 


198  ^-  OriDtt  NASONIS 

Yidimas  ingentem  glacle  «onsistere  pontnm, 
Lnbricaque  immotas  testa  premebat  aqnas. 
Nec  vidisse  sat  est:  durnm  calcavimus  aequor, 
40     Yndaqne  oon  ndo  snb  pede  summa  fuit 
Si  tibi  tale  fretum  qnondam,  Leandre,  fuissety 
Non  foret  angnstae  mors  tua  crimen  aquae. 
Tum  neque  se  pandi  possunt  delphines  in  auras 
ToUere:  conantes  dura  coercet  hiems. 
45  Et  quamvis  Boreas  iactatis  insouet  alis,  - 
Fluctus  iu  obsesso  gurgite  nullns  erit, 
,    Inclnsaeque  gelu  stabunt  in  marmore  puppes; 

45.    quamqaam.        47«     at  marm. 

cJ  ct  foftam%  QBUS  vel  alters  quod  cur  recipiatur,  causam  pon  ai* 
•equor. 

38.  iM»ioTA8  tKSTA  PAEMKBAT.  knmensds  Ptit.  Fraacdi 
Bem.  Firckli.  I^eid,  pr.  Bersm.  et  octo  Heins.  invictaM  BerA 
cructo  prem.  Francof.  Seguer. ,  quain  scripturam  Barth.  Mcftll 
iam  noverat.  LepiJe  argumentatur  Burmannus:  quia  HeiosiafA 
Micyllus  testam  pro  glaciei  frusto  non  recte  acceperint,  legesMI 
.esse  crusta^  Verum  Heinsius  niliil  eiusmodi  sibi  persuaserat^  M 
Fr.  GronoTius  id  fecit  Ille  de  inogQaxig/aov  lusu  aptissime  COP 
ferri  iusserat  interpp.  ad  Minuc.  Fel.  c  3.  Graecos  cois4| 
fuisse  Tomitas  immemor  fuit  Burmannus.  Vers,  seq.  NonjMtl^ 
Bern.    vtdisse  safts;  dftcr.  Bonon.  ' 

40.  NoN  UDO.  non  mido  Put.  Francof.  Guelf.  et  aliqi^ 
peiores«     suh  nudo  non  ptde  sufhma  f.  prim.  Polit.   prim.  Talfe 

,  Palat.  sec.  Gall.  et  tres  Italici.  Interpolatores  frjsus  in  glacie  Wt 
tari  atque  ita  aptius  indicari  putahant.  summa  ^uit  Bern.  jMl 
f/u%t  Busl.  dau^a  fluit  Leid.  pr.  Vers.  43.  Tutn  nott  SegtA 
fossent  Serv*  Heinsius  coni. :  Tum  ne  se  p.  posstitl  etc  m  eiB 
Francof.  -  .  .1 

;  45.  ^uAMrxs.  Burmannus :  guatnqucttt»  se  praeferre  aitf  4l 
tot  Bibili  concurrant^  Si  quid  se  dignura  facere  ▼oiuisset,  colIe^iiK 
locos,  quibujs  quamiinam  et  quanwls  occurrunt  apud  Ofidium:  <S* 
dicisjiet,  quod  res  D>t,  magis  solere  cum  conidnctivo  eflTerri  prioidk 
coniuDctionein ,  tu  scriptis  quidem  exsulantis  poetae.  Quamquall 
baec  fliictu^Hjit  quaestio,  donec  singulis  in  locis  codd.  consulti  iA 
rint.  VetiLl  lioc  in  loco  non  tantum  propter  sonum  saavioxt^i 
quod  dicit  Ciof. ,  puta  sibilos  Boreae  convenientes,  sed  ideo  pnt* 
lereDdum:  ^wamvls^  quia  Ciofaui  aliqupt  libri,  nostri  cum  raMi 
prim.  Guelfp  Bern.  tanto  numero  id  tuentur,  ot  praeter  vett.  cA 
raiat.  sec  Segui^r.  Bersm.  et  fortasse  Francof.  ooUain  aitidli 
Itfctiooii  assertorem  noTcrim. 

47«  ii;  MAnMORK,  quod  optimi  quivis  et  plorimi  codd.  ta; 
b^nti    Palat,  priai.  Guelf,   Prabcof.    Bero.  P«t.  UeinsiaQi  vigia^' 


T&ISTITH  L1&  Uk  EL.  X.  |^ 

Nec  pot^t  rigidas  findere  remos  aqnas. 
fidimns  in  glacie  pisces  haerere  ligatos: 

Sed  pars  ex  illis  tanc  quQqae  viva  fuit.  90 

Biye  igilar  nimii  boreae  vis  saeva  marinas, 

Sive  redondatas  fiomine  cogit  aqnas: 
Protinas  aequato  siccis  aqoilonibus  Istro 

bv^hitar  celeri  barbarus  hostis  equo; 
Bostis  equo  poUens  longeque  volante  sagitta  §5 

Vicinam  late  depopulatur  humum: 
KSagiant  alii^  nuUisque  tuentibus  agros 

luciistQditae  diripiuntur  opes; 

6a   Et  —  tum.  ^ 

tt,qDibw  Mde  quinque  eos,  qui:  in  marginej  nostn  ^uatdor, 
pott^  Wam  esse  facile  eTiDcam*  ceu  marm.,  quod  Heinsiu»  ten-* 
^at,»  censum  non  Tcnit;  uf  marm.y  quod  vett.  edd.  oipnes  ba- 
^t,  inficetum  est^  quia  in  mannore  neque  includi,  neque  stare 
(?featiiaveg,  quia  si,  uti  debes,  futurum  stahuni  aptum  facias  e 
n>^re  eDundato :  Et  quamvis  etc,  niliil  opus  illa  qualicunque 
^paratione  est.  Satis  ^st  borea  flante  non  commoveri  naves^. 
frti  fieri  alias  assolet.  Accentus  igitur  gravior  cadit  in  verbum: 
Jr^^U  niannor  pro  aequore  est,  velut  aequor  pro  qua>is  plai^icie.  ' 
wa  Virgiliana  usum  hoc  loco  nostrum  concedo ,  quia  levem  rei 
fciidaenotbDem  inesse  voluit,  cfir.  v.lO.,  parum  venuste  facturus,  sl 
N  levem  tantum. 

.  48.  nnOTa»  UMus.  siringere  remua  Palat.  prim,  Kgna 
JM  abii  praestaqtia  scriptura;  accedunt  duo  Heinsiani.  s$inaer$ 
^;  et  vett.  edd.  sec.  XV.  ,omnes.  Vers.  seq.  pisceg  pendere 
™*.  et  tres.  vid.  Heins.  ad  v.  48. 

'  ^.  nn  fABS.  £1  pars  e  Gall.,^utida  auctoritate,  admisk 
"Onsius  parum  pro  sua  sermonis  Ovidiani  experientia.  Tu  confer 
Jjct.  1,  S55 : 

**"*«i  pafi;0  (1.  ffitn^  e  codd.)  quidemj  sed  quae  conlendere 
k  A  fossis; 

^  oj  283:    —  quanto  maiores  herhida  iauros 
P       Non  hahei  Epirusj  sed  habeni  Sicula  arm  mlnores; 
'*t.  4,  686.  689 :    Parva^  sed  assiduis  humida  semper  aquis; 
j.        U  mihi  mulia  quidem^  sed  ei  haec  uarrare  solehai; 
^%  139.    Esi  ilUs  str^ibus  nomen:  sed  fiomtnis  huius 
j-  Causa  etc 

!*^  ^  65.  Med.  fac.  76.  His  exemplis  patet  scripturam  omnium 
^nim  revocandam  fuisse.  iunc  ex  Palat.  pr.  et  Guelf.  Vers. 
5^*  Wee  mtnii  Palat.  prim,  quatuordecim  Heinsii,  noster  Rel. 
^^  52.  redundanies  BeroL  et  sex  Heins.  /lamine  Hel.  fiumUia 
^"«  edd.  praeter  Bonon.    Vers.  67.    Uteni,  egros  Palat.  pr. 


800  P.OIKIOUNASONIS 

Ruris  opes  parvae^peens  et  istridentia  plansira 
60     Et  quas  aivitias  incola  pauper  babef : 
Pars  agilur  viuGtis  post  tergum  capta  lacertis 

Bespiciens  frustra  rura  laremque  suum: 
Pars  cadit  bamatis  misere  confixa  sagiltis;  . 

Nam  volucri  ferro  tinctile  virus  inest 
65  Quae  liequeunt  secum  ferre  aut  abducere,  perdoiit^ 

Et  cremat  insontes  bostica  flamma  easas. 
Tunc  quoque,  cum  pax  est,  trepidant  formidine  belli) 

Nec  quisquam  presso  vomere  sulcat  bumnm. 
Aut  vldety  aut  metuit  locus  bic  quem  non  videt^  host^ 
70      Oessat  iners  rtgido  terra  relicta  situ. 

Non  bic  pampinea  dulcis  latet  uva  sub  umbra; 

Nec  cumulant  altos  fervida  musta  lacus. 
Poma  negat  regio;  nec  baberet  Acontius,  ia  quo 

Scriberet  bic  dominae  verba  legenda  suae. 
75  Aspiceres  nudos  sine  fronde^  sine  arbore  campos. 

Uei  loca  felici  uon  adeunda  viro! 
Ergo  tam  late  pateat  cum  maximus  orbis, 

Haec  est  in  poenam  terra  reperta  meam? 


61.  PARs  AeiTVR.  Pars  igiiur  Palat.  sec.  Vers.  seq.  B»- 
sptdeni  ed.  Vicent.*  Resptokm  Pirckh,  Vers.  6S.  misem  Pafat 
jw*.    Vers.  66.    adduc&re  Palat.  pr.  et  septem.   *. 

66.  HosTiCA  FLAMMA.  hosUcit  turha  Palat.*  sec.'  *et  teft 
cdd.  excepta  Bonop.  floril.  Murno.  Vers.  seq.  !I\inc  Psdat.  pif.  et 
quatuoT.  Vers.  69.  qHod  noii  videt  Palat.  pr.  Vers.  71.  s^ 
ulmo  unus  Medic. 

73.  FOMA  KECfrAT.  vetat  Francof.  Segu^r."  Crer.  pridi.  cd. 
Heins.  et  duodecim  eiusdem  libri.  Vers.  76.  Aspiceret  priin.  Vafc 
et  alius.     Aspmo  Futean.  Jun,    aspicies  unus. 

77.  TAM  LATE  PATEAT  ctTM.  cum  late  pateot  tam  VM 
pr.  cum  pateat  tam  late,  Serr.  E.  cum  patuit  late  via  «. 
Barberin. 

78.  iK  FOENAM  —  MEAM.  ffi  poenom  —  meas  Palat.  pr.  Q^^ 
retinuimus  Heinsius  ex  undetriginta  codd.  induxit;  acCedunt  nostru 
Alterunl  tamen :  peenas  •—  meas  Francof.  Palat.  sec.  et  Tett  edd» 
omnes  tueotur  et  possit  imitatus  videri  Sen.  Herc.  Fur.  604: 

—  in  poenas  meas 
Atque  ifi  laloores  non  satia  ierrae  patent 


u. 


TKlSTim  UB.  OIL  £L.  3L  XI.  ^gt 

XI- 


i  qais  68,  insidtes  qai  caaibM,  improbe,  nostris,* 

Meque  reum  denq[>to  fiiie  eraeotus  agas; 
Natus  es  e  scopuli»,  natritas  lacte  feriuo^ 

Et  dicam  silices  pectus  babere  tuom» 
Qiiis  gradus  nlterior,  tua  quo  se  porrigat  jra,  5 

Restat?  quidve  qieis  cernis  abesse  malis? 
Barbara  me  tellns  et  inbospita  litora  Ppoti, 

Gniiiqae  suo  borea  Maenalis  ursa  yidet 
Nulla  mihi  cum  gente  fera  commercia  lingaae: 

Omnia  solliciti  sunt  ioca  {dena  metus*  10 

Ytqoe  fugax  avidls  cervus  deprensus  ab  ursis, 

Cioctaque  montanis  nt  pavet  agua  Inpis:        ' '    '^ 
Sic  ego  belligeris  a  gentibus  undique  septus 

Tmeor  hoste  meum  paene  j^emeote  latiis, 
Vlqae  sit  exiguum  poenae,  quod  coniuge  cara,        45 

4.    qao  86  ttta*        12.    Cinctaye.  * 

XI. 

» 

Inscrr.    Ai  imldum  Franeof.     Cuidam  suo  socio  BeroliaeDsis. 

Scrikit  Naso  «tii  ctftdam  mala  dM9%muhnii  BeroL  Pirckh.    Imd^ 

t«r  m  maledUsum  Ald.  .     » 

1.    .81  j^viB  XT€.     QuifffitiB  Berfi.y  qood  Heios.  coDiecerat. 

iMide  noskis  Frapcof. 

3.  MVTRiTus.    ei  fHUius  uterque  Paladnus,  uterquePolitiaDi^. 
pnm.  Yatic.  et  praeter  lios  sex  HeiusiaDi,  (uBdecim  eDim  io  sclie-. 
db  numerat , )  noster    Reland.      Fortasse    liinc    ortum :    educatu^,  ' 
Gaelferb.  Sery.  et  duo,  eductm  tres.    nuUrUus  lacto  eofrino  dua 
fieiDsii. 

4.  TUA  f  uo  sc.  Scripturam  banc  ipsam  quidem  Bersmanni 
tantam  codex  et  Firckb.  habeut,  sed  non  dubito^  quin  Tera  sit  et  la<- 
teat  in  illa :  ulterior  aut  quo  se  f).,  quam  Palat.  prim.  Put.  Fran- 
cof.  Bern.  et  viginti  unus  Heinsiani»  nostri  duo  libri^  tum  in  iila, 
qaam  Seguer.  ser?avit:  ctfm  (jftio  se*  Reliqui  et  vett.  edd.  Tulga-^ 
tam  sequontur:  quo  ae  i/ua^  in  qua  opposita  sibi:  iua  ira^  w/m 
«ott»  m  sentias. 

8.  cuM^us  8110  BOAEA.  Cumq^  Ptud  b.  Palat»  sec.  et 
^ett.  edd.  praeter  Bonon.  Parrhaels  urea  BusU  Leid«  pr.  Bern» 
Vecs.  IX.    fugax  raptdi«  Gall«  PircJih.  ed.  Bonon.  et  tres. 

12.  ^  C1NCTA9UE.'  Cinciave  sedecim  codd.,  vulgares  praeter 
I^Qt.  Francof.  Beru.  Vers.  16.  sii  esUiwm  poeti,  Palat.  pr.  poen» 
<!Utti  cottL  Bero.    Vers.  16.    Ei  pairia  Leid.  pr«  BeroU  Bern. 


P.  OTQMI  KASOCnS 

QiiDd  patrfai  careo  pignorflbmqne  meis; 
Yt  mala  nnlla  feram,  nisi  nndam  Caesarvr  iram^    ] 

Nuda  param  nobis  Caesaris  ira  maii  est? 
Et  tamen  eirt  aliqais,  qni  volnera  crada  retiacie^ 
20     Solvat  et  in  mores  ora  diserta  meos. 
In  canssa  faciti  cnivis  licet  es8e  disertum: 

Et  minimae  vires  frangere  quassa  valent. 
Subraere  est  Arces  et  moenia  stautia  virtus: 

Quamlibet  ignavi  praecipitata  premunt 
25  Non  sum  qui  fueram.   Quid  inanem  protens  umbram? 

Quid  cinerem  saxis  bustaque  oostra  petis? 
Hector  erat,  tunc  cum  bello  certabat,  et  idein 

21.    diserto.        23.    ntantia  moeoia,        24.    ruimt.        25.    Noa 
8um  ego  q^uod.        26.    premis»        27.    at  idem. 

18.    MALi  ssT»    Ml  omittunt.octo  mlganes.    Ym.  se^i»    f^ 
.    Imdal  .Palat  prim.  cum  quibnsdam. 

21.  cuiTis -— BisERTUM.  Sic  idooea  auctoritate  Falat.  prioL 
Guelf.  Bersm.  Fut.  sesc  Heiosian.  et  ed.  Booon.  edimus.  qiamxn» 
iMerium  decem  Heiosii,  nostri  tres  partim  boni.  imois  dismio  re- 
liqui  scripti  et  impressi,  vulgaris  notae,omnes.  Yide  Loersiiiiii 
contra  Heinsium  disputautem  ad  Her.  14,  64. 

23.  MOEKiA  STAKTIA.  Sequimur  Falat.  prim.  Guelf.  Fran* 
cof.  floril«  Berol.  undeoim  Heinsii,  nostrorom  anusi.  Reliqui  scriptS 
et  impressi:  aiantia  moettia. 

24.  ^UAMUBET  ~  viiEMinf T.  Qu%]Afii  Palatw  pr.  Gneli 
Bern.  et  sedecim.  Quatlthel  Francof.  Put.  et  sex.  Qm^Mhet  anoi 
el  floriLBeroK  QuewXibet  Berol.  In  fine  yersusi  rtfunl  duo  Heinsii, 
nostri  fortasse  ii  ipsi  Seguer.  et  Crev.  Uoc  contra  Heinsii  mentem 
fidsci?it  Burmannus ;  ac  scire  yelim,  quo  pacto  praecipitatum  qi|id 
ruatur  potius  denuo,  quam  prematur. 

25.  Noir  —  FUEBAM.  Noti  9um  ego  quod  f.  prim,  Vatic 
iinus  Medic.  Cruelf.  Francof.  Non  sum  quod  f.  Polit.  sec.  et  doo 
Hdns.  Kon  tum  ego  qui  f«  Palat.  sec.  Reg.  et  sex.  Non  ege 
qui  Put.  Bem.  et  duo.    JNihil  in  his  video  quod  mereatur.reliqao* 

^rom    omnium   consensui   praeponi.     inanem  proirahis   Palat.  sec 
qnatuor  Heinsii,  Berol. 

26.  N08TRA  TETis.  ftosffa  premis  Jun.  Pirckh.  Seguer.  et 
eiusdem,  opinor,  notae  sex  alii ;  maie,  iudice  etiam  H^nsio  in  scbe- 
dis.  Neque  enim  puto  sepuicrum  Ibin  Ovidio  stracturum  iuisse. 
€fr.  Burm.  Anthol.  )at.  t.  1,  p.  202.  Contra  saxis  petere  sepul- 
cralia  monumenta  puerilis  petulanti^e  fuisse  apud  reteres  quoqut 
probabile  est,  quamris  exempla^  fateor,  non  succurratit,  Ftaestat 
mterdum  sine  auctore  coniectare,  quam  e  cdliectaoeis  ineptire. 

27.  CEBTABAT,  BT  iDBM.    osffarcl  Palat.  sec  GueUL  obvs 


TBISTITM  UB.  UL  EL.  JO.  fgg 

^  TractM  ftb  Haemanio  non  eni  Heator  eqm 
Me  qQoqne  qoem  noraa  olim  non  ease  aimieBtoi 

Ex  illo  auperant  haec  simnlacra  viro.'  80 

Qnid  simiilacra  t&rox  dictis  iacesaie  amaris? 

Parce,  precor,  manes  sollicitare  meos. 
Omnia  \era  pnta  mea  crimina:  nil  sit  in  illis^ 

Quod  magis  erroremy  quam  scelos  esse  pntes : . 
Pendimns  en  profugi,  satia  taa  pectoray  poenaa        ^ 

Exfiiilioqae  graves,  exsiliique  loco. 
Caniifici  fortuna  potest  mea  flenda  viderit 

£t  tamen  est  uno  iudice  mersa  parum« 
Saevior  es  tristi  Busiride:  saevior  illo, 

Qm  falsum  lento  torruit  igiie  bovem;  ^ 

Qmqae  bovem  Siculo  fertur  douasse  tyranno, 

Et  dietis  artes  conciliasse  suas: 
Monere  in  hoc^  rex^  est  usus  «ed  inmgine  maior: 

28.  Vioctus  ad  Haemonios  •— eqaos.       38.    Te  tamen -*  moesta. 


He£e.  ei  Idem  t>rim.  Vatk.  et  Guelf.;  idem  pro  OTidiani 
&isiD|enio  sibi  Tidebatur  revocare  primus  Jacebus  RoTerus.  Sgo 
ioco  Fa8t;4,  101.,  ubi  paeoe  omnes  codd.  ita  habeat,  Boodum  io 
httnc  ions  quid  esse  coocedo. 

28.  TaACTtrs  —  %qvo.  Palat.  prim.  cum.  codd.  noii  paii? 
%  Tett.  edd.  omDibus  expressimus,  Vectus  Put.  Fraucof.  roUt» 
iec.  et  duodeTiginti  Tulgares  Heiosii  Tel  nestri  libri.  V%ciu$  Palat. 
Kc*  Glossae  Tideotur;  illae  autem  ioterpolatiooes  certissimaei 
Ykkti  od  Haemonum  equos  pr.  Vatic  pr.  Polit.  Fittcliia  ad  JiasiM. 
«9V0f  uoios  Medicei  et  Guelf.  a  pr.  m.  Vers.  31.  diclis  tncaiidif 
BOTem  codd.  et  TCtt.  edd. 

37.  roETVnA  —  FLEKDA.  Aliquot  codd.,  ^raeter  Bero.  ta» 
^en  nnllus  paulo  melior :  mea  fmda  potesf  fortuna.  Ita  edd.  % 
«aogerio  ad  D.  Heiosiuni. 

38.  BT  —  FARVM.  Idem  Naugerius  iotroduxit  Iioe  io  Terstt< 
^<B  tomsn,  quod  Heiosius  adTersaotibus  tribus  pluribus,  quam  aa^ 
pcnori  io  Tersu  codd.,  Tigioti  septm,  quos  ioter  opttmus^  uoui 
quisque^  tum  nostris  omoibus  et  Tett.  edd.,  retiouerat.  Deiode  e 
<)aobu8  libris  Booooieosi  et  ^rottorpiaoo,  quibus  adde,  si  taoti  esl^ 
^tmiD  CreT.,  pro  Tulgata  scriptura:  mers(i,  de  cuios  elegaotia 
l^jic  Markl.  ad  Stat.  silT.  5,  5,  52.,  friTolam:  moeeta  receperat. 
'llod  nemo  posteriorum  criticorum  animadTertit,  boc  omoes  prob»> 
^^  e$t  dtiro  exc.  Voss.  pressa  porum  Zulichemiaousii  Vera.  42. 
•«»^«»6  Palat.  pr. 

^3.  iK  Hoc  —  V8US.  ifi  lioc  ustis  res  eslPalatw  sec  Bcifia 
^»*  et  Tett.  edd.  omoes  aote  Ald.  1516.    es»  risus  Berol. 


f^  '  p.  ovmn  N&soNis  < 

Nm:  fiolm  est  o^eris  •'fofma  probahda  mel 
50  Afifiieis  a  dextra  latus  hoo  adapertile  tanri? 
Uuc  tibi,  quem  perdes,  coniieieDdas  erit.  • 
ProtinusL  inblusum  lentis  carbbnibus  ure: 

Mugiet,  et  veri  vox  erit  illa  bovis. 
Pro  qiabus  Hiveutis^  ut  munas  munere  penses, 
50      Da,  precor,  ingeuio  praemia  digna  meo. 
*    Dixecat.    At  Phalaris:  poenae  mirande  repertor, 
Ipse  tuum  praesens  imbue,  dixit,  opus. 
Nec  mor»;  monsfaratis  crudeliter  ignibus  ustus 

44.    EgT  o^ERjs.    e^  taiwi  OPalat.  pr.  et  tyes.    e»l  pecorii 
^»    Francof.  Fut.  tredecim  Heinsii,  quinque  Dostri;  manifesta  ©Ij^sse- 
mata.     Vers.  seq.     a  dextro  Palat.  sec.  Bersm.  Polit.  uterq.  Gttell. 
Fraucof.iet  duoaeriginti  vulgares.    * 

46.  Huc  —  PERDES.  ffmcr  Put.  Francof.  Crer.  Hiwc  rt^ 
que  Polit.  prim.  Vat.  et  quatuor.  JJic  Palat.  sec.  et  duodedn. 
Hac  Guelf.  Bersm.  Bern.  Serv.  et  vett.  edd.  Hanc  BusU  p«w* 
Put.  et  decem  cum  vett.  edd., 

49.  VT  ^UNus.  fMima  quod  Gall.  Heinsius  coniiciebat :  (^* 
Yers,  seq.  mmera  di^  Reg.  GalL  Bud.  Bern:  Crev.  et  qoidam 
insomniis  Burmaoao  visi. 

'  52.^  VRi^SKKs  iMBUE.  pfaeiens  indiie  nnus  Medic.  firlmMl 
imhue  Qottorp.  pro  di?ersa  lectione.  Hinc  Heinsius,  quia:  proi' 
MI8  nihiU  esset,  corrigebat:  priRcep^.  Hoc  quoque  abiecto  nequis- 
simo  argumento  Burmannus  escendit  ad:  praestans  coniicienduiD. 
Hunc  iwre  increpans  Ruhnkenius  ad  Callim.  fr.  119.,  obi  de  eadea 
rei  nQ&Tog  inel  tov  ravQov  ixalv.iaevy  ad  Heinsii  in- 
▼entum  rediit.  Ne  quid  dtssimulem,  favent  illi  verba  schoiiaitac 
Berolinensis  in  Ibin,  v.  439.-  haec:  —  Phalaris  vero  ei  respondeM: 
tu  primus,  inquity  imbue  opus  tuum,  e^mque  iHtromiftiiiwsi*.  Ve- 
nitti  vnlgata  scriptura  faciltimum  expjicatum  habet;  confer  pra^' 
^eiftem  pecuniam,  ubique  obviam,  vel  Rutil.  itin.  1,  25: 

Praesentes  lacrima>8  tectis  debemus  avitiSj 
,vel  audi  Servium  interpretantem  illa  Ae».  9,  404:  prOesens  *8ttC- 
^mre^  i.  e. .  itico,  staimk.  An  ignotum  est ,  quam  late  pateat  ad- 
iectivorum  et  participiorum  pro  advcrbiis  usus?  £a  res  multo  no- 
tior  fuit  veteribus  gtossatoribus,  quam  tot  interpretibus  partim  do- 
^edssimis,  in  disticho  Heroidum  7,  85^  S6. 

Haec  mihi  narraras:  at  me  movere  merentem; 

lUa  minor  culpa  poena  futura  mea  est,  ; 

Ita  cum  simpHcissime  olim  legeretur,  miris  modis  singula  rerba  tor- 
serunt,  iuiarunt  editores^  Yetns  interpres  ad :  fnerettfcm  adscnpse- 
rat:  wre,  h.  e.:  tncrilo.  lode  lure  vel  Ure  in  textum  migraftt 
Jbmiorift  versus. 


TRISTIVM  LIB.  ni.  EL.  XI. 

ExbibnU;  genmios  ore  gemente  *8onoflr. 

Inid  mihi  cum  Siculis  inter  ScythiamqaeGetasqiie?  5iF 

Ad  te,  qiusquis  is  es,  nostra  querela  redit. 
rtque  sitim  uoslro  possis  explere  cruore,      ^  - 

Qoantaque  vis  avido  gaudia  corde  feras: 
Tot  mala  sum  fugiens  tellure^  tot  aequore  passus^ 

Te  quoque  ut  audids  posse  dolere  putem.  60 

]!rede  mihi,  si  sit  nobis  collatus  Ylixes, 

Neptuui  minor  est,  quam  lovis  ira  fuit. 
Srgo  quicunque  es^  rescindere  crimina  noli^ 

54.    queralos.        63.    Tulnera. 

54.  xxHiBuiT  GKMiifos.  Enimf  Palat.  prim.  Put«  duodecim 
Reiosii.  gminoa  ore  gemente  libri  loDge  plurimi  scripti,  impressi 
omnes.  qmrulos  Moretauus  in  textu,  Regius  et  tres  pro  varia 
«eriptura.  ore  fremente  prim.  Polit.  ore  fremente  Francof.  exc. 
^QK*  JuD.  ^Seguer.  et  septem  Heinsiani  non  nominati.  Yides, 
quaodoquidem  ofiensioni  esse  debeat  iteratio  gemino8y  gemenUy 
w  qua  re  nihil  affirmo,  neutra  voce  per  se  suspecta  aut  ineleganti, 
qQodmibi  persuasi,  licere  per  libros  fortasse  loco  movere:  genvenie, 
iioo:  gemnos  eonos.  Heinsius  adiectivum  illud  negabat  se  intelli- 
g^)  putaverim  elegantiam  quandam  adeo  Labere.  Oemini  apud 
&(»tratD  et  alios  dicuntur  quorum  mixta  yel  confusa  natura  esset, 
Chbn,  Cecrops,  Centauri.  Inde  figurate  quodcunque  ad  illorum 
natuTam  pertinet  gemimm  et '  ipsum  dicitur.  Ita  geminas  vires 
Ovidias  Met.  12,  502.,  geminvm  cruorem  Centauri  dixit  Sen.  Med. 
^•641.  Inde  diversum  non  est,  si  tox  tauro  conveniens  ab  bo- 
n»»e  emissa  gemina  dicitur:  duplicis  enim  naturae  certe  esse  vi- 
pur.  Itaque  coofidenter  istoc  reduxi,  de  reliquis  non  satis  certus, 
%rit,  necne  syllabarum  repetitionem  Ovidius.  Vid,  Loersium 
«t  quos  laudat  ad  Her.  10,  40. 

55.  SCYTHIAM9UE  GETAS9VE.  Hanc  scripturam  e  Vatic. 
ifi   '  ^prtasse  primo  utroque,   Combiano' et  Mediceo  se  recepisse 

Jiifirinat  in  notis  impressis  Heinsius.  In  schedis  Polit.  prim.  Reg. 
^^  tres  alios  pro  divevsa  scriptura  omnes  illam  babuisse  consigna- 
'*fat.  Scylhicosque  Palatini,  Francof.  Bern.  Bersm.  Put.  Guelf. 
(P^^ulo  etiam  corruptius,)  Reg.  Mor.  Busl.  Jun.  Leid.  prim.  Reland. 
Jftj  edd.  nostrae  praeter  Bon.,  qua^:  zizicosque,  Scytlikasque 
^«'.  chitiosque  BeroL  Scythasque  Serv.  Crev.  Reliqui  scripti  et 
r^pressi  inde  ab  Aldina  secunda:  Soythiasque. 

56.  9uis9(jis  is  £8.  quisquis  ades  ,,multi  codices"  teste 
^nnanno:  at  Heinsio  et  nobis:  Put.  et  Busl.  quicunque  es  Got- 
^P'   querela  venii  Paiat.  sec.  et  vett.  edd.  nostrae. 

"2.    NEpTUNi  MiNOR  EST.     Neptuntque  minor  quam  Francof. 
P'Ddecim  Heinsii  Tiilgares,  aut  non  nominati,  nostri  praeter  Berol. 
^^*    REsciKDERE   CRiMiNA.     rescifiidere  vulnera    Reg.    Gall. 


flOt  P.  OTIDn  HASOBnS 

Deqae  gravi  duras  vdBere  toUe  maira»: 
6sytque  meae  famam  tenuent  oblivia  culpaei  i 

Facta  cicatricem  ducere  nostra  sine.  ^ 

Humanaeque  memor  sOrtis,  quae  tollit  eosdem 
,    Et  premit)  incertas  ipse  verere  vices. 
Et  quoniam,  fieri  qnod  niinquam  posse  putavif 
70     Est  tibi  de  rebus  maxima  cura  meis; 

Non  est  quod  timeas :  fortuna  miserrima  nostra  estj 

Omne  trahit  secnm  Caesaris  ira  malum. 
Quod  magis  ut  liqueat,  neve,  hoc  ego  fingere  credai^ 

Ipse  velim  poenas  experiare  meas« 


64.    ulcere.        66.    Fata.        73.    Iioc  tibL 

Busl.  Jun.  Leid.  pr«  exc,  Voss.  Pirckb.  Francof.  Rel.  prima  A 
Heinsii.  resdndere  vulnere  Moreti  et  tres,  omDes  pro  dirersa  loi* 
ptura.  Recte  igitur  Dumerum  subduxit ,  f ed  de  auctoritate  eonai 
librornm  a  suo  iudicio  descivit  Heinsius ,  cum  ^duodecim  ex  melb" 
ribus*'  eam  lectionem  tribuit ,  ideoque  et  illam  et  sequ.  vera.  c(nh 
iecturam  Jos.  Scaligeri  admisit:  utcere^  Quia,  ioquit,  reiciiulfln 
crimina  latinum  noo  est.  Verum  non  aliter  locutus  est  BontMl 
epist.  1,  3:  ~  aii  male  sarta 

Gratia  nequkquam  coii  et  rescinditur; 
tel  Oddius  ipse  Met.  12,  544:  1 

—  obductos  annis  rescindere  luctus,  | 

quemadmodum  libri  omnes  babent.  Adde,  quod  frequentissiinifla 
id  genus  erroris  est,  quo  librarii  e  versu  proximo  quae  sibi  soptf* 
posita  legebantur,.  commutarunt.  Hoc  ubique  ob?ium  magDas  tm** 
bas  effedt  in  Fastorum  disticbo  6,  751«  752.,  omoium  sanissifflo  et 
quam  maxime  genuino,  si  ita  iegeris: 

Tune  oum^obserpaias  anguis  descmdii  ad  umbras, 

Usus  ei  a%uifiUo  esi  augur  db  angue  daio.  1 

66.    iTACTA.    Fata  prim.  Vat.  Cpmb.  Crev.  et  tres;  diii  i 
2,  148,    Vers.  68.    incertas  fertque  refertque  vices  Reg. 

71.    MisKRRiMA  NosTRA  xsT,    miserrima  vita  esi  Busl. 
mrma  iuta  esi  P^lat.   prim.  Rei.  et  quinque.    £  Pont.  2,  2»  3 

73.    yiTE  —  CREOAR,     hacc  iihi  fing.  Gall.     neve  ms  k 
fng.  Bern.    hoo  Ubi  f.  Voss.    hoc  me  fing,  Leid.  pr. 


k 


m 


rigora  im  Zephjri  imnQQiitt  aBBoqoe  peneto 
Longior  antiqQis  visa  Maeotis  biems: 
IIiDpositamqae  sibi  qni  non  bene  pertolit  HeUen 
Tempora  noctarnis  aeqna  dioma  facit 

I  ' 

Saperioribus  annectunt  Guelf,  Fraucof.  Pat  Mor.  Busl.  Juo. 
fcgner.  Cre?.  alii.  Inscrr.  Hio  eonquertUir  ee  esse  exHlem  a  pa* 
Um  Berol.  Kaso  ee  pairiae  mulUm  iristatur  adempfum  BeroUiu 
firckh.   Rogat  mitiorem  exiUi  locum  Ald.  prior. 

2.  I.0N6IOR  —  BiEiMUi.  TordioT  Palat.  prim.  (sed  idera  ez* 
ttabat  iD  ed.  Francof.,  ut  fortasse  miserrimo  ilfo  errore  peccarerit 
Gebhardas)  et  sec.  cum  edd.  vett.  Largior  Pirckh.  antiqua  Pa* 
Jat.  sec.  Polit.  uterque,  Berol.  et  jett.  edd.  ipea  Maeoti»  primm 
^  Heiii9.  Meoptis  Palat.  sec.  Meothis  Crev.  Meotis  quatuor 
{ostreinis  litteris  iu  rasura  positis  Rel.  Oftenderunt  critici  m  cor* 
;eptae  dipbthongi  barbarismo,  deinde  in  defectu  verbi  finiti.  Inde 
jiatae  correctiones  aeque  bonae,  Bersmanni :  meavit  hiems^  cui  fa« 
^etPalatini  «ecundi  scriptura  et  usus  frequentissimus  yerbi  fiteari 
k  solis  atque  siderum  cursu^  Heinsii:  Bootis  hiems,  Schraderi: 
Mfftf  ?Hems;  aeque  malae,  Jacobi  Gronovii:  Larglor  Antoeci$ 
^^\  Athois  hiemsy  nescio  cuius:  Matois  hiems^  quia  Matoas  an« 
cipiti  penultima  Istri  nomen  fuisset.  Multas  utriusque  notae  sciena 
praetereo.  Discrimen  quod  nullum  erat  in  yoce:  antiquaj  removil 
fiurmaDDus.  Maeotis  corrigendum  teinere  non  Tidetur.  Farum 
idmeD  ad  adstruendum  illud  faciunt  exempla  correptae  longae  sjl- 
Isbae  in  Tiilgaribus  vocibus:  Insulae  lonio  tn  magnoy  Dio  altOp 
fflw  lliih^a^  praeacutis^  praeustis,  de  quibus  vide  Charisium,  Va- 
jerium  Probum»  Servium,  suo  quemque  loco.  Parum  etiam 
hoc  faciun't  vocales  in  Graecis  vocabuhs,  quorum  duplex  forma 
SQt  fuit,  aut  esse  potuit :  Jlfacedonia  sarissa  Met.  12,  466.  c^o* 
ww,  Vii^.  Aen,  6,  643.  AeneiSy  Pont.  3,  4,  84.  NereideSy  Sen. 
I^ipp.  336.  Eos  Aen.  11,  4.  Multo  adeo  minus  ambiguitatem  ▼<>« 
^m  in  barbaris  vocibus  possis  allegare,  velut  io  Edonihus^  B%* 
^his,  de  qua  re  annotavit  Heins.  ad  Tr.  4,  1,  41.  Sed  tamea 
^Qt  exempla  satis  multa,  in  quibus  Latini  poetae  Latina  lege, 
^raeca  licentia^Graecas  voces  pronundarunt.  Ita  Ovidius  ipse  lo 
loachidem  pro  iambo  posuit  Her.  14,  103.  Reliqua  sane  apnd  se* 
I^OKs  inveniuntur.  Rutilius  Hoirpyias  1>  608.  fecit  choriambumy 
otatios  siiv.  1,  2,  251.  Cous  iambnm :  ac  quantumvis  vituperatam 
^  a  Yalckenario  ad  Callim.  eleg.  p.  30,  31.  larg^  manu  exem- 
P|is  simihbos  illustravit  MarRlandus  ad  silv.  2,  2,  9S;  4,  3,  59. 
■^ot  excosabat  Ovidii  aiictoritas,  Ovidium  exilium  et  •tatot,  qua« 


P,  OVlDfl  NAS0NI8 

5Iam  violas  pnerique  legmnfc  hilaresque  pn^e^ 
Bustica  qnas  nuUo  terra  serente  vehit, 
PratBi{^e  p«bescunt  variomm  flore  colorum^ 

Indocilique  loquax  gutture  vemat  avis. 
Ytqqe  malae  crimen  matris  deponat  Jiirundo, 
10      Sub  trabibps  cunas  tectaque  parva  facit.    ^    - 
Herbaque,  quae  latuit  Cerealibus  obruta  sulci^^ 
Exserit  e  tepida  molle  cacumen  bumo. 

5.    violam.      6.    quam  n.  t.  s.  gerit.       10.    pamque  tecta. 

ipse  »6n  semel  deprecatnr,  velut  supra  1,  17.    Verbum  substanfr 
Tum  si  quis  admodum  desideret,  poterit  fortasse  legere: 

Lott^tor  antiqiia  est  visa  M(teoU8  hiems, 
libris  certe  aliqua  ex  parte  addiceotibMk 

6.  vioLA8«  vioMur»  prim.  Vatic.  prim.  Polit.  Palat.  sec.  anai 
Medic.  Guelf. 

6.  BUSTicA  —  VEHiT.  Sic  Palat.  primus,  Reg.  et  septeri 
fere;  quod  Tide,  satisne  se  tueatur  loco  Tibulli  1,  4^  65: 

dum  rohora  UlluSy  . 

Dum  coelmn  steUas^  dtm  Tehet  amnis  aquas, 
Isti  scripturae  proximi  sunt  atque  tantum  in  iis,  quae  notabuntitf^ 
disceduot:  Leid.  prim.  Francof.  Berol.  (quae)^  exc  Yoss.  Jao. 
Barber,  Bern.  Rel.  et  duo  (Pomaque  quae)-j  Serv.  (ser.  IteKQj 
prim.  ed.  (quae  —  veliei);  ed.  Bonon.  (ser,  dedit)^  Interpoia^ 
est,  quae  extat  in  prira.  Vatic,  Goelf.  a  m.  pr.  Palat.  sec.  et  dB«* 
bus:  Rustica  quae  nullo  nata  s&rente  venit,  Inde  discedunt  PoUU 
uterq.  (terra  ser,),  Tertia  scriptura  est  cod.  Pirckh.  Moret.  BentfS 
0ex  aliorum  et  vett.  edd.  octo:  Ruraqu^  qnae  ntdlo  nata  mmH 
$)ehunt,  Ita  etiam  unus  Heinsii,  nisi  quod :  PomaqUe  habet.  Quarfj 
fectio  est  Naugerii,  ut  puto,  et  librorum  plurimorum:  Rura^jfue  ^ 
nullo  nata  serente  ferunt.  In  hac:  poma  ser.  unus  Heinsii,  PomiH 
qiue  q.  n.  rura  duo.  Praetere^i:  Terraque  quae  nulh  nata  serenM 
veJnt  Gall.  Rustica  quae  n.  terra  colente  gerit  unus  Heinsil  pt^ 
V.  scr.  Futeaneus  totum  versum  omittebat.  Variantium  scripturaraai 
ingens  erat  numerus  in  codd.,  qui  non  nominantur.  Kifsttcos  Ulf^ 
rae,  quam  Burmannus  non  ferebat,  memor,  puto,  litis  cuiusdaui  dl 
Tersu  Italicorum  Heinsii  olim  agitatae,  respondet  agrestis  hwm 
Fast.  4,  532.  * 

8.  VERNAT  Avis.  oantat  avis  octo  vulgares.  garrii  ovti 
Bern.  et  tres.  Vers.  9.  mal,,  matris  crifn«n  Quelf*  Jun.  crinat 
volucrls  Reg. 

10.  TECTAQUE  PARVA.  fiarvaque  tecta  Reg.  Pnt.  PakrG 
sec.  Bern.  et  vett.  edd.  nostrae.  At  Palat.  pr«  Guelf.  et  reli^flfl 
quotquot  sunt,  alterum  tuentur,  multo  id  commodius  spectantcf  8>V 
Vtrumque  nomen  adiectivo. 

12.  £XSERIT.  Excitat  Palat.  prim.  exc»  Voss,  Letd.  pr,  et 
.quatuor.    Exit  et  expendit  molle  prim.   Vatic.  Palat.  sec.  Gueif* 


TRISTmi  LIB,  HL  EL.  XII.  ^ 

loqoe  loco  est  vHis,  de  palmite  ge^a  moTelar: 

Nam  procul  a  Getico  litore  yitis  abest. 

joque  loco  est  arbor,  turgeacit  iu  arbore  ramns:    ts 

Nam.procul  a  Geticis  fiuibus  arbor  abest 
llia  nuuc  istic,  iunctisque  ex  ordiue  ludis 

Cedont  verbosi  garrula  bella  fori. 
liQsas  equo  nunc  est,  levibus  nunc  luditur  armis^ 

NuDC  pila,  nunc  celeri  volvitur  orbe  trochus.        20 
^Dnc  nbi  perfusa  est  oleo  labente  iuventus^ 

Defessos  artus  Yirgiue  tingit  aqua. 
Sceua  viget,  studiisque  favor  distautibus  ardet; 

Proqae  tribus  resonant  terna  thealr^  foris. 

19,    Usus  eqai. 

feexpaniif),  Niminim  ita  differt  comiptela  ab  interpolatione. 
Pirckh.  Erigit  Bersm.  Bero.  BeroU  et  octo  Heiosii^  Exit 
^  Pot.  Jun.  unus  Vatic.  CreT.  et  alius.  ed.  Bonon.  JSrUl  Rel. 
^t^  nnus.  a  iepida  Bern.  et  quatuor  ?nlgares«  Vers.  13.  Fran* 
cof.  et  undecim  rulgares:  e$t  omittunt,  non  inele(;anter  •  cfr.  iib. 
1t.  175,  176. 

14.    NAM  PRocui..    8ed  procul  Palat.  prim.  Piit*   Bern.  et 
yveiD.  Verss.  16,  16.  desunt  in  Palat.  jprim.   Guelf.  Put.   Gall. 
wL  Scguer,  Crev.    Vers.  16.    8ed  procul  Francof.  et  noyem. 
^17.   xsTic.    «nic  Gall.  Rel.    imcUque  ex  o.  ludi  Pakt.  prim. 
wiD.  et  octo.    iuftcUs  ex  o.  Itidia  Leid.  pr. 

18.  CEDUNT.  Edunt  Palat..  [)rim.  Palat.  sec.  Bersm.  exc. 
Mtt.  Put.  Fraocof.  et  sedecim  Heinsiani,  Berol.  et  ed.  fionon* 
"Klf*  tantum  a  sec.  nfi.  umihroeo  ~  /bro  Palat.  prim.  et  duo. 
j>*wo-foro  uterque  Polit.  Palat.  sec.  Bersm.  Bern.  et  norem 
Bnosiu  j^arrttla  verha  Put.  Bern.  et  quindecim  scripti,  Tett.  ^dd. 
)neter  Booon.    garrula  farha  coniiciebat  Ueiosius. 

,  19.  Lusiis  x^uo.  Vulgatam  exliibemus»  b.  e.  plurimorum 
Kriptorum  et  oUm  impressorum  scripturam.  hudue  «qui  Put.  Frao* 
iJll^Joo.  Bern.  Seguer.  et  duo.  UeuB  equi  Combianus^  Rotten« 
"<^ns,  Serv.  et  alius  Heinsii,  (puto  Francof.  innui,  aui  pro  v* 
*'•!  l/sut  equis;  alius  Italicus:  Ueue  equo;)  nostri  Guelf.  et  Be-x 
H»  Lueus  equi  Palat  prim«  et  (|utnque  Tulgares.  I^ueue  equU 
P^  Vatic.  et  vett.  edd.  ante  Aldinam  secnndam. 

20.  ToLTiTVR  ORBE.  Ita  Palat.  prim.  uterque  Polit.  Gall. 
U.  Bertm.  Berol.  Francof.  t.  scr.  et  tres  {leinsii.  Reliqui  tum 
^ti,  tum  impressi  ante  Heinsium:  vertilur  orbo.     arte  trockuw 

^*    Timeiinc  tingit.     tingere  gaudet  Pot.  Francof.  Palat. 
^*  Jan.  Bera.  tres  Heinsii  et  fett.  edd.  ante  Ald.  poster. 
24.    FRo^uK*     Scriptura   opn   suspecta   librorum  haud  rar». 

14 


2iO  P.  OVIDII  NASONIS 

35  0  quater  et  qeioties  non  est  nomeritve  beatiiiny 
Noii  interdicta  cui  licet  Vrbe  frui! 
At  mibi  sentitiir  nix  veruo  sole  soluta, 

Quaeque  lacu  duro  non  fodiantur  aquae. 
Nec  mare  concrescit  glacie:  nec^  ut  ante,  per  Ist 
90      Stridula  Sauroinates  plaustra  bubulcus  agit. 
Incipient  aliquae  tamen  huc  annare  carinae, 

Hospitaque  in  Ponti  litorc  puppis  erit: 
Sedulus  occurram  nauta6;  dictaque  salute 
Quid  veniat,  quaeram,  quisve,  quibusve  locis. 
35  Ille  quidem,  mirum,  ni  de  regione  propinqua 

28.    Tix  fodiantur. 

guspectorum  Polit.  utr«  Palat.  sec.  Francof.  Guelf.   Pnt.  et 
uoius  Tulgarium.    Reliqui  cum  Palat.  prim.  et  ?ett.  edd. :  Ci 

25.     o  9UATCR  ET  9U0TIES.     Ita  libri  optimi,  nisi  quc 
lat.  pr.  cum  nonnullis:    O  quater  o  quotiens,    Tamen   viginti 
'     ^tuor  Heinsii  codices,   nostri  praeter  Gueif.   omnes,  fioril.  Bei 
ed.   Bonon.:   O   quantutn  et  quotiens.     Palat.  sec.  et  Pirckh,8 
quantum  o  quotiens.    Rutilium  Namatianum  aliquoties  TritttiC 
tatum  constat,  isque  l^  5.  ita: 

0  quant^m  et  quotiens  possem  numerare  heatos; 
Adeo  certe  non  inepta   scriptura  illa  est,   quod  credidisse  Ti< 
qui  illam  Art.  am.  2,  447.  c^ontra  librorum  fidem  repudiarunt. 

28.  ^UAEQUE  —  ipobiANTUR.  Dsque  Reg.  exc.  Yosb 
rae  prim«  ed.  Heinsii.  durae  Guelf.  Serv.  ed«  Bonon.  Don  ii 
opinor.  vix  fod»  Palat.  sec.  Rek  et  duo,  coutraria  sententia. 
fodiunlwr  Put.  fodiuntur  Palat.  prim.  Bersra.  Francof.  cum  .i 
'Tiginti  Tulgaribus.     Yerft^.  30.    Sarmal^s  Pirckb.  et  duo. 

31.  iNCipiEMT.  Incipitinl  plurimi;  nam  id,  quod  recepin 
tantum  Put.  BusL  Jun.  et  duo  Heinsiani,  nostri  Giielf.  Bero. 
Segtiier.  habebant.  Palat.  prim.  Francpf.  Seguer.  Bersm.  GalL 
Tett.  edd.  omnes:  Si  tamen  indpiunt  aUquae  ?Mtc,  quod  ortom 
cx  noo  intellecto  usu  Ovidiano,  quo  si  omittitur^  yid.  Fast. 
316;  5,  69,  70;  6,  113,  114.  etc;  quae  res  Heinsio,  puto,  et 
Schradero  hoc  in  loco  fraadi  fuit^  non  Burmanno,  quamquami 
niu  recte  interpunxit. 

32.  lAiT.  adesi  Palnt.  nterque,  Francof.  Reg.  Mor*  ^ 
ID.  Seguer,  et  fortasse,  uti  et  priori  in  fersu,  plures^:  indidein  il 
•rtnm,  uode  dixi,  est*   ' 

33.  K^uTAE.    nando  Palat,  prim. 
35.     Ni  tres  tantum  suos  habuisse  testatur  Heinsiui, 

oiiines:^  msi,  Vide  horoinis  accurationem,  ae&errime  enim 
dignoscitur  ia  libris.  Yett.  «dd.  nostrae  praeter  Booooienstm 
habeat/ 


TRBTIVM  LIB.  IK.  Eh.  XII.  ^H 

I  Non  tHsi  viewM  tntua  araret  aqua», 
iaros  ab  Italia  tantum  mare  iiavka  tranrit: 

Litora  rarns  in  liaec  portubus  orba  veiiit. 
Sive  tanien  Graeca  scierit,  sive  ille  Latina 
^Voce  loqui:  certe  gratior  Iinius  erit  40 

f^  qaoque  ab  ore  freti  longaeque  Propontidos  undia  ' 

Uuc  aJiquem  certo  vela  dedisse  noto. 
^oisqois  is  est,  memori  runiorem  voce  referre, 

Et  fieri  famae  parsque  gradusque  potest 

36.    ararit.        39.    Graia. 

36.  KON  Nisi  —  AiiARET.  Noti  mtcki  V.  Guelf.  cautu$ 
vossianna.  arahli  Leid.  pr.  pro  t.  scr.  et  duo  igooti.  Hioc  Heio<- 
p>  ararii^  corrigendum  putavit.  Quasi  necesse  esset  dici  mmm 
K^o  mmtm  essety  et  auasi  araTei  non  deberet  explicari :  ara^ 
inl.  ttdiret  Jud,  Pirckli.  et  duo,  plaudente  Burinanno.  Vers. 
fc  Ullora  navts  tn  haec  Palat.  pr. 

L^*  6RAEGA.  grata  Unus  Italicus.  Hinc  Heinsius:  GraUt. 
^fl&  est  alicubi  in  bis  libris  codd.  ita  babere,  sed  etiam  in  Fa« 
inrtraque  forma  toleratur.  ' 

40.   GRATioR  Ruias  ERiT.    Vidcant,  qnomodo  hacc  inter- 
'^tnr  grammatici.     Certe  quas  expiicationes  ad  manum  babeo: 
«•,  h,  e.  qui  Latina  voce  loqui  scierit^*'  et  ^^graUor  huius  mi^ 
•  (•  Latioi  sermonis  usus  gratior  erit  et  lucuodior,  Latine  loqiiifr 
'"iirtius,  quam  Graece"  non  sufficiunt  iis,  qui  aere  latantur  et  La^ 
'  didicerunt.     Quanto  melius  barbatulus  ilie  cod.  Relandini  g)o^ 
^rj  qai  ita :  hums  h.  e.  Ullus  namiae^  vd  UUus   linguae.    rMrai- 
>  aut  honio  Laiini  eei^otUs  intelligendus,  aut:  vox  ImvuSy  eivo 
"Ww,  sive  Romanue  fueriU    Prius  duriusculum  est,  postremnm 
)  si  QTai\or  comparatiTum  referas  ad  rem  tacite  subaudiendum : 
»  fig^onmi  lingua.    Hoc  ipsum  et  alibi  usu  venit,  et  in  Fasta- 
'  loco  3,  228:  —  ecuioqwi  nepoiem 

w  Feri  avm;  Mc  scuH  dulcior  usus  erai, 

po  cnm  loco  si  conferas  nostrum ,  quemadmodum  in  Falatinb 
pQo  ac  secundo ,  Bosl.  et  tribus  Heinsianis ,  vett.  editis  nostris 
Ner  Bonon. ,  exstat :  certe  gratior  ueus  erii ,  fateberis  similK*  •, 
^*  Idque  praetermittendum  non  doxi,  quin  monerem.  Scripturae 
^  vei  uDo  illo  codice  satis  commendatae>  neque  per  se  ineptae^ 
R«e  prae  altera  suspectae  suffragatur  Fastorum  versus  ,  quos  li- 
■^secum  in  eidlio  habuit  poeta,  atqne  aliquoties  inspezisse  Yide- 
^aliquoties  etiam  eroendasse,  utrumque  tamen  frequentius  cum 
^^  kcriberet,  quam  cum  Tristia:  quae  qnatenus  ad  Fastot 
f^nt  alio  loco  disputabuntur. 

,  ^I*  iPAS^tTOQUB.  Fac  ^eomia  Franc.  coniecerat,  atque  id  ipsum 
^  ^ita^e  ()et>reh6ndi  in  ed,  Bonon.  Quam  sit  elegans ,  ^niTifl 
^*  <>p|trt  enhn'  poeta  primum  Italum',  deinde  rel  peregrinum, 

u  • 


glS  P.  OVIDU  NASONK' 

45  1b,  pr6Cor,  auditos  possU  narrare  triiiinphos 

Caesaris,  et  Latio  reddita  vota  lovi; 
Teqne  rehellatrix  tandem,  Germania,  magni 

Triste  caput  pedibus  supposuisse  ducis. 
Haec  mihi  qui  referet,  quae  non  vidisse  dolebo, 
50     lUe  meae  domui  protinus  hospes  erit. 

Hei  mihi!  iamne  domus  Scythico  Nasonis  in  orbe  est 

lamque.suum  mihi  dat  pro  lare  poena  locom? 
Di  facite,  ut  Caesar  non  hoc  penetrale  domumqu^ 

Hospitium  poenae  sed  velit  esse  meae. 


61.    deest  est»       53.    son  Iiic 

postremo  adeo  barbanim.  Tamen  vulgata  explican  potest.  Td 
47.  Te  quoqw  hdlaUix  Palatr  sec.  Put.  Gall.  Guelf.  a  pr«a 
BMxkix  poss^  tandem  Germ.  Bero.  Vqrs.  49.  referal  jfin 
0ec.  Leid.  pr.  et  duo  cum  yett.  edd.  oct6. 

51«  oRBt  xsT.  est  omittuDt  Put.  Bem.  et  plus  minos  A 
cem  Tulgares. 

52.  PBo  1«.  F.  LOCT/M.  pro  lare  terra  locum  Palat.  prim«  Boi 
GaU.  Mor.  Busl.  Jun,  Leid.  pr.  Seguer.  Rel.  (sed:  locus)  et  se 
Heinsii.  pone  domum  BeroL  terra  domum  Put.  peite  domm 
CreT.  terra  lacum  Bem.  terra  siium  Francof.  v.  scr.  —  Yersa 
suspectum  Heiusius  proDuuciayit ;  neque  immerito.  Emnt,  qaihf 
secus  Tideatur ;  erant  fortasse  etiam,  qui  coniecturis  Heinsii,  Scbt 
deri,  Burmanni,  si  apposuissemus,  delectarentur.  Duas  tamen  pn 
feram,  alteram  Withofii,  alteram  meam^  illius  ingeniosam^  alten 
ez  ingenio  Ovidii,  rariis  scripturis  utramque  adiutam.  terut  tf 
nihil  est,  aut  glossa  alius  yocis  ac  poenae ;  latere  illa  potest  ia  id 
ptura  Beroi.    Quare  Withofius  Fraemet.  crac.  crit.  p.  182: 

^  lanique  tuum  fniTii  das  pro  lare  Ponte  solum:  ^ 

praeclare,  quaotum  ad  ei^Hcandam  diversam  scripturam.  Yeni 
offensioni  nihil  est,  nbi  hcm  poenae  tanquam  inconcinnius  dicM 
LeVe  incommodum,  quod  persentiri  facilius,  quam  demcMifd 
potest,  non  est  quatuor  yerborum  impendio  eximendum.  Cre 
ierra  glossam  esse  yods:  lare;  domtm  adscriptum  fuisse  supra^ 
timam  versus  vocem,  patet:  ideo  cpniicio: 

lamque  suum  mihi  dat  pro  larc  poena  larem.  .t 

acnmine,  ut  puto,  0\ridiano>  vid.  supra  ad  2,  376.  neque 
tibus,  quae  sequuntur:  non  hic  penetrale  domumque,    Poena 
habere  ifingitur,  ut  Spee  Fast.  6,  362«,  eadem  figura^  qua 
imm  habet. 

53.  Dt  —  CAVSAH.     Di  faciani  Caes.  Rel.  et  tres 
non  indicati.    facite  hoo   Cae$.  Hugen.    non  hic  Guelf.  a 'pec 
ct  Moret.    tton  hanc  VuU    non  huiic  Francius  tentabat,  «c  hgi 


TRISTIYM  UB.  111.  EL.  XU.  EL.  XUI.  219 

xia 

Biece  snpervacnns,  qnid  enim  fuit  ntjle  gigni? 

Ad  soa  Natalis  tempora  noster  adest. 
)ore,  qoid  ad  uiiseros  veniebas  exsulis  annos? 

Debueras  illis  imposuisse  modum. 
li  (ibi  cura  mei,  vel  st  podor  uUus  adesse^  5 

Non  ultra  patriam  me  sequerere  meam. 
Noqae  toco  primum  tibi  sum  male  cognitos  infans^ 

lllo  tentasses  ultimus  esse  mibr. 
unque  relinqoenda,  quod  idem  fecere  sodales, 

Tu  qaoque  dixisses  tristis  hi  Vrbe  vale.  io 

M  tibi  cum  Ponto?  num  tfe  quoque  Caesarifif  ira 

Extremam  gelidi  misit  iu  orbis  bumum? 
I^cet  exspectas  solitum  tibi  moris  bonorem^ 

Pendeat  ex  Inimeris  vestia  nt  alfoa  meis^ 

5»    ioesset..       13«.    «x^ecte»  solitL 

[  XDL 

i^bicrr.  Ad  9uum  natstlem  Francof.  Ai  Mutm  natalem  dlem 
pl*  Orai  nakiktn  magnum  tie  poecat  honorem  BeroL  Krckb. 
f  «fltefcm  euum  vett.  edd. 

I  !•  8IJPXRTACVU8.  eupervaeunm  Berolv  £rer.  «ifilo  naed 
Pw.  pnm.  Fon  Bem.  et  codd.  plus  TigHiti  cum  Tett.  edd.  prae- 
¥  WDOD.  uitle  nohie  prim.  PoUt.  prin.  Vatic  et  Medic.  Yew.. 
^  «utm  Reg.  Rottend.  Bero.  Goellerfo.  Beiot  et  prim.  ed. 
eiaiii.  ' 

'  &•  ADKS8ST.  ineeeei  Reg.  Gall»  Serr.  BusL  exc.  Voss.  Fa- 
^wc.  Gdeif.  Segoer.  Berol.  et  decem  alii,  vett.  edd.pra.ete» 
f*Wi  oeque  auctoritate  pari,  neque  elegantia,  atque  reliqui.  Ver». 
^ob  eum  tihi  Bem.  octo  Tulgare»  et  yett.  edd.    eredifue  inf^ 

m, 

^»  UM^uK  Rxuv^UENDA.  Ittquo  TeKnquenio  libri  pbrimt, 
Tj^f^mquendtm  prim.  Polit.  et  duo  alii;  Inque  requbrendoe  Pu». 
F^«0(fa{e»  exc.  Voss.  Heinsii  coniecturam  exhibemus,  non  quasi 
^fflam;  faciiliraam  tamen  exnertu»  diserim.^  Vers,  11.  noit 
"^*  Put.  et,  ut  solent,  nonnulii. 

,  ^3.  xxspxcTAs  ^oLiTVM.  exepectee  unus  Heinsit.  eoU^  Mo- 
i^  Heinsii  et  eiusdem  prim.  ed.  ReL  Berd.  miKi  tnorif  Gall. 
r^honorem  Jun.  Vulgatam  reTocavimus,  quia  moe  cerimo- 
«a  sacram  significat.    Vide  Fettum  eiusque  interpp.  «ub  vt.  JWoo 


£14  P.  OVIDU  NASONIS 

i^  Fumida  cingatur  florentibus  ara  coronis, 
Micaque  soilemni  (uris  in  igne  sonet; 
Libaque  dem  proprie  genitale  notantia  tempns, 

Concipiamque  bonas  ore  favente  preces: 
Non  ita  sum  positus^  nec  sunt  ea  tempora  nobb, 
20     Adventu  possim  iaetus  ut  esse  tuo. 
Funeris  ara  mihi  ferali  cincta  cupressu 

Convenity  et  structis  flamma  parata  rogis«L 
Nec  dare  tura  libet  uil  exorantia  divos,  , 

In  tantis  subeunt  nec  bona  verba  malis. 
^  Si  tamen  est  aliquid  nobis  bac  luce  petendniA:     1 
In  loca  ne  redeas  amplius  ista,  precor, 

18«     dem  pro  nie.        21.    cuprefso.       25.  nihil  exor«      ' 

et  Receptus  mos*    «ofttttm  honoTen%  habes  Fatt  2,  639.  tHMi 
Yers.  15.     Funt.  tingxtatur  Pnlat.  pr. 

17*  DEM  PKOPRiE.  dem  pro  me  e  prim.  Polit*  admiiertl 
Heinsius.  dem  firopere  Berol.  et  duo«  dei  pro^iere-  prim,  ed.  Heioi 
Quod  recepimus  extat  in  Palat.  utr.  Guelfr  Francof.  Put.  Benk 
et  duodeviginti  aliis.  Qui  restant  cum  vett.  edd. ;  dem  pro  !«•  j^ 
geniale  Palat.  sec.  e|  Seguer.  vocantia  tempus  Bern.  Noo  it^ 
male  Burmannus  coniiciebat:  Li&iir/tfe  dejtroperem  gmi.  ete.,  fori 
tasse  inemoi:  Serrii  ad  Aen.  12,  426:  properare  et  fetfiiuirf  H 
dare  veteres  dixenmt,  genitah  tempm  tuetur  Mafklandus  ad  Stt| 
•ilr.  2,  3,  62;  2,  7,  130.  Vers.  19.  non  sunt  Bern.  et  oa| 
^criptL  Schraderus  abiiciendiim  esse  distidioo  deouo  conteM 
propter  repetita  t  «fim,  mmt^  esse. 

21.  cuFREssu.  cupresso  e  sex  melioribus  recepisse  se 
Heip8ius;.in  scbedis  Palat.  sec.  nominavit  accedentibns  nostris  d 
l)us  pessirois  et  vett.  edd.  Quoscunque  meliores  dici  fas  es^  p 
ter  ltaUc0S|  alterura  djsertim  tueri  video« 

22.  8.TRUCT1S.  strictia  Falat.  sec.  Bersm.  et  duo«  flf^ 
peracta  prim.  Vatic*  Gall.  Bero.  prim.  ed.  Heiiisii  et  quiiHi 
fiumma  reperta  quinque  Heinsii.  Vuigata  sanissima :  exempia  W 
tipois  reperies  Sen.  ep«  13.    controv,  1,  p.  82,  Gron. 

23.  NiL.  nihil  ex  tot  libris  tantum  prim,  Polit.  FalatJ 
Guelf,  et  tres  Heinsiani  habebant.  Vulgatam  pracstare  eai» 
ob  causam  puto,  qua  neque  to  tertio  hexametri  pjcde  oon  piobat 
mon  «JTor*  Scrv, 

27.  poMTiTs  PoHt.  uterque»  GalU  Mor.  Jun.  FraDCot  B4 
Berol  Crev.  et  oovem.    Reliqui  omnes  libri:  ponti. 


TRlSliVM  LtB.  III.  EL.  HL.  XiU.  XIT.  {16 

lom  me  terraram  pars  piiene  novjssrinia,  Poutii* 
Euxinus  falso  uomine  dictus  liabet. 


>uIlor  et  autistes  doctorum  aancte  yiromm, 
Qui  facis  iugeuio  semper,  amice,  meo; 
cquid,  ut  iucolumem  quoudam  celebrare  soleb^, 
Nunc  quoqne  ne  videar  totus  abesse,  caves? 
Qscipis  exceptis  ecqaid  niea  carmina  solis  5 

Artibus,  artifici  quae  nocuere  suo? 
nnio  ita  Ikc,  quaeso,  vatum  studiose  novorum : 
Qoaque  potes  retine  corpus  in  Vrbe  meum. 
<itfiiga  dicta  mibi;  non  est  fuga  dicta  libellis, 
Qoi  domiui  poenam  nou  meruere  sui.  io 

28.  Euxini.  7.    Tatuiii  quaeso.  .      10.    meruere  pati. 

2S>   KuziKus.    EuxlnUs  alter  Polit. ,  aade  correctioDeffl  Mft 
•'^riain  captal»at  Heiostus. 


XIV. 

.  hscrr.  Ad  amictm  qui  llbros  allegarat  Francof.  Ad  mm 
^^/Wf  llhros  isoUegerat  13erol.  AniisUsm  valum  monet  ad  Bua 
npto  colendum  Pirckli.  Bwol.  Ad  amicum  til  lihrum  iueatur 
f^  prior. 

,2.  9U1  FACis.  Quid  facis  Palat.  prim.  Guelf.  a  pr.  man. 
''ptorum  dimidia  fere  pars,  editi  praeter  Bonon.  omnes.  Gloss. 
^h.'  f^^Sf  t.  e,  favee.  amice  Uto  Palat.  prim.  Vers.  seq.  E$ 
•  jPalat.  prim. 

^^»  8TJSC1PI8.  Colligia  Palat.  prim.  exc.  Voss.  Francof.  Mor. 
*|*  PJ»  prim.  ed.  Heins.  et  quinque.  Conficia  prim.  Vatic.  pr. 
21^  Palat.  sec.  Guelf.  Serv.  Jun..  et  quatuor.  Cofi«picts  Put. 
^oerol.  decem *  Heinsii  ct  ?ett.  edd.  omnes.  Esdpis  GaU. 
^K/w  unus.    Reliqui  quod  servavimus. 

arm  ^^^**^>  VATUM,  vatum  quaeso  Gall.  Serv.  Jun.  et  CreT. 
■^^nnus  tacitus  recepit.  studiose  honorum  Rel.  tteonwi,  vira- 
^^%^\u    weorwm  ed.  Bonon. 

j.'  coRpug,  ita  optimus  quisque,  praeter  Bernensem  Itbrum, 
JJ^guorum  diraidia  pars.  Reliqui  cum  vett.  edd.:  lumicti.  cor-. 
*J»rckb.  pro  T.  scr. 

*^'   ^ui  DOMiMi  —  8UI.    Qul  poenam  domini  Palat.  prim. 


91C  P.  OYIDU  NASONIS 

^aepe  per  externas  profagas  pater  exsolat  fm»; 

Yrbe  tameo  natis  exsulis  esse  licet» 
Palladis  exemplo  de  me  sine  matre  creata 

Carmina  suut:  stirps  haec  progeniesque  mea  esti 

15  Hauc  tibi  commendo ;  quae  quo  magis  orba  parente 

Hoc  tibi  tutori  sarciua  maior  erit. 

Tres  mihi  sunt  nati  contagia  nostra  secuti: 

Caetera  fac,  curae  sit  tibi  turba  palam. 
Sunt  quoque  mutatae  ter  quiuque  volumina  formaey 
20     Carmina  de  domini  funere  rapta  sui. 
Illud  opus  potuity  si  nou  prius  ipse  perissem^ 

Certius  a  summa  nomeu  babere  mann. 
Nunc  incorrectum  populi  pervenit  in  ora: 
lu  populi  quidquam  si  tamen  ore  Qieum  est 
25  Hoc  quoque  nescio  quid  nostris  i^ppone  libellis^  * 
Diverso  missum  quod  tibi  ab  orbe  venit. 
Quod  quicunque  leget,  si  quis  leget,  aestimet  anle^ 

Compositum  quo  sit  tempore,  quoque  loco* 
Aequus  erit  scriptis,  quorum  coguoverit  esse 
SO     Exsilium  tempus,  barbariemque  locum. 
Inque  tot  adversis  carmen  minibitur  ullum 

11.    extremas. 

Put.  Jan.  Leid.  pr,  non  illicita  consonantia  hemisticbionim.  inanMri 
pati  exc.  Voss.  ex  glossa  usitatissima. 

11.  EXTERNAs.  extrema8  e  septemdecim  scriptis,  rulgaii' 
bns,  quantum  scimus,  omnibus,  nisi  Guelf.  accedere  videretir 
Heinsius  recepcrat.  Vulgata  satis  tuta  est  et  a  senteutia,  et « 
usu  loquendi.  Exiemas  oras  babes  apud  Ovidium  Met,  9,  19.  et] 
nisi  mUere  fallor,  13,  406. 

14.  MEA  EST.  est  ex  melioribus  tantum  Francof.  Guelferfc 
Bera.  addebant^  tum  trededm  Tulgares.  progenksqne  mei  tmf^ 
vett.  edd.  praeter  Bonon.  consueta  librariis  structura ,  quare  iM 
debuit  Heinsius  tentare:  tnUtl,  Vers.  seq.  esi  omnes  libri  addM 
praeter  quinque  Heinsii  non  ngtos,  nostros  Rel,  Bcrol.  Vers.  17 
tunt  fraires  Gall.    Vers.  18.    sini  iihl  Richel. 

23.  IMCORRECTUM*  tttcorrttptum  Palat.  prim.  fervem$  ^ 
ora  sedecim  Heinsii,  duo  nostri,  melioris  notae  nuUus. 

24«  MEUM  E8T.  tne»  est  Palat.  .prim.  Guelf.  a  sec.  m.  Fut 
et  duodedm  cum  vett.  edd.  praeter  Bonon.  cfr,  supr.  2,  23.  Vers.  37> 
Bi  qnia  legat  Bero.  Ugit  Palat.  sec.  Vers.  28.  qiiove  loco  Seit> 
Barber.  Rel.  et  alius,  ed«  Bonon.  Vers.  30«  harhariamq;ue  Falat 
uterquei  Fraocof.  et  sedecim  cum  rett.  edd.  praeter  Aldioam. 


!  TRISTim  mUIL  EI.  XIV.  917 

Docere  me  tristi  susttnmsse  mann» 
•Iiigenium  fregere  meam  niala,  cuins  et  ante 

Fons  infeeundus  parvaque  yena  fuit 
iScd  quaecunqne  fuit,  nullo  exercente  refo^t,  tt 

l^  £t  iongo  periit  arida  facta  situ. 
iNon  Iiic  librorum,  per  quos  inviter  alarque^ 

Popia.    Pro  libris  arcus  et  arma  sonant  ' 
NuUus  in  hac  terra,  recitem  si  carmina,  cuius 

Intellecturis  auribus  utar,  adest.  ^  40 

Nec  quo  secedam,  locus  est.    Custodia  muri 

Summovet  infestos  clausaque  porta  Getafr. 
Saepe  aliquod  quaero  verbum,  nomenque,  locumque, 

Nec  quisquaui  estj  a  quo  certior  esse  queam. 
Dicere  saepe  aliquid  conanti,  turpe  fateri!  45 

Verbd  niihi  desunt^  dedidicique  loqui. 
Tlireicio  Scythicqque  fere  cirqumsonorore} 

Et  yideor  Geticis  scribere  posse  modis. 

43.    TerbuiD  quaero. 

1 37.  INTITER.  sustenter  Put.  Francof»  Betn.  Biul.  Pirckh. 
«^tern  Heinsii  et  eius  prim.  ed.    alofve  uous  Heiosii. 

,  39.  REciTEM  81  CARMiNA.  Teciiem  cui  c.  „010068  fere 
•cripti,'»  testaote  Burmaooo,  lioc  est,  Juo.  Leid.  pr.  Palat.  sec. 
in  Heinsii,  Doster  Rel.  vett.  edd.  praeter  Boooo.  et  Ald.  Reliqui 
wnnes,  inprimis  Vaticaoi  apud  Ciof.,  Palat.  prim.  Polit.  uterque, 

I  francot  Put.  Bero.,  quod  exbibemus.  Tamcn  Guelf.  a  pr,  m.: 
^km  cuius    carmina.     residena  in  carmina   Berol.     Vtrs.  41. 

;■  «on  quo  $ec.  Guelf. 

I  43.  9UAER0  YERRUM.  verhutn  quaero  Juo.  Leid.  pr.  Rel. 
Hoc  distichon  a  sciolo  profectum  putabat  Heiosius,  assentiente 
ochradero.  Is  igitur  sciolus  illud  certe  exploratum  habuerit,  ad 
Jttuum  Hyginum  hoc  carmen  scril)!,  Palatinae  bibliothecae  prae- 
pctain,  Ovidii  familiarera :  cui  rei  cum  cooveoiant  omnia,  tum  modo 

klocutiooes  grammaticae  longiore  versu:  vet^hum^  ftomen,  iam  apud 

i>  varrooem  frequentes,  sed  ad  quemcunque  in  carmine  non  usor- 
pandae:  versu   hreviore  poetarum  eius  temporb   cum  grammaticis 

*  »«c«8situdo  taogitur,  de  qua  tide  quae  Ibidi  praefabimur ;  verhum 
J^tem  aliquod  technico  seosu  et  verftit  publico  atque   commuoi  v. 

f  ^»  quam  recte  reciprocentur  et  opponaotur,  patet,  quamvis  Hein- 
*«m  fugerit. 

47,    scTTHico^tTE.     Geticoque  Palat.    sec.    Francof.  et  trw 

I  J"«>  vett.  edd.    Vers.   seq.     ScuthU^  Busl.   et  duo.     iwodl  Pa- 


tlS  P.  OyiDU  NASONIS 

Credo  mibi;  timeo,  ne  sint  immista  Latinis, 
A     Inque  meis  ^criptis  Pontica  verba  legas. 
QQalemcunqae  lega9,  yeitia  dignare  libeilum; 
Sortis  et  excusa  conditione  meae. 

61,    Qualemcanque  igitur. 

51*    ^UALSMCITN^UB  LE&AS  omnes  libH^  qaotaiiot  ooti  fiiQi 

praeter  priio.  Polit.  pripi.  Vatic.  Medic,  Rotteiid.  Palat  sec  Gud 

a  raan.  pr.,   qui:    Qualemcunque   igitury    quoruinque  aactoritate^ 

'    Heiosias  secutas  est.    Suspectissima  olim  est  horom  libroram  fiictiil 

vepetitio  Terbi  illa  Tere  Ovidiana.    Met.  II,  287  sq. : 

—  tuaque  haeo  pro  parie  videto, 
Qualiacunque  vides.     Utinam  meliora  videres. 


TRISTIYM  UB.  Uf.  EL,  XI.  LIB.  IV.  EL.  !•        $%% 


LIBBR  QUARTVS. 


^i  (|aa  mels  fiierint,  ut  erunt,  vitiosa  libellls, 

Excusata  suo  tempore,  lector,  habe. 
Exsul  eram,  requiesque  mihi,  non  fama  petita  est} 

Mens  inteuJa  suis  ue  foret  u^que  malis. 
Boc  est,  cur  cautet  viuctus  quoque  compede  fossb(^$ 

Indocili  uumero  cum  grave  mollit  opus. 
Cantai  et  innitens  limosae  pronus  arenae 

Adverso  tardam  qui  trahit  amne  ratem; 
Quique  refert  pariter  lentos  ad  pectora  remos, 

7.    Cantet.        9.    Quique  fereof. 
ANNOTATIO  IN  LIB.  IV. 


.    loscrr.    Epla    25a   Pirckb.      Lectorem    V^rum   rofjat   «jrcMMf 
^^sum  PirGkli.  Berol.    Excusai  Uhros  auosy  «i  quid  viiu  Metmi 

Aldiua, 

^»    Hoc  EST.     Hlnc  est  Put., 

^»  CANTAT.  Canhl  Put.  uterque  Polit.  Palat.  scc.  et  qna- 
^"ordeciiu.  invicens  Pal.  prim.  floc  est  cur  cantet  innitens  proftnf 
■^ac  Bu«I. 

^»    TRAHiT.    vehit  Put.  Mor.  Leid.  pr.  et  vett.  cdd.  octo. 
V,.   ^*    9U19US  REFERT  PARiTER.     NuUus  iiber,  quaDtum  sctam, 
"'•cylli  coniectnrae  addixit :  ferens  ftariler.    Neque  uecessartaui  a^no- 
*^°»    An  intelligi  lioc  tiim  simplex  nequit:   qui  remigat,  10   imtoe- 
'^«»  nsuijgat?  hoc  t»t  ita,  uti  dicit  Rutilius  1,  370: 
DtriH  resonat  vaviis  wAe  celeusina  modis. 


gt0  P.  OVIDU  NASONIS 

10     In  nintferam^pctka  braclua  versat  aqna.  ^ 

Fessua  ut  incubait  bs^culo,  saxove  resedit 
Pastor,  arundineo (carmiiie  mulcet  oves. ' 
Cantantis  pariier,  pariter  data  peusa  tralientis 
Fallitur  ancillae  decipiturque  iabon 
15  Fertur  et  abducta  I^yrnesside  tristis  Acbilies 
Haemonia  curas  attenuasse  lyra. 
Cum  traberet  siivas  Orpbeus  et  dura  canendo 

Saxa,  bis  amissa  coniuge  moestus  erat. 
Me  quoque  Musa  levat  Ponii  loca  iussa  petentem: 
^      Sola  comes  nostrae  perstitit  iila  fugae. 
Slola  nec  insidias,  uec  iter,  nec  Tbracia  tela, 

21.    insidiat  IiomiDUQi  nec  militis  ensem. 

Eadem  sententiae  iteratione  noster  usus  est  infra  6, 7,  S.,  ub!  vide. 
De  ift  mimnm  vid,  Serv,  et  alios  ad  Virg.  ecl.  6,  27;  Hana,. 
TurseIl/3.  p,  328^  remos  referre  grapliice  ponit  ipsura  remigam 
laborem,  cfr.  Met.  11,  461.  Quodsi  lioc  disticbon  a  prioris  verbo:. 
Cnfile^  suspensum  non  est,  patet,  cur  prius  a  superiori  verbisque: 
Hoc  esl  contra  Heinsii  sententiam  separaverimus.  Nempe  ^  et 
qne  non  praecedentibus,  sed  invicem  utrumque  laboris  genus  copu- 
^l^Mit,  quo  naves  promoventur. 

10.  TEiigAT.  iactat  Palat.  prim.  et  duo.  puUat  Gaelf.  Pa- 
lat.  sec.  Francof.  tredecim  Heinsii,  nostri  tres.  lassat  Fut.  et 
•eptem.    laxat  Crev.  et  duo.    tnovll  unus. 

11.  UT  iicciTBiriT*  ^thi  iiic.  Guelf.  Palat.  sec.  Francof.^  et 
duodeviginti.  saxoque  roaior  pars  codd.,  meliorum  fere  dimidia^ 
et  vett.  edd.  Yers.  13.  tralienti  Busl.  Vers.  14.  Folliter  «n- 
dUae  Palat.  pr.     ToUitur  prima  ed.  Heinsii. 

15.  LTRNESsiDE.  lomeside  Falat.  prim.  et  viginti  dao.  U* 
mrslde  Guelf.  hriseide  GalL  Rel.  Crev.  Aldina  posterior.  Ven. 
19.  quoque  Ura  levat  Guelf.  Ika  iuvat  Gall.  Musa  imoi 
Richel. 

21.  iNgiDiAs  •—  TELA.  tnsidias  interque  treicia  tela  Palat. 
prim.  Busl.  Firckli.  septem  Heinsiaui,  Crev.,  sed  liic:  trdht&a. 
tntra  nec  tJireicia  tela  unus.  insidias  inter  nec  thrada  teta  Fran- 
cof-  Bcrsiii.  Reg.  Mor.  Seguer.  Fut. ,  sed  bic:  irelciei.  insiduu 
inter  irelcla  tela  Bern.  Berol.  interque  irentia  tela  unus.  inter  ty- 
rlnihia  tda  alius.  hisidias  threicia  tela  Serv.  —  insidias  honmum 
nec  Thracla  tela  Combianus.  tnsldias  tnfer  tot  mililis  enses  Jun. 
tits  1(1(05  saevi  nec  miUtis  ensein  unus.  ins.  nec  diri  miUtis  sttsem 
aUus.  iiis*  inter  crudeUa  tela  Barberin.  Reland.  insidias  ftomi- 
mtm  iwc  mUiiis  ensem  exc.  Voss.  Reliqui,  imprimts  ^^optimiy  me- 
Uores,  castigatiores"  Itali  illi,  Guelferbytani  commilitones  cum  vett 
edd.  omnibus:  insidias  tnter  nec  milUis  ense^n,  —  Ita  dispositis 
variis  scripturis,  quas  in  Heinsii  scbedis  et  meis   inveni,   vet  noa 


TRISTIVBI  UD.  lY.  EL.  1.  2tt 

I  Nec  fliaire,  nec  ventos,  barbariemqiie  ikidL 
^it  qnoqae,  cum  perii,  quis  me  deceperit  error: 

Et  culpam  in  facto,  nou  scelus  esse  meo. 
Bcilicet  hoc  ipso  nuuc  aequa,  qnod  obfuit  ante^         ^ 

Caro  mecum  iuncti  criminis  acta  rea  est. 
Non  eqaidem  veliem,  quoniam  nocitura  fueninty 

Pieridum  sacris  imposuisse  manus. 
Sed  nanc  quid  faciam?  vis  me  tene|t  ipsa  soronun: 

Et.carnien  demens  carmine  laesus  anio.  30 

Sic  nova  Dulicbio  lotos  gustata  palato 

UIO)  quo  nocuit,  grata  sapore  fuit. 
Sentit  amans  sua  damna  fere;  tamen  baeret  ia  illis^ 

Materiam  culpae  persequlturque  suae. 

nonitus  a  nobis  iotelligis  fraudem  interpolationis  eiusqoe  orfgineoi  1- 
^es  e  plurimorum  librorum  scriptura  nihil  elici  debere^  si  vel 
posnt,  velut  per  coniecturam  Jacobi  GronoYii : 

^  SoJa  neo  insidlasj  Sintae  nec  mUiiis  ensem;  ...  - 
s^  abiecta  nnius  codicis  auctoritate ,  quam  Burmannus  'arripuity 
Tel  arrepturus  erat,  redeundum  ad  eos,  quos  nos  iam  dudum^ 
Heinaus  hoc  certe  loco  duces  sequendos  putavit:  ea  de  causa  al- 
teram  m$  coniecturam  merito  honore  prosecuti  sumus.  Scriptuni 
itafnit  in  yetustiore  aliquo  libro:  Sola  nec  insidias  fii*«r  n  mracia 
<*»;  hinc  casu  longius  ralat.,  propius,  atque  solet,  Francofurta-. 
WJ  distat.  de  inMiis  et  iUnere  cfr,  Pont.  1,  4,  32  —  34,  dd 
^aciis  tdis  ib.  4,  6,  35.  Vers.  seq.  harbariamque  codd.  plu- 
nmi  et  praeter  Bern.  et  Guelf.  meliores  et  in  lioc  genete  acca« 
ratiores. 

26,  MEcuM  lUNCTi.  mecum  adluncti  prim*  Vatic.  primus 
PoKt.  Bersm.  et  decem  alii :  credo  Itali,  nisi  quod  Guelf,  deest  ct 
Pal^tious  primus  adesse  \idetur.  Sed  liunc  errorem  Gruteri  exi- 
«timaTerim:  quamquam  peque  quid  interpolatores,  neque,  si  fbllor, 
glottatores  somniaverint,  satis  assequor:  yeram  et  elegantem  Tulga<i> 
^  esse  supra  disputayi.    m&mm  incerti  cr.  Bern. 

•  29.  80R0IIUM.  sacrarum  Heinsiani  libri  maximo  nnmero^ 
^conim  duo ;  quod  receptum  est  Gallicus  tantum  et  quatuor,  ac 
Prancof.  cum  Pirckb.  pro  ▼•  scr.  ostendebant.  Verum  nostri 
^uelf.  et  Bemensis  yide^ntur  accedere,  testibus  iis,  qui  contulerunt; 
«d.  et  Crev.  accedunt. 

34,  FER8E9UITUA9UE.  prosequiturque  dimidia  scriptorum 
pars  et  vett.  edd.,  sed,  si  quaeras,  e  melioribua  praeter  Palat. 
^*  et  Put,  nullus :  quamquam  plerique  numero  tantum  consignati 
'^t.  Quantumfis  igitur  io  talibus  unice  codd*  spectantes  nihil 
PjjJ&cimus,  Alibi  eodem  in  discrimine,  Her.  7,  112;  Met.  8, 
*^*  similenB  proieqti^di  usui^   Burmannut   immerito  proscripsit» 


tSt  ^^  OVIDIl  NASONIS 

S5  No9  qtfoqne  delectaiit,  qaamvis  nocuere,  liltolK: 
Qoodque  mihi  telum  vuluera  fecit,  arao. 
Forsitau  boc  «tudium  possit  furor  esse  rideri: 

Sed  quiddam  furor  hic  utih'tatis  babet., 
Semper  in  obtutn  meutem  vetat  esse  maloruni, 
40      Praeseutis  casus  immemoremque  facit. 
Vtque  suum  Baocbe  non  sentit  saucia  vulnus, 

Dum  stupet  Edouis  exidutata  iugfs; 
Slc  ubi  mota  calent  viridi  mea  pectora  thyrsoi^ 
Altior  humano  Tspiritns  ille  malo  est. 
45  Ule  nec  exsilium,  Scythici  nec  litora  ponti, 
lUe  hec  irato»  sentit  babere  deos. 
Vtque  soporiferae  biberem  si  pocula  Leibes, 

Temporis  adversi  sic  mibi  sensus  abest. 
lure  deas  igitur  veneror  mala  nostra  levanteSy 
60     jSoliicitae  comites  ex  Helicone  fugae: 

41.    Bacchis.        46.    sentit  adesse.        48.    hebet. 

Ters.  39.    obUiUu  Falat*   prim.  et  quatuordecim  Tulgares  Cfun  ti 
Bonon. 

41.  BACCHE.    Ba^eliis  prim.  Vatic.  Serv, 

42.  EDONis.  Idonis  Politinni  secundus,  teste  GronoTio:  iirit 
Tenim  assecutus  est  Heinsius.  Reliqui  ]il)ri  omoes:  Idaeis,  m* 
tnlatd  modis  Gall.  prim.  Vat,  prim.  JPoIit.  Palat.  sec.  ed«  priDce|l: 
€t  vett.  nostrae  praeter  Bonon.,  interpolatorum  artificiura. 

43.  vmiDi  MilA.  Ita  Heinsius  ediderat  e  prim.  yaticPoG^ 
«ec.  Rottendorf.  et  octo  aliis.  His  intererat  Palat.  prim. ;  accedoit 
ab  Heinsio  omissi  Put.  et  quatuor',  nostri  Guelf.  Bern.  Segwi^' 
Reliqui  cum  vett.  edd.:  sam^o  mea.  Vers.  seq.  est  Moret.  Ber^ 
e^  paud  cum  editis  inde  ab  Aldina  posteriore  omittunt. 

46.  8KNTXT  HABERE.  Pirckb.  et  sex  alii:  sentii  ad$m 
lilirariis  et  Burmanno  fraudem  fecit  constructio  Graecanica  Tujgft* 
tissima,  Met.  2,  599;  3,  540.  etc.  etc.  '  '' 

48.     8EKSUS   ABEST.    tempus  ahest  Pirckh.,   quod  aim 
nine  dici  putabat  J.  K.  Gronovius.    tempiis  hebet  prim.  Yat.,  qtu 
partim  prot>abat  Heinsius.     sensue  adest  Busl.   Gott.    sensus  <M 
fifedon.    Nescio  quis  horum  carminum  editor  postremam  scripti 
vam  plurium  codd.  esse,  alios:  sensns  hahet  ait  exhibere,  t^ 
^oniecturam  esse;  postremus  apertus  istius  est-error^  et  tameo 
terissima,  de  reiiquis  ipse  viderit. 

50.    soiLrciTAE.     SoUkitas  Tetustissimum  mendum  omoMiift 
Codd.  et  edd.  uisque  ad  Jos.  Scaligeri  tempora ,   qui  primus  cocm  i 
^ndi  auctor  fuit.    Vers.  54.    Caesare  cum  tiiagno  caeferu  Palaimc^ 
rutr  ct  sex.  '       •     ■ 


TBISTIVM.  UB.  IX.  EL.  L  ggg 

|l!(  pariim  pelago^  partim  y^tigia  terra, 

i  Yel  rate  dignatas,  vel  pede  nostra  seqni. 

ISint,  precor,  bae  saltem  faciles  mibi:  namque  deoram 

I  Caetera  cum  magno  Caesare  turba  facit. 

Heqae  tot  adversis  cumuiant,  quot  litus  arenas^        5ft 

Quotque  fretnm  pisces,  ovaque  piscis  habet« 
Vere  prins  flores,  aestu  numerabis  aristas^ 

Poina  per  auctumnum,  frigoribusque  nives; 
Ooam  maia,  quae  toto  patior  iactatus  in  orbe, 

Dam  miser  Euxini  litora  laeva  peto.  ^ 

Nec  tamen  ut  veni  levior  fortuna  malorum  est; 

Huc  qaoque  sunt  uostras  fata  secuta  vias. 
Dic  quoqne  cognosco  natalis  stamina  nostri^ 

Stamina  de  nigro  vellere  facta  mihi. 
Vlque  nec  insidias,  capitisque  pericula  narrem,         65 

Vera  quidem,  veri  sed  graviora  fidej 

66,    vera. 

65.  ctrMtjLAKT.  cumulat  omnes  libri  praeter  Putean.  eC 
qoatuor  Heiosii,  nostros  Bero.  et  Rel. 

&d.  ^UAK  TOTo  FATioR.  Quoe  patwr  iofo  Palat.  prim.  el 
«eem  fere  cum  vett.  edd.  ^ 

60.  luxiNi  LiT.  LAKTA*  Euxinit  Palat.  pr.  Utera  laeva  e 
^I.  ab  Heinsio  receptum  est.  Uttara  saepe  prim«  Polit.  Utter^ 
^ita  MedoD.  Reliqui  omnes:  Uttora  saeva^  vel:  «cneva.  Neqae 
iKtttcriorem  scriptunun  glossam  puto  eius^  quain  cum  Heinsio  ex- 
^i^mus,  et  littora  Ponti  fera,  aeformia,  inhoepita,  frigida  8ae|)e 
tt  his  libris  dicuntur.  Tamen  quae  sequuntur  faciunt,  ne  prolepsit 
^  locum  liabere  commode  possit.  Vers.  65.  neque  ifitta.  Palal» 
|wn.  et  plurirai. 

66.  TKRA  —  KTC.  Vera  midem  patior  eed  exc  Vom.  Ver0 
f^  fateor  sed  Busl.  et  duo  Heini.  quidem  wdi  eed  omnes  li- 
^  praeter  Comb.  unum  Yatic  et  Crev.)  qui:  vera  eed  gr*  Sed 
F>>  persuasum  est  eos  libros  tantundem  ratione  ac  consUio  a  prn 
r^  Mriptura  abesse,  ^uantum  reliquod  casu.  Francit  coniectura 
Mum  inter  utrosque  iter  nobis  praemt,  confirmanda  es  illis 
wt.  3,  659 :  —  tam  me  Uhi  vera  referre^ 

Qttam  veri  maiora  fide; 
w.  16,  60 :    Vera  hquar^  Yeri  otx  hahiiura  fidem ; 
"W,  3,  661 :    —  nostras  pervenit  ad  auras 
f  Famaj  nec  a  ?  eri  dissidet  illa  fide  y 

■^^^o^     veram  fidem^  quae  longe  aliud  quid  significat,  ebtmsere 
'"^  tel  correctores. 


£14  P.  OVIDII  NASONIS 

i^  Fumida  cingatur  florentibus  ara  coronis, 
Micaque  soilemni  (uris  in  igne  sonet; 
Libaque  dem  proprie  genitale  notautia  tempusi 

Concipiamque  bonas  ore  favente  preces: 
Non  ita  sum  positus^  nec  sunt  ea  tempora  nobls, 
20     Adventu  possim  laetus  ut  esse  tuo. 
Funeris  ara  mihi  ferali  cincta  cupressu 

Convenity  et  siructis  flamma  parata  rogis«. 
Nec  dare  tura  libet  uil  exorantia  divosi, 
In  tantis  subeunt  nec  bona  verba  malis. 
^  Si  tamen  est  aliquid  nobis  hac  luce  petendnim: 
In  loca  ne  redeas  amplius  ista,  precor, 

18«     dem  pro  nie.        21.     cuprefso.       25.  nihil  exor, 

et  Receptus  mos^    solitum  honoTen\  habes  Fatt.  2,  639.  etftHll 
Vers.  15.     Fum.  tingxtatur  Palat.  pr. 

17«  DEM  FKOFRiE.  dem  1^0  me  e  priin.  Polit*  admisera 
Heinsius.  dem  propere  Berol.  et  duo,  det  projier^  priin.  ed.  Heioi 
Quod  recepimus  extat  in  Pal^t.  utr.  Guelf,  Francof.  Put.  Bem 
et  duodeviginti  aliis.  Qui  restant  cuin  vett.  edd. :  dem  pro  k,  ^ 
geniale  Palat.  sec.  et  Seguer.  vocantia  tempus  Bern.  Nod  iti 
liiale  Burmannus  coniiciebat :  Li&if r/tfe  de^mperem  geti,  ete.,  for 
tasse  memoi;  Serrii  ad  Aen.  12,  425:  properare  et  fe$tmare  ff( 
dare  veteres  dixenmt,  genitale  tempus  tuetur  Marklandus  ad  Stat 
n1r.  2,  3,  62;  2,  7,  130.  Vers.  19.  non  sunt  Bern.  et  ocK 
^riptL  Schraderus  abiicienduin  ease  disticlioo  denuo  coDteodi 
propter  repetita  t  sHm,  etmt,  tBsse. 

21.  cuFREssu.  cupresso  e  sex  melioribus  recepisse  se  4 
Heifi8ius;Jn  scbedis  Palat.  sec.  nominaTit  accedentibus  nostris  dai 
Kus  pessimis  et  vett.  edd.  Quoscunque  meliores  dici  fas  6St|  ptM 
ter  Italicosi  alterura  djsertim  tueri  video«  ^ 


22«  8.TRUCT1S.  strictis  Falat,  sec.  Bersm.  et  duo, 
peracta  prim.  Vatic.  Gall.  Bern.  prim.  ed.  Heinsii  et  quiDqiK 
flamma  reperta  quinque  Heinsii.  Vuigata  sanissima :  exempla  looi 
tipois  reperies  Sen.  ep*  13.    controv,  1,  p.  82*  Gron. 

23.  NiL.  nihil  ex  tot  libris  tantum  prim,  Polit.  Falat.  tM 
Guelf,  et  tres  Heinsiani  habebant.  Vulgatam  pracstare  eaodd 
ob  causam  puto,  qua  neque  in  tertio  hexametri  pede  ooo  probatfl 
nofi  «JTor.  Scrv, 

27.  poMTiTs  Polit*  uterque»  GalK  Mor.  Jun.  Franeoi^  Beil 
BeroL  Crev.  et  oovem.    Reliqui  omnes  libri:  ponti. 


TRlSliVM  LtB.  III.  EL.  KL.  XiU.  XIT.  {16 

im  me  terrarnm  pars  piiene  novissriina,  Poutii* 
Euxinus  fako  uomine  dictus  liabet. 


XIV. 

uullor  et  autistes  doctoram  aancte  virorom, 

Qui  facis  iugeuio  semper,  amiee,  meo; 
^quid,  ut  incolumem  quoudam  celebrare  solebas, 

Nunc  quoqne  ne  videar  totus  abesse,  caves? 
loscipis  exceptis  ecqaid  niea  carmina  solis  5 

Artibus,  artifici  quae  nocuere  suo? 
Bnio  ita  fkc,  quaeso,  vatum  studiose  novorum : 

Qoaque  potes  retine  corpus  in  Vrbe  meum. 
istfiiga  dicta  mibi;  nou  est  fuga  dicta  libellis, 

Qoi  domiui  poenam  nou  meruere  sui.  io 

28.  Euxioi.  7.    Tatuiii  quaeso.  .      10.    meruere  pati. 

28.    BuziNus.     Euxinm  alter  Polit. ,  aade  correctio&eui  Mft 
•wwariam  captal^at  Heiostus. 


XfV. 

^  Imcrr.  Ad  amicim  am  llbros  allegarat  Francof.  Ad  mm 
''*  «wf  Vihros  coUegerat  l3erol.  Aniisi^stn  valum  monet  ad  Bua 
PV^  cdkndum  Pirckli.  Bwol.  Ad  amicum  til  lihrum  iueahtr 
^»  prior. 

,2.  9UI  FACis.  Quid  facis  Palat.  prim.  Guelf.  a  pr.  man. 
jnptorum  dimidia  fere  pars,  editi  praeter  Bonon.  omnes.  Gloss. 
1^^:  fadsy  t.  e.  favee.  amice  tuo  Palat.  prim.  Vers.  seq.  E$ 
*  Palat.  prim. 

^5.  8U8C1FI8.  Colligia  Phlat.  prim.  exc.  Voss.  Francof.  Mor. 
^»  pr.  prim.  ed.  Heins.  et  quinque.  Conficia  prim.  Vatic.  pr. 
^  Palat.  sec.  Guelf.  Serv.  Jun..  et  quatuor.  Cofi«plcis  Put. 
^  Berol.  decem  *  Heinsii  et  ?ett.  edd.  omjpes.  Esdpis  GaU. 
*§«  UDus.    Reliqui  quod  servavimus; 

7.  9UAIS0,  VATUM,  vatum  quaeso  Gall.  Serv.  Jun.  et  Crer. 
*"fniannu8  tacitus  recepit.  studiose  honorum  Rel.  tteoniw,  viro- 
f"^  ««»guli.    meonm  ed.  Bonon. 

^.  coRpus.  Ita  optimus  quisque,  praeter  Bernensem  librum, 
jehjuorum  dimidia  pars.  Reliqui  cum  vett.  edd. :  nonieti.  cor-. 
^  i?«tkb.  pro  T.  scr. 

^^»    ^ui  DOMiMi  —  8UI.    Qul  poenam  domini  Palat.  prim. 


SIC  P.  OYlOn  MASONIS 

"^aepe  per  externas  profagas  pater  exsalat  was; 

Vrbe  tameu  natis  exsulis  esse  licet.  { 

Paliadis  exemplo  de  me  siue  matre  creata 

Carmina  suut:  stirps  haec  progeniesqae  mea  est>{ 
13  Hanc  tibi  commendo ;  qaae  quo  magis  orba  parente 
Hoc  tibi  tutori  sarciua  maior  erit.  I 

Tres  mihi  sunt  nati  contagia  nostra  secuti: 

Caetera  fac,  curae  sit  tibi  turba  palam. 
Sunt  quoque  mutatae  ter  quinque  volumina  formaey 
20     Carmina  de  domini  funere  rapta  sui. 
Ulud  opus  potuity  si  nou  prius  ipse  perissem^ 

Certius  a  summa  nomen  habere  mann. 
Nunc  incorrectum  populi  perveuit  in  ora: 
lu  populi  quidquam  si  tamen  ore  meum  est. 
25  Hoc  quoque  nescio  quid  nostris  appone  libellifi^ ' 
Diverso  missum  quod  tibi  ab  orbe  venit. 
Quod  quicunque  leget,  si  quis  leget,  aestimet  aniey 

Compositum  quo  sit  tempore,  quoque  loco. 
Aequus  erit  scriptis,  quorum  cognoverit  esse 
90     Exsilium  tempus,  barbariemque  locum. 
Inque  tot  adversis  carmen  miikbitur  ullum 

11.    extremas. 

Put.Jan.Ldd.  pr.  non  illicita  consonantia  hemistichiorain.  vm^ 
foti  exc.  Voss.  ex  glossa  usitatissima. 

ll*  EXTEAN^s.  exiremas  e  septemdecim  scriptis,  Tulgaii^ 
bns,  quantum  scimus,  omnibus,  nisi  Guelf.  accedere  videretor 
Heinsius  receperat.  Vulgata  satis  tuta  est  et  a  senteutia,  et  all 
usu  loquendi.  Extemas  oras  babes  apud  Ovidium  Met  9,  19.  e^ 
pbi  misere  fallor,  13,  406. 

14.  MEA  EST.  est  ex  roelioribus  tantum  Francof.  Guelferb 
Bem.  addebant^  tum  tredecim  Tulgares.  firogfmlesque  mei  trcs  e 
vetr.  edd.  praeter  Bonon.  consueta  lil)rariis  structura ,  quare  ik» 
debuit  Heinsius  tentare:  mihU  Vers.  seq.  esi  omnes  libri  addai 
praeter  quinque  Heihsii  non  notos,  nostros  Rel.  Berol.  Vew.  17 
sunt  fratres  Gall.    Vers.  18.    sint  tihi  Ricbel. 

23.  INCOBRBCTUM.  tncorrupfiim  Palat.  prim.  fervenU  ^ 
ora  sedecim  Heinsii,  duo  nostri,  melioris  notae  nuilus. 

24«  MECTM  EST.  fnei  est  Palat.  .prim.  Guelf.  a  sec.  m.  Tut 
et  duodecim  cum  vett.  edd.  praeter  Bonon.  cfr,  supr.  2,  23.  Vers.27 
si  qnis  legat  Bern.  leglt  Palat  «ec.  Vers.  28.  quove  loco  Serf 
Barber.  Rel.  et  alius,  ed,  Bonon.  Vers.  30,  harhariamq;ue  Palat 
uterque,  Francof.  et  sedecim  cum  rett.  edd.  praeter  Aldioam. 


TRisTim  mt  UL  EL.  xiv.  117 

Docere  me  txiaii  sastiniusse  mana» 
bigenium  fregere  mearo  mala,  cuias  et  ante 

Fons  infecundus  parvaque  yena  fuit 
Sed  qnaecunque  fuit,  nullo  exercente  refagit,  U 

£t  longo  periit  arida  facta  situ. 
Non  hic  librorum,  per  quos  iuviter  alarque^ 

jDopia.    Pro  libris  arcus  et  arma  sonant  ' 
NuUus  in  hac  terra,  recitem  si  carmina,  cuius 

Iiitellectoris  auribus  utar,  adest.  ^  40 

Nec  quo  secedam,  locus  est.    Custodia  muri 

Summovet  infestos  clausaque  porta  G^tas. 
Saepe  ahquod  quaero  verbum,  nomenque,  locumque, 

Nec  quisquaui  estj  a  quo  certior  esse  queam. 
Dicere  saepe  aliquid  conanti,  turpe  fateril  45 

Yerb;!  mihi  desunt,  dedidicique  loqui* 
Threicio  Scythicqque  fere  cirqumsonororej 

Et  videor  Geticis  scribere  posse  modis. 

43.    verbum  quaero. 

1 37.  niYiTER.  $U8tenter  Fut.  Francof»  BetD.  Busl.  Pkckh. 
leptem  Heinsii  et  eins  prim.  ed.    alarve  udus  Heinsii. 

39.  KKCiTEM  81  CARMiNA.  redtem  cul  c.  „omnes  fere 
icripti,"  testante  Burmannoy  lioc  est,  Jun.  Leid.  pr.  Palat.  sec. 
sex  Heinsii,  Doster  Rel.  vett.  edd.  praeter  Bonon.  et  Ald.  Reliqui 
orones,  inprimis  Vaticani  apud  Ciof.,  Palat.  prim.  Polit.  uterque, 
Fraocof*  Pot.  Bern. ,  quod  exhibemus.  Tamen  Guelf.  a  pr.  m.: 
ftdteni  cuius  carmina.  residens  in  carmina  Berol.  Yers.  41. 
^on  qito  sec.  Guelf* 

43.  QiTAERo  TERBUM.  verlmn  quaero  Jud.  Leid.  pr.  Rel. 
Hoc  distichon  a  sciolo  profectum  putabat  Heinsios,  assentiente 
Schradero.  Is  igitur  sciolus  illud  certe  exploratum  habuerit,  ad 
Jalium  Hyginum  hoc  carmen  scribi,  Palatinae  bibliothecae  prae- 
fectum,  Ovidii  familiarem :  cui  rei  cum  coDveniant  omnia,  tum  modo 
locutiones  graDuaaticae  loogiore  versu:  vahumy  nomen,  iam  apud 
Varronem  frequeotes,  sed  ad  quemcuuque  in  carmioe  dod  usur- 
paodae:  versu  breviore  poetarum  eius  temporis  cum  grammaticis 
necessitudo  taugitur,  de  qua  ride  quae  Ibidi  praefabimur;  verhum 
autem  aliquod  techoico  seosu  et  verha  publico  atque  commuoi  ▼. 
46.-  quam  recte  reciprocentur  et  opponantur,  patet,  quamvis  Heio- 
situn  fugerit. 

47.  scTTHiGo^tTE.  Ge^icoqtte  Palat.  «ec.  Francof.  et  tres 
cum  vett.  edd.  Vers.  seq.  ScifihUiig  Busl.  et  duo.  modi  Pa- 
^t.  prim. 


jllS  V.  OyiDtf  NASONIS 

Credo  mifai;  timeo,  ne  sint  immista  Latinis, 
%     Inqae  meis  Iscriptis  Pontica  verba  legas. 
Qaalemcunque  legas,  veinia  dignare  libellum; 
Sortt9  et  excusa  conditione  roeae. 

51.    Qualemcanque  igitur. 

51*    ^UALxMCorN^UB  LS&AS  omnes  libri^  qnotoiiot  ooti  ««Mitj 

praeter  priiD.  Polit.  prijn.  Vatic.  Medic«  Rottend.  Pafat  sec*  GueUl 

a  man.  pr.,   qui:    Qualemcunque   igitury   quorumque  aoctoritated 

'    Heiosios  secutas  est.    Suspectissima  olim  est  honim  libroram  iactio  ■ 

repetitio  verbi  illa  Tere  Ovidiana.    Met.  11,  287  sq. :  ,  I 

—  tuaqm  liaec  pro  parfe  videto,  1 

Qualiacitnque  vides.     Uiinam  meliora  videres.  | 


TBISTITM  UB.  iil.  BL.  XI.  LIB.  IV.  EL.  L       f  |f 


LIBER  QUAaTVS. 


I. 


s 


i  cjiui  neis  fiierint,  nt  erant,  ritiosa  libellis, 

Excusata  suo  tempore,  lector»  habe. 
Exsul  erain^  requiesque  milii,  non  fama  petita  est; 

Alens  inteula  suis  ne  foret  u^que  maiis. 
Boc  est,  cur  cantet  vinctus  quoque  compede  fossbl|i5 

Indocili  numero  cum  grave  moUit  opus* 
Cantat  et  innitens  limosae  pronus  arenae 

Adverso  tardam  qui  traliit  amue  ratem; 
Quique  refert  pariter  lentos  ad  pectora  remos^ 

7.    CanteU        9,    Quique  feren». 
ANNOTATIO  IN  LIB.  IV. 


iDScrf.  Epla  25a  Pirckb.  Lectorem  lihrum  rogal  escHtei 
vUiogum  Pircidj.  Berol.  Excusa^  Hhros  «tfo«,  «i  quid  vUh  habetM 
Aidiua. 

5.    Hoc  EST.     Hinc  est  Put.^ 

7.  CAMTAT,  Canhl  Put.  uterque  Polit.  Palat.  sec.  et  qna-^ 
tuordecim.  invicens  Pal.  prim.  floc  esi  citr  cantet  innitens  pronm 
arenae  Busl. 

8.  TRAHiT.    vehit  Put.  Mor.  Leid.  pr.  et  vett.  edd.  octo» 

9.  9U19UE  REFERT  PARiTER.  Nullus  liber,  quaotum  sctam, 
Micylli  coDiecttirae  addixit :  ferens  fariler.  Neque  uecessariam  agno- 
sco.  An  intelligi  lioc  tam  simplex  oequit:  qui  remigat,  in  itiuoe" 
rum  remigat?  hoc  v«t  ita,  uti  dicit  Rutilius  1,  370: 

Dum  reuonat  vaviis  vile  celeimna  modis. 


gtO  P.  OVIDU  MASONIS 

iO     In  nimieram  ^ititda  brachla  versat  aqna. 
Fessns  ut  iocubiut  baculo,  saxove  resedit 
Pastor,  arundineo  (carmine  mulcet  oves.  / 
Cantantis  pariter,  pariter  data  peusa  trakentis 
Fallitur  aucillae  decipiturque  labor. 
a  Fertar  et  abducta  I^yrnesside  tristis  Acbilles 
Haemonia  curas  attenuasse  lyra. 
Com  traberet  silvas  Orpheus  et  dura  canendo 

Saxa,  bis  amissa  coniuge  moestus  erat. 
Me  quoque  Musa  levat  Ponti  loca  iussa  petentem: 
^      Sola  comes  nostrae  perstitit  illa  fugae. 
Slola  nec  insidias,  uec  iter,  nec  Thracia  tela^ 

21.    idsidias  hominup:!  nec  mllitis  ensem, 

Eadem  sententiae  iteratione  noster  usus  est  infra  6, 7, 8.^  ubl  vide. 
De  fit  nuifnenm  ^id.  Serv.  et  alios  ad  Virg.  ecl.  6,  27;  Handr 
Tursell.  3.  p.  328;  remos  ireferre  grapliice  ponit  ipsum  rera^um 
laborem,  cfr.  Met.  11,  461.  Quodsi  boc  disticLon  a  prioris  Terbo: 
Cofile^  suspensum  non  est,  patet,  cur  prius  a  superiori  verbisque: 
Hoc  esi  contra  Heinsii  sententiain  separaverimus.  Nempe  e$  et 
que  non  praecedentibus,  sed  invicem  utrumque  laboris  genus  copu- 
<'l|Uit,  quo  naves  promoventun 

10«  TEngAT.  iactat  Palat.  prim.  et  duo.  fuhai  Gaelf.  Fa- 
lat.  sec.  Francof.  tredecim  Heinsii,  nostri  tres.  lassat  Fut.  et 
septem.    laxai  Crev.  et  duo.    movii  unus. 

11.  UT  iircvBiriT.  uU  inc.  Guelf.  Palat.  sec.  Francof.  el 
duodevigijDti.  eaxoque  roaior  pars  codd.,  meliorum  fere  diinidia, 
ct  vett.  edd.  Vers.  13.  tralienU  Busl.  Vers.  14.  FolUier  an- 
€»Uae  Palat.  |>r.   .ToUitur  prima  ed.  Heinsii. 

16.  LYKNESsiDE.  lemeside  Palat.  prim.  et  viginti  dtto.  B- 
mrslde  Guelf.  hriseide  Gail.  Rel.  Crev.  Aldina  posterior.  Vers. 
19.  quoque  Ura  levat  Guelf.  Ura  iuvai  GalU  Musa  inviA 
Bicbel. 

21.  iKsiDTAs  —  TELA.  tnsidias  Anterque  ireicia  iela  TM- 
prim.  Btisl.  rirckh.  septem  Heinsiauiy  Crev.,  sed  bic:  iralucia. 
mtra  ncc  ihreickt  tela  unus.  insidias  inter  nec  thracia  iela  FrdD- 
cof.  Dersra.  Rtg.  Mor.  Seguer.  Put. ,  sed  bic:  ireicia.  insiduu 
inter  trelcia  Ulu  Bern.  Berol.  interque  ireniia  iela  unus.  in^  ff- 
tlnihla  idtj^  alius,  tnsidias  threicia  iela  Serv.  —  insidias  howMtuvk 
mc  Thrafiia  iala  Combianus.  tn^idias  inier  ioi  militis  enses  Jud. 
if^ifiias  ?!aci}i  doc  miUtis  ensetn  unus.  ins.  nec  dtri  mili^i^  ens&^^ 
elius.  tjis.  uiicr  crudeUa  ida  Barberin.  Reland.  insidias  ftoiu^ 
ntmi  iiec  niditis  cnsem  exc.  Voss.  Reliqui,  imprimis  „optiaii,  Jnc- 
liDrcSf  castirjatiorcV  Itali  Hli,  Guelferbytani  comroilitones  cum  vctf* 
edd.  omniUiis :  insidias  inter  nec  milUis  ensenu  —  Ita  disuositis 
variis  scrijjturLd,  quas  in  Heinsii  scbedis  et  meis   inveni,  vel  ood 


TRISTIVM  UB.  IV.  EU  I.  m 

\  Nec  iDdre,  nec  ventos,  barbariemqiie  thkt 
IScit  qnoqae,  cam  perii,  qais  me  decepait  error: 

Et  culpam  in  facto,  non  scelas  esse  meo. 
Bcilicet  hoc  ipso  nanc  aequa,  qaod  obfait  ante< 


> 


» 


Com  inecum  iuncii  criminis  acta  rea  est. 
Ifon  eqnidem  veliem,  quoniam  nocitura  fderant, 

Pieridnm  sacris  imposuisse  manus. 
Sed  nnnc  quid  faciam?  yis  me  tenet  ipsa  soronim: 

Et  carmen  demens  carmine  laesus  amo.  30 

Sic  nova  Dulichio  lotos  gustata  palato 

IIIo,  qno  nocuit,  grata  sapore  fuit.         n 
Seotit  amans  sua  damna  fere;  tamen  baeret  ia  iUis, 

Materiam  culpae  persequiturque  suae« 

inonitus  a  oobis  iQtelHpis  fraudem  interpolationis  eiusque  orfgineai  l- 
^des  e  plurimoruin  Lbrorum  scriptura  nihil  elid  debere^  si  vel 
posrit,  Telut  per  cooiecturam  Jacobi  Grono?ii; 

,    Sola  ftec  in8idki8y  Sintae  itec  mUlUs  ensem;  \ 

sed  abiecta  unius  codicis  auctoritate ,  quam  Burmannus  arripnity 
^el  arrepturus  erat,  redeundum  ad  eos,  quos  nos  iam  dnaumy 
Heiosius  boc  certe  loco  duces  sequendos  putavit:  ea  de  causA  al- 
teram  eins  coniecturam  merito  honore  prosecuti  sumus.  ScrTptum 
itofoit  in  Tetustiore  aliquo  libro:  Sola  nec  insidias  ni$er  n  fhrocta 
^:  hinc  casu  longius  Palat.,  propius,  atque  solet,  Francoforta-, 
m  distat,  de  insidiis  et  itinere  cfr.  Pont.  1,  4,  32  —  34.  de 
^ctis  tdis  ib.  4,  5,  35.  Vers.  seq.  harhariamque  codd.  pla- 
rimi  ei  praeter  Bern,  et  Guelf.  meliores  et  in  lioc  genere  acca- 
ratiores. 

26,  MECUM  lUNCTi.  mectfm  aiiunctl  prim.  Vatic.  primu» 
PoKt.  Bersm.  et  decem  alii :  credo  Itali,  nisi  quod  Guelf.  deest  ct 
Pal^tinus  primus  adesse  ^idetur.  Sed  hunc  errorem  Gruteri  e»- 
itiniaTerim :  quamquam  peque  quid  interpolatores,  neque,  si  fallor, 
giossatores  somniaTerint,  satis  assequor:  yeram  et  elegantem  Tulga-» 
tam  esse  supra  disputayi.    m&mm  incerii  cr.  Bem. 

•  29.  80R0AUM.  sacrorwn  Heinsiani  libri  maximo  numero^ 
^corum  duo;  quod  receptum  est  Gallicus  tantum  et  quatuor,  ac 
Francof.  cum  Pirckb.  pro  y.  scr.  ostendebant.  Verum  nostri 
Gnelf.  et  Bernensis  Tidentur  accedere,  testibus  iis^  qui  contulerunt; 
«d.  et  Crev.  accedunt. 

34«  PER8E9UITUA9UE.  prosequtfur(/tie  dimidia  scriptorum 
P^  et  Tett.  edd.,  sed,  si  quaeras,  e  melioribus  praeter  Palat 
Qtr.  et  Put,  nullus :  quamquam  plerique  numero  tantum  consignati 
^t.  Quaiiitumyis  igitur  in  talibus  unice  cod^.  spectantes  nihil 
pfrfecimus.  Alibi  eodem  in  discrimine,  Her.  7,  112;  Met.  8, 
^*  simileoA  profequendi  usuj^  Burmannuf    immerito  proscripsit. 


tSS  ^-  OVIDIl  NASONIS 

35  No9  qiMpie  delectaiit,  qtiamvis  nocuere,  libelK:     - 
Qoodque  mihi  telum  vuliiera  fecit«  arao. 
Formtau  boc  studium  possit  furor  es9e  rideri: 

Sed  quiddam  fnror  hic  utilitatis  habet, 
iSemper  in  obtutu  meiitem  vetat  esse  malorum, 
40      Praeseutis  casus  immemoremque  facit 
Vtque  suum  Baoche  nou  sentit  saucia  vulnusy 

Dum  stupet  Edouis  exulutata  iugis; 
Slc  ubi  mota  calent  viridi  mea  pectora  thjrso^ 
Altior  humano  ^piritns  ille  malo  est 
45  Ille  nec  exsilium,  Scythici  nec  litora  ponti, 
.  nie  nec  iratos  sentit  habere  deos. 
Vtque  soporiferae  biberem  si  pocula  Leibes^ 

Temporis  adversi  sic  mihi  sensus  abest 
lure  deas  igttur  veneror  mala  nostra  levantes^ 
60     jSoUicitae  comites  ex  Helicone  fugae: 

41.    Bacchis.        46.    sentit  adesse.       48.    bebet. 

Ters.  39.    ohfuUu  Falat.  prim.  et  quatuordecim  vulgares  cnm  ed« 
Bonon. 

41.  BACCHE.    Ba^elus  prim.  Vatic.  Serv. 

42.  EDOMis.  Idonis  Poiitiani  secundus,  teste  GronoTio:  i«l| 
Tenim  assecutus  est  Heinsius.  Reliqui  ]iJ)ri  omnes :  Idaeis.  m* 
tidsitd  nwdis  Gall.  prim.  Vat«  prim.  Folit.  Palat.  sec.  ed«  priocqii 
€t  vett.  nostrae  praeter  Bonon.,  ioterpolatorum  artificium. 

43.  vmiDi  MfiA.  Ita  Heinsius  ediderat  e  prim.  VaticPol^ 
sec.  ^Rottendorf.  et  octo  aiiis.  His  intererat  Palat.  prim. ;  acce(foai 
ab  Heiiisio  bmissi  Put.  et  quatuor',  Dostri  Guelf.  Bern.  SegM! 
Reliqui  cum  vett.  edd.:  saa^o  mea.  Vers.  seq.  est  Moret.  Berot 
et  pauci  cum  editis  inde  ah  Aldina  posteriore  omittuot. 

46.  8ENT1T  UABERE.  Pirckh.  et  sex  alii:  seniU  admi 
Ul)rariis  et  Burmanno  fraudem  fecit  constructio  Graecaoica  viil§ft«^ 
tissima,  Met.  2,  599;  3,  540.  etc.  etc. 

48.  8EKSUS  ABEST.  tetnpus  dbest  PircMi.,  qtmd  ciim  aOM 
Bine  dici  putabat  J.  K.  Gronovius.  tempus  heibet  prim.  Vat.,  quoo] 
partim  probabat  Heinsius.  settsue  adest  Busl.  Gott.  sensus  M, 
MedoD.  Nescio  quis  borum  carminum  editor  postremam  scriptojj 
iram  plurium  codd.  esse,  alios:  sensus  hahet  ait  exbibere,  Md 
^oniectaram  essei  postremus  apertus  istius  est^error^  et  tamen  Mj 
l^erissima,  de  reliquis  ipse  viderit.  .^ 

50.  sotLtctTAE.  SolUcitas  yetustissimum  mendum  oinDittaai 
Codd.  et  edd.  u)sq[iie  ad  Jos.  Scaligeri  tempora,  qui  primus  corii« 
gpndi  auctor  fuir.  Vei*s.  54.  Caesare  cum  fiiagno  cae^a  Palatiii^i 
rbt*-  ct  sei.  '  -    -    * 


TEISTIYM.  UB.  IT.  BL.  L  f  {g 

Kt  jfutim  pd9g0y  pwtiin  v^tigia  terra, 

I  Yel  rate  digDaAaa,  vel  pede  nostra  seqni. 

Siot,  precor,  bae  saltem  faciles  mihi:  namqaedeomni 

Caetera  cum  magno  Caesare  turba  facit. 
Ueqae  lot  adversis  cumulaut,  quot  litus  arenas^        5ft 

Qaotqoe  fretum  pisces,  ovaque  piscis  habet. 
f ere  prius  flores,  aestu  numerabis  aristas^ 

Poina  per  auctumnum,  frigoribusque  nives; 
Daam  roala,  qnae  toto  patior  iactatus  in  orbe, 

Oom  miser  Euxiui  litora  laeva  peto.  ^ 

^ec  tamen  ut  veni  levior  fortuna  malorum  est; 

Huc  qooque  sunt  uostras  fata  secuta  viiEUSu 
Bic  qooqoe  cognosco  natalis  stamina  nostri^ 

Stamina  de  nigro  vellere  facta  mihL 
Vtque  nec  insidias,  eapitisque  pericula  narrem,         65 

Vera  quideni,  veri  sed  graviora  fide; 

66.    vera. 

65.  GtrMui.AKT.  cumvHat  omnes  libri  praeter  Piiteao.  et 
qoatuor  Heiasii,  nostros  Bero.  et  Rel. 

^59.   ^UAK  TOTo  PATioa.    Quoe  pafior  folo  Palat.  prim.  el 
fctem  fere  cum  vett.  edd.  ^ 

60.  EuxiNi  LiT.  LAEYA*  EuxinU  Palat.  pr«  Uiera  laewn  e 
Bwl.  ab  Heinsio  receptum  est.  Uttora  saepe  prim.  Polit.  Uttora 
iviia  MedoD.  Reliqui  omnes:  Uttora  saevOj  rel:  ecaeva.  Neque 
postcriorem  scripturam  glossam  puto  eius,  qaain  cum  Heiosio  es* 
pn^iinus,  et  littora  Ponti  feroy  defarmia,  infioipita,  frigida  saepe 
^  bis  libris  dicuntur.  Tamen  quae  sequuntur  faciunt,  ne  prolepsit 
■ila  locum  habere  commode  possit*  Vers.  65*  neque  tftfio.  Palal. 
pnm.  et  plurimi. 

66.  TKRA  —  «TC.  Vera  quidem  patior  eei  exc«Vo8s.  Ver^ 
9|K<b)  fateor  sed  Busl.  et  duo  Heins.  qutdm  vidi  sed  omnes  li- 
W  praeter  Comb.  umim  Vatic  et  Crev.,  qui:  vera  eed  gr.  Sed 
^i  persuasum  est  eos  libros  tantundem  ratione  ac  consilio  a  pri- 
^  scriptura  abesse,  <]|uantum  reliquos  casu.  Francii  eoniectura 
H^ium  inter  utrosque  iter  nobis  praeiyit,  confirmanda  ex  illia 
■«t,  3,  669 :  —  iam  me  Uhi  vera  referre^ 

Quam  Yeri  maiora  fide; 
w.  16,  60:     Vera  hquar^  veri  vix  hahitura  fidem; 
*»t.  3,  661:    —  nostras  pervenit  ad  aurae 

Faftia,  nee  a  veri  dissidet  iUa  Me  y 
n  ^oqae  «jeram  fidem^  ^uae  longe  aliud  quid  significat,  obtmsere 
warii  yd  correctoret . 


j(24  P-  OTIDU  NASONIS 

.    Yivere  qnam  fntserQm  est  inter  Be8m.^iie  GretaBqo 
Illum»  qui  popali  semper  in  ore  fuit!  ^ 

Quam  uiiserum  est  porta  yitam  ^roque  taeri^ 
70      Vixque  sui  tutum  viribus  esse  locii 
.    Aspera  militiae  iuveni^  certamiua  fui^i^ 
Nec  nisi  lusura  movimus  arma  mauu. 
Nunc  senior  gladioque  latus,  scutoque  sinistramy 
Cauitiem  galeae  subiicioque  meam. 
M  Nam  dedit  e  specula  custos  ubi  signa  tumultus, 
Induimus  trepida  protinus  arma  manu^ 
Hostis  habens  arcus  imbutaque  tela  veneno 

Saevns  anhelanti  moenia  lustrat  equo. 
Ytque  rapax  pecudem,  quae  non  se  texit  ovili, 
80     Per  sata,  per  silvas,  fertque  trahitque  lupus; 
<    Sic,  81  quem  nondum  portarum  sepe  reeeptum 
Barbarus  in  campis  reperit  hostis,  aj»it. 
Aut  sequitur  captus,  coniectaqne  viucula  collo 

68.    Illi.      69.    miseruni,  porta.       76.    Induimur.      79.  se  BOtt. 

^.  ILLTJM,  9UI.  J7U,  q%n  Moret.  Jun.  et  Gottorp.,  ni 
alius  ])ic  passim  laudato.  Quaoto  rectius  vulgato,  Heinsius  Tideril 
^  quamvis  ^iquanto  confidentius  asseverayerim ,  in  Tulgata  niliil  cal< 
pari  posse,  quam  ita  Romanos  locutos  esse :  hoc  mthi  miserm  ti 
liegaverim.  Certe  Moretanus  superiori  m  versu:  quam  dwrvmM 
liabebat.    69.    est  omittunt  Mor.  et  quatuor. 

70.  TiAiBus.  moenihiis  Bern.  Jun.  duo  alii,  Comb.  prol 
scr.  turribits  coni.  Heinsius,  fiuihus  Francius«  Yers.  71.  coMt^ 
fugi  prim.  Vatic.  et  Gall.;  arridebat  Heinsio.  Vers.  72.  iiowii 
amia  Gnelf.  Francof.  Serv.  Leid.  pr.  Pirckh.  et  quatuor  cum  vel 
edd.    Vers.  74.    meae  quatuor  Hemsii.    . 

76.  iNDUiMirs.  Induimur  Combianus,  nulloy  qaod  doleM 
fidciussore  alio. 

79.  9UAE  KoN  SE.  Ita  Palat.  prim.  undedm  Hdnsii,  ikmO 
Berol.  Rel.  Reliqui  et  vett.  edd. :  qu<te  se  tton.  Vers.  80.  /M 
que  refertque  Falatinus  primus,  Put.  Bersm.  et  nonnuUi,  edifioo6 
nde  ab  Aidina  secunda.  ^  ^ 

81.  ssPE    Don  nisi   pro    varia    scriptura  hi  libri :    Franctt 
Moret.  Rottendorf.  Barl>erin.  et  Medon.  servarunt.    Vides  exemn 
interdmn  operae  pretium  facere,  qui  in  iappam  et  zizanias  irH 
vetustorum  librorum.  lineas  crescentes,  glossas  dico  et  interpiv^ 
ineDta,  inqoirimus.    sede  reliqui.  i 

82.  AGiT.  Ita  Francof.  Put*  Gall.  Bosl.  Seguer.  Leid.  pr< 
*et  decem.    Rdiqui:  habet, 

83.  C0NIBCTA90B.  iniecloque  Falat.  sec*  Befsm.  Bern»  iu* 
FircLb.    coNectogife  Put*  Busl.  ioeptiora  alii. 


TRiSTmi  UB.  IV.  EL.  I. 


m 


iAmpitj  ant  telo  \ivws  babeBte  perit. 
uc  ego  sollicitiie  iaceo  noviis  iucola  sedis.  85 

Hei  niiniani  fati  twipora  lenta  mei!. 
It  tamen  ad  nctmeros  antiquaqiie  ^wcra  revertr 
Sostinet  in  tantis  hospita  .Maaa  malis. 
bd  neque  cui  recitem  quis^aam  est  mea  carminay 

^  ^  nec  qai 

Anribns  aceipiat  Yerba  Latina  soii.  9t> 

ise  mihi,  qaid  enim  faciam?  scriboque,  legoques 
Tutaqne  iodicio  litera  nostra  sao  est. 
aepe  tamen  dixi^  cui  nunc  baec  cura  laborat? 
An  mea  Saurematae  scripta  Getaeque  legent? 
^pe  etiam  lacrimae  me  sunt  scribente  profutoe^     95 
Homidaqae  est  fletu  litera  facta  meo.  • 
brqoe  vetusta  meum  ianquam  nova  vulnera  navit^ 

64.    cadit.        86.    loiiga.        07.    «entit. 

94.  psEiT.  cadU  Jdn.  et  pro  divet^sa  ^cr.  Gottorp.  et  EoU 
^orp.  Yer9.  85.  Novum  carmen  orditur  Reland.  Sarmafka^ 
^r^ncof.  pro  yar.  scr.  nkim  incdh  priraus  Polit.et  Bledic. 
"qw  diligentius  Burmannus. 

.  ^.  iiNTA.  hnga  libri  Heii^ni  tanto  nnmero,  mt  praeter 
^  pHmmn  et  vett.  edd.  excepta  Bonon.  nullum  sdam  vulgatae 
^^m/e  anctorem,  qnam  tamen  et  per  se  sads  elegantem,  et  vel 
»  illo  Ubro  satis  tutam,  et  Ben^i  sufifVagio  ad  Hor.  Epist.  1, 
2i«  satis  commendatam  e  fuga  retocavimnis.  Sic  enim  mortem 
tebit  poete,  a^ter,  quid  sibi  velit,  ignoro  com  Francio ,  oui  ideo 
J^  motam  malebat.  Vers.  88.  hospita  digna  Galt.  pro:  , 
»  coniectore  Schradcaro.  Vers.  89.  cum  r$cftmn  Palat.  prim. 
^«f^-flm  Pirckh.  et  vett.  edd.  Vers.  92.  tneo  es*  Reg.  Gall. 
^  Vers.  93.    mea  cwra  Jun.  ert  quataor.    mea^  Muia  Moret. 


.   MK  8VKT.     «tfttl  tna  Palatini  cnm  aUi^    oHiltiB    peioris; 
T^e  Botae  et  vett.  edd. 

^7.   TULirrai  KoviT  Palatinus  uterqne^'  Goelferb.  Fraaeof.* 
^(ut  ijuto,)  Gall.  Mor.  Busl.  Seguer.  Pirckh.  pro  ▼*  scr.  et' 
V>08  Heinsius  indicare  oblitus,  fortasse  octo.    noBcU  Pat.    noril 
^'  et  quatuor  cum  yett*  edd.    nortinl  tres.    oofiil  Pirckh.    loe- 
^^*  princeps  Heinsii.    Reliqui  libri:  wdnera  seniU.    Res  ipsa 
^\  Tolgarius  dictum   insolentiori  pro  glossa   ascriptum  fuiste. 
^  io  re  ac  locutione  eadem  accidit  Fast.  2,  490: 
co^:p0ii^a  ftotnl  A^hn; 

fleinaios  e  codd.  Puteanea  sec  Petav.  sec.  exe.  Voss.  et  tribus 
'  ^tra  tot  reliquorum  conseoti«D  edidit :  sineU.  .  IHiQc  et  a  ^ 

15 


{IC  P.  OYIDU  MASONIS 

^aepe  per  externas  profagas  pater  exsalat  ovas;  j 
Yrbe  taitteu  natis  exsulis  esse  licet.  | 

Paliadis  exemplo  de  me  siue  matre  creata 

Carmina  sunt:  stirps  haec  progeniesque  mes  estl 
13  Hanc  tibi  commendo ;  quae  quo  magis  orba  parente 
Hoc  tibi  tutori  sarcina  maior  erit,  \ 

Tres  mihi  sunt  nati  contagia  nostra  secuti: 

Caetera  fac,  curae  sit  tibi  turba  palam. 
Sunt  quoque  mutatae  ter  quinque  volumina  formaey 
20     Carmina  de  domini  funere  rapta  sui.  | 

Ulud  opus  potuity  si  non  prius  ipse  perissem, 

Certius  a  summa  nomen  habere  mann. 
Nunc  incorrectum  populi  pervenit  in  ora: 
lu  populi  quidquam  si  tamen  ore  meum  est. 
25  Hoc  quoque  nescio  quid  nostris  ^ppone  libellis, ' 
Diverso  missum  quod  tibi  ab  orbe  venit. 
Quod  quicunque  leget,  si  quis  leget,  aestimet  aaley 

Compositum  quo  sit  tempore,  quoque  loco. 

Aequus  erit  scriptis,  quornm  cognoverit  esse 

90     Exsilium  tempus,  barbariemque  locum. 

Inque  tot  adversis  carmen  mirabitur  ullum 

11.    extremas. 

Pat,  Jan.Ldd.  pr.  non  illicita  consonantia  hemistichiorain. 
fki^t  exc  Voss.  ex  glossa  usitatissiina. 

11«  EXTEAN^s.  extremas  e  septemdecim  scriptis,  ynlg^ 
bns,  quantum  scimus,  oranibus,  nisi  Guelf.  accedere  videretet 
Heinsius  receperat.  Vulgata  satis  tuta  est  et  a  senteutia,  et  al 
usu  loquendi.  Extemas  oras  babes  apud  Ovidium  Met.  9,  19.  et 
pbi  misere  fallor,  13,  406. 

14.  MEA  EST.  est  ex  roelioribus  tantum  Francof.  Guelferfc 
Bem.  addebant^  tum  tredecim  Yulgares.  'progeniescjne  mei  tm  e 
vett.  edd.  praeter  Bonon.  consueta  librariis  structura ,  quare  D* 
debuit  Heinsius  tentare :  mUiu  Vers.  seq.  esi  omnes  libri  addvl 
praeter  quinque  Heihsii  non  notos,  nostros  Rel.  BeroK  Vers.  1) 
gunt  frafres  Gall.    Vers.  18.    sint  tihi  Ricbel. 

23.  INC0BRBCTUM«  incorruptim  Palat.  prim.  fervem$  • 
ora  sedecim  Heinsii,  dqo  nostri,  melioris  notae  nuilus. 

24«  MECTM  BST.  fne»  est  Palat.  ,prim.  Guelf.  a  sec.  m.  Fot 
etduodedm  cum  vett.  edd.  praeter  Bonon.  cfr,  supr.2,  23.  Vers.Jt 
si  qnis  legat  Bern.  legit  Palat.  «ec.  Vers.  28.  quove  loco  Ser* 
Barber.  Rel.  et  alius,  ed«  Bonon.  Vers.  30«  harhariamque  FalaC 
uterqae,  Francof.  et  sedecim  cum  rett.  edd.  praeter  Aldinam. 


TBISTIVM.  miUL  EL.  XIV.  9I7 

Docere  me  txiali  sasrttniusse  mana» 
bigeniani  fregere  meani  niala,  cuias  et  ante 

Fons  infecundus  parvaque  vena  fuit 
Sed  qaaecunque  fuit,  nullo  exercente  refngit^  U 

£t  longo  periit  arida  facta  situ. 
Non  hic  librorum,  per  quos  iuviter  alarque^ 

popia.    Pro  libris  arcus  et  arma  sonant  ' 
^uUus  iu  hae  terra,  recitem  si  carmina,  ciiius 

Iutellectiiris  auribus  utar,  adest.  40 

Nec  quo  secedam,  locus  est.    Custodia  muri 

Summovet  infestos  clausaque  porta  G^ta£r. 
Saepe  aliquod  quaero  verbum,  nomenque,  locumque, 

Nec  quisqaam  estj  a  quo  certior  esse  queam. 
Blcere  saepe  aliquid  conanti,  turpe  fateril  45 

Verb;i  niihi  desunt^  dedidicique  loqui. 
Threicio  Scythicqque  fere  cirqumsonor.orej 

Gt  videor  Geticis  scribere  posse  modis. 

43.    verbum  quaero. 

*37.  iNviTER.  tustenter  Put.  Francof»  Betn.  Busl.  Pirckh. 
s^tem  Heinsii  et  eios  prim.  ed.    alarve  udus  Heinsii. 

,  ^9.  REciTEM  81  CARMiNA.  recitem  cul  c.  ,,oinnes  fere 
Kripti,"  testante  Burmanno,  lioc  est,  Jun.  Leid.  pr.  Palat.  sec. 
«fx  Heinsii,  noster  Rel.  vett.  edd.  praeter  Bonon.  et  Ald.  Reliqui 
wnnes,  inprimis  Vaticani  apud  Ciof.,  Palat.  prim.  Polit.  uterque, 
i^^rancofc  Pat.  Bern.,  quod  exhiberaus.  Tamen  Guelf.  a  pr,  m.: 
recitem  cttiu«  carmina.  residens  in  carmina  Berol.  Vers.  41. 
^on  qno  sec.  GudL 

43.  9UAER0  TER9UM.  verhuvn  quaero  Jun.  Leid.  pr.  Rel. 
Hoc  distichon  a  sciolo  profectum  putabat  Heinsius,  assentiente 
ochradero.  Is  igitur  sciolus  illud  certe  exploratuin  Labuerit,  ad 
i^am  Hyginum  lioc  carmen  scribi,  Palatinae  bibliotbecae  prae- 
«ctum,  Ovidii  fami|iarem :  cui  rei  cum  conveniant  omnia,  tum  modo 
l^utiones  grammaticae  longiore  versu:  vetl^um,  nomeny  iam  apud 
t^anroaem  frequentes,  sed  ad  quemcunque  in  carmine  non  usur- 
pandae:  versu  breviore  poetarum  eius  temporis  cum  grammaticis 
I  ^«cessit^do  tangitur,  de  qua  vide  quae  Ibidi  praefabimur ;  verbum 
J^tem  aliquod  tecbnico  sensu  et  verba  publico  atque  communi  v. 
;  ^'  quam  recte  reciprocentur  et  opponantur,  patet,  quamvis  Hein- 
**^^ugerit. 

47.  scTTHiGo^tTE.  Ge^icoquis  Palat.  sec.  Francof.  et  tres 
?"«»  vett.  edd.  Vers.  seq.  Sctfthicia  Busl.  et  duo.  modi  Pa- 
^^'  prim. 


«18 


9.  OyJDU  NASONIS 


^ 


Crede  mibi;  timeo,  ne  sint  immista  Latinis, 
^     Inque  meui  Iscriptis  Pontica  verba  legas. 
Qnalemcunque  legas,  veinia  dignare  libellum; 
Sortts  et  excusa  conditione  roeae. 

51.    Qualemcanque  igitur. 

51*    ^uALxMCorN^UB  LseAg  omnes  libn,  qnotoiiot  ooti  smt 
praeter  priiD.  Polit.  prijn.  Vatic.  Medic.  Rottend.  Pafat  sec.  Gueli 
a  man.  pr.,   qui:    Qmlemcunque   igitury    quorumque  aoctoritaten 
'    Heiosius  secutas  est.    Suspectissima  olim  est  horam  libroram  &ctioi 
repetitio  verbi  illa  rere  Ovidiana.    Met.  11,  287  sq. :  ' 

—  tuaque  liaec  pro  parfe  videto, 
Qmliacunque  vides.     Uiinam  nmiora  videres. 


1 


TBISTITM  UB.  W.  BL.  XI.  LIB.  IV.  EL.  I.       f  |f 


LIBER  QUARTVS. 


I. 


s 


\  qaa  neis  fiierint,  nt  erunt,  ritiosa  libellis, 

Excusata  suo  tempore,  lector»  habe*  . 

Exsul  eram^  requiesque  milii,  non  fama  petita  est; 

IMens  inteula  suis  ue  foret  u^que  malis. 
Boc  est,  cur  cautet  viuctus  quoque  compede  fo8sbl|i5 

Indocili  numero  cum  grave  mollit  opus* 
Cantat  et  iunitens  liniosae  pronus  arenae 

Adverso  tardam  qui  trabit  amne  ratem; 
Quique  refert  pariter  lentos  ad  pectora  remos^ 

7.    CanteU        9«    Quique  feren». 
ANNOTATIO  IN  LIB.  IV. 


iDScrf.  Epla  25a  Pirckb.  Lectorem  librum  roffat  $scu$ei 
viiiogum  Pirckii.  Berol.  Excueat  UhTos  9Uo$y  «i  quid  vUU  habotM 
Aidina* 

5.    Hoc  EST.     flinc  esi  Put*. 

7.  CAMTAT.  Vaniel  Put.  uterque  Polit.  Palat.  sec.  et  qna- 
tuordecim.  tim<cen«  Pal.  priin.  Hoc  esi  cur  cantei  'mnitens  prontft 
artnae  Busl. 

8.  TRAHiT.     mliii  Put.  Mor.  Leid.  pr.  et  vett.  edd.  octo« 

9.  9U19UE  REFERT  PARiTER.  NuUus  liber,  quaotum  sctam, 
Micjlli  coDiectnrae  addixit :  ferens  pariler,  Neque  uecessartam  agno- 
sco.  An  inteUigi  lioc  tHin  siinplex  oequit:  qui  remigaty  io  itiuoe" 
rum  remigat?  hoc  e«t  ita,  uti  dicit  RutiUus  1,  370: 

Dum  reuonat  vavlis  viie  celeimm  modis. 


gt0  P.  OVIDU  MASONIS 

to     fo  nniiieMmi  '^dfea  braclila  versat  aqaa« 
Fessns  ut  incubiut  baculo,  saxove  resedit 
Pastor,  arundineoCcarmine  mulcet  oves. ' 
Cantantis  pariter,  pariter  data  peusa  tralientis 
Fallitur  ancillae  decipiturque  labor. 
i5  Fertur  et  abducta  I^ymesside  tristls  Acbilles 
Haemonia  curas  attenuasse  lyra. 
Cum  traberet  silvas  Orpbeus  et  dura  canendo 

Saxa,  bis  amissa  coniuge  moestus  erat. 
Me  quoque  Musa  levat  Ponti  loca  iussa  petentem: 
^     Sola  comes  nostrae  perstitit  illa  fugae. 
Slola  nec  insidias,  uec  iter,  nec  Tbracia  telay 

21.    idsidias  hominap:!  nec  militis  ensem* 

Eadem  sententine  iteratione  noster  usus  est  infra  6, 7, 8.^  ubl  vi(ie. 
De  %n  mimnm  irid.  Serv.  et  alios  ad  Virg.  ecl.  6,  27;  Haiid. 
Turtell.'3.  p.  328^'  remos  referre  grapliice  ponit  ipsura  remigum 
laborem,  cfr.  Met.  11,  461.  Quodsi  hoc  disticLon  a  prioris  irerbo: 
Ca^Uit  suspensum  non  est,  patet,  cur  prius  a  superiori  yerbisque: 
ttoG  est  contra  Heinsii  sententiam  separaverimus.  Nempe  ^  et 
ifite  non  praecedentibus,  sed  invicem  utrumque  laboris  genus  copu- 
^']|mt,  quo  naves  promoventur* 

10.  TEngAT.  iactat  Palat.  prim.  et  duo.  fulmi  Gaelf.  f a- 
lat»  fec.  Francof.  tredecim  Heinsii,  nostri  tres.  lassat  Put.  et 
septem.    laxai  Crev.  et  duo.    tnovll  unus. 

11,  UT  iircuBiriT.  «bi  inc.  Guelf.  Palat.  «ec.  Francof.  et 
duodevigiDti,  sasoque  roaior  pars  codd.,  meliorum  fere  dimidia, 
ct  vett.  edd.  Vers.  13.  tralienU  Busl.  Vers.  14.  FdUter  an' 
dUae  Palat.  |>r.   .ToUitiir  prima  ed.  Heinsii. 

15.  LYKNESsiDE.  lemeside  Palat.  prim.  et  viginti  dcio.  U* 
mrside  Guelf.  hriseide  Gall.  Rel.  Crev.  Aldina  posterior.  Veis. 
19.  quoque  Ura  levat  Gueli*.  Ura  tuiMl  GalU  Musa  imat 
Richel. 

21.  iNsiDiAs  —  TELA.  tnsidias  interque  ireicia  iela  Palat. 
prim.  Busl.  Pirckh.  septem  Heinsiaui,  Crev.,  sed  Iiic:  tralitcia. 
tnfra  fii?G  thnncla  tela  unus.  insidias  inier  nec  thracM  ida  FraQ' 
cof*  Ber^iD*  Rfg,  Mor.  Seguer.  Put. ,  sed  bic:  Ireicia.  insi^ 
iitter  tretcia  tda  Dern.  Berol.  interque  ireniia  tela  unus.  inter  ty- 
ri»fl4ta  tGiii  ciliiis.  kistdias  t/ireicia  tela  Serv.  —  insidias  IwnwiuM 
fitic  ThraGia  Ida  Combianus.  in^idias  tnter  ioi  niilitis  enses  Juu. 
in^lil^  saem  ncQ  miliiis  enseni  unus.  ins.  nec  diri  miliiis  enscni 
alius.  tJi^,  bitcr  crudeUa  ida  Barberin.  Reland.  insidias  /lonii' 
mm  ncc  milUis  ensem  exc.  Voss.  Reliqui,  imprimis  ,,optimi,  me* 
liores,  cnstii^atioitis"  Itali  illi,  Guelferbytani  comroilitones  cum  vcU. 
edd.  omit[l>us:  yisidias  inter  nec  milUis  ensem,  —  Ita  dispositis 
variis  3cri|jtarLs,  quas  in  Heinsii   scbedis  et  meis   inveni,   vet  ooo 


TRISTIVM  UD.  IV.  EU  1.  fff 

Nec  indre,  nec  ventos,  barbariemque  ikikt 
^it  qaoqne/cam  perii,  quis  me  deceperit  error: 
Et  oalpam  iu  facto,  non  scelas  esse  meo. 
Icilicet  hoc  ipso  nunc  aequa,  qnod  obfait  ante^         ^ 

Coro  mecam  iuncti  criminis  acta  rea  est. 
^on  eqaidem  vellem,  qaoniam  nocitnra  fueronty 

Pieridum  sacris  imposuisse  manus. 
Sed  nanc  quid  faciam?  vis  me  tenet  ipsa  soromm: 

Et  carmen  demens  carmine  laesus  amo«  do 

Sic  nova  Dulichio  lotos  gustata  palato 

UIO)  quo  nocuit,  grata  sapore  fuit. 
Seotit  amans  sua  damna  fere;  tamen  baeret  ia  fllis, 

Materiam  culpae  persequiturque  suae. 

toonitus  a  nobU  iotelligis  fraadem  interpolationis  eiasqoe  orfgioeni  I- 
^  e  pIurimoruiD  librorum  scriptura  nihil  elici  debere)  ti  vel 
posat,  velut  per  cooiecturam  Jacobi  GronoTii: 

Sola  nec  tnsidtaSf  Slnta^  nec  mUiUs  ensem; 
Kd  abiecta  anias  codicis  auctoritate,  quam  Burmannas  arripnity 
^el  arrepturus  erat,  redeundum  ad  eos,  quos  nos  iam  dadumy 
Heinans  hoc  certe  loco  duces  sequendos  putavit :  ea  de  causa  al- 
fcram  eifis  coniecturam  merito  honore  prosecuti  sumus.  Scriptam 
itafait  in  yetustiore  aliquo  libro:  Sola  nec  titstdios  nil^r  n  tM^ada 
Wo;  hbc  casu  longius  ralat.,  propius,  atque  solet,  Francofarta-, 
»'»  distat.  de  insicUis  et  iiinere  cfr.  Pont.  1,  4,  32  —  34.  de 
^flciis  tdis  ib.  4,  6,  36.  Vers.  seq.  harbariamque  codd.  pla- 
^i  et  praeter  Bern.  et  Guelf.  meliores  et  in  hoc  genere  acca- 
ratiores. 

26,  MECUM  lUNCTi.  mecum  odiuncfi  prim,  Vatic  primas 
Polit.  Bersm.  et  decem  alii:  credo  Itali,  nisi  quod  Guelf.  deest  ct 
ral^tinas  primus  adesse  Tidetur.  Sed  kunc  errorem  Gruteri  exi^ 
*niaTerim:  quamquam  peque  quid  interpolatores,  neque^  m  fellor, 
glossatores  somniayerint,  satis  assequor:  yeram  et  elegantem  Tulga-^ 
^  esse  supra  disputayi*  mecum  incerii  cr.  Bem. 
^^9.  goRojiUM.  eacrorwn  Heinsiani  libri  maximo  numero^ 
^^^^wn  duo;  quod  receptum  est  GalHcus  tantnm  et  qaataor,  ac 
J;rancof.  cum  ^irckb.  pro  r.  scr.  ostendebant.  Verum  npstri 
^aelf.  et  Bernensis  Tidentur  accedere,  testibus  iis,  qui  contalerant; 
,*a«  et  Crev.  accedunt. 

^.    PERSEQUiTUA^UE.     pro$equiiurque    dimidia    scriptorum 

>  et  Tctt.  edd.,  sed,  si  quaeras,  e  melioribus  praeter  Palat. 

^*  et  Put.  nullus :  quamquam  plerique  numero  tantum  conugnatf 

l^  Quantumyis  igitur  in  talibus    unice   codd.  spectantes  nihil 

''"'^08,     Alibi  eodem  in  discrimine,    Her.   7,  112;   Met.  S, 

nmilem  profequendl  asam  Bormannus    immerito  proscripdt. 


fSt  ^^  OVIDII  NASONR 

S5  No9  qtfoqne  delectafit,  quamvis  nocuere,  lidelK :    ^ 
Qaodque  mthi  telum  vuliiera  fecit«  arao. 
Forsitau  boc  studium  possit  furor  esse  yideri: 

Sed  quiddam  furor  hic  utilitatis  habet, 
Slemper  in  obtutu  meiitem  vetat  esse  malorlmi, 
40      Praeseutis  casus  immemoremque  facit. 
Vtque  suum  Baoche  nou  sentit  saucia  vulnus, 

htm  stupet  Ecbuis  exulutata  iugls; 
Slc  ubi  mota  calent  viridi  mea  pectora  thjrso,^ 
Altior  humano  ispiritiis  ille  malo  est. 
45  Ille  nec  exsilium,  Scythici  nec  litora  ponti, 
lUe  heo  iratos  sentit  habere  deos. 
Vtque  soporiferae  biberem  si  pocula  Lethes, 

Temporis  adversi  sic  mihi  sensus  abest 
lure  deas  i^ur  veneror  mala  nostra  levanteary 
50     jSoUicitae  comites  ex  Helicone  fugae: 

41.    Bacchis.        46.    sentit  adesse.        48.    Iiebet. 

Vers.  39.    obUiUu  Falat.   prlm.  et  quatuordecim  vulgares  CQin  ed« 
BonoB. 

41.  BACCHE.    Ba<;clu8  prim.  Vatic.  Serv.  ' 

42.  £DONis.  Idonis  Poiitiani  secundus,  teste  Gronovio:  inl^ 
venim  assecutus  est  Heinsius.  Reliqni  liJ^ri  ornnes:  Idaeis.  esft* 
Tvlotd  modls  Gall.  prim.  Vat,  prim.  Polit.  Palat.  sec.  ed.  priocepf 
«t  vett.  nostrae  praeter  Bonon.,  interpolatorum  artificium. 

43.  vmiDi  MfiA.  Ita  Heinsius  ediderat  e  prim.  Yatic  Pofil| 
sec.  ^Rottendorf.  et  octo  aiiis.  His  intererat  Palat.  prim. ;  accedaat 
ab  Heinsio  bmissi  Put.  et  quatuor*,  Dostri  Guelf.  Bern.  SegHe^ 
Reliqui  cum  vett.  edd.:  sact^o  mea,  Yers.  seq.  est  Moret.  Berok 
e^  paud  cum  editis  inde  ab  Aldina  posteriore  omittunt.  * 

46.  8BNTXT  HABERE.  Pirckli.  et  sex  alii:  sentii  gJmfc 
lalirariis  et  Burmanno  fraudem  fecit  constructio  Graecaaica  Tulgft^ 
tbsima,  Met.  2,  599;  3,  640.  etc  etc. 

48.  sEKsus  ABcsT.  tcmpus  ahest  Firckli.,  quod  ciim  aoH 
nine  dici  putabat  J.  K.  Gronovius.  tempus  hebet  prim.  Yat.,  quoft 
partim  probabat  Heinsius.  sensus  adest  Busl.  Gott.  sensus  iM 
Medon.  Nescio  quis  horum  carmlnum  editor  postremam  8cript«j 
vam  plurium  codd.  esse,  alios:  senstts  hahet  ait  exliibere,  mM 
^oniecturam  esse\  postremus  apertus  istius  est^error^  et  tameQ  te^ 
^erissima,  de  rdiquis  ipse  viderit.  ,, 

50.  sotLtciTAE.  SoUkitas  vetustissimum  mendum  omnitiia 
codd.  et  edd.  uis^fue  ad  Jos.  Scaligeri  tempora,  qui  primus  corft*| 
^pndi  auctor  fuir.  Vers.  54.  Caesare  cun%  magno  caefgru  Pa.latmf\ 
Fiit*'  ct  sei. 


TBiSTIVM.  UB.  IT.  BL.  L  jlgg 

u  paiiuii  peli^a,  pwtim  vi^tigia  iem^ 

[  Yel  rate  digDatas,  Tel  pede  nostra  seqni* 

ISint,  precor,  hae  saltem  faciles  mibi:  namque  deomm 

I  Caetera  cum  magno  Caesare  turba  facit. 

|Heqae  tot  adversis  cumulant,  qnot  litus  arenas,        55 

Quolque  fretnm  pisces,  ovaque  piscis  babet« 
Vere  prins  fiores,  aestu  numerabis  aristas, 

Poina  per  auctumnum,  frigoribusque  nives; 
Ouam  roala,  quae  toto  patior  iactatus  in  orbe, 

Oam  iniser  Euxini  litora  laeva  peto.  ^ 

l^ec  tamen  ut  veni  levior  fortuna  malorum  est; 

Huc  qaoque  sunt  uostras  fata  secuta  vias« 
Bic  qnoqae  cognosco  natalis  stamina  nostriy 

Stamina  de  nigro  vellere  facta  mihi* 
Vlque  nec  insidias,  capitisque  pericula  narrem,         6S 

Vera  quideni^  veri  sed  graviora  fide; 

66.    vera. 

55.    ctTMULAKT.     cumtfkil   omoes   libri  praetar  Piiteao.  et 
^toor  Heiosii^  nostros  Bero.  et  Rel. 

69.   ^UAB  TOTo  FATioK.    Quao  pafiof  lolo  Palat.  prini.  el 
^^cem  fere  cum  vett.  edd.  ^ 

L  60.  EuxiNi  LiT.  LASTA.  Euxmit  Palat.  pr.  lilora  laeva  e 
P^»  ab  Heinsio  receptum  est.  lillora  saepe  prim.  Polit.  littor^ 
^na  Medon.  Reliqui  omnes:  ItHora  saeva^  Tel:  scaeva»  Neque 
ptcriorem  scripturam  glossam  puto  eius,  qaani  cum  Heiosio  ex- 

E«siinu8,  et  littora  Ponti  fera^  aeformia^  injiosfnta,  frigida  saepKB 
bis  libris  dicuntur.     Tamen  quae  sequuntur  faciunt|  oe  prolepsit 
locum  liabere  commode  possit.    Vers.  65.    neque  ineia.  Patat» 
pn.  et  pluriini. 

[  66.  TKRA  —  «TC.  Vera  quidem  patior  eed  exc  Voss.  Vera 
F^  faieor  sed  Busl.  et  duo  Ueins.  qutdem  vidi  sed  onraes  11- 
M  praeter  Comb.  unum  Vatic  et  Crev.,  qui:  vera  sed  gr.  Sed 
N)i  persuasiun  est  eos  libros  tantundem  ratione  ac  consilio  a  prn 
N^  Kriptura  abesse,  quantum  reliquos  casu.  Francii  coniectura 
Nium  inter  otrosque  iter  nobis  praeivit,  confirmanda  ex  illis 
w,  3,  659 :  —  tam  me  Uhi  vera  referre^ 

t  Qtiam  Teri  maiora  fide; 

fe.  16,  60:     rera  loquarj  veri  vix  hahitura  fidem; 
'nt.  3,  661 :    —  nostras  pervenil  ad  aitras 
f  Fama,  nec  a  veri  di«sidel  illa  fide  y 

^^oqoe  veram  /tdem,  quae  longe  aliud  quid  sigoificat,  ebtrosert 
•^rii  tel  correctores. 


j^e4  P'  OVIDII  NASONIS 

.    Yivere  qaam  inberQm  est  mter  Be«905Niiie  Getasqa 

liluniy  qui  populi  semper  in  ore  fuit!  1 

Quam  miserum  est  porla  yitam  ^[miroque  taeri^ 

70      Vixque  sui  tutum  viribus  esse  loci! 

Aspera  militiae  iuvenis  certamiua  fu{;i, 

Nec  nisi  lusura  movimus  arma  mauu. 

Nniic  senior  gladioque  latus,  scutoque  sinistrami 

Cauitiem  galeae  subiicioque  meam. 

^Nam  dedit  e  specula  custos  ubi  signa  tnmultoSi 

Induimus  trepida  protinus  arma  mmvu 

Hostis  habens  arcus  imbutaque  tela  veneno 

Saevus  anhelauti  moenia  iustrat  equo. 
Vtque  rapax  pecudem,  quae  non  se  texit  ovili, 
80     Per  s^ta,  per  silvas,  fertque  trahitque  lupus; 
r    Sic,  si  quem  nondum  portarum  sepe  receptum 
Barbarus  in  campis  reperit  hostis,  a»it. 
Aut  sequitur  captus,  coniectaqne  viucula  collo 

68.    Illi.      69.    miseruniy  porta.       76.    Induimur.      79.   se  boil 

68.  iLLiTM,  Qui.  Illi,  qtit  Moret.  Jun.  et  Gottorp., 
alius  liic  passim  laudato.  Quaoto  rectius  vulgato,  Heinsius  ylderH 
'  quamvis  ^liquanto  confidentius  asseverayerim ,  in  vulgata  nihil  cul 
pari  posse,  quam  ita  Romanos  locutos  esse:  7ioc  mthi  miferum  $i 
Itegaverim.  Certe  Moretanus  superiori  Tn  versu :  quam  dwnm  ll 
liabel?nt.    69.    est  omittunt  Mor.  et  quatuor. 

70.  TiRiBus.  moenibiis  Bem,  Jun.  duo  alii|  Comb.  pro  t 
scr.  turribm  coni.  Heinsius,  fitiihus  Francius«  Vers.  71.  caitt^ 
fugi  prim.  Vatic.  et  Gall.;  arridebat  Heinsio.  Vers.  72.  novm0 
mnina  Guelf.  Francof.  Serv.  Leid.  pr.  Pirckb.  et  quatuor  cum  ved 
cdd.    Yers.  74.    meae  quatuor  Hemsii.    . 

76.  iKDUiMirs.  Induimur  Combianus,  nuIlO)  qaod  dokH 
lidciussore  alio.  « 

79.  9UAE  KON  SE.  Ita  Palat.  prim.  undedm  Hdosii,  DOfll 
Berol.  Rel.  Reliqui  etvett.  edd. :  (^iae  se  non.  Vers.  80.  fn^ 
que  refertque  Falatinus  primus,  Put.  fiersm.  et  nonnuUi^  editkHie 
nde  ab  Aldina  secunda.  ^ 

81.  SEPE  Don  nisi  pro  varia  scriptura  hi  libri:  Frano 
Moret.  Rot^endorf.  Bar>>erin.  et  Medon.  servarunt.  Vides  exemf 
interdmn  operae  pretium  facere,  qui  in  lappam  et  zizanias  iol 
vetustorum  librorum.  lineas  crescentes,  glossas  dico  et  intefpiei 
inentai  inquirimus.    sede  reliqui. 

82.  jLGiT.  Ita  Francof.  Put«  Gall.  BosL  Seguer.  Leid.  pr. 
«t  deccffld.    Reliqui:  hdbei. 

83.  C0NIBCTA9UB.  iniedaque  Falat.  sec.  Bersm.  Bern»  JiUN 
Pirckb.    eoUectaque  Put*  Busi.  iaeptiora  alii. 


TRSTim  UB.  IV.  BL.  l  ^^ 

bAodpit,  «ot  telo  vlroa  Iwbeate  perU; 
Ec  ego  sollicitae  iaceo  noyiur  iucola  sedis.  85 

!  Hei  niaiiam  fati  tempora  leiita  mei!. 
Et  tamen  ad  nomeros  antiquaqae  mcra  revertt 
Sostinet  ia  tantis  hospita  Musa  malis. 
!ed  neqae  cui  recitem  qais^aam  est  mea  carmioay 

'  '^  nec  qui 

Aaribns  aceipiat  .verlNi  Xiatina  soif.  » 

^  mihi,  qaid  enim  faciam?  scriboque,  legoques 
Tutaqne  iudicio  litera  nostra  suo  est. 
^e  tamen  dixi^  cui  nunc  haec  cura  laborat? 
An  mea  Saurematae  scripta  Geiaeque  legent? 
I^pe  etiam  lacrimae  me  sunt  scribente  profuisaey     95 
flomidaqae  est  fletu  iitera  facta  meo.  < 
^orqiie  vetusta  meiim  tanquam  uoya  vulnera  navit, 

S4.    cadit.       86.    looga.        d7.    «entit. 

^*  PEaiT.  cadU  Jun.  et  pm  divetsa  ^cr.  Gottorp.  et  Ba>U 
^oij'  Vers,  86.  Novum  carmen  orditur  Reland.  Sannatka^ 
■wFftttcof.  pro  Tar.  scr.  mim$  Anaoh  priraus  PoUt-et  Medic. 
J*!W  diligentius  Burmanous. 

'86.  iiNTA.  hnga  libri  Hein^ni  tamto  nnmero,  «t  praeter 
F^  prinmm  et  Tett.  edd.  excepta  Bonon.  nuUum  sciam  Tulgatae 
"t>^  anctorem,  qnam  tamen  et  per  se  satis  elefiantem,  «t  Tei 
^  ulo  Ubro  satis  tutam,  et  Bentleu  suffragio  ad  Hor.  Epist.  1, 
!^;  satis  commendatam  e  fuga  reTocaTimus.  Sic  enim  mortem 
n^  Poete,  aSter,  quid  sibi  velit,  ignoro  cum  Frando ,  <jui  idea 
r^  mohm  ttialebat.  Vers.  88.  hospita  digna  Gall.  pro: 
F  coniectore  Schradcapo,  Vers.  89.  cum  noHem  Palat.  prim. 
Mw^  Pirckh.  et  Tett.  edd.  Vers.  92.  meo  <wf  Reg.  Gall. 
r^  Vetti.  93.    mea  cura  Juo«  eit  ^uatuor.    mea  Mn$a  Moret. 


^*  HK  8VKT.     «ifitl  me  Palatini  cum  fdiits    raultiB   pdoris: 
^  notae  et  Tett.  edd. 

;  »7.  vumeiiA  HOTiT  Palatinus  uterqae,=  Goelferh.  FraBeof.* 
r(«ti)uto,)  Gall.  Mor.  Busl.  Seguer.  Pirekb.  pro  v*  scr.  et- 
9^  Heinsius  indicare  oblitus,  fortasse  oeto.  no^cif  Put.  Moril 
r*  ^  qaatuor  cum  Tett.  edd.  norunt  tres.  tMMtil  Pirckh.  loe- 
r^*  priaceps  Heinsii.  Reliqui  libri:  mUhora  smiU.  Res  ipsa 
™^  Tttlgarius  dictum  insolentiori  pro  glossa  ascriptum  fuiMe. 
^  "i  re  ac  locutione  eadem  accidit  Fast.  2,  490: 

^^^m  e  codd.  Puteaneo  sec.  Petav.  «ec.  exc  Voss.  et  tribus 
.  ^^  tot  reliquorom  conseoiiftD  edidit:  «ititil.     liliiic.et  a^ 

IS 


^^^  p.  o^m>B  NASoms 

Inqoe  fimam  moestae  labitor  imber  aqaae. 
Dam  ^ice  mutata  qai  fiim,  fuerimque,  recordor, 
100     Et  talerit  me  qua  casas,  et  onde^  rabit; 
Saepe  manus  demens^  stadiis  irata  sibique^ 

Misit  in  arsuros  carmina  nostra  focos» 


) 


i\ 


dO.    Cum  —  quid  siai. .      10(X    quo  me.        101.    irata  maligni 

Ladimanno  T.  Cl.*acl  Prop.  l^  6,  24.  duces,  qaid  tit  noseert  twl 
nerrff  fifr.  Tlieocr.  U^  50:      ^  ^         ,  i 

Ei&^  vnof^ifAvdax(ov  t(a  rpcvifiatocw 
Quod  ad  teroporum  verbalium  ordinem  attmet,   nihUo  inconstantio 
emendatione  nostra,  ut  Tides,  iit;   quin  quodammodo  inaequafita 
illa  levlgatur,  quam  non  uuo  in  loco  Jiaius  poetae  invenias,  Tdii 
in  Fastis  2,  191 :  | 

Saevit  adhuCy  canamque  adiit  Satumia  Teffhyn; 
3,  664:    Fugit,  et  in  sacH  vertice  mofift^  ahit  O^g*  habet); 
6,  55:    Excipit  irrottle;  fBccn  «ifaiito  cwiijfM;        i 
Alius  generis  quaedam  ex  Heroidihus   collegit  Loersius  ad  16,  271 

99.  DUM  TicK  ETC.  Htc  secundam  degiam  incipit  Gnel 
Jhim  Palat.  uterque,  Francof.  Bersm.  Gall.  Busl.  Seguer.  Rd 
Crev.  duoderiginti  alii  et  ?ett.  edd.  omnes  ad  Gryphianam  usqof 
«t  opjnor.  Ttm  Reg.  Serr.  prim.  ed.  Heins.  ,Tum  Pntean.  B 
wce  fierol.  Cum  Guelf.  Bern.  Berol.  et  unus  vel  alter  Heijwk 
Bus.  qu%8  stm  Gall.  Moret.  Jun.  Leid.  pr^  BeroU  Crer.  qwi  ^ 
Hafn.  Vess.  Rel.    Rdiqttos  cum  vett.  edd.  seeuti  samus. 

100.  MB  qvo.  que  me  GuehGerb.  Moret.  Rel.  ^  duodeci 
Heinsii  cum  eius  prima  edit.  £1  quo  ms  ivAerit  Bosl.  RelifM 
«equifliur..  Accentum  eundem  habent  iila  4,  4,  30: 

Plus  etiam^  quam  me  iudice  di^iis  «ram. 
Her.  20,  52:     jYec  quemquamy  qui,  tir  possU  ut  essey  fm$* 

101.  siBiQUB.  fiiii%ftts  Hapiburgeqsis ,  Busl.  Jun*  et  M 
Hoc  Heinsius  ocioe  recepit.  Schraderns  ita :  ,*MS.  aL  »bique*  M 
st^diisque  eibi<|tfe  ma%iia  —  ?  ut  irola  sit  glpssa."  Hie  riifi 
vidit.  Niffiirum  glossarum  plnriiparum  origo  fst  e  scboiie  moii 
chorum,  in  quibus  aut  magbtri,  aut  tirones  verba  singula  noo  ioM 
pretahantur,  s^d  Tariabap^  In  Heipsiaoa  scriptura  scire  ftTeQ,  qai 
sint  eitidta  maUgna.  Hoc  adiectivum  apud  bonos  «criptores  nl 
eitosnodi' notat^  qu^d  Talde  ho^  quad«et;  senDone  barbaro.adil 
lustrandum:  traia  adhibi^i  poser^t,  donec  postbac  in  paucosi 
4ces^  mox  doctorum  iFiror§an  editiones  immerito  ipijgravit. 

102.  Focos.  rogos  Quelf.  Palat.  sec.  FrancoC  Bern.  Benl 
duodecim  Hdnsti.et  nostri  alii  vulgares,  vett.  edd.  ante  AW.  pi 
ster.  In  rebue  funereis  saoe  regnat  iUud  parttcipduii  apud.Ol 
dium,  sed  tamea  babes  Fast,  4,  510:  < 

lUe  donmn  gkmdes  esecuseaque  moro  ruheUs 
Piork4  et  muris  oriAi  ligm  focis; 
Ubi  si  pMicipiuai  ftitiui  uiagis  jpfopriun»  «xplicatum  baber«  fi<M 


TRISTIVM.  LIB.  IV.  BL.  I.  H.  .  ffj 

ilqne  ita  de  miiltifir  qTODiani  non  niolta  snpersant, 
Cam  venia  facito,  quisqnis  e^^  ista  legas. 

k  qnoqoe  non  meliasr,  qnam  sunt  mea  tempora,  carmen  ttS 
loterdicta  mihi  conside,  Roma,  boni. 


n. 

fera  Caesaribns  Germania,  totns  nt  orbii, 
,  Vicla  potest  flexo  succnbnisse  genn:   i 

2.    potes  —  procubuisse. 

kr,  qaam  hic,  memiQeris  ioierdum  apud  poetas  illud  nihil)  Disi  ad» 
^^^xm  panlo  sonorius  esse,  yelut  Fast.  1,  684. : 

Neve  graves  cuUis  CereaUa  cfeitd,  caeetey 
Agmne  laesuro  depajmleHiwr  iwee; 
^  If  12,  6:  Twfue  uegaturis  cera  referta  noUe;  supra  1,  2,  36:' 
i^toraB  (Kcwiemus  aquas,    Met.  9^  303.  10,  269.    Palatini  primi 
py  et  tot  libroram  auctoritatem  deserendam  non  censeo.    oor- 
>iw  Mta  coni.  Burm.  Sec. 

103,  ATQtTE  iTA  Heinsius  recepit^e  Put.  Busl.  Leid,  prim. 
^Barber.,  quibus  accedere  videtur  Bern.  Quare  tta  Francof. 
Pwe  0K  Barber.  pro  v,  scr*  Ac  ea  Gall.  Cre?.  An  ea  Berol. 
^  eodem  m.  Reg.  Serv.  Reliqui  omnes :  Ajtque  ecC  de  m. 
paeter  baec  nibil  diTersae  scripturae  in  Iioc  et  sequenti  disticbo 
M)tator,  qaod  indicet,  meUus  olim  iUa  inter  se  coniuncta  fuisse: 
folca  emm  omnia  esA^  nemo  negabit^  qui  reputa?erit,  quanto 
ptiosatraque  sententia  collineare  potuisset  ita  fere:  Excusandus 
Mi  aot  qnia  meliora  edere  non  potui,  aut  quia  mala  plura  noluL 
hre  Beiosio  le?i  bracliio  h^  attingeati  non  subscribo,  ipse  mihi 
^  eniendatioius  lapidem  moyendo  son  satisfacio.  Vers.  106, 
Mta  iooa  Gael£  Francof.  Gall.  Ser?.  Berol. 


IL  ^ 

,  Saj>eriori  adiungunt  Guelf.  Francof.  Jun.  Cre?.  Inscrr.:  Naea 
^^^^nC  gauAei  mmpeisse  triumphm  Pirckb.  Berol.  Dolet  nofi 
r^  tmmpho  de  victa  Germania  Ald. 

1*   ORBig.    orbi  Palat.  prim. 
,  2.   FoTEST.    pofes  Hamburg.  Ser?r  et  duo.  —  procubuieee 
^  Berol.  et  quatuor  Heinsil ,   probante  fiurmaono ,  quia  sup^ 
'^tio  notetur.    Hoc  nemo  ignorabat,  atque  ideo  elegaoter  mctc- 
•••«i  Met.  13,  865 :  — nrecesque  ' 

I  Supplicie  exauii :  fioi  enim  succumbimus  nni. 

PPo«j||ie  unus  Vatic.  ^ 

15« 


1229  P-  OVIDII  NASONIS 

Altaqoe  Yelentar  fortasse  Palatia  Berlia, 

Taraque  in  igne  sonenty  inficiantqae  diem; 
A  Candidaque  addacta  collum  percussa  securi 

Yictima  p^rporeo  sangaine  pulset  hamum; 
Donaque  amicorum  templis  promissa  deorum 

Beddere  victores  Caesar  nterque  parent, 
Et  qui  Caesareo  iuvenes  sub  nomine  creseunt, 
10     Perpetuo  terras  ut  domus  illa  regat;  ■ 

Cumque  bonis  nuribus  pro  sospite  Livia  nato        ' 

Munera  det  meritis,  saepe  datura^  deis^ 
Et  pariter  matres  et  quae  sine  crimine  castos 

Perpetua  servant  virginitate  focos ; 
15  Plebs  pia^  cumque  pia  laetetur  plebe  senatns, 

Parvaque  cuius  eram  pars  ego  nuper,  eqnes. 
Nos  procui  expulsos  communia  gaudia  fallunt: 

Famaque  tam  longe  non  nisi  panra  venit 
ErgO  omnis  populus  poterit  spectare  triumphos, 

6.    tioguat*'        10.    ista.         15.    laeteotor.         19.    poteril  jp^ 

pulus. 

3.  TELKNTVA.  Ita  Palat.  uterq,  Goelf.  a  pr.  m.  et  *9^ 
lolgares.  t;alkiftttfr  prim.  Folit.  et  Voss.  Reliqui :  vdanfwr.  ycti 
seq.  cooiuDctiYum  Palatioi,  Francof.  Guelf,  a  pr.  m.,  reliqoi  ii 
dicativum  habent  utroque  io  verbo, 

6.    FULSET.    Guelferb.  Palat.  sec.  Pirckh.,  tum  Francof.  pr 
var.  scr.,   multos  alios  hoc  nomine  laudat  Heinsius,  quos  igi 
fuhai  Palat.  pr.  uterque  Polit.  Francof.  Jun.  Bersm.  rett. 
ante  Aldinam  secundam.     iingai  jprim.  Tatic.  et  Crev.    tiii^ef 
rol.    tinaii  Leid.  prim.    imgii  reliqui  libri.    Quod  recepimus 
noTius  probabat.    Cfr.  Art.  am.  1,  82.  3,  726.    Yers.  S.  conit 
Tum  tantum  Hamburg.  unus  Italicus,  Crev.  et  pro  t.  s<^.  Fr 
soppeditant. 

10.  DOMU»  iLLA  Palat.  prim.  Putean.  Polit.  prim. 
Leid.  prim.  et  vett.  edd.  domus  tsia  reliqui.  regai  isla  ( 
Seguer.  et  edd.  inde  ab  Ald.  post^r.    regani  Palat  prim. 

12.  DET  Guelf,  Reg.  Francof.  novem  meliores,  qqos 
Heinsii  et  eius  prim.  ed.    dal  reliqui  et  vett.  edd.  nostrae. 

15.    LABTEMTUR,    Huuc  modum  Guelf.  a  pr.  m.  Palat. 
Poiit.  prim.  Vatic.  prim*  Serv.  et  duo  Heinsii,  Francof.  pro  r, 
^stunt.     Reliqui :  taeiaiur ,  nisi  quod  duo  :    loelaftluf .     lak 
Beiosii  est  cooiectora}  quam  a  Bero.  confirmari  taceoti  Stettkl 
yi%  credo.  i 

19.  popvLvs  roTBRiT.  pal«rtl  papuhig  Jon,;  tacitaa  recsi 
Bttrmannos.  | 


TRISTIVM  LIB.  IV*  EU  H. 


229 


Camqiie  ducum  tiiviia  oppida  eapta  leget;  m 

jVinclaque  captiya  rege»  cervice  gerentes 

Ante  coronatos  ite  videbit  equos; 
Et  cemet  vultus  aliis  pro  tempore  versos, 

Terribiles  ,aliis  immemore^que  sui ; 
Quorum  pars  caussas,  et  res,  et  nomina  quaeret,       2S 

Pars  referety  quamvis  noverit  illa  parum: 
Bic,  qtii  Sidonio  fulget  sublimis  in  ostro^ 

Dox  fuerat  belli:  proximus  ille  duci. 
Bic,  qni  nunc  in  humo  lumen  miserabile  figi^ 

Non  isto  vultn  cum  tulit  arma  fuit  90 

Ule  ferox  oculis  et  adbuc  hostililbus  ardens 

Hortator  pugnae  consiliumque  fuit. 
Perfidn«  hic  nostros  indusit  fraude  locorura^ 

Squalida  demissis  qui  tegit  ora  comis» 

26.    ipsa.        27.    h^  quL        84.    ppofliissit» 

20.  ontOA  CAVTA.    nmnla  «opfa  exc  Yos9*  et  dao.    ttp^ 
pUa  Moripia  codex  Zbzerlingii. 

21.  MRXNTBS»    fermUs  Falatiiia  et   Tett.  edd.     tequente» 
rancof.    gementes  Combii. 

25.  CAU8SA8.    casiis  Heioskis  ia  schedia  comecerat.    cau8a$ 
1  re^imi  nomiiifi  Han^g. 

26.  ZLI.A.    ipsa  UQU8  Mediceus;  tlla  ad  sequentia  spectat. 

27.  HiG^  9VI.    Is  qui  MedoD»    Is  et  ille  rix  recte  sibi  re» 
Imdent    Vers.  28.    fmrit  Ser?. 

I  29.  FI61T.  Ita  Palat»  pr.  Put.  Bem.  et  liavem*  ReKqul 
ma  rett.  edd. :  fixit. 

l  30.  KOK  I8T0.  Nou  tHstl  vultu  fovtasse  Palat.  sec. ;  vett. 
pL  praeto  BoQoo»  Non  Ulo  Bern.  Yers.  31«.  et  adhuc  ocuUs  . 
9Be]£  Heinsiani  magno  numero,  sed  parvi  pretii,  vett.  edd.  post 
Udioara  secundam.  Yers.  f  32.  conuUique  luit  Palat«.  sec.  eons"*  ^ 
i_pHfit  Pttt.  coit8.  q.  dedit  Francof.  Pirckb.  et  vett.  edd.  nostrae. 
fws.  33.  iUusit  Palat.  sec.  Bersm.  duo  alii  et  vett.  eHd.j  pro- 
^teGmtero  in  achedis  idiograpbis.  concZiml  Moret.  Crer.  et  quin-^ 
pe»    incltidil  duo. 

^  34.  89UALXDA  BXMI8SI8.  ScaUda  Palat.  pr.  Asj^era  Bern, 
1111118818  Heinsius  e  Vatic.  prim.  Francof.  Leid.  prim.  tribus  aliis 
I  prima  sua  ed.  arcessmt  At  demissis  Palat.  prim.  exc.  Voss. 
nU.  Mcu*et.  Bersm.  Busl.  Pirckb.  duodecim  Hemsii^  nostri  qua- 
ior^  quidam  pro  Tar.  scr.    dimissis  tres  Heinsii.    commissis  Se- 

P!r.^  permtdri8^  di^fiisi^,  praemissis  singuli.  proUxis  Guelf.  Pitt. 
editi  ante  N.  Heinsium,  praeter  Bononiensem^  quem  novisse  ri-* 
letor  Bersmannus.  Demissam  caesariera  Imic  Germaoo  maxime 
miTeDire  Grutenis  o]im  intellezit:  promlsso  vet  in  nodum  yincta 


«30  P-  OVIDn  NASONIS 

35  Hlo,  qid  sequitur,  dicunt  mactata  ntinistra 
Saepe  recusanti  corpora  capta  deo. 
Bip  lacus,  hi  montes,  haec  tot  castella,  tot  amnes^ 

Plena  ferae  caedis,  plena  cruoris  erant.^ 
Drusus  in  his  meruit  quondam  cognomina  terris, 
40      Quae  bona  progenies  digna  parente  tulit 
Cornibus  hic  fractis  viridi  male  tectus  ab  ulya, 

Decolor  ipse  suo  sanguine,  Rhenus  erat. 
Crinibus  en  etiam  fertur  Germania  passis^ 
Et  ^ucis  invicti  sub  pbde  moesta  sedet 
45  Collaque  Romanae  praebens  animosa  securi 
Vincula  fert  illa,  qua  tulit  arma  mann* 
Hos  super  in  curru,  Caesar^  victore  veheris 

Purpureus  populi  rite  per  ora  tui^ 
Quaque  ibis  manibus  circumplaudere  tiiorcM^ 
^     Vndique  iactato  flore  tegente  vias. 

39.    quondam  meMt        40«    foit.        42.    erit. 

csse  poferat.  Ver».  35.  tlh  quo  seq.  Falat  prim.  tmictoto  m 
ifistro  Francof.  et  septem.  Vers.  37.  Hic  UtUia  —  fcic  W  Pab 
pruBi,    Hic  hcus  Busl.  Bero.  ^  ^ ; 

39.  MKRCTiT  9iroirDAM.     quondam  meruH  Segner.  et  fS» 
Facile  tntelli^is  quondam  accentu  esse  adiuvandum.' 

40.  9UAK  BONA  —  TutiT.     Qut  hoM  Paldt.  prim.  et  t* 


Quo  hona  Serv.  et  duo  Heinsii,  etiam  Reg.  pro  t.  scr« 
fitvt  omnes  libri ,  merito  cerrecti  a  Tan.  Fabro  et  Heinsib  0$ 
iectura  non  recte  hucusque  neglecta.  Ea  ipsa  verha  confusa  si 
5,  14,  22.  Fast.  6,  780.  ac  modo  supra  r.  30.  ia  FAteani 
Vers.,  41.  Comihus  infracfis  Moret.  Richel.  tf»  vH/oa  Reg.  U  m 
iecerat  Francius. 

42.  DXcpLoii  — -  SRAT.  DtscoloT  GottoTp.  Medic.  ottl 
erit  Folit.  prim.  Bosl.  et  aihis.  Heinsii  id  recipientis  menteai  1 
lissequor.  ' 

43.  CRiNiBus  •—  PAssig.  ettam  frustra  Oerm.  Rel.  fp^f 
Palat.  prim.  et  libri  fere  yiginti  quatuor,  partim  optimi;  Nihil  t 
men  mutandum>  pattim  quia  geminus  huic  iocus  FaSf.  1,  645.,  J 
Tide  Heinsium,  partim  quia  lex  metrica  impedit^  de  qua  vid.  m 
zerlingii  disputationem  From.  p.  208. ,  repetifara  a  Uaisfbnfio , 
Hephaest.  c.  1,  §.  3.  Uie  qu^m  locum  expedire  nequint,  seol 
dum  iibros  veteres  infra  emendabimus.  i 

44.  sEOKT.  iacet  Gall.  Mor.  BusK  et  tresi  Olnrersabafli 
librario  iUa  Her.  3,  84: 

Et  idcet  ante  tuos  Grdecia  moesta  ptdos. 


I  THI8TIVH  LIB.  IV.  BL.  II.  f3| 

rempora  Pboebea  lauro  cingeutur;  loqne, 
Milesy  lo,  magna  yoce,  Trjumphe,  catiet 

^e  8ono  plau9aque  ^ul  fremituque  caleutes 
Quadriingos  cernes  saepe  resistere  equos. 

Inde  petes  arcem^  delubra  fayentia  votis,  ss 

Et  dabitur  merito  laurea  Vola  lovi* 

51*    dogetur.        63.    canentuni. 

^m,  48.   Purp.  pap.  vetle  per  Reg.  pro  r.  tcr.    Ven.  M.  iada- 

lir  fm  Falat  pr. 

51.  TCMPORA  —  cin GENTUR.  Tmpota  Guelf.  vi<I.  ad  Fast. 
li  26.   mgeMr  Phtkii.    Vers.  52.'    Tu)^  to  Jnn. 

53.  cALsnTss*  caMRltt  Tett#  edd.  nostrae  prfteter  B^no* 
Diensem.  Hinc  demnm  admonitos  credo  interpolatores ,  quoruni. 
tommeotuni  exhibent  Heinsii  illae  deliciae  Vatic.  prim.  Pelit.  prim. 
falat.  sec.  Guelf.  et  quatnor  vd  quinque  alii  cum  eius  prima  edi- 
ifeoe.  pamaes  Comb.  Rel.  pro  v.  scr.  cmenies  duo.  Palatinuiii 
pimum  cum  plurimis  confiidenter  sequimur.  Quam  scripturam  qui  , 
adaiterarunt  aum  offendunt  in  locutione  non  frequentissima,  tamen 
aeitiBnuida  ex  iUis  Fast  3,  531 : 

Sole  tamen  vinoqite  calent; 
■^•6, 5:    agUanie  calescimus  iUoi 
wdis  r.  48:    rnndunn  calfacti  miUtie  hasta; 
«UD  epitbeta  geminata  causanturi  iuunemores  locorum  illorum  Fasi« 
Vf20:    Clario  missa  lecenda  deo; 

K  1)  ISy  15:    Prima  oidente  vides  oneratos  arva  colentes ; 
N<  15,  364:    I  quoqWf  delectos  mactatos  ohtue  tauroe;  ^      ^ 
ront  2,  6,  13:     BrHchia  da  lasso  potius  prendetida  natanti^ 
^4^  16,  44:    Mexima  nobdikiB  ingemin^Ul  de^; 
M  iopnniis  Art.  am.  2,  355 : 

Penehpen  absens  solers  tor^uAat  Ulixes: 
jt  enm  iliic  solere  perpetuum  fere  Ulixis  epitbeton,|  ita  hic  qua'* 
P8^  non  molestum,  sed  necesaariujn  est  additamentum  —  LaeC| 
oqDam,  dam  iUi  devitant,  fremitum  canentum  effinxerunt,  qui  aut 
■^proprie,  aut  omnino  non  dicitur,  deinde  iilud,  quod  ne  apte 
Han  cogitatur,  equos,  qui  sunt  ante  currum,  resistere  ad  vocem 
antantium,  qui  currum  sequebantur.  Milites  enim  cantabant,  sive 
'nttmphum^  vid.  Tibull.  2,  5,  118.,  sive  probra  castrensia:  popu- 
|>*  plaadebat,  acdamabat,  fremebat.  Rem  conficit  Propertius  4| 
Y^i  Ad  Tolgi  plausus  aa^pe  resis^s  equos. 
^  54.  Quadmuges  Palat,  sec^  Francof.  Bern.  Bersm.  tres  alii 
i^prima  ed.  Heinsii.    Ita  edunt  Amor.  3,  2,  66. 

55.  FiTxs.  petunt  Falat.  xprim.  petent  Reg.  Bern.  exc. 
^.  Serv.  Jun.  Crev.  arces  d^luir.  Rel.  nrcem  et  dehibr.  omnes 
^  praeter  sex  Heinsianos  et  eius  prim.  ed, 

56.  voTA.  vitta  Polit.  uterq.  Palat.  sec.  codices  Bersmanni, 
^piteri  (ad  Rosin*  Antiqu.  p.  1683.),  Heinsii  quinque,  noster 


93t  •     ^*  ^^^  NASONB 

Haec  ego  wmifflotas,  qim  possam\iiieirfb  viddbo  e  ^ 

Erepti  uobis  ias  habet  iHa  loci.^^*»-^ 
Illa  per  immensas  spatiatur  libera  terras, 
60     Itt  coelam  celeri  pervenit  illa  via: 
Hia  meos  oculos  mediam  deducet  in  Yrbemy 

Immunes  tanti  nec  sinet  esse  boni.  4 

Invenietqae  animus,  qua  currus  spectet  ebumos:    '] 

Sic  certe  in  patria  per  breve  tempus  ero. 
65  Yera  tamen  capiet  populus  spectacula  felix, 

Laetaque  erit  praesens  cum  duce  turba  suo. 
At  mihi  fiugenti  tantum  longeque  remoto  { 

Auribus  hic  fructus  percipiendus  erit; 
Atque  procui  Latio  diversum  missus  in  orbem 
70      Qai  narret  cupido  vix  erit  ista  mihi. 
Is  quoque  iam  serum  referet  veteremque  triumphwi; 
^    Quo  tameu  audiero  tempore,  laetus  ero. 

60.    faga.         61.    deducit.  62.    sinit.         63.    Inveiiietqae 

▼iam*        65.    populos  capiet. 

Berol.  hmea  iuncta  Vatic.  priin.  latirea  «erki  Pat.  Jan.  vkkip 
mulUif  mola  alii;  lawea  mtaPadsh.  laurea  feuora  Franco^  I01H 
rea  virga  comidebat  Sdiradems.  ' 

60.  TiA.  fuga  Leid*  prim.  fortasse  Palat.  sec  et  Tett* 
edd.  nostrae  excepta  Bonon.  Bnrmannus  recepit,  praetezta  a  TerM 
63.  petito. 

61.  DEDUCKT,  Hla  meo8  mediatn  visus  iei.  Bem.  Mucil 
omnes  libri  praeter  Francof.,  quem  sequimar. 

62.  siirKT.    Mfiil  %XX>a  boni  Palat,  prim.    rixM  omnes  tibn. 

63.  INYKNIXT9UX  ANiMUS.  Iiwenilque  Put.  Leid.  pr«  Pirddu 
Hamburg.  et  allus  Heinsii.  Inveniafqtie  Richel.  Inveni^qu»  oiaii 
qua  Moret.  unus  Mediceus  et  alius  Heinsii.  Hoc  quale  esset,  po« 
terant  docti  homines  intelligere  e  scriptura  Rottend. ,  si  modo  ille: 
lnvenies(fae  arcem  habuit.  Certe  noster  Guelf.:  Invenietque  artem 
qua.  Reliquorum  omniam  auctoritatem  fadle  postliminio  re<fiit 
passi  snmas  ea  lege,  nt  lenissima  emendatione  praecedens  disttdoa 
lobleTaretar. 

65.  CAP^KT  popuLUK.  poptiltfs  copicf  Jamanus  et  duo. 
'  67.  pnfGEicTi.  fingendo  Polit.  prim.  FaKat.  sec.  tres  HeiDii 
et.Guelf*  rsmotis  Falat.  sec.  et  Gaelf.  Versu  sequenti  persptcts»- 
iu$  Vatic.  prim.  Polit.  prim.  Goelf.  et  duo.  Haec  sunt  ioterpola- 
tornm  commenta,  qaibos  iilad  Horatianum  occinendum  erat:  Qui 
aariare  cufniy  notti  eetera;  awrihue  fimofts  penpicsre  profecto  del« 
phinus  in  sil^is  est.  Vers.  68.  ^uehte  Guelf.  jpruecvpiendue  TCtt 
'    edd.   oostrae^    Vetf»  69«    Uique  Moret.  Sert.  quatuor  HexDsii  et 


TRiBSIVM  UB.  Vr.  EU  IL  UL 


Da  dies  veiiet,  mea  qna  lngnlma  ponmf 
CaoflNsaqiie  privata  pablica  maior  erit 


m. 

Magna  miiiorqae  ferae,  qnarimi  regkr  altera  Ghraiaai^ 

j^tera  Sidonias,  utraqne  sicca,  rates: 
Omnia  cum  snmmo  positae  videatis  in  axCi 

Et  maris  occidnas  non  snbeatis  aquas, 
Aetheriamqne  snis  cingens  amplexibns  arcem  S 

Vester  ab  intacta  circnlns  exvtet  hnmo^ 
Aspidte  illa,  precor,  qnae  non  bene  moenia  qnondam 

Dicitur  Iliades  transsilnisse  Bemns. 
^[ae  meam  nitidos  dominam  convertite  vuUnSi 

Sitque  memor  nostri,  necne,  referte  mibt  10 

Heimihi!  cnr  nimium  qnae  sunt  manifesta  requiro? 

^'  nostra  Boood.    Aique  aUquis  Lat.  Barber.    Ven.  71.    iom 
•wm  Palat,  pn  exc.  Vow.  Reg. 

,  73.   TEKRT.    veMa$^  quod  HMosiiit  ezpetebat,  in  Berol.  i»« 
veoisset.   dies  aderii  mea  ed*  Bonon.    fiiaa  4[uo  Falal*  prim. 


ra. 

loscrr.  Ad  uswrem  Fraocof.  Berol.  Naeo  'poK  eieoae  da 
^Hl/e  contiiKl  ureae  Pirckh.  Berol.    AMoqvUur  ulramque  mream 

Aldioa. 

1»  MAGxA  —  EEGI8.  mkiorve  gloss.  Runipf.  ad  Fast  3, 
*«•  regi*  Busl.  Jun.  Leid.  pr.  et  aex,  qui  BurmanDo  plerique 
**fne8  «unt,  tum  Rd.  Berol.  et  Crev.  Vers.  3.  in  arce  Palat» 
^jipi*  Vers.  5.  codd.  praeter  Guelf.:  AeAeream.  Ym.  $•  fran^ 
Wwwe  codd.  oumero  et  fide  inferiores. 

r..}}*  <2VR  KiMitTM^  Hanc  Teram  acriptaraiii  tantom  tres i^ott 
^^  codices,  quartos  Moretanas  pro  Taria  acripttna,  tum  Tett. 
^*  Dostrae  praeter  Bononiensem  et  Guelferb.  sob  rasura  aegre 
'<^ndaBi  conserTarunt.  In  melioribiis  libris,  Palat.  prim.  Franc^.» 
^^buscum  plurimi  faciunt,  cum  pridem  leri  corruptela  abierit  in: 
?\A*'*^  mterpolatorum  nomiaui ,  Palat.  sec.  et  pr.  Vatic  inde 
^mnt:  eHr  fimsoiit.  etir  liinso  Bnsl.  Moret.  cur  Mmidifs  Lei« 
^m  pr. 


m  r.  OHpUttASONIS 

Car  lahat  ambigno  spes  inifai  mista  net«? 
Crede  qaod  Mt,  qood  visi,  ac  desiue  tuta  Tereri; 

Deqne  fide  certa  sit  tibi  certa  fides. 
15  Qaodque  polo  fixae  nequeunt  tibi  dicere  flanunaei 

Non  mentitura  tu  tibi  voce  refer: 
Bsse  tui  memoreni,  de  qua  tibi  maxima  cura  est, 

QuOdque  potest,  ^ecum  nomen  habere  tuum. 
Vultibus  illa  tuis  tanquam  praesentis  inbaeret^ 
30     Teque  remota  procul^  si  modo  vivit,  amat 
Ecquid,  ubi  incubuit  iusto  mens  aegra  dolori, 

Lenis  ab  admonito  pectore  somnus  abit? 
Tunc  subeunt.cnrae,  dum  te  lectusque  locnsque 

21«     Ecquld  ut  inc. 

IX    AMBiGFO*     exiguo  Rel.   pro  t.  icr.     8p6$  Mci   ffnMi 
f  olim  Tulgatum  e  Afor^tt  et  tribus  sufs  Heiosiuft  correxisse  ait    £i 
9lo  igootorum  nuHiero  protralieDclus  est  Palatinus  primus,  idoDeof 
ttetb.    «pe»  hona  ntirf.  Ptrckh.    $pes  m^a  victa  tut  et  tres. 

13.  9iroo  EST,  9U0D  vis*  Ita  Palat.  priro.  Francof*  GaU. 
FMib.  (teste,  qui  contulit,  Gronorio,)  Seguer.  Reliqui  libri: 
qtfod  est  et  vlSj  nisi  quod  Guelf. :  quod  est  et  q^ivia  ac  d*^ 
kdKl.t  quod^  eei  ac  vts  $ed  defr.  e$  dee.  Pirddu  Fortasse  coo- 
iecturus  erat  Heinsius: 

tJrede  quod  eet;  >quamTis  ac  destfts  ftfla  versrt. 
Yers.  15.    dicere  stdlae  Falat»  prim.    Yers.  16.    Nec  menh  Horet 
Yers.  17.    de  quo  tihi  Putean.  et,  ut  puto,  Bern. 

19.  PRAESKiiTis  XNHAERET.  Ita  Leid.  prim.  quinque  Hao- 
ni,  Moret.  pro  v.  scr.  et  glossa  Pirckb.  Vix  est,  quin  sequamur, 
aiianivis  bokiis  iibris  Omnibus  et  tot  reliquis:  lcMii<|ftfam  ffra^MKtibM 
MMTSl  tiieiitibus. 

21.  E09UID,  UBi.  Ecquid  til  Gall^  Busl.  sex  Heinsii,  Beni. 
Rel.  et  vett.  edd.  nostrae.  Sed  alterum  boni  codices  omnes  ba- 
bent  et  Tetienrai  sensu,  ut  alicubi  demonstravimus ,  suarids  est. 
terto  mens  Reg.  multo  tnens  Bem.  moesto  mens  Pirclcb.  dao 
4^  ed,  Bonbn.  Ver^.  22.  ah  attonito  Falat.  prim.  et  duo.  som- 
MS  AhM  y&tic  prim.  Polit.  priin.  et  duo.  somfiittf  hahe$  GoelL 
snb  rasura. 

2a.  TWifC  gUBsuNt.  Tmn  stifcemil  prim.  ed.  HeiDsii,  Num 
siAeunt  Medieeiis  optimae  notae,  teste  Heinsio*  Nescias  profecto, 
quid  reHquorudd  omnium  librorum  scriptura  facias.  Particula  esu* 
werans  Imhc  aote  voealero  raro  inrenitur;  Orid.  Halieot.  t.  126.: 

Tunc  epodes  laeti,  Itim  molles  tergore  ranae; 
IfaniL  2,  757.  e  oorrectioue    ^oidem   Bentleii;  ut  incertum  vU 
possitne   aifte   coqsonam  ita  scnbi.      Particula    temporalis    locum 
Bon  habet,  sive  Wagoeri  ?•  d.  praecepta   sequaris,  Quaest.  Virf;» 


,  TRttTiYH  UB.  lY.  Bl^  UI. 

Tangit/et  obHtam  non  sinit  eme  nett  - 

Et  veniunt  aestas,  et  nox  hnmensa  Yidetor;  2S 

Fessaque  lacttiti  corporis  ossa  dolent? 
Non  eqaidem  dubito,  quin  haec  et  caetera  fiant| 

Detque  lnos  uioesti  signa  doloris  amor; 
Nec  eruciere  minus,  qnam  cum  Thdl^ana  peKmptum 

Heetora  ThessalicO  vidit  ab  axe  rapi.  30 

Quid  taraen  ipse  precer,  dnbito;  nec  dicere  possum» 

Affectum  qnem  te  mentis  habere  Yelim. 
Tristis  es?  indignor,  qnia  «um  tibi  caussa  doloris: 

Non  es?  at  amisso  conhige  digna  £Dres. 

28.  caiti.       29.    crueotum.        35.    qaod  9um,        34«    et?  ii. 

25.,  sife  Yossii  seDteutiam,^  quam  laudati  sive,  qqae  mihi  perplacet,  ^ 
HntcbkiaDam,  propositam  ad  TibuUi  tres  locos,  quibus  funo  aote  c 
Mribendom  monet.  Ita  apud  Ovidium  quoqoe .  f^ramque  libi% 
M^  aDte  q  constaoter,  ac  paeoe  sioe  ?arietate  uUa,  Neque 
Hoschkianae  ratiooi  illud  repugoat,  quod  cum  di?ersa  fortassis  di- 
tersis  in  tum  temporaU  placueriot^  io  altero,  uti  videtnr,  nemo  fufw 
^erit.  Nimirum  diversa  in  pronunciaDdo  ratio  id  effecif,  et  quod» 
i  res  eoufflerantur,  io  particula  Vwok  subsistimus  pf^ululum»  dim  H 
Put.  Bem.  et  quinque. 

28.  MOESTi.  factt  Leid.  prim.  ca«U  Barber.  pro  t.  scr. 
Dolendam  de  parum  certis  testimooiis» 

29.  cACTciEBB  —  FEiiBMPTUM,  crticiare  Palat  prim.  el 
ffededin  Heiosii,  nostri  quatuor.  Trotana,  Serr,  Busl.  et  quat^or 
iosuper  Heinsii.  Schraderus  ita :  „  Andromache  Eetionis  fiUa,  mii 
Tbebae  regnabat.  Num  ideo  Thebana  didtur,  et  quidem  Oridio  r* 
jtapkne;  idein  patriam  Briseidis,  patrem  Dolooi^)  multaque  eius* 
niodi  puer  didicerat.  QtVLimXxm.  GaU.  Moret.  BusL  quindecim  aUi 
Ndnsii  cum  eius  prima  ed.,  nostri  Ubri  scripti  praeter  unum  et  imr 
pressi.  Minor  igitur  numerus  cum  Palatino  primo  et  Put.  facit; 
^dem  tamen  nanciscitur  a  Palat.  sec.  et  Guelf.,  qui  alterum  habent. 
Vers.  30.    iraM  Palat.  sec.  et  quinque  cum  ed.  Bonoo. 

33. '  ^uiA  BiTM  e  Palat.  prim.  et  duobus.  gtiod  mn  Moref» 
Susl.  et  quinque,  fortasse  Bern.    Reliqui  Ubri  omnes :  qtied  MNi. 

34.  KON  Es?  AT.  Yeniam  superstitionis  criticae,  qua  modo 
^"qaoties  nos  obstringebamus,  ea  lege  impetrare  ▼elimos^  ai  in  kn 
^  male  babitis  non  desumus  huic  poetae.  Velut  hic  boo  btne 
posl  I^  Heinsium  res  gesta  est.  Is  lestinanter,  ut  in  Tristibtts  so- 
^  et  carmen  mendosum,  et  cum  superioribus  spurium  rideri  signi- 
ntaverat;  tamen  post  TVi«ti*  es  et  'Son  69  iuterrogandi  signum 
pooi  iusserat  Viden'  ingeniosissimum  virum  digitum  intendisse  in 
^^ndationem  faciendaui,  absolvere  ipsum  noluisse,  ut  qune  nemi^ 
^^  fugitora  sit,  qui  caetera  probai^et?  At  boni  ecUtoretiuNi  emen- 


f§f  r,  oviDU  NAsonis 

95  Tn  vero  ti»  datBna  dole,  midssiina  coninXi 
Tempua  et  a  nostris  exige  triste  malis; 
Fleqoe  meos  casus:  est  quaedam  flere  volnptas; 

Expletur  lacrimis  egeriturqoe  dolor. 
Atque  utioam  lugeoda  tibi  non  vita,  sed  esseC 
40     Mors  mea;  morte  fores  sola  relicta  mea! 
Spiritus  hic  per  te  pt^ias  exisset  in  auras^ 
Sparsissent  lacrimae  corpora  nostra  piae; 
Supremoque  die  notom  spectantia  coelum 
Texissent  digiti  lumina  nostra  tui; 
45  Et  cinis  iu  tumulo  positus  iacuisset  avito, 
Tactaque  nascenti  corpus  haberet  humus; 
Denique  dum  vixi  sine  crimine  mortaus  essenif 

42.    pectora.        47«    D.  et,  ut  Tizi. 

Aitaram    faisse,    sed   emendasse    Heinsium    crediderant      Qoid, 
qmieto,  iliad  est  sermonis,  quod  ducentis  abhinc  annis  editar: 

Xo»  «9?  ift  amisso  coniuge  digna  fores  — ? 
Quandoqnidem  Hdnsium  nisi  e  Testigio  seqai  non  potaenmtf  ft^ 
'dlissent  ad  vulgatam  scripturam ,  abieciasent  apids  istios  phaleras, 
repetissent  vett.   edd.  et  quinque  codd.  'Heinsii,  nostri  Bemeoili 
inconcinnum  sane: 

NoH  98  v,l  mMSBo  conluge  digna  fLeae* 
Mihi  ante  biennium  visum  est  scribi  oportere ,  uti  vides*  lam  n- 
ideo  SMtentom  quoque  ita  correxisse  m  suo  exemplari.  Constra- 
ctionem  eandem  ino  ^eoirot;  extare  monneram  Met.  7,  79.  sq. 
963.  sq.  tum  ibid.  r.  ^15.  seq.,  si  'merito  suo  eiiciatur  7.  616« 
Alia  Tide  supra  ad  2,  507.    Yers.  41.    fro  te  Ser?«  Bern. 

42.  coRPORA  ifosTKA.  pectora  nostra  Comb.  et  tres,  sife 
•eoandum  schedas,  quatuor  Heinsii,  Bersm»;  nostra  ed.  Bonon. 
noffra  f^ae  Reg.  Mor.  Bem.  Rel.  prim.  ed.  Heinsii,  Vers.  46« 
Cim  omis  Palat  prim. 

47,  DBN19UB  DUM  Tixi.  Den,  ut  et  vixl  Reg.  Serr.  Fran- 
cof.  tres  Heinsii,  vett.  edd.  praeter  Bononiensem.  Ben.  ui  vixi 
Leid.  pr.  Deti.  et  t^i  CreT.  Den.  ut  evixi  (juelf.  Den.  et  u$ 
«•  Pot.  Gall.  et  tres  Heinsii.  Hoc  inter  Terba  Ovidiana  admisit 
Beinsiiis,  metuo,  ut  satis  circumspecte.  Quid  enim  ita  didtur?  fi* 
zisse  sine  ctimine  OTidium,  moriturum  sine  crimine  non  esaei  ^ 
doplex  esse  potest,  aut:  Tixisse  eum  sine  scelere,  moriturom  cam 
nnistra  fama,  aut:  Tixisse  eum  non  semper^  sed  ad  certum  tempus 
sine  crimine,  postbac  in  id  incidisse;  aut  ambigqkas  inest  Terbo: 
orintefi,  iUepida  illa,  aut  vtxi  explicandum  est:  vixeram^  sapnlen- 
dum:  Mniy  parum  Latine.  Quanto  rectius,  quem  sequimur,  rala- 
tinns  primus  cum  reliquis  libris  omnibus  quidem,  nisi  quodPlrckh.: 
Dm.  ooiiM#t,.ed*  Bonoo.:  Den,  cum  visu 


I  TRISTXTH  IJB.iy.BU  lU.  f  $7 

Nec  mea  fifoppUcio  vita  pQdenfhi  fbret 
he  mi  erum,  si  ta^  cum  dioeris  exsulis  uort 

Avertis  vultiis,  et  sabit  ora  rubor!  W 

^e  misenun,  si  turpe  putas  mihi  nupta  videri! 

Me  misernmy  si  te  iam  pudet  esse  meam! 
Tempus  ubi  est  iUud,  quo  te  iactare  solebas 

Coniuge,  nec  nomen  dissimnlare  viri? 
Tempos  ubi  est^  qud  te^  nisi  non  vis  iUa  referri^      55 

Et  dici,  memini,  iuvit,  et  esse  mew? 
Vlque  probae  dignum  est^  onmi  iibi  dote  placebam: 

4$.  Nunc  10»  9,  T.  p,  «UQ  cst.        66.    nisi  si  fugia  — *  referre. 

48.  XBC  MKA  —  FOKBT.    PronuA  ita  Palat.  priin.  eKC.  VofS.     "^ 

JuD.  Reg.  nro  y.  scr.  Bersm.  nostri  Bem.  ReUB^l.  Crev.  Te^., 
^.  omnef.  Nunc  mea  —  pudenda  fwret  Moret.  et  quindecim 
Heiiisii.  Ne  mea  —  pudmda  foret  Fut.  Gall.  Busl.  et  tres  Heinsii. 
Qui  restant  cmii  edd.  post  AlcjiQam  aecundam ;  Nune  mea  supfUoio^ 
vito  fndenda  9uo  e$t  .  Vides  noa  multot  esse ,  Italos  crediderim^ 
qoiaGuelf.  interest:  FalatiDum  secuodum  hoc  nomioe  a  Grutero  ,. 
Dotatum  Don  esse  mfror.  Ad  sensum  non  multum  interest;  tamen 
in  fibroram  auctoritate  si  iupplkium  capitalem  poenam  inteiligiif 
acuiDen  agDoscii  OTidianum. 

49.  81  Tu.  Ita  Palat.  prim.  Guelf.  et  Tiginti  qttatuor,  ioter 
qnoi  meliores.  Reliqui  cum  tett.  edd.:  M  «i,  »ed  Gall.  et  BusK: 
«wftni.  Ver».  seq.  Advertis  Palat.  jpr.  ara  pudor  ]?ut.  ex^. 
voss.  Bersm.  Bem.  et  sex  Tulgares.  verf.  62.  iam  ie  «i  Galk 
^oret.  Yers.  |^5.  tiM  est  quo  ie  de  me  iocl.  Busl.  ReL  et  MBb. 
Yers.  54.  dimmuhre  meum  Tett.  edd.  noitrae  et  fortasse,  Fran* 
cof.  Palat.  sec 

55.    Misi  Hoir  Tis.    SimplictBsimam  omnium  nec  loelegioiteiii 
JH^pturam  e  libris  scriptis  et  imoressis  reduximus.    Ab.  liac.  leviCe»» 
^cedant  Put.  et  Moret.)  qui:  ubi  est  iUud  nm  non  vis;  tum  exe. 
vo«.!  ni^  non  vi$  vera  referrei  Bero.:  mai  MOfi  vie  vera  faferif 
«talii,  qaos  fere  Burmannus  anAotaTit.  Joterpolatonim  yero  ar«. 
«a  praeteriri  nequeunt:   uhi  eei  iUud  auo  non  fugis  Ula  referrB, 
Vatic  prim.    tibi  est  Hlud  quo  nt-fuffis  Ula  refevrs  ^erque  Folit. 
^HaGuelf.   sub  rasura:   nam  hodie   cnm  Palatino  primo  facil;» 
^98t  UUid  quo  ftiti  fuffis  iUa^referre  Palat.  &ec.    iioi  est.quo  lo 
^fmfugis  illa  referre /Mjedic.  pcim.    Bi  homine$  non  igBora»; 
^  qoid  referre  esset;  sedre/errieadem  proprietatedicitnry  Pastw> 
%1^,  Pont.   3«  3,  73.    fugis  elegaptiqs  iudicabant,  quam>  non 
^i  Teram  simplicitas  elegandssioia  interdum  est.    Certe  ntai  nm. 
^^pt  recte  (^citui^  atqpe  illud^  quod  tertio  loco  Heinsius  a0ncoiti. 
"«*  «i.    HeiP.  2,  27.    Pont.  2,  2,  17.    supr.  3,  4^  61.  . 

.    57.    FnoBAx  e  daodeviginti  melioribos  se  rtc^Mtse  ait  Ifeia* 
"^*   b  eo  Bumero  tantto  Fraocof.  et  Pirckbt.  ii«fi|  tweA  ii^ 


S9»  .9*  QYtD»  wmm 

Addebat  r0rbi  mka  hventis  amor. 
^Nec  quem  prapferres,  ita  res  tibi  magna  videfcar, 
€Sh     Quemve  tuum  malles  esse,  vir  alter  erat 

Nunc  quoqne  iie  pudeat,  quodsismihiiiupta:  tuusqoi^ 

Nou  debet  4oIor  hinc,  debet  abesse  pudbr. 
Cum  cecfdit  Capaneu^  subito  temerarius  ict% 
Non  legis  Evadaen  erubuis»ie  viro. 
4$  Nec'  qiiia  rex  mundi  compescuit  ignibus  ignes^ 
Ipse  suis  Phaethoa  ii]£tiandu9  eriat. 
Nec  Slemele  Cadmo  fftcta  est  aliena  parenti, 

Quod  precibus  periit  ambidosa  suis. 
Nec  tibi,  quod  saevis  ego  sum  lovifii  ignfbns  ictas^ 
70  ,  Purpureus  molii  fiat  in  ore  rubori 
Sed  magis  in  curam  nostri  consurge  tuendi^ 
Exemplumque  mihi  coniugisesto  bonae:. 
Materiamque  tuis  tristem  virtutibiis  imple. 
Ardua  per  praeceps  gloria  vadit  iter. 
WHectora  quis  nosset^  si  felix  Troia  JFuisset? 

02.    Nob  dolor  Wnc  debet.         64.    Num.         66.    tm  —  eras. 
'    7li    nostri  curam.       74.    Tadat. 

flitr!  quoque  praeter  Segu^.  ita,  Guelf.  quidem  a  sec.  manu.  Yett. 
edd. :  proha,  Vew*  58,  veri  muUa  favoris  Bern.  Ver».  ^ 
^kemqu»  Guelf.  Francof.  Put.  Bern.  et  Tiginti  unus.  Faene  oi>* 
teOfperavttsemus,  quia  sententiae  satis  facit  ipsUm :  maUe$. 

*  ^.  noK  BKBIBT  BOLaR  HiNCi  Non  doloT  Idnc  debe^  Gall. 
Serv.    Receperat  Heinsius.  Bernensem  ita  habuisse  oporteret. 

2.1  ^V  vov  hEmsh  Nwm  l^  Vatic.  pr.  Guelf.  Rottend.  alios 
dt^iiio.  ed.  Hein^.  Nun  SerT.  Mmgnen  Palat.  pnm.  et  alS. 
hmanen  Guelf.    Hunc  yersum  Bern.  ita  concipiebat: 

I  Matmii  pdc^  euo  trie^is  euatiiica  viro, 

Relandinus^  utro^^  modb  in  texttt  habebat,  primum  eucmeti,  d^de 


66.  BTJi»  «^  BRAT.  tuk  ^  erae.  Jun.  Hi^on  Palat.  prim* 
QmM.    eras  Guelfi  '  . 

69.  E60  suM.  ^go  «tfH  Bern.  et  vett.  edd.  praeter  Aldinas. 
ignfbus  ushta  Put.  Busl.  et  M oret.  pro  v.  scr.  Vers.  70.  otv  ftf- 
dor  Guelf.  et  pauci  scripti  cum  Tett.  edd. 

i  71.  icuAAM  KOBTAX.  nosUi  ouram  GeM.  Swv.,  nullus  prae- 
tetea  codex,  quantum  sciam^  editi,  quos  viderim^  omnes  praeter  Bo* 
UDH.  Vers.  74.  i)adai  Uer  Jun.  et  prim.  ed.  Heinsii.  iendit  H^ 
Busl.  duo  H6itt8.r  et  Cret* 

'1fb.  si  Ykxntk  feU»  s%  Palat.  prim.  Put,  et  octo  ferjB  ▼ul- 
emB^l^rtia  mmeM  Bwk. 


TRI8TI?M  LIB.  IV.  BL.  HL 

Pablica  yirtatis  per  mala  facta  via  esL 
Hirs  taa,  Tipby,  lacet,  si  npn  sit  in  aeqnore  flncti|8t 

8i  valeant  homines,  ars  tua,  Phoebe,  vacat 
^oae  latety  inque  bonis  cessat  nou  cognita  rebus^ 

Apparet  virtus  arguiturque  malis*  80 

Dat  tibi  nostra  locum  tituli  fortnna;  capntqne 

Codspicunm  pietas  qua  tna  toUat,  habet, 
^Vtere  tpmporibus,  quorum  nunc  munere  freta  ea^ 

£t  patet  in  laudes  area  lata  tnas. 


76.    virtnti.        18.    iaceU       84.    Ed  palet 

76«  TtRTtTTis.  Dirltrfi  iinpi  Vatic. ,  quod  cam  probaret 
Heinsiiis,  npii  raemlnerat,  puto|,  quo  siguifieatu  et  Ovidius  passim, 
et  Seneca  potissimura  ouaTis  fere  pagina  Toce :  publifus  uterentur, 
^iwuQ  de  epy  qupa  qsu  venit,  esse  cousuevit.  fucta  vifi  ut 
•i  3,  83. 

T^*  lACET.  <M|cet  Tolebat  Beinsius.  Burmapuus  vulgatam  de^ 
len^t  ita,  ut  si  eius  sex  exemplis  addideris  $enec«  ep.  9 :  «1  exer- 
^amtciliam,  jie  tanta  mrUia  iaeeatf  habeas  duo^  quae  ad  rem 
^rtineadt, 

78.  TACAT.  Secuti  sumus  Falatinum  pnmum  cum  quiDdecim 
^gaiibus.  vacei  Gpttorp.  et  Tett.  edd*  nostrae  omnes«  iacet  re^ 
«qai.  We  locutione  Tide  Heinsipm  ad  Ters.  priorem.  Vers,  82f 
^o  iua  Jan.  sex  et  Tett.  edd.  nostrae.  iotUi  Guelf. '  '  ^  - 
t  .  ^* .  ^uoRTTM  MUNC  — «  SKETJL  ss.  qfuoftim  ftofi  muitere  Juo. 
i^d.  priin.  ^  qyo8  optimos  dicit  Burm.  ([uarum  iu  mmere  Gall. 
^Nuo.  qugrum  eic  munere  BfifiU  quorum  iihi  copia  nune  esl 
^el.  Hunc  locum  subcuti  Titio  laborantem  obiter  refinxit  Hein- 
^redpiendo  hi  seq.  Ters.:  Bn  e  ntillius  rei  libro.  Hec  abunde 
^ans  plerisque.  TiMn«  Ci4^  atque  ad^o '  .BuxmaBnus  quaedam 
^tanint.    Heumannus  in  Panerg.  Crit.  p.  116:  ■  •..      '  - 

^  Uiere  iemparibU9f  ^fUorUm  ftfifto  mtfttere  /Ma  e»y 

^raderus;    Uiere  mvfierikU)  ^fuanifiv^  coput  fiimc  eii^      ^     . 
^tnichmeyerus  nescio  quis  laudante  Schradero: 
^  Uiere  iemperihiej  quQrum  hH  mMnere  sueia  es; 

^•thofiiis:  Uiere  iempoPilm$y  qnortfm  ftwftc  mtifiere  frisH  — ; 
p^B^ntniss  Uiere  iemporihus^  quormi^  non  munere  efreio  etc; 
^^iudicabis,  quam  bene  unus  quisque.  In  iiio  omnes  l&psi  sunt^ 
W  versu  sequeoti  J^  probarent.  In  Tufgata  scriptura  volunt 
^  Bpectare  ad  epistelam  uxoHs,  qua  «e  freiam  esse  nnffter^  fem-^^ 
f^<it  perscnpserit.  Scripsit  igitur  iiia ,  quod  ne  fdantu»  quideni'' 
'"^■jigeret.  Sed  n  Torsum  lik  spectas^  ne  scripsisse  quidem  nu- 
^^^e  videtur.    Yide,  num  magis  absonum  lit  emendari  itac       =  * 


p.  oviDn  KASoms 

IV. 


O 


qui^nominibiis  cum  sis  generosus  avoram^ 
Exsuperas  morum  nobilitate  genus: 
Cuius  inest  animo  patrii  eandoris  imago^ 
Non  eareat  nervis  eandor  ut  iste  suis: 
5  Cuius  in  ingenio  est  patriae  facundia  Ungoaei 
Qua  prior  in  Latio  n(m  fuit  ulla  foro: 
Quod  minime  volui,  positis  pro  nomine  signis 

Dictus  es:  ignoscas  laudibus  ipse  tuis. 
Nil  ego  peccavi:  tua  de  bona  cognita  produnt 
10     Si  qnod  es,  appares^  culpa  soluta  mea  est. 
Nec  tamen  officium  nostro  tibi  carmine  factum 

1.    aTitb.        5.    liogaae  est       8.    ista  tais* 

Utere  tmpwibtis,  quorwn  nmo  mmen  trita  est 
£1  patet  in  loMd^a  area  lata  tua$. 


de  locutioDe  Fast.  4^  10, 

Kmc  teritw  nostrts  area  maior  eqaU. 
84.    XT  PATXT.    Em  latet  udus  YaticaQus,  teste  Hansiois 
iiotis  impressis,  ia  sdiedis   Diiiil  eiusmodi    notante.     area  magM 
omnes  libri  praeter  sex  HeiDsianos,  quos  interPalat.  priai.«  nostros 
Berol.  et  Rel*'  cum  yett.  edd.  ante  Ald.  secondam. 


IV. 

Inscrr.  Ai  amioffm  Francof.  Berol.  Quamvie  invitum  Nm 
nMaui^a  fmufiim  Berol.  Firckh.  Ad  amioumf  fro  cuitit  fwmim 
signa  fddt  Ald. 

1.  6XI9KR0BU8  ATpAiTM.  generoeo  tuormn  Reg.  et  alissi 
generosue  atntls  edd.  inde  ab  Ald.  sec  et  fortasse  Ciofam  codi^ 
•ed  Tix  unus  et  alter  ex  Heinsianis.  ^ 

4.  MieiiTis,  tMimsrts  Palat.  prim.  et  sedecim:  sdiicet  uoiai 
apids  traospositi.discrimine;  laude  digni  sunt  editores  post  B&sh 
sium,  qui  quamris  minime  intellexerint,  quae  satis  &cilia  sunt^  ni- 
Ui  mutaruiit.   , 

6.  iNGKNzo  K8T.  Ita  Palat  prim.  et  longe  plurimL  Nam 
tres  tantum  ignoti  iu  fine  verbum  ponunt»  Leid.  pr.  decem  alii  et. 
y0tu  edd.  nostrae  prorsus  abiiciunt. 

.8.    »as  TVia.    ista  tuis  Polit.  sec  et  GndftrbjtaoiiS)  m 
aodo  Uc       , 


TRIS7I¥M  m  IT..  Et.  IV. 


m 


Priocipe  tam  iiisto  poase  noeere  piito. 
|»se  Paier  Patriae,  quid  enim  civilias  illo? 

Sustinet  in  nostro  carmiue  saepe  legi. 
lec  prohibere  potest,  quia  res  est  publica  Caesar,  15 

£t  de  conununi  pars  quoque  nostra  bono  est. 
Dpiter  ingeiiiis  praebet  sua  numina  vatum, 

Seque  celebrari  quoUbet  ore  siiiit. 
ilaussa  tua  exemplo  superorum  tuta  duoram  eati 

Quorom  Iiic  aspicitur,  creditur  ille  deus.  20 

h  non  debuerim,  tamen  hoc  ego  crimen  liabebo: 

12.    puta«        20.    coDspicitur.       21.    ciimen  amabo. 

^  12.  puTo.  puta  Moret.  et  tres.  Vers.  13.  enim  est  clv, 
»oelf.  Palat.  sec.  et  tres..  commmius  illo  Pirckh.  tres  Heiasii  et 
p.  BonoD.;  e  glossa,  casu  elegantiori,  quam  haec  eiusdem  origi- 
is:  ndbHius  Ulo  BeroU  heniqnius  illo  Crev.  est  in  fine  addunt 
lor.BusI. 

Mfc  8AEF£  x.ir6i.  Miror  Heinsium  nihil  annotasse,  cum  e 
'o^tris  libris  Bern.  Berol.  Rel.  Crev.  habeant:  carmine  posse  legi^ 
ocotioDem  bene  Ovidianam.  Vers.  16.  hona  est  Francof.  Palat. 
|f«' Bern.  et  sex  peiores.  Vers.  17.  nomina  Guelf.  a  pr.  m. 
^v<iui  modo  ad  me  pervenit  a  viro  veneraudo,  Palat.  sec.  et 
[uindecim. 

.  19-  BEOBUM  EST.  est  omittuut  Palat.  pr.  Goth.  Put.  et  undevi- 
?Dh  Tulgares.    tiUa  deorum  est  Bersm.  et  decem  fere  vulgares. 

20.    AspiciTTTR.    conspidmur  e  suo  codke  sua  manu  enota-   i 
^at  Is.  Vossius.    Ea  auctoritate  inde  ab  Heinsio   edi   consuevit : 
^«pkilwr.    Pr^qprie  sibi  opponuntur  asplcere  et  credete^   quemad- 
joaum  nemo  conspicere  et  tangere  simiU  in  figura  usurpavit,  vid. 

.  21.  CRiMEN  HABEBo.  crlmcn  amobo  Leid.  prim.  Vatic.  prim. 
^'^nem  interpolandi  videtur  dedisse  error  ilie  ortus  e  versu 
^,q«i  in  Seguer.  extat :  crimen  amice,  Illud  tamen  tanta  iiducia 
J"*'t  Heingjyg  ^  y^  ^jpyg  exemplis  non  putaret.  Reliqui  editores, 
fsolent,  feriantur.  Sed  esto,  fuisse,  ita  qui  loquerentur,  vdut 
*Deca  ep.  12:  complecti  et  amare  senectittem:  lucramur  calam?- 
Jjtam  locutionem,  sententiae  iactur&m  facimus;  hiulca  et  abrupta 
^oentnrj  quae  proxime  sequuntur.  Quivis  enim  intelUgit  in  libror 
^,  joctoritate  ego  et  non  twi,  accentu  adiuvanda,  sibi  opponi: 
l^  noc  in  lectione  Heinsiana,  quia  crimen  haher^  iiter(]pie,  Cotta 
.  ^^Jdius,  poterant,  amare  hic  tantum.  Rursus  supetioribus  apte 
j^^ersus  non  nisi  per  hanc  sententiam  adiunguntur:  tu  crimine 
Jjoxius  non  eris;  tsec  ego  ero,  vel  si  sim,  solus  ero.  Non  defewe- 
I?*  referes  ad  rersum  9,;  non  dehmim  amare  aut  nullum,  aut 
Wum  Uabet  explicatum.  ^ 

16 


g4t  P.  OWXl  KASONBj 

Nott  foit  mMtril  liteMi  aostra  tiR. 
Nec  nova,  qaod  tecam  loquor,  est  iniQrla 

Incolamis  cam  qao  saepe  locatus  eram.  ■"  { 

3S  Quo  vereare  minos,  ne  sim  tibi  crimen  amieui: 

Invidiam,  si  qaa  est,  aactor  faabere  potest  ' 

Nam  tuus  est  primis  cultus  mihi  semper  ab  nxabB^ 

Hoc  certe  noli  dissimiilare^  pater: 
Ingeniumque  meum,  potes  hoc  meminisse,  prcdbaliat 
W     pliis  etiam,  quam  me  iudice  dignus  eram.  ^     •    I 
Deque  m^s  illo  referebat  versibus  orei 

In  quo  pars^  altae  nobilitatis  erat 
Non  igitur  tibi  nunc,  qdod  me  domus  ista  reoepit^ 

Sed  prius  auctori  sunt  data  verba  tuo.  I 

23,    tniuria;  nostro.         28.     noli  certe. 

23.    INIURIA  KosTRA»    ttoHK  diio  fibri  Heinsiu    Indv 
ilW  infelici  liora  faciebat': 

Nec  nwa^  i/ifod  iecim  loquor^  $st  fmtoria:  noi^^  i 
Incolumis  «tc« 

omnes  consensn  probarunt.  Quam  recte,  ipse  iudicalus.  Libri  iO 
non  e  loco  Heroidum  20,  93.  memoriter  repetito,  sed  eodeoi  modB 
qoo  iHe^  e  glossa  (vid.  ad  3,  69.)  vitium  traxerant»  Nam  tllic  qsp 
que  noo  nisi  deteriores  libri  ita: 

Hoo,  quod  amer  iussif^  scriplum  eat  iniuria  nodri^  J 
quemadmodnm  Jahniiis  edidit.  Loersius  verum  utrobique  nfii 
Cfr.  Her.  8,  87:  Qme  mea  codesii^  iniuria  {ecW  iniquos^ 
Vers.  25.  crmen  amice  Guelf.  Goth.  Palat.  sec.  et  plus  ynQtt 
,  Ters.  26.  ocfor  Goth.  Vers.  27.  scmper  miU  culius  Goth.  ^ 
28.  CERTK  NOLi.  Ita  P«lat.  prun.  Goth.  PoUt.  sec.  Franco 
Bern.  et^  plurimi.  Hoc  noli  certe  Yatic.  prim.  Polit.  prim.  PalaC  sd 
Guelf.  et  tres.  Ifoc  saltem  noli  quatuor  Heinsii,  Rel.  et  rett^.efl 
Ters.  29.  poies  haec  tnem.  ed.  D.  Heins.  et  quidam  codd.  ad.p 
lam  collati.    Ters.  31.    refer^at  plurimu«  ore  Busl. 

32«  ALTAE  K03II.ITATIS.  niagnae  noUlitatis  P^dat*  fm 
Francof.  Guelf.  Goth.  Reg.  Scrv.  Busl.  Jun.  Bersm.  et  tres  quatiMUI 
cum  vett.  edd.  Hilum  non  interest,  alioquin  recepissemus.  MagtiS^ 
MUmdtsm  dici  potuisse  intelligis  ex  Jiis,  Pont.  4,  16,  43; 
Maternos  Cottas  cui  Messdlasque  vatemos 
•  Maxima  nobilitas  ingeminata  dedit} 
Met.-9,  671 1    —  nec  census  in  iUo 

NohiUtate  sua  maior; 

.  de  Ma  vide  Heinsium.    Utra  eloquentiae  cooveniat,  non  j^onpii 

e  loco  simillimo  Pont.  2,  5^  55:  ^ 

Atque  haec  est^  dicas^  faeundia  PrimfHps  digna:  , 

Btoquio  tantum  nohditatis  inest.  j 

Ym.  33.  NunSigitur  tslat.  prim.  Vers,  34«  aetori  GoA.  mm$  nJi 


i  TBwnrra  ub.  vr.  ku  iv.  S43 

|7ecdataM»(9  iiiilrf€»de^  taMBn^  ndin  om^«e(ii^  as 

Yltina  01  demass  vita  tuenda  nea  e«t. 
lanc  qnoqae,  qna  peril,  eiilpam  soelas  eme  aegabls, 

Si  tanti  sme«  sK  tibi  nota  oiali. 
bt  timor^  ant  error  nobiflr;  prius  offait  error. 

Ah  aine  me  ikti  noii  meminisriie  mei!  4o 

^ve  refractando  noudom  coSiintia  rampe 
•VfAiera;  vix  iUis  proderit  ipsa  qnies. 
Srgo  nt  inre  damns  poenas,  sic  abfoit  omne 

Peccato  fi»cinus  consiijiroique  meo* 
Idqne  deus  «eiitit:  pro  quo  nec  lumen  ademptoniy      45 

Nec  mihi'  detractas  possidet  alter  opes. 
Porsitaa  hanc  ipsam,  vivat  modo,  finiet  olim, 

Tempore  cum  fuerit  lenior  ira,  fugam. 
^wic  precor  hinc  alio  iubeat  discqdere,  si  non 

Noslra  verecundo  vota  pudore  carent.  60 

I^Bs  exoiliiun  padoque  projwquius  opto^ 

I  41«    rumpam^        45«    ademtuiQ  est 

J*«Gaelf.  Vers.  35.  iVon  dixta  smi  Giidf.  Gotb.  Put.  Bern.  Bersm. 
« Jiglnti  HeiDsii,  vel  Dostri.  omtlihiis  istls  P^lat.  sec.  Vers.  39.  plu9 
»/tiilGottorp.  et  duo,  vel  tres  Heinsli,  Bemr  BeroK  et  ed.  fionoD. 
l^raQcof,  pro  v.  scr.  magis  dbf.  Goth.  Burmannom  valere  iubeinus. 

t^-    AH,   smE.    Ha  Guelf.    et  Heinsiani.    ,At  si^e  Paktini, 
^  6?fl.  Pirckh.  Bersm.  Berol.  et  vett.  edd.    Aui  aine  Gotb.  sub 
•  Jun.  Seguer.   et  quinque.    Sed  siite  Rel.  et  quidam  Heinsn. 
P««c»ineBuslid.    me  facti  GoA. 

,41.  RtJMpe.    rtmpam  prim.^  Vatic  prim.  Medic.  et  tres,   non 
Pn«ste.    Vers.  42.    Ula  qines  Pirckh.  Bosl.    nlla  qu.  Gotb.  tres     ' 
^^    Vers.   43.    poenas  tamen  abfuit  onus   Vatic.     sic  defuii 
^*^^   Vers.  44.    cons.q.  meum  Busl. 

,45,  ADEMPtuM.  Ita  palat.  prinu  et  Guelf.  a  pr.  m.  cum 
pWo  ininus  dimidia  lifirorum  parte.  Reliqui  est  adJunt.  deus  seffsii 
P™*  per  quem  tion  lumen  fragm.  Vatic.  Ivmen  Palat.  sec,  Pirckb* 
?!f"^i®  ^deo  Gronovio.  Vers.  47.  t)k)am  tnodo  Moret.  pro  v.  scr. 
*w  oiimPut.  Bush  Seguer.  Berol.  et  quatuor  Heinsii.  Vers.  4S. 
r>  ptetU  Gotb.  Jun.  Erckb.  Moret.  ed.  Bonon.  fuga  Palat.  pn 
.*^^*  PAULo^UE  —  opTo.  Hoc  iu  veTsu  Vatic.  prim.  Polit. 
r^  Guelf,  quinque  alios,  fortassis  item  Italos,  et  Rel.  sequi  licet. 
M  ?  Uv"*-  ?®**^^*  vitiosas  esse,  quae  praeterea  onotantur,  scrifjtu- 
J  .^«^b'ni  primi,  viginti  unius  Heinsianorum,  Bersm.  Gotb.  trium 
^'otumj  pauloque  quietius  opfo;  Pirckb.  trium  Heinsianorum  et 
^'  ^"^»  tJostrariim:  propifi^nif^s  dro;  omnium,  qui  restant,  libro- 
I,     ^t  ticld.  quarundam  secundum  Ald.  poster. :  pauloque  quietius 

16» 


^ 


844'  r.  OVIDII  KASOIH» 

'Duiqite'  mt  a  itfaevo  longius  lioatey  locvflit 
Tantaque  in  Augusto  clementia,  si  quis  ab  illo 

Hoc  peteret  pro  me,  forsitan  ille  daret 

55  Frigida  me  cohibent  Euxini  litora  Ponti;  '^ 

Dictus  ab  antiquis  Axenus  ille  fuit:  , 

Nam  neque  iactantur  moderatis  aequora  ventiSy  ^ 

Nec  placidos  portus  hospita  navis  habet  "    : 

Sunt  circa  gentes,  quae  praedam  sangnlne  quadnliq 

eo     Nec  minus  infida  terra  timetur  aqua.  i 

Illi,  quos  audis  hominum  gaudere  cruore,  '^ 

Paene  sub  eiusdem  sideris  axe  iacent.  > 

53.    Quantaque.        58.    adit.        59.    quaerant. 

oro.    Nimirum  ista  omnia  et  memoriter  repetita    sunt  ex  ilOi  M 

577:  TutiHB^^exiliim  pauloqUe  quietius  oroy 

et  illic  tantum  locum  babent.  ••  •  J 

52.  LocuM.  locus  Palat.  prim.  Francof.  Put.  HdnaiaBi^nfli 
quotquot  plene  collatos  vidi  praeter  Busl.,  nostri  praeter  GucUM)*, 
fiern.  Sed  quoniam  Heinsius  de  reliquis  plus  yiginti  annotaie  dJH 
litus,  et  quia  res  frivola  est,  nihil  mutamus. 

53.  tXntaque.  Quantaque  Polit.  sec.  et  duo.'  Augw^ 
etl  clem.  prim.  ed.  Heins.  et  vett.  edd.  cum  scriptis,  qui  ad  .iUii 
coUatj  sunt,  Palatt.  Francof.  Bersm.  .,/.ji 

54.  Hoc.  Haec  Pakit.  prim.  et  nonnulli  Heinsii  cum  JMH 
edd.  Languidius  lioc  distichon  atque  fortasse  insiticium  ceo«d» 
Schraderns.  ,  Taraen  soius  Crev.  huiic  quidem  yersum  omittijt..'  Am 
fatendum  est  plura  etiam  in  sequentibui  esse  qum  toUerevdit^  agl 
tamen  possis.    > 

55.  tFRiGiDA  BTC.  Hic  pt  ee  epla  per  se  Gotb.  Ita  Toleli 
Francius:  ohloquitur Schraderus,  propter  v.  61.,  quo  ad  certuniii|| 
quem  sernio  convertitur.  Mihi  probabile  videtur  iciunae  ac 
fabulae  pertractationem  velut  illam  3,  11.  et  alias  non  sine 
silio  a  poeta  posltam  fuisse,  quod  nos  latere  facile  possit. 
dem  fahnlam  ad  eundem,  uti  videtur^  scribens  persequitur 
3,  2.  Fortassis  iUius,  quia  inter  poetas  refertur  aequales,  Pool^ 
16,  43,  extabat :    —  plena  iam  margtne  lihri 

Scripttis  et  in  tergo,  necJum  finitus  Orestes. 
Frigora  Goth.  pr.  m.  prolHhent  Goth.    Vers  56.  EuxUis  iltte  Jfji 
I       prim.    Aesinus  ille  Guelf.  eifsimv^  Gotli.    Exinus  plerique.    eq 
Goth.  m.  pr.  ,j^, 

58.  NAYis  HABET.  puppis  hahct  Folat.  prim.  et  duo»  i 
vis  aM  Vatic.  prim.  Jun.  tres  Heinsii,  Berol. ,  cuius  iibrarias  ij 
•rrorem  agooscebat. 

59.  ^TJAERUNT.     quaerant  Gall.  Francof.  Berol.  unus 
cius  prim.  ed.   nostra  Bouon.    Litteram  pictam  primorem  Gnelti 
pr.  m.  h.ibuerat.  S,  circum  Goth.  Vers.  60.  infesta  ierra  Busl.  et 

62.    sfDERis   AXE.    Ita  Comb.  Moret.  et  alius.    sHeris 


TRI&TIVM  LIB.  IV.  EU  IV.  j54|j 

^ec  procnl  a  aobis  locos  est,  abi  Taurlca  dira 

I  Caede  pharetratae  spargitur  ara  deae. 

Paec  prius,  iit  memorant,  nou  iuvidiosa  nefaudii^,      ^ 

,  Nec  cupienda  bpnis  regna  Thoantis  eraut. 

Hic  pro  supposita  virgo  Pelopeia  cerva 

Sacra  deae  coluit  qualiacunqoe  suae*.   . 
^  postquam,  dubium,  pius,  an  scelersUus  Qreates 

Eixactus  furils  venerat  ipse  suis,    ^  70> 

Et  comes  exemplum  veri  Phoceus  amoris, 

Qni  duo  corporibus,  mentibus  uiiufif  erapt; 
hoikna  evincti  tristem  ducuntur  ad  araui^    ^ 

Qaae  stabat  geminas  ante  cruenta  fores. 
Ifectamen  hunc  sua  mors,  necmorssuaterruitillum:  7S 

Alter  ab  alterius  funere  moestus  erat. 
Btiam  constiterat  stricto  mucrone  sacerdos^ 

W.    pasdtur;        73,    Tririae.        76.    ob  alt»  fun^a. 

i  ,     ■     ,• 

M.prinj.  quatuor  Heinsii  et  Tett*  edd..  frtgoris  igne  Moret.  ▼. 
Jf»  fri^om  axe  reliqut.  Sequimur  inYiti  Heinsium ,  quia  Seneca 
^for.  1139:  mh  oardine  glaeijEfiie  uretfe;  et  quia  hypallaces 
5wae  in  Tulgata  obstat :  iaceni,  •     ' 

'^  H  SFARGtTUR.  pascUuT  Vatic.  prim.  ^'Jf olU.  pnm.  MeJdic: 
Jjw,  (bpttmtftf,  n6t4  inipr.  Heins.)  tum  Moret.  pro  v.  scr.  Fortassis 
^»»  Yers.feq»  Nep  proeid  «tGotli.  Hic  pmsPalat.  sec.  Goth,^ 
Mt.  et  leptem.  Vers.  66.  Kec  capianda  Put  optanda  Ber». 
™wot  pro  V.  scr,  .  Vers.  69.  dttbium  ^si  Put.  et  tres  cum  Tett. 
*  ^  atii  Gotli.    Vers.  70.    Vmitus  Beruensis.  | 

.73.  TRISTB9II.  IVft^tae  duc^  pro  var.  scr.  Barber.  et  fragm.' 
W;  in  te»tu  fertassis  Vossianus.  Potest  verum  esse,  potest  re* 
P^  e  Pont.  3,  2,  71 : 

'*  '.  ProUnw  immUem  Trivia^  dtfoifitfur  ai  aram. 
^'j^  fittstrts,  Irisfta  crimina  caedis^  fristia  sacra,  'sirtilfa  multa 
^tam  utcuoque  tuentur^  Vers.  75.  Nec  tuntum  sUa  fcerol; 
i^  76.  AB  ALTERivs  TUNERE.  ob  alteriKs  funere  Gall.  et  duo. 
J  oft.  funera  Hamburg.  Strozz.  JF^rancof.  Reg.  Rel.  Berol.,  tum 
PJ^  pro  var.  scr.  Hambursehseni  fortasse  pro  Francofurtano 
J*«A  Biinsilis*  Quidquid  id  sit  rri,  scrjptura .  futilis  est.,  moe- 
?^  o^  olt^ftild  nescio  qaomodo  tanquaz^  upiusit^tam  ofTeRdere  vide.- 
n^  ahenm  certe  habes  supra^^  3^  36 :r  •     .,]  .    r   k^    / 

Tettmue  et  a  ttosAiis.^t^  ^riste^malis;  ^ 

■fwntentia  Ovidio  digna  illa  demiup  .^st>  i^estqm  utruraque  fuisse» 
pwlpie  funus  alterius  eomitarct,  in.funere  wt,  (yide  supra  ad 
l^^r)  non  o^  ftrnerc»,  h.  e.  propter  mortem,,  quod  ven^u  priort 
•w./  m.  otHrhw  funa^  Bersm.  ^  Rjel.  ^gdcm  sensu.    Vers.  77. 


it4$  ^.  OVIDn  NASOMIS 

Ctii%erfit  et  Crratas  baribaiti  VittA  eoma»;  -  ^ 

Cum  vice  serrooois  fratrem  cognoyitt  et  illi ' 
80     Pro  ueoe  coinplexns  Iphigeuia  dedit  .-j 

Laeta  deae  signum  crudelia  sacra  perosae 

Traustulit  ex  illis  in  meliora  loeis.  | 

Haec  igitur  regio,  magni  parae  ultim  muBdiy 

Quam  fbgere  homines  dl^uey  propinqm  mihi  eit)| 
85  Atque  meam  terram  prope  isunt  funebria  8acr% 

Si  modo  Nasoni  barbara  terra  sua  est« 
0  ntinam  v^nti^  quibus  est  ablatus  Oreates^ 

Placato  referant  ^t  mea  vela  deol  "1 


o 


V. 


mihi  dilectos  inter  sors  prima  sodalesi 
Ynica  fortunis  ara  reperta  meis; 

83.    pars  ultioia. 

cum  9Merai  Guelf.    Ters.  78.    vkta  oonto^  Falat.  ftim.  «ti 
T^rs.    vitae  aermoiM^  tum  Ipffema.    Effigehia  Goth,  ''' 

83,    FAENB    ijLTiMA,     pmetralia    mnndi  BaHier, 
probaote  Heiosip.     Schradenis  ascripserat:    ,.imror!    qoari 
peoetralia  muDdi  dici  possint,  quae  extrema,*^    ma^i  poft ' 
muftdi  Bern,,  atque  ita  Burmannus  edere   ausus  ett    Relii 
omnium  scripturam  iure  oostro  re?ocayirau$,  in  qua  ulfkna  i 
n^oino  g^nere,  sive  neutro  intelligas,  ut  Seneca  Herc  Fur* 
*   ,         ,       'Berumque  moeeiiks  finis  ef  mnndi  tiHfmci, 
Ovtdii  manum,  ut  opinor,  babebts,    Yers.  %6.    frope  nmi 
Gotlj,    Vers.   86.     Na^onia  Palat.  prim.  Jun»  Moret»  codes 
ISfu^ap^i,  Rel.    Yers»  88.   *r^ferat^  fclfto  iMKi^Btlrber*  et 
HeioMi^  ^oster  Reh 

.  f  Dscrr.    Ai  amHmn  f  rancot    Sohmtm  iMn^  riQ  MlSMl) 
ioiaU  Ptrckb.    4d  amkmn,  pmi»  liomm  iaeet^  min^^4M^  '* 

1,  noRii  rniMA,  Ita  cum  pkiriiBis  Paiati.  {iiv  ptm^ 
GjUelf,  Francof.  Falat.  seo.  Gall.  Lieid.  pr.  BsMd*  noTem  i 
tredo,  Itali  iinprimis,  et  vett  ecM.  aostrae.  kivrtus  Hri^lfmr 
sins  daronasse:  extihpia  eius  (parum  ad  rem  ^umiQt^  •  Cfrr -{ 
ep«  52.:  effreginmt  sei  eeeundm  torfie  ingeniwri  -r-.  Vh  M. 
frima  nota  $m  ewnime,    Yers.  2»    ma  rvKciNfc  <joaiK'    Vjmi 


..■I 


rBtSTITM  UB.  iV.  EL.  V.  247 

\m  ab  aUoq^  anima  baec  «oribiifidii  r#TiSi\ 
Yt  vigil  infiuia  Pallade  flaiama  solet:  ^ 

Ibi  veritus  non  es  portus  aperire  fideleii  S' 

Folmiiie  percQ«sae  confagiunique  r^iit 
\ms  eram  ceusu  non  me  sensurus  egentoait 
Si  CdMar  pairias  eripuisset  opes: 
^poris  oblHum^  dum  me  rapit  impetus  buiuf» 
Excidit  b^  upmen  quam  mibi  paene  tuuml  4C 

k  tamen  agokQscis,  tactusqae  oupidii^  laudifii; 
Ille  ego  sum,  cuperes  dicere  posse  palam. 
!erte  ego,  si  sineres^  tituhim  tibi  reddere  vellemy 
Et  nram  ffwae  conciliare  fidenu 
fe  noceam  grato,  vereor,  tibi  carmine>  neve        ^  l& 
bitempestivus  nominis  obstet  bonor. 
M  licet  et  tutum  est^  intra  tua  pectora  gaude 
Meque  tui  memarfem,  teque  fbisse  mei*         ; 
^t^Qe  &ci9,  remis  ad  opem  luctare  ferendam/ 

11.    T«  —  tractus.        16.    bonos, 

[ji«t  /M*  Voss.  Vers.  6.  fJnmine  Gotb.  ratls  Serr,  Ver?.  7, 
p  Mtt^ii^m  sens.  Goth.  censurus  eg^  Vatic.  udus,  Busl.  Rel, 
Pf  ^  me  trahit  Palat.  sec.  Bersm.  et  Aldina  prior  sola  e  TetU 
It  T^  10,  miht  saepe  tuum  Seguer.  Berol. 
I  llt  rv,  Te  e  coniectura  Heinsius.  agno$ce  Goth.  pr.  nif 
RN*»  ^NoscM,  agnoecas  septeni  fere  scnpti.  iractus  Gall.  codex 
^^doQensis  editor.  captws  Junian.  Vers.  12.  discere  Palat.  pr, 
P^  W.  B  gratam  Reg,  pro  v.  scr.  consil,  Goth.  Vers.  15.  JBf 
g«»  Ald.  priuoa*  noc,  caro  Goth.  Vers.  16.  Intempestivi  duo 
P^ooster  Rel.  Jionoe  duo  scripti.  Vers.  17.  Qud  Ucet  ReU 
P*oc  tnt\m  eet  Reg.  Put.Mor.  Jun.  Leid.  pr,  Beroi.  et  quatuoft 
18.  T£9U£  jpuisss  MEi.  Quod  Heiosii  exeroplo  edidimu» 
*"^b.Gotb.Pirckh.  et  sex  aliorum  fide  nititur*  Reliqui  libri  omnes, 
"otqoot  sant :  fec/uc  fuisse  piunu  Hoc  languet  et  paene  monacha» 
^iermonem  olet:  illud  et  suspectupi  est,  nec  lacile  explicatu. 
r^  ^asonis  quod  dicitur  Celsus  ille,  aut  tum  fuit»  cura  reie- 
r^  poeta^  auxiUo  ferendo;  noTum  geiius  loquendi,  quantum 
J^tnemorem  pro  afficioso  poni;  Catulli  64,^.  248.  longe  alia 
r*^0!  aut  postea  litteris  scribendis  j  ^e  qQa  re  nemo  tam  wagni- 
P  loqui  solet :  aut  in  re  nol)is  ignota ;  auo  artifi.cio  quidani  supra 
M>^*  calUde  utuntur.  Gaudeat,  qui  Tult,  Italorum  codicum 
PP^ra;  ego  coniecturam  meain,  quamvis  Itvem,  paeue  fide  aeque 
P«nj  habeo:  Memie  tui  memorenij  tequii  ftilsse  tui; 
F^  ft  phmmorum  libroruu)  .  testimonio  et  a  toosuetudiae  et  ai'^ 


454S  P-  OVIDII  N^ASONIS 

20     Doffi  veniet  placido  moUior  aiita  deb; 
Et  iat^re  caput  nuUi  servabiie,  si  non 
'      Qui  mersit  Stygia,  sublevet  iliad  aquaj      •  ' 
Teque,  quod  est  rarutn,  praesta  constanter  atd 
IndecHnatae  munus  amicitiae. 
25  Sic  tua  processus  habeat  Fortuna  perennes: 
Sic  ope  non  egeas  ipse,  iuvesque  tuos: 
"Sic  aequet  tua  nupta  yirum  bonitate  j^renni) 
Incidat  et  vestro  rara  querela  toro; 

20,    veniat. 

gutia  OTidiana  proxiroe  abest.    Memar  sni  ekt  qdi  diecoitbiil  61 1 
'^   Destum  tuetan    Met.  13,  453.  de  Poljxena:  '    .. 

Quae  memor  ipsa  sui  etc«  ^^  \^ 

Gaudere  igitur  yirtute  sua   ainicum    inbet  non  absurde.     1NH| 

structora  ifla  est,  quam  Ovidius  amahat,  Seneca  reprehendebdRW 

Semivmtmque  lovem^  semUmmque  oirtfm;  , 

Illa  suos  habeaty  nec  minus  iUa  suos^  etc       ^  *.-wMJ 

20.  DiTM  VKNiET.  Ita  Palat.  pr.  Gotb.  cum  minore  codd.  doIHK 

▼ett.  edd.  octo.    Nam:  Difm  veniai  Put.  et  \iginti  Heinsit,  BtfMb 

tres  Dostri  et  ed.  Bonon.     Adveniat  Jun.    Dim  venif  a  pf.  IMA 

sec.  Guelf.  Vatic.  pr.  Polit.  pr.  Medic.   pr.  Serv.  et  qoid; 

de  quibus  certus  non  sum.    mollior  ira  Moret.  Jun.  et  set 

Dostri  Berol.  Crev.    tnoRior  Tiora  Busl.  exc.  Voss.  et*du<fe 

2$,    (jiiod  est  gratunjk  Gall.  Moret.  Francof*  pro  r.  scr. 

et  consi.  Guelf.   data  opera,  In  rasura.    Vers.   25.    tua 

Put.  Bern.  et  duo.    Vers.  26.    ipse  tupsque  iuves  Palat.  prim; 

27.  BONiTATE  PERENNi.    novitate  perlienni  GueJf.  L^ 
prohitate  Fut.    Verum  est,  quod  monet  Heinsius,  ferennl 
repeti  post  perennes.     Eodem  modo  centies  peccaverant 
Yerum  ubi  codd.  verum,  longe  diversissimum  saejl^e^  doo 
velut  infra  6^  33.^  intelligis,  quam  multa   coniid  possint; 
Heinsius  tentabat: 

iSic  aequet  tua  nupta  suum  honitate  parentem^ 
Vel:    Sic  aequet  tua  nupta  virwn  proUtaie  pairemque; 
Withofius  in  scbedis  ineditis :    —  prohitate  gemeUd, 
©lim  in  or,  fun.  Reg.  Bor.  p.  71 :    ; —  prohitate  serena; 
alii  afia  periclitati  sunt.    Mallem  taroen  vitium'  in  vers.  25»  qi 
Placetne:    proce^sus  —  p^tos  — ?  ut  Her.  17,  25i: 

—  frucium  tulit  Me  petitum; 
infira  5«  4,  31. :    —  pretii  sihi  merces  ipsa  petiti. 

28.  INCIDAT  -—  TORo.    inc.  ei  dextrq  Betn,    ifWa  i 
Berol.    nuUa  querda  Palat.  sec.  exc.  Voss.  Put,  viginti  dQ6 
sii,  Dostri  Sem.  Goth.  Rel.  Berol.  Seguer.  Crev.  et  ed. 
Loersius  in  Museo  Rhenano  3,  p.  238.  hoc  magis  probat. 
causaiB  fortasse  babuit,  cur  necesse  putaret  liaec  precarit  ^ 

J 


TRisrmM  ua  i?«  bl.  v.  vl 

Kfigat  et  semper  s6oia(sr  te  «sngdBte  iHoy 
Qao  pins  affectu  Castora  firater  amat:  .  M 

Kc  ioYeDis  similisqae  tibi  sit  natos^  et  iUum  *  ^' 

r  Horibiis  agooscat  qoilibet  esse  tirame 

iic  fadat  socertim  taeda  te  nata  iogali, 
N^c  tardum  iayeni  det  tibi  aomea  ayi. 


VL 

iempore  raricolae  patiens  fit  taanis  aratrii 

^  Praebet  et  nicurYO  colla  premenda  iogo.       ^    / 

I^^pore  paret  equas  lentis  animosoa  habenis, 

Et  placido  daros  accipit  ore  lapos. 
I^^ore  Poenorum  compescitar  ira  leonami  '} 

Nec  feritas  animo,  qaae  fait  ante,  manet. 
(?Qdeqae  sai  iassis  obtemperat  Inda  magistri 

33.    soeeram  faciat*       7*    monitis* 

^«  torbatam  interdum  pacem  domesticam  amici  priori  Tersu  iiK 
dicant.  ^  . 

3].,^  sic  lUTENis  ETG.  stmtlii  immlsque  Rel.  Sic  wveniM^ 
^  con<miUi5  aU  nalus  Bersm.  Busl.  ut  fUtm  ed.  Bodod.  Wit«' 
liofias  cum  Don  yidisset,  slt  esse  pro  fiatf  cooiecit  L  1. :  • 

Sip  suheat  •ittiiR^qtie  etc 
^Tttconfer  Stat.  silr.  3,  1,  157.  .     .  ..* 

\  33.  vAciAT  BociJiuM.  .  socerwa  fadat  Reg.  qoioqiie  HeiDsU|[ 
pmi  dos  et  Tett.  oostrae  edd.  te  teda  Goth.  Ucta  te  Seguer.' 
*^  fo  Palat,  sec  Gall.  Fraocof.  Berol.  Ucto  tihi  nata  Guelf# 
videi  oiigmem  et  pro^essom  ioterpolatioois.  Vecst  34«  NeQ  tirie 
4«at.  priHi»  et  qualuor  cum  Tett.  edd.  nostris. 


VI. 

Soperioribu»  admngoiit  Palatioi,  Guelf.  GoHi.  Fraocof;  Pircllk; 
*^c.  voss.  Moret.  Busl.  Juo.  Leid.  pr,  Seguer.  Berol.  et  alii  com 
'^tt.edd.  Priiou^  ieiunxit  Aldus  io  cd.  seconda;  recte  sioe  dubio. 
^  2*  tNcuRTqp  in  cwrvo  Goth.  Berol.  Rel.  ?ett.  edd.  quaedam. 
J.^'  ^.  At  fh  —  htpns  Palat.  pr.  Et  dormtua  dnr.  duo  Heios. 
JJ^cn)!.  Ante  rersnm  5.  lemma  habet  Berol. ,  quod  carmtni  su- 
P^ri  praefigit  Pirckli.  T^emp.  saevorum  comp,  PirciLb.  B^m.  Se- 
8^«'-  et  ed.  Bonoo.    %lla  leonum  Goth. 

''^*    lussis.    monUis  Heiosius  receperat  ex  ioterpolatis  Vatlc, 


B^a»  «etiritiiim  tonpond  i^d»  mdm 
Tmpus  ut  exteoiis  tumeat  fAcit  uva  nicMU9, 
ID     yixqoe  nieiiHii  oapiant  grana,  quod  intna  lu^eMlN 
Tempus  et  ia  craaa  sen^n  produeit  arifirt;a#^ 

Et  ue  sint  faisti  pOBUi  saporo^  facit. 
Hoc  tenuat  dwtem  twram  findQntis  aratri, 

Hoe  rigldos  silices,  hoc  adamauta  terit. 
15  Hoc  etiam  saevas  paulatim  mitigat  iras^ 

Hoc  minuit  luctus,  moestaque  eorda  levat. 
Cunpta  potest  igitur  tacito  pede  lapsa  vetustaa^    .  .-^ 

Praet^r^m  cma^  attenuare  m^ka 
Vt  patria  careo,  tds  frugibaur  area  trita^  est» 

*"  t5.    terras  renotantis.        14.   ^rigidftt* 

rprfiD.  Polit.  priiu.  Palat.  aec.  uno  Mediceq,  Comb^  ^^^^^^^Jf 
•olet^  Guelf.  Witbofins  in  schedis  tentabat:  sm  hMHS  oliiiiiPlMfti 
Inda  m.;  nimirotfi*  taulologiam  potabdl,  qtme  eit  eoaciopJt^  fiCI 
•upra  ad  l^  9»  V^*  9«  eiiteiuis  Gotb.  pr«in.Pirckb.6^),||4i 
Heins.  duo,  ed.  Bonon.    Vers,  10.    ctiplant  Palat.  prim.  *^ 

11.  iK  cAjirAs  SEMW  pnoiKrl^iT.  in  canaa  «peciem  Bwk 
incanas  ««ittper  unus  Vatic.  ed^  Bonon.  dedudt  Put.  qmaqa» 
Bdns.^Cfrev^  peirducH  Palat.  prim.  et  deeem  ftre.  RelifOi  onfli 
interpolatis,  quod  exbil^emu^.  Quid  intersit  discriminis,  moaifeHb*- 
^unt  Seneca  ep*  34. :  arhor  ttd  fnicMn  perdmta^  et  B^&tilias'  1| 
576:  Eafcitat  in  fruges  genriina  laeta  nwae*  -'  V 

Yers.  12«    •apof^  cavet  Leid.  prim. 

13.  TiRHAM  FXNVEKTis.     Ita  Palat  prim.    dentem 
Kdv^  Bjtisl.  quinque  cum  yett.  edd,    dentee  Gall.    ferrfM  Fot. 
9erv.  decem  Heinsu,  nostri  BeroU  Reh-   sciiMlenli^^  plurimi,-  Hciai 

gni  sedecimfere,  nostriQuelf.  Gotb.  Berbl.  nedue  elegMittri  ^|N|> 
e.  Contra  reno^antis  Medic.  primus,  Barber»  Seguer^  ei^ttB 
6md.  eumr  vett.  edd.  praeter  Bonon.^  idque  krtet  in  muiwiifltUyp 
pr.  renocantie  unius,  morcmti»  laKus;  ftiutca  deganlia,<^€b  |ip4ia|j| 
^el  Ciofano  iudice.  Similis  ex  aliis  locis,  quos  vide  apndHeinauDa^ 
caliide  «fficta  icriptura  prinrt"  Vatije.:  terras  pdstientis  patrooM 
aacta  non  Tidetur;  ^  r 

14.  Rieinos.    r^idas  decehi  Fteinsii,  meliores  dlctiy  qa( 
sq^fabilr  ^ee*  Pcit.  9ery,  Pirckb»  Leid.  pr.    Eeliqiii  i 

orentipi,  Rpmani  a^  Venetu^  ille  fiierint,    Accedunt  oostri  4Si 

eroU    JilasettUoum  genus  apiid  Ovidium  ubiris  aut  nsetrviii)  j 

bd  praeter  unum  Hubc  locum  aceuratius  indicati  pridepK  pr 

lint«    Hn  Italorum  bui^s  iocl,  credo  s^cunduiti  Nonii  praeoep^ 

tel  Virgilii  exemplum,  interpolatiooe  plerosque  aiios  immtitaivnl 

Seinsuis*     Yers,  16,    Iticfuni  Palat,.  sec.     mmatpie  cordn  itmet 

fragm*  Vatic,     cordd  domat  Barber.^    oorda  invat  Pirckli.    Vm« 

17«   %i)Nfr  ioollaf  l^njamfa  vot.  ed.  OoDon%     Vers.  Id...  frigA^ 


TRUrimi  tlB.  IT.  Bl;.  Vk 

Digsfliit  iHid0  preom  bto  «ra  padas.  90 

lec  qoaosita  tamen  spatio  patientia  toigo  est|  ^ 
Nji^sqiie  mali  sensum  Qostra  recentifl  halbet. 
^pilicet  et  veteres  fagiant  ioga  saqpe  inveiioi, 
I  Et  ilmnitQs  freno  eaepe  repi^at  eqnna. 
^ristior  est  etiam  praesens  aeratnna  priorei  2S 

Yt  £iit  ^m  sibi  par,  creTit,  et  ancta  mora  tst  -  * 
Kec  tam  nota  milii,  qnam  snnt,  mala  nostra  inenin^ 

JSed  nagis  haec,  qoo  snnt  eognitiora,  gravrat 
Sst  qQoqne  non  minimum  vires  afiwre  reoentesi 

Nec  praeconsumptum  temporis  esEne  malis.  ^  ao 

Vortior  in  folva  novns  est  Inotator  anena^ 

QQam  cui  snnt  tarda  brachia  fessa  mora. 
bteger  est  melior  nitidis  ^adiator  in  armis, 
.j(pam  cni  tela  suo  sanguiue  tiqdia  rubent 
Im  bene  praecipites  navis  modo  facta  procellas}    tt 
'  $namlibet  exigno  solvitur  imbre  vetus. 
^qooque  quae  ferimus  tulimus  patientius  antet  ^ 
•^pm,  mala  sunt  longa  multiplicata  die» 

^.    conra«        28.    hoc.        38.- fit  mala  s.  longo. 

falat  pr,  ^t  sct^  Tp  f>iMi  \m  id.  Vera»  21.  lUm  tpuiea.  prinM 
^*  Heios.  Non  quaeMita  vett.  edd.  nostrae.  Nm  qukesakt  iaimm 
iitt  Yatk.  et  (umititer  Fivekh.  kmm  ratlo  patimt.  Palat.  prim. 
!•  ^.  «ciucsT  —  lUTswci*  SoiUeet  ut  vet*,  Put.  Jnn.  0t 
f^\wga  iQtrva  e  Palatino  sec.  receperat  Heinsias,  certitsiaiani 
UImimii;  et  auaj^   non  eaepe  itereiur  a  poeta  2,  619,  20.     tti^o 

KBnsl»    Vers.  26.    pHofi  Lcid*  pr.  et  diio.     Veri.  26.*  Jh 
m  Jun.    Quod  fieret  sili  par  crevii  Bem.    el  mla  GoA.  4U 
AtMul  b^beQl;  Pat.  et  Leid.  pr. 

2^    sxD  MAGia  HAEC.    ^uno  mii^ta  hoe  Barber,  BcroL  NMr 

£^aec  coo3tatPalat.  pr.etGuelf*  babuisse,  tum  Tctt.  edd.  omoa» 
Gotb^  Haec  ^terdiim  in  libria  dignosci  iieqncunt'.  ^fued  atfnl  Reg. 
^l- >t  ft^  mt  Juo»  Vers.  29.  Moit  ittmitMi  Put.  et  trcs*  itoli 
IMIA  Qoelf.  Rott^adorp.  Leki.  pr.  et  pro  v.  «cr.  Comb»  Vert. 
ft^^  Wj^o  feeea  Jaon  Vers.  33.  M^  e$  tneKor  Pirclb.  ot 
pS^  ^<M.  oi^nes  cui|i  rfloril»  impresfo.  fl#dtn|of  harenie  Ckrt^ 
tHWii  ?^tt  edd^  praoter  Booon»  Vers.  34.  ctit  teel»  mio  Busl.  t 
^.Biedn  aevi.. .  Ven^.  3iS>.  mo^o.  eeeta  proc.  unus  Vatn^  Vers.  36. 
\fmet  Palat.  pr.  et  #^p^mb  Venu  37.  4fH9qim  quod  feAmm 
*^Kancpf,  teste  Heinsio. 
.  38.  9UAA1,  Et  prae-indignatioae  abiecimus,  quod  Moret.  et 
^nt  «criptorum  lectio  pro  v^um  eorypUira  bacteQUs  Teoditat« 


.1  f  *S!.TOTIDU  NAS0NI8 

*    Cre^te,  deficlo^  nostroqae  a  corpore  quantiitii 
40     Aiiginror,  accedunt  tempora  parva  malis. 

Nam  .neque  swat  yires,  nec  qai  color  essd  m^Hehii 
Yif,  habeo  tenuem,  quae  tegat  ossa^  cutem. 

Corpore  sed  mens  est  aegro  magis  aegra^  maliqve 
t       In  circiiflispecta  stat  sine  fine  sui. 
45  Vxlwi  abest  £»ci^  absunt,  mea  cura,  sodales, 

/  Et,  qua  nulla  nfibi  carior,  nxor  abest. 

Yulgiiia  adest  Scytfaicom  foraccataque  turba  Grcbiram 
Sic  male  ^piae  video  noh  videoque  nocent 
(*;  Vna  tamen  spes  est^  quae  me  solatur  in  istla, 
^     Haec  fore  morte  mea  non  dinturna  mala. 


40.    accedeut»         41«   neque  qui  color  esse.  42«    V^«Q 

f  ^    . :     . .  49.    soletnr. 

itt.  Recepixnas  scriptciraiii  priinae  editionis  Heinsianae,  cwrfhj 
coBiecturam  Bersmanni  et  Gronovii,  Cfr.  Met.  13,  324,  Jw 
Fropius  abest  cod.  Bern.,  qdU  QUod.  Reliqui  libri;  Qw$fi^ 
quod  Crer. :  Quo,  Possis  etiam  priori  in  versu  legere:  gwa»  /*■ 
riftitis,  m  hoc : .  Quae  male,  .hnga  dle  Ueitisio  Itbhuoi  est  e  GalL 
et  quinque  aliis  novare.  Vers.  39.  quantumque  a  corpore  »xtM 
4iiD.  et  dao.  a  tempore  Put.  a  pedtore  Leid.  pr.  BiisL  Bd 
^FiaEtcof.  pro  v.  scr. 

40.  AccXDUNT.  Ita  praeter  Bern.,  qui:  accedanty  omM 
libri.et  vett.  edd.  Meminisse  debebat  Heinsius,  quae  notaTeratM 
Her»  5,  117.  de  sermone  augurantium.  . 

;  41.  Kic  i^vt  —  KssE.  neque  qul  e  Moret. ,  color  onie  <«* 
*ft(lf  e  lUKu  Leid.  pr.  et  duobus  aliis,  «ine  causa  omnia '  recepnl 

42.  Tix  HABEO.  Vixqiie  hdbeo  unus  ItaHcifs.  te^i  ^ 
.fikrv..  V*».-  47,  «ittctftft  Gotli.  hrachlataque  Palat.  priffl»  W 
jskataque  Gudf.    hac(^ataque  vett.  edd.    harbataque  Reg.  . 

.  4S*  ftic  -r  NocsNT.  Ita  aut  invenit  Heinsius  in  varit  m 
|>tura.  Leid,  pr«,  aut  sagadter  elicuit  e  diversis  scripturis  tribitf) 
,fik  mermovent  Moiet.  Leid.  pr.  Seguer.  et  vett.  edd.  practff^ 
»oo.;JSItG  maUt^mov&it  daoruln;  -^c  makb-nocent  Gotb*eti# 
.quorum  omidura  {rraetar  Palat.  prim. ,  qui :  Sk  mie^  noceitk  ^  '  '^ 
49.  soitATcra»  ^detur  Guelf.  Palat.  sec.  Reg.  ^afl.  Serfl 
.Jun^  Leid.  pr.  Rel.  undecim  aiii,  prima  ed.  et  Bonoo^  AH^ 
.igitvr  P^dat*  pr«  Francof.  Put.  Bern.  et.reliqui. 


\k 


TRisrniffJiLrr^BCTi.  m       Mt 


m 


is  me  sol  adiit  gelidae  post  frigora  bf^umae^ 
i'  Bisque  suom  tacto  pisce  jperegit  iter. 
lempore  tam  longo  cur  non  taa  dextera  yersus 

Quamlibet  in  paucos  officios^  fuit? 
Dnr  tua  cessavit  pietas,  scribentibus  illisy  ft 

Exiguns  nobis  cum  quibus  usus  erat? 
Pur  toties  alicui  chartae  sua  vincula  dempsi, 

7.     quoties. 
VII. 

losciT.    AA  amicum  Francof.    Na8o  earere  $ui  mftif^  mira-    . 
hramici  Pirckb«  Berol.    Excuaai  amtoufti,  quod  ah  eo  Utera$  mm 
•cceperil  Ald. 

1,  Big  MK  saii  KTC.  8ol  g^^doe  viilt  poei  fiigora  hnmae 
pb,  ed.  HeiDsli.  geMam  fost  fingore  Jmmam  Polit.  uterqoe^ 
Franeof.  Put.  et  quidam  coUati  ad  ed.  D,  Heinsii.  geiidam  fotl 
Pw^  hrumam  Serr.  Seguer.  gelidam  suh  tempore  hrwne  Guel^ 
yli^ae  <po8t  tempoira  hrumae  Bern.  Vers.  2.  Bi$  quia  nm  !• 
^^t.  prip.  euo  tacitum  Seeuer.  Yers.  4.  Quod  ttbi  ttt  p.  Fa« 
W.prim.    officiosa  venit  Barber.  ReL  et  duo  tresye, 

7.    cuR  TOTiES  ETC.  Ita  Palat«  prim*  (nisi  quod :  totiens  ^t  pro  t 
^oflae,  Gur  le,)  Palat.  sec.   Jun.  Leid.  pr.  atque,  ut  male  metuo. 
%  foos  in  hac  scriptura  contempsit  Heinsius.     Cur  f^tUns  akcm 
^'  Reg.  Put«   Serr.  Busl.   ouindecim  Heinsii  et  eius  prim.  ed., 
^ostri  scripti  et  impresti.    Gallicus  sua  omittebat*    Igitur  Moreta-^ 
1>Ds  cum  non  ita  multis  ita,  uti  edd.  ab  Aldina  posteriore  ad  £1* 
^irianam  1629  multae:   Cur  quotiens  aUcui  dum  diartae  v,  d» 
Haec  sciiptura  manifesto  nihiii  est,  sed  ntilissima;  argumento  eniol 
^  exstitisse  scripturam,  quae  intercidit,  hanc:   Cur  totiens  a.  c. 
^  V.  dn    Haec  aeque  bene  tolerari  possit,  atque  Burmanniana| 
tttraqae  tamen  ab  interpolatoribus  efficta   est  ex  illa  Palat.  primi^ 
pnipter  asyndeton,  quod  illi  non  probabant.    Ego  vero  id  ipsunl 
cfficere  censeo ,  ut  Palatini  auctontas  per  se  gravior  etiam    de» 
gaotior  sit  habenda.    In  Burmanniana :  speravi  uaterpretantur :  fni* 
^  iperavi ,  fanium ,  speravi.     Sane  non  multo  aiiter  legiCuir  id 
'^ni  Met.  13,  17:    ^iact  non  est  tenttisse  superhmny 
Sit  licet  hoc  tngensy  quicquid  speravit  UlUres; 
Amor.  2j  9,  44:    Sperando  cerie  gaudia  magna  feram; 
JJ».  18,  ItS:    EtWes  non  semver,  spes  mihi  semper  aiesU 
^terum  quantum  illa  loca  ab  noc  ea  re  differant,  quod  oppositkl 
T^  istum  significatum  poscit,  patet.    At  hic  niliil  est   eiusmodis 
^ba,  uti  leguntur,  multo  magis   ionuunt  stnlte  sperasse  Ovidium^ 
<|nam  fruslra,  cfr.  Punt.   3,   7,  31.     Nos  quod   exbibemus:  toHeo 
^ere  frastrationem  non  potesl  non  iudicare»    -Copulae  loco  po* 


fM  '•  tmmmmma 

Vkm  ^perftvi  nomen  hshere  tamn?  -i 

Di  faciant,  nt  saepe  tim  sit  epistola  dextra 

10     Scripta,  sed  e  mnltis  reddita  nulla  mihi! 

Qnod  precor  esse  liqnet.   Oredam  prifus  oraMednsai 

Qorgonis  angnineis  cincta  fuisse  comis: 
Esse  canes  iitero  sub  "virginis:  esse  Chimaeran^ 
,^     A  truce  quae  flammis  separet  angue  leam: 
15  Quadmpedesque  bominis  cum  pectore  pectora  inni 
Tergemianmque  virum,  tergeminumque  canemi 
Sphingaque)  et  Harpyias,  serpentipedesque  Gigani 
Centimanumque  Gygen,  semibovemque  virum.. 
Haec  ego  cuncta  prius,  quam  te,  carissime^   cr< 
20     Mntatttffl  curam  deposuisse  mei. 
Amumeri  montes  inter  me  teque,  viaeque) 
.   FlHminaque^  et  campi,  nec  freta  pauca  iacent» 
Mille  potest  caussis  a^  te  quae  Htera  saepe 
Missa  mtj  in  nostras  rara  venire  manus. 

*  15»    bomiQum.        24,    nulla  ven. 

liitar  ipropMiieh  Uldm^  cfr.  Wagoer.  ad  Yirg.  ed.  4>  6.  ^  qoo  fl| 
iit  10  id  accentus  gravius  iocidat;  simul  ita  adiuvator  seDsas^  4i 
bttci  quaque  epistoia  id  speratum  fuisse.  -—  quoUens  alacri  dUirM 
ed.  fioooo.  impsi  s.  v.  cbortoa.  exc  Yoss.  alius^  Goth.  cdicai 
beriae  Mua  qued  lo  Patanoo  extare  dicit  Burm.,  illud  est,  quod  4 
^  ^aiatioo  ootaTimus :  idem  quoque  cqoiecturam  fecisse  Tidetur^  quaq 
tleinsio  tribuit.  Vers.  10«  Smpta  sti  e.  m.  Palat.  pr.  ex  Goel£ 
3erpl.  et  quiodedm  Beiosii.  Vers.  11.  Quae  pr.  Berol.  Q.Uqu^ 
We  prec0r  Gotli.  Vers.  12.  anguicomis  Palat.  pr.  et  aliiis.  mm 
kuigenU  Pircklu  Serr.  et  doo.  Vers.  13.  uierum  sub  Put  BoA 
et  similiter  Berol.  Ters.  14.  Au$  te  quae  Palat  prioi.  M|MM 
^alat.  prim.  separai  oostri  scripti  praeter  Berol.  et  vett.  edd*    •  -r 

16.    HOMiMiili.  Jkominum  tantum  ioterpolati  Polit.  prim*  Ymf 
tic.  pflxa.  Medic.  (prim }   Guelfl  Moret.  Ldd.  pr.    Piuriou:    f 
^rufedesque  homines;    uode  quod  e  Grbtlu  Fraocof.  et  alio  H' 
recepiouis,  proxime  abest    Quadrupedes  hom.  — '  vuictps  GoA« 
edd.    Vers.  17.    aerpenli^eros^  vett.  edd.    Gigai^  ooiBes 
praeter  Rotteodorp. 

18.    «TeEN.    (lyam  Rottendorp.    GkiH  Guelf.    Giam 
ieo.    Gygem  Reg.  Gall.    Gigem  Gom.  Rel.  et  vett.  edd»  quae 
O^am  Mor.  BiwL  et  tres.     Cf^en  Hdosius  eooiidebat  et  be0 
|4  Hor.  od.  Z^   17^  14.  probare    videtur.     semioirumque  h 
CiOlh.    Vers.  20.    JMMakm  ef  curas  Palat.  prim.    Vers.   2B* 
ttifur  Mih  Falal»  ptwi.    UP.  ndssa.  Gotli.    Ve».   24,    Saepe^ 


IBISTIfK  UB.Vf.WUm  VBL 
Eicopem  iie  te  «eaper^  aaice^  mihit 


vra. 


lam  mea  cygueas  imitantur  tempora  plnmaisri 

Iifficit  et  nigras  alba  senecta  comas: 
km  snbeuot  auni  fragiles  et  inertior  aetas, 

lamque  parnm  firmo  me  mihi  ferre  grave  est 
Nanc  eraty  nt  posito  deberem  fine  laborum  * 

Vivere,  me  nullo  sollicitante  metu; 
Qaaeqoe  meae  semper  placuerunt  otia  menti  » 

Carpere,  et  in  studiis  moUiter  essa  raeis; 
Ktparvam  celebrare  domum  veteresque  penateS| 

Et^oae  nunc  domino  rnra  paterna  carent;  iO 

siuu  dominae,  carisque  sodalibus,  inque 


11«    «epotibiis. 

Ml  Mmilm  BiisU     ntfKa  mtire  duo  Heuis.  et  Ber^ 
Ni.  Seff.    auaa  vetu  Segaer.    pameOf  iofda  «iiigoli» 


,  TDt 

^    Priori  «nnectitar  in  Franeof.  Jod.  Lad»  BrcUi.  BeroU  8i* 
f^*  et  aliis.    Inscr,    Qumiur  $0  iam  $en§m  esulare  AlcL 
^l*   iMiTAWTUR.    mviantur  Paiat.  pr.  Bern.    VerB.  seq.    im»  , 
I^M  ni^pi»  Falat  pr.     oana  eenecta  Hafn«     ewrva  een.  eo<L 
^oss.   Yers.  5.    ^e  malQrum  Vatic.  pr.  et  qiu^iior  Heinsiiy  Rtk 
^     6.   MB  KXJLiiO.    cum  nuUo  Vatic  prim.  Polit.  jniin. .  Ftanool^ 
P^»  Reg.  jGall.  Serr.   Jun.    Leid.  pr.  BeroL  Crev.  et  qoirtuet^» 
^igitor  BurmaonQ  credere  de  inanibos  fere  tcriptis,   ac  latere 
fy^l  aat  cam  Withofio  in  seliedis  .emendare:  ftvnc  mdh*    ¥¥* 
Kr<  iiofi  uUo  Segaer.    Vera.  9^    £1  palriiim .  Gottorp.    peMaeque 
Note»  Palat.  sec.   Pnt.    Moret.  pro.v.  scr.  vett.    edd.  praeter 
■won.    Vers.    10.    Hvura  paiem.^  tecUt  t.  scr*  Goth.      ^ 

tli.    80DAx.iBU8.    penatibus  Jud.    nepotibtis  Beg.  Bem.  prioi* 
Ueiqsii  et  vix  nnus,   vel  alter  liber  scriptus:  editoruffl  qoidam 
>  ab  Ald.  po«ter.    Quare  nec  argumentia  istoc  eleraite  oput; 
g^te  adeo   Banns    coniecturisy    quaUf    Widiofii:    enrlsfiie    (W- 


Haec  mea  sie  iqfaoiidaoi  peragi  sf^erayerat  aeto% 
Hos  ego  sic  aimos  ponere  digaus  eram. 
15Noa  ita  dis  visum:  qni  me  terraque  marique 
Actum  Sarmaticis  exposuere  locis. 
In  cava  ducuatar  quassae  nav^lia  puppes, 
Ne  temere  ia  mediis  destituantur  aquis. 
Ne  cadat,  et  multas  palmas  iahonestet  adeptofi^ 
20     Languidus  iu  pratis  gramina  carpit  equus. 

18«    dissolaantun        19.    adeptas. 

14.  Hos  E60  sic  ANNos.  Hoc  cgo  Falat.  prim.  "^^9^ 
Leid.  pF.  Polit.  sec.  et  quatuor  Heins.  sic  Qanos  Falat.  sec.  FLm 
Aforet.  et  quatuor  Heiosii,  credo,  veteratores  Itali.  Hciiuihis  Ml 
ciebat:  conddre  digms,  memor  fortas^e  Stat.  silr.  1,  2,  24t 
bat  aut  cano«,  aut  annos  satis  Latioe  poni  ;minus  Tere.  Be 
ludica  ex  Rem.  am.  606.  Yirg.  ecl.  ),  28.;  de  annis  confer 

^  *  Pont.  ly  5,  36. :    Tempus  et  assueta  ponere  in  arte  iuvaS^  ' 
ib.  48:    Quo  ponam  vigilans  tenvpora  Umga  modo; 
RutO.  1,  161 :    Sive  datur  patriis  vitam  componere  terris» 

15.  TisiTM.  est  addunt  Fut.  et  Heinsii  sex,  nostri  praefl 
Guelf.  scripti  et  impressi  omnes.  Yers.  16.  lactum  Pah^  M 
l^ud.  Ldd.  pr.  noYem  Heinsii,  nostri  Goth.  et  tres,  impressi  ▼stevt 
octo.    imposuere  Rel.  expos.  iugis  tres  Heinsii. 

18.  DESTiTVAMTUR.  dissoUiantur  Gueif.  Falat.  'sec 
et  ?ett.  edd.  nostrae:  quot  praet^ea,  ipse  iudicabis:  destii 
Palat.  prim.  Francof.  Bern.  Fut.  GaJl.  exc.  Yoss.  Jun.  Leid. 
Pirckh.  Berol.  Rel.  Seguer.  Crey.  tredecim  Heinsii,  prima  eius 
ct  Reg.  pro  v.  scr.  Bersm.  et  quatuor  Ciof.  Nec  —  destitvim 
•Mor.  Bttsl,  .  Uflice  ^erum  «st  quod  reduximos,  interpolatum  bi 
riam,  ab  iis,  qui<  sens^m  loei  assecuti  essent^,  quique  minus»  >  ' 

•Mtre  dissoltfi  num  recte  dicator,  dicere  non  babeo.  Illud  ai 
•dioendi  genus  celebratissimum  est  ab  Ovidio^  quo  duo  enii|C 
qiuie  per  sitnpticem  negativam  copulam  poni  poterant,  per  ue 
ieniatur.    Yid.  supra  lib.  2,  547,    H^er.  16,  361;    Fast.  1, 

19.  MULTAs  -^  ADEPTU8.    multis  polmas  Gottorp.    peAnt 
4|Milfas^  Reg.    Berol.  Crev.  alius  et  prim.  ed.  HeinsiL     aaemflk 
Gudf.   Yatic.  prim.     ad&nptos  Folit.  prim.  et  Rottend.     mif 
loiktm  sec.    adeo^^os  Serv.  Jun.  Leid.  pr.  Firckh.  Seguer.   adopl 
Berol.  a  pr.  m.    Reliqui  scripti  cum  vett.  edd.:  adepfas,  sisi  qi 
PldAtimis  primus    cum  aiio  Heinsii:    adspfifs.  —  mHUts  ^uie[ 
iConiiciebat  Heiosius,  mifons  palmas  Burm.    Sec  ad  Frop.  2^  11 
44.  et  ad  Lotich.  p.  345.,  tMis  palmas  inh.  ademftis  YfiiboSti 

.#d  or.,ii]n».R.  Bor.  p.  69.^  alii  aiia:  nibii  ullos  tam  elegaes,  <i 
dom-  tam  certam,  atque  Falatini  est  scriptura,  a  qua  aiitiq|iiisil 


TRIBTIYM  UB.  m  EL.  VUl,  257 

Hiles  ut  emeritis  non  est  «atia  uUiis-aiinis, 

Ponit  ad  an(iqoo8  qnae  tulit  arma  Larefir.. 
Sic  igitnr  tarda  vires  minuente  senecta 

Me  qaoqiie  douari  lam  rude  tempus  erat 
Tempus  erat  nee  me  peregrinum  ducere  coelum,       25 

Nec  siccam  Getico  fonte  levare  sitim: 
Sed  modo,  quos  Iiabui,  vacuum  secedere  in  hortos; 

Nqdg  bominum  visu  rdrsus  et  Vrbe  frui. 
Sic  animo  quondam  non  divinante  futura 

Optabam  placide  vivere  posse  senex.  30 

E^ata  repuguarunt,  quae  cum  mihi  tempora  prima 
^  Mollia  praebueriut,  posteriora  gravant. 
mnne  decem  lustris  omni  sine  labe  peractis 
'  Parta  premor  vitae  deteriore  meae. 
Nec  procifl  a  metis^  quas  paene  tenere  videbar^       35 

Curriculo  gravis  est  facta  ruiua  meo. 
%o  illum  demens  in  me  saevire  coegi^ 

M  vix  discedunt.  De  casibus  subsfantiTorum  bis  intdligeDdis 
pWrita  omnia;  confer  infra  v,  62: 

Aequaniem  superoB  emeruifise  virum; 
[?I^  3,  3,  57;  —  extenm  forti  mala  corde  ferenilo; 

Pt.alv,  i,  1,  90:  .   \ 

.  Tantum  dicat  equos^  quantum  distare  regentes; 

MchtD.  ad  Prop.  jp.  85.  Serv.  ad  Aen.  6,  327.  V^rs.  20.  Ifl 
^Vifiis  Palat.  sec.  l&ersm.  et  prim.  ed.  Heinsii.  pasclt  equus  Bu^U 
^Seguer* 

.  21.  XJT  EMERiTis.  uU  etw.  Francof.  Guelf.  et  longe  ma- 
^a  pars  Heinsianorum ,  nullus  tamen  alius  paulo  nobilior.  «I 
^fins  Palat.  prim.  Gall.  Busl.  Leid,  pr.  Moret.  v.  scr.  .  utuis 
Nw  omnes  scripti  et  impressi  praeter  Fraocof.  Guelf-  a  pr.  m- 
^^lat  sec.  Gall.  Mor.  Serv.  Berol.  octo  alios,  prim,  ed.  neins, 
wstram  Bonon. ;  quos  sequimur.  Vers.  22.  arma  deos  Put.  pro 
^scr.  et  duo  Heinsii.  Plurimos  appellat  Burmannus-  Yers*  23. 
WC8  tarda  Gotb.  vires  adimente  senecta  yett,  edd.  prneter  Bonon* 
^•25.  JVec  me  teinpus  erat  Seguer.  Yers.  26.  gddo  fontff 
^  Heinsii  et  Reg.  pro  v.  scr. 

.  27.  VAcuuM,  Libri,  quotquot  sunt:  vacttos.  Correxit  Hein- 
^;  ..Vers.  seq.  rursus  m  i/rbe  Jun.  Pirckb.  Reg.  prlin.  ed. 
Pansii,  Vers.  30.  posse  senem  Francof.  Vers.  32.  gravent 
«Qelf.  Yeyg^  34^  Porce  prccof  vltaeyosteriore  Goth,  Vers,  36, 
^«nictrto  facta^  est  pene  iniina  Guelferb.  Leid.  pr. 
jj^  37,  1R60  iLLUM  DEMENg.  Illum  cuT  demsns  Palat.  pr. 
"""n  ergo  tres  Heinsii,  noster  Crev.    JSr^fo  in  me  dmens  filum 

17 


,858  P-  OYIDII  NASONIS 

Mitius  imiiiensus  qao  n9iil  orMs  habet? 
Ipsaqae  delictis  yieta  est  cleiiieiitia  hostris: 
4Q     Nec  tamen  errori  vita  uegata  mep?  , 

Yita  procul  patria  perageiula  sub  axe  boreo, 

Qaa  maris  Euxini  terra  sinistra  iacei 
Haec  milii  si  Delphi  Dodonaque  diceret  ipsai 
:     Esse  videretur  vanus  uterque  locus.  ;       ( 

4^  JVil  adeo  validum  est,  adamas  licet  aUiget  iUud^ 

Vt  maneat  rapido  firmius  igne  lovis».  i 

^^  Nil  ita  sublime  est,  supraque  pericula  tendit, 
Non  sit  ut  inferius  suppositumque  deo. 
Nam  quamquam  vitio  pars  est  contracta  malorott) 
^     PIus  tamen  exitii  numinis  ira  dedit  ^ 

At  vos  admoniti  nostris  quoque  casibus  etftey 
^'^'      Aequantem  superos  emeruisse  viraidu 


44»    Tidereotiir, 


9aev.  Puh    Vers.  40.    Non  iamen  Gotb.    e^  fortasse  oiftnei  pK^ 
ter  Francof.  addebant*  ^ 

41,^  PAocvL  —  BOREo.    proctfl  gettco  pairia  peragei^f^ 
ase  esi  Gall.    proctil  patria  geMo  p.  s.  a.  esi  Moret.  et,  oma$ 
e$if  Goth.  Bern.    patrla  horeo  peragenda  snh  axe  Busl,    poiria  r" 
feae  p.  e,  a.  duo  Heiosii,  noster  Reland.   pafrta  }mee  p,  e%  0*  «' 
Deidsii.     Suh  axe  hooies    exc.   Voss.  Comb.    Bonon.     ase 
iinus.    axe   hereo  Vatic.  pr.     axe   horee^   in  marg. :   hoeU 
axi  hontsso  esi  Bersm,     esi  decem  fere,  excepto  Francof. 
Iboni,  cum    rett.    edd.    addebant.     Vers.  42.    sinisira   paM  Fi 
^irckb.  tres  alii  et  ed.  Bodon.  .^ 

43.  ttAEC   MiHi    ETC.     JToc  Vatic.    prim,   Guelf.   Franc* 
Seyv.   BusU  Bersm,  et  quinque.    Sed  spectant  baec   etifini  ad 
S7,    BdpUs  Vatic.  prim.  Guelf.  (Delfis)^  et  duo  Heinsii.    Relk 
Jprileter  Polit.  utrumque,  quos  sequimur,  Delphos.  ' 

44.  TiDEfiETUR.  videTentxiT  Gottorp.  Vers.  47.  penff^ 
^en%$  Guelf.  floril.  Berol.  Vers.  49.  pare  es^  exhausia  Faii 
sec  Bersm.  Vers.  61.  amtnoniii  Palat.  pr,  Gotb.,  at  sempf 
Yers.  52.    Aeqmndum  Barber.  Kel.    superie  Rel. 


TRISnVM  UB.  m  BLi  m  IX.  f59 

"it. 

^iJieet  et  pateriS)  notnea  fiiciniiflique  ^aceb^ 

Et  taa  Lethaeis  acta  dabuntnr  aquiflr) 
Nostraqm  vincetor  lacrimis  clementia  serisi 

Fac  modo  te  pateat  poenituisse  tui : 
Fac  moiJo  te  damnes,  eupiasque  eradere  vitae   '       5 

Tempora,  «i  posi^is,  Tisiphonea  tuae. 
Sin  mhms,  et  flagrant  odio  tua  pectora  nosttOy 

Indaet  infelix  arma  coacta  doIor«  . 
Sim  lioet  extremum,  meat  sum,  missus  in  orbem; 

Nostra  suas  istuc  porriget  ira  manus.  10 

Offlnia,  si  nescis,  Caesar  mihi  iura  reliquit, 

Et  sola  est  patria  poena  carere  mea. 
Et  patriam,  modo  sit  sospes,  speramus  ab  iUo: 

Saepe  lovis  telo  quercus  adusta  viret. 

IX. 

bscrr.     ConPra  inimcum   Franoof.     Conira   invlduw^  AeroU 
J^  pwce  vincatur  detractor  Naao  minahtr  Pirckh.  BeroU    AdnuH  . 
^<imdam^,ne  pergat  laedere  Ald. 

3.  ifosTRA.Q0E  viMCETUR.  Et  tua  vinc.  Francof.  Buali  V^^ 
^^^  vincetur  iacrimis  dementia  Palat.  sec.  Nosiraque  mcitAkit* 
jn'.  Crev.  Hanc  viaui  mutandi,  quae  non  intelligas,  post  ist»  li^ 
wnos  multi  tenuerunt,  quorum  postremus  coniecit*  vinoetwr  lacri-^ 
J«  ttien«  exdta  seris.  Neganf  hi  vincere  dementiom  aliter  dici 
•^e?  atque  supra  8,  39.  et  Pofit.  2,  2,  121.,  quia  sciiicet  Ovidiast 
•^Q  diierit;  negant  clemefitiam  noetram  explicandam  ex  errore  meo 
')«).:  dolore  tuo  3,  28.:  vincere  e  lib.  2,  676.  Met.  9,  401, 
,  ^*  KRADERE.  evadero  Goth.  in  text.  Seguet.  eatddere  ed. 
^on.  Notae  Heins.  »addas  licet  Sen.  ep.  11:  si  arkma  eradereP 
^*  VeiRs,  6.  iheshphonea  Goth.  tua  talat.  prim. 
ij«  siN  MiKus.  Si  minus  GotL.  put.  et  peiores  Hdln*.  ^tem/ 
^  qaatuor  tum  vett.  edd.  praeter  Ald.  minusi  efflagraM  Pa- 
J;  sec.  Guelf.  Serv.  minus  et  efflagr.  Berol.  Vers.  S.  Innotyei^ 
I-  narber.  Vers.  9.  sicut  sub  miss.  Busl.  Scythici  suhmissus 
^  Heins. 

]\  xsTuc.     istic  Palat.  prim.   Guelf.   Francof.    Put.    Gall. 
wet.  Serv.  Pirckh.  Berol.  Rel.  Crev.,  Heinsii-decem  et  prim.  ed., 
^e  vel-um  puto,  quod  Jun.  et  ed.  Bonon.  habent :  isllnc.    itlic 
^"*«  ^ern.  Bml.  et  quinqoe.     isto  Leid.  pr.  et  vett.  edd.  5cto. 
P  uaus.    Vers.  11.    relm^  Put.  Rel.    Vcr».  13.    modo  sospes 

17» 


^  ;  P.  OTIDII NASONIS 

15  Denique  vindictae  si  sit  milii  nuUa  facoltasy 

Pierides  vires  et  soa  tela  dabont  j 

Qnod  Scythicis  habiteni  longe  summotus  in  ona^ 

Siccaque  sint  oculis  proxima  signa  meis: 
Nostra  per  immensas  ibunt  praeeonia  genies^ 
20     Quodque  querar  notum  qua  patet  orbis,  erit*        ' 
Ibit  ad  occasum,  quidquid  dicemus,  ab  ortu^ 

Testis  et  Hesperiae  vocis  eous  erit. 
Tnins  ego  tellurem,  trans  altas  audiar  undas^ 
Et  gemitus  vox  est  magna  futura  mei. 
^  Nec  tua  te  sontem  tantummodo  secula  norint: 

17.    Ut.        23.    latas.  J 

ertl  Yatic.  prim.    Yers.  14.    vigefj  nitet  sioguli  Heiiis.    Yen*  iS* 
fitflla  potestas  Jun.    Yers,  16.    sua  tura  dahunt  exc.  Voss.    *  ' 

17,  9U0D  SCTTAICI8.  SiC  Falat.  prim.  Craelf.  Put  Busl.  tmL 
pr.  Gotli.  Y.  8cr.  novem  Heinsii,  prim.  ed.  et  Ald.  sec.  Cum  S^fi^* 
Gotli*  Francof.  Reg.  Jun.  Mor.  JBeroI.  Seguer.  Bersm.  octo  Haifll 
et  ed.  Bonon.  Quamvia  cum  Sc.  h,  «tfmm*  Bem.  Yides  scriptuiaBi 
Heinsianam:  Ut  Sc.  a  Gallico  et  paucissimis  cum  vett.  eda.  odo 
exliiberi,  neque  numero,'  neque  auctoritate,  neque  sensa  nostramj 
ae<][uipai^re  scripturam,  cuius  reliquae  sunt  interpretajnenta-ce^ 
teima.  Heinsius  idem  iisdem  paene  rerbis  loqnentem  fadt  p<MMi| 
bic  et  supra  y.  9,  10.,  quod  i